Những chiếc tháp Barchester

Những Chiếc Tháp Barchester

Lượt đọc: 457 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 1
Ai Sẽ Là Vị Giám Mục Mới?

❊ ❊ ❊

Vào những ngày cuối tháng Bảy năm 185-, tại thành phố nhà thờ Barchester, một câu hỏi vô cùng quan trọng đã được đặt ra hàng giờ trong suốt mười ngày, và cũng nhận được đủ kiểu trả lời hàng giờ: Ai sẽ là vị giám mục mới?

Cái chết của vị Tiến sĩ Grantly già, người đã nhiều năm giữ chiếc ghế đó bằng quyền uy ôn hòa, xảy ra đúng vào lúc chính phủ của Ngài --- sắp phải nhường chỗ cho chính phủ của Ngài ---. Căn bệnh của cụ già đáng kính này kéo dài dai dẳng, khiến cho những người có liên quan vô cùng quan tâm liệu chính phủ bảo thủ hay tự do sẽ đưa ra quyết định bổ nhiệm mới.

Ai cũng hiểu rõ rằng vị thủ tướng sắp mãn nhiệm đã có lựa chọn của riêng mình, và nếu quyền quyết định nằm trong tay ông ta, chiếc mũ giám mục sẽ rơi xuống đầu Phó giám mục Grantly, con trai vị giám mục già. Vị phó giám mục đã quản lý công việc của giáo phận từ lâu, và vài tháng trước khi cha ông qua đời, dư luận đã tin chắc rằng ông sẽ là người kế thừa các danh hiệu của cha.

Giám mục Grantly đã ra đi cũng như cách ông đã sống: bình lặng, từ tốn, không đau đớn và không chút xao động. Hơi thở lìa bỏ cơ thể ông gần như không thể nhận ra, và suốt một tháng trước khi mất, người ta còn chẳng biết liệu ông còn sống hay đã chết.

Đây là quãng thời gian đầy thử thách đối với vị phó giám mục, người đã được những kẻ nắm quyền bổ nhiệm ghế giám mục nhắm làm người kế vị cha mình. Tôi không có ý nói rằng vị thủ tướng đã hứa hẹn rõ ràng với Tiến sĩ Grantly về chức giám mục này. Ông ta quá khôn ngoan để làm như vậy. Có một câu tục ngữ về việc "giết mèo", và bất cứ ai am hiểu về các chức vụ chính quyền dù cao hay thấp đều biết rằng một lời hứa có thể được đưa ra mà không cần dùng đến lời lẽ cụ thể, và một kẻ đầy hy vọng có thể được khích lệ đến mức cao nhất, dù cho vị nhân vật tầm cỡ mà kẻ đó đang trông cậy có thể chẳng làm gì hơn là thì thầm rằng: "Ông So-and-So chắc chắn là một người đang lên."

Lời thì thầm như vậy đã được thốt ra, và những người nghe thấy đều hiểu rằng các giáo xứ thuộc giáo phận Barchester sẽ không bị tước khỏi tay vị phó giám mục. Vị thủ tướng đương thời rất được trọng vọng tại Oxford, và gần đây đã có một đêm nