NGÀY THỨ HAI

6

Tôi dậy sớm khác thường vào ngày thứ Sáu, 5 tháng 4 năm 1968. Vào lúc 6 giờ 30 phút, tôi ngồi ăn sáng và bắt đầu cuộc thảo luận đầy thú vị với hình ảnh phản chiếu của mình trong ly cà phê. Chúng tôi nhanh chóng nhất trí không thể để những thám tử kỳ cựu hơn giành vụ án này khỏi tay mình. Họ có thể giành hết mọi vinh quang của việc phá án trong khi sẵn sàng đẩy cho tôi những nhiệm vụ tẻ nhạt khác. May mắn thay, sếp của tôi thường đến chỗ làm trước họ. Và vào ngày hôm đó, tôi thậm chí còn nhanh chân hơn ông ấy. Khi sếp mở khóa phòng làm việc của mình tại đồn cảnh sát chính của Oslo vào lúc 7 giờ 45 phút, tôi đã ngồi chờ sẵn ở hành lang.

Chỉ huy của tôi, một người đàn ông ngoài sáu mươi tuổi có tư tưởng khoáng đạt, hiểu rõ tầm quan trọng của việc khích lệ một cấp dưới trẻ tuổi năng nổ và có tham vọng cháy bỏng. Thật vậy trong vài dịp tiệc tùng, ông ấy đã đề cập đến việc mình từng là một anh chàng nhiều tham vọng như thế cho đến khi tròn năm mươi tuổi. Vì lẽ đó, cũng không ngạc nhiên khi ông ấy thấy lòng nhiệt tình và mối bận tâm của tôi đối với vụ án này đáng được khích lệ. Ông cũng đồng tình rằng việc tôi là điều tra viên đầu tiên đến hiện trường là một ưu thế. Trước khi chuông đồng hồ điểm 8 giờ, chúng tôi đã bắt tay nhất trí rằng tôi sẽ tiến hành điều tra vụ án này một mình, và để làm được điều đó, thẩm quyền của tôi sẽ được mở rộng. Tôi nhanh chóng đồng ý việc sẽ xin lời khuyên từ ông ấy và các đồng nghiệp nhiều kinh nghiệm hơn khi cần thiết. Sau đó tôi tự tin bước vào cuộc điều tra vụ án mạng đầu tiên của mình, say sưa với niềm tin rằng nó sẽ mang lại cho tôi cả danh vọng lẫn vinh quang.

Báo chí ngày thứ Sáu không có nhiều thông tin để viết về vụ án mạng ở số 25 phố Krebs. Hai trong số đó có đăng một tin vắn về vụ án, một tờ báo khác chỉ đề cập loáng thoáng mà không nhắc đến bất kỳ cái tên nào, rằng người đã chết là một ‘công dân nổi tiếng, rất được kính trọng và từng tham gia phong trào kháng chiến’. Khi tôi ghé qua số 19 đường Moller buổi sáng hôm đó, tổng đài đã có thể khẳng định mối quan tâm của truyền thông đối với vụ án này đang tăng lên một cách nhanh chóng. Vì vậy, trước khi đến phố Krebs, tôi viết vội một thông cáo báo chí ngắn gọn. Trước nhất, thông cáo ghi rõ tôi được giao toàn bộ trách nhiệm điều tra vụ án này. Ngoài ra, nó cũng xác nhận ông Harald Olesen, một cựu thành viên nội các và cựu chiến binh thời Kháng chiến, đã bị bắn chết tại nhà riêng ở phố Krebs tối ngày 4 tháng 4, tuy nhiên, do vụ án đang trong giai đoạn điều tra nên hiện tại cảnh sát chưa có bình luận gì thêm.

Khi đến hiện trường án mạng vào buổi sáng ngày 5 tháng 4, tôi bắt đầu với điểm xuất phát hiển nhiên: chiếc bàn nhỏ xíu ngăn nắp của người gác dan ngay bên trong lối vào của tòa nhà. Ngồi ở đó là bà vợ ông gác dan tên Randi Hansen, một phụ nữ mập lùn, tóc muối tiêu, mới ngoài sáu mươi tuổi. Bà sống trong căn hộ một phòng ngủ của mình dưới tầng hầm. Thường thì chồng bà là gác dan của tòa nhà, nhưng bà cho biết ông vắng mặt cả tuần. Con cái họ đã rời đi nhiều năm trước đó, nên bà thường ngồi một mình tại vị trí trực ngay lối vào, cách căn hộ ở tầng trệt vài bậc thang. Bà trông coi luân phiên số 25 và 27 phố Krebs cũng như quản lý tất cả cuộc điện thoại đến và đi từ hai tòa nhà trên. May mắn thay, bà đã ngồi trực trong tòa nhà số 25 phố Krebs vào ngày 4 tháng 4. Bà cũng hứa sẽ luôn ở vị trí này cho đến khi cuộc điều tra kết thúc.

Randi Hansen tỏ ra là một người cần mẫn hiếm có, bà đã ghi chép lại mọi lần ra vào của tất cả cư dân tòa nhà trong buổi chiều và buổi tối hôm xảy ra án mạng. Do là vợ của ông gác dan, bà biết khá rõ mọi người trong tòa nhà và lịch trình hàng ngày của họ.

Bà cũng cẩn thận khai rằng bà trực cách ngày ở tòa nhà này, nhưng có lúc bà bị bệnh hoặc phải rời vị trí trực trong vài giờ. Tuy nhiên, bà tin rằng ấn tượng của mình về các cư dân trong tòa nhà cũng như những sinh hoạt của họ là khá chính xác. Tôi không thấy có lí do nào để nghi ngờ điều này, nhưng lập tức ghi nhớ rằng có năm mươi phần trăm khả năng một người khách hoặc một sự việc nào đó có thể đã không được ghi nhận. Hơn thế nữa, nhìn từ vị trí của bà tại cửa ra vào thì không thể thấy được cửa của các căn hộ và hành lang, dù là ở tầng trệt.

Nạn nhân vụ giết người, ông Harald Olesen, đã sống ở tầng hai từ trước chiến tranh. Hồi còn làm thành viên nội các, ông từng là một trong những người nổi tiếng nhất của khu vực và là niềm tự hào của cả con phố. Trong những năm sau này, ông đã sống cuộc đời trầm lặng của một người về hưu nhưng vẫn ra vào tòa nhà tương đối thất thường. Bà vợ ông gác dan đã từng nhìn thấy ông Olesen nhiều lần với một vị chính khách quốc gia và cũng là một thành viên Kháng chiến nổi tiếng trong những năm qua, tuy dạo gần đây ít thường xuyên hơn. Những chuyến thăm viếng của họ hàng cũng thưa thớt hơn từ khi vợ ông mất năm năm về trước. Bà nghĩ ông Olesen khó lòng chấp nhận mình là một người góa vợ, mặc dù bề ngoài không tỏ ra như vậy. Ngoại trừ những lúc đi mua sắm ở Co-op ngay góc đường, ông Olesen ngày càng ít ra ngoài. Ông là một người thân thiện, đúng mực, và luôn gật đầu chào bà khi đi ngang qua. Nếu cần giặt đồ hoặc một dịch vụ nào khác, ông Olesen luôn yêu cầu một cách lịch sự và trả tiền hậu hĩnh. Bà Randi chưa bao giờ ghi nhận sự căng thẳng giữa ông và các cư dân khác trong tòa nhà. Thật ra thì, bà khó mà tưởng tượng nổi có người nào trên trái đất này lại muốn giết một người tử tế và là một trụ cột đáng kính của cộng đồng như ông Olesen.

Hàng xóm của Olesen trên tầng hai là một người Mỹ tên Darrell Williams khoảng bốn mươi tuổi, theo nhận xét của bà Randi. Anh ta ở đây chưa quá tám tháng, và tiền thuê nhà được trả bởi Đại sứ quán Mỹ. Bà vợ ông gác dan chưa bao giờ hỏi anh ta làm gì ở đại sứ quán, nhưng tin rằng anh ta giữ một vị trí cao - bà mô tả về Williams như một người ‘luôn ăn mặc chỉn chu và chắc chắn là quan trọng’. Anh ta cũng nói tiếng Na Uy rất sõi chỉ sau vài tuần lễ. Darrell Williams luôn đi thẳng đến chỗ làm vào buổi sáng và thường về trễ buổi tối, nhưng chưa bao giờ đem khách khứa về nhà.

Cô Sara Sundqvist sống trong căn hộ bên dưới nhà ông Olesen. Đó là một sinh viên Thụy Điển trẻ trung, ở đấy từ đầu năm học vào tháng 8. Cô nàng từng gây ngạc nhiên cho bà vợ ông gác dan khi tặng bà hoa và sô-cô-la lúc dọn đến. Sara Sundqvist ăn mặc đẹp và duyên dáng. Đôi khi cô có vẻ xa cách, nhưng luôn tươi cười và chào hỏi bà. Cô Sundqvist học tập rất chăm chỉ và có một cuộc sống tương đối điều độ. Cô thường đi học trong khoảng từ 8 đến 9 giờ sáng và về nhà tầm 3 đến 5 giờ chiều. Trong vài tháng đầu, một vài sinh viên cùng khóa với Sundqvist thỉnh thoảng có đến chơi. Họ luôn cư xử đúng mực và về trước 11 giờ đêm.

Randi Hansen cho thấy mối thiện cảm rõ rệt đối với cô Sara Sundqvist, tuy vậy một chút khác lạ trên gương mặt khiến tôi tin rằng bà đang che giấu một điều gì đó. Nét mặt có phần gượng gạo đó vẫn tiếp tục khi bà bắt đầu nói về cặp vợ chồng trẻ, Kristian và Karen Lund, sống ở căn hộ mé bên trái trên tầng một. Họ là một cặp đôi thân thiện, hay giúp đỡ và có vẻ rất yêu nhau, ngay cả sau khi có đứa con đầu lòng. Vợ chồng Lund dọn đến đây đã được hai năm, ngay sau khi cưới, và hiện đang có cậu con trai hơn một tuổi. Vợ anh ta hai mươi lăm tuổi, là con gái của một ông chủ nhà máy đến từ một trong những khu dân cư danh giá nhất Oslo. Người chồng lớn hơn vài tuổi và là quản lý của một cửa hàng dụng cụ thể thao tại Hammersborg.

Một tài xế taxi sống trong căn hộ ở mé trái tầng trệt. Konrad Jensen ngoài ngũ tuần và không có gia đình. Bà vợ ông gác dan từng nghe từ một người cháu trai của ông ta, cũng là tài xế lái xe taxi, rằng Konrad lái một trong những chiếc xe taxi già cỗi nhất Oslo, nhưng vẫn có thể xoay xở để vượt qua nhiều con phố ngang chằng chịt trong thành phố nhanh hơn phần lớn đồng nghiệp của mình. Konrad Jensen làm việc siêng năng và thường đi sớm về khuya. Nếu không làm việc, ông ấy cũng chỉ đi xem vài sự kiện thể thao vặt vãnh. Theo như trí nhớ của bà Randi, Konrad Jensen chưa từng có người khách nào đến thăm trong hai mươi năm ông sống tại đây.

Bà vợ ông gác dan còn mấp máy môi vài lần sau khi đã nói xong về Konrad Jensen. Một lần nữa, có điều gì chưa được đề cập vẫn còn treo lơ lửng. Tôi không biết đó là gì, nhưng lúc này tôi thấy chưa cần thiết phải dồn ép bà ta thêm nữa.

Cư dân cuối cùng sống trong căn hộ ở mé phải tầng trệt là một người đàn ông ngồi xe lăn tên Andreas Gullestad. Anh ta trạc bốn mươi tuổi, và theo như bà vợ ông gác dan, Gullestad sống nhờ vào lợi tức từ tài sản thừa kế. Số tiền này chắc hẳn phải đáng kể vì anh ta luôn ăn mặc thanh lịch và rõ ràng có một cuộc sống vô lo, ngoại trừ tình trạng khuyết tật của mình. Bất chấp những khó khăn của bản thân, Gullestad luôn vui vẻ và thân thiện đối với mọi người. Anh ta chuyển đến đây từ một khu vực giàu có của thành phố vào ba năm trước, sau khi tòa nhà đã được tu sửa. Andreas Gullestad ngồi xe lăn sau một tai nạn xảy ra trước thời điểm đó không lâu. Vì thế, anh ta rất vui mừng khi tìm được một căn hộ dễ ra vào tại tầng trệt. Gullestad là người duy nhất ngoài ông Harald Olesen đã chấp thuận mua lại căn hộ từ người chủ tòa nhà. Chị và cháu gái của Andreas Gullestad thỉnh thoảng có đến thăm, ngoài ra anh ta có một cuộc sống không ồn ào và có lẽ tương đối cô độc. Thỉnh thoảng vào mùa hè, Gullestad ra dạo phố khi thời tiết đẹp, nhưng thích ở trong nhà suốt mùa đông và thường nhờ bà Randi đi chợ mỗi tuần. Anh ta trả công hậu hĩnh cho việc này và luôn tặng quà cho vợ chồng bà vào dịp Giáng sinh hoặc sinh nhật. Theo như hiểu biết của bà, Gullestad không thể di chuyển nếu thiếu xe lăn nhưng có vẻ như anh ta vẫn còn sử dụng tốt thân trên và cánh tay. Ngoài ra, anh ta chắc chắn không có vấn đề gì về đầu óc: Gullestad là một người đàn ông đặc biệt thông minh và hiểu biết.

May mắn thay, bà Randi Hansen không những luôn ngồi ở vị trí trực suốt buổi chiều và tối hôm xảy ra án mạng, mà còn ghi chép lại mọi lần ra vào của cư dân tòa nhà. Harald Olesen đã đi mua sắm vào buổi sáng, quay về khoảng giữa trưa và sau đó ở trong nhà suốt mười tiếng cuối cùng của đời mình. Không có ai gọi điện cho ông ta. Trong những tuần trước khi ông chết, những cuộc điện thoại duy nhất được ghi nhận lại đều đến và đi từ luật sư của ông thuộc hãng luật Ronning, Ronning & Ronning.

Về những người hàng xóm khác, anh chàng ngồi xe lăn Andreas Gullestad ngồi nhà cả ngày như thường lệ. Cô Lund ở nhà với con trai. Theo bà vợ ông gác dan, anh Lund rời nhà khoảng 8 giờ sáng và không về trước 9 giờ tối. Có duy nhất một cuộc điện thoại gọi đến căn hộ nhà Lund là do anh chồng gọi về nhà vào khoảng 5 giờ chiều. Sara Sundqvist đi học lúc 9 giờ 30 phút sáng và về nhà lúc 4 giờ rưỡi chiều. Darrell Williams ra khỏi nhà ngay trước 9 giờ sáng và trở về lúc gần 8 giờ tối. Konrad Jensen đi làm ca tối vào tuần đó. Ông ta lái xe đi vào khoảng giữa trưa và quay về sau Williams chỉ vài bước chân. Anh này cũng là người hàng xóm duy nhất ra khỏi tòa nhà sau đó theo sổ ghi chép của bà Randi. Williams đi dạo buổi tối lúc 9 giờ 55 phút và trở về mười lăm phút sau đó.

Bà cũng không nhìn thấy bất kỳ người lạ nào trong tòa nhà vào hôm xảy ra án mạng và khó có khả năng một ai đó đã đột nhập mà không bị bắt gặp. Chỉ có bà và các cư dân trong tòa nhà có chìa khóa cửa sau. Bất kỳ ai khác đều phải vào tòa nhà bằng cửa chính và sẽ bước qua vị trí trực của bà. Vào thứ Năm ngày 4 tháng 4, bà có thể quan sát cửa sau gần như liên tục sáu giờ trước khi án mạng xảy ra.

Trước khi rời đi, tôi hỏi bà Randi liệu bà có lưu ý bất kỳ điều gì khác thường trong ca trực, đặc biệt trước và sau vụ án mạng.

‘Có một việc’, bà trả lời và đứng lên. Randi Hansen ra dấu cho tôi đi theo vào một phòng nhỏ phía sau.

Trên bàn có một cái áo khoác đi mưa rộng màu xanh dương có mũ trùm đầu và một khăn quàng màu đỏ.

“Sáng nay tôi thấy hai thứ này trên nắp thùng rác cạnh cửa sau. Tôi chưa từng thấy ai trong tòa nhà sử dụng cái áo hay chiếc khăn quàng này. Cả hai thứ đều tương đối mới và có vẻ đã được giặt trước khi quăng đi, vì chúng vẫn còn ẩm. Tôi không thấy ai đã vứt chúng đi, nhưng chúng không có ở đó khi tôi đi bỏ vài thứ linh tinh lúc đầu giờ chiều hôm qua. Hẳn là việc này đáng để nói đến, đúng không?”

Và tôi đồng ý với bà. Rõ ràng là không bình thường khi có ai đó lại quăng đi một chiếc áo đi mưa gần như mới và vừa được giặt sạch ngay hôm xảy ra vụ án mạng. Tôi lập tức đưa cái áo đi mưa màu xanh dương vào danh sách những điều cần hỏi với các cư dân trong tòa nhà.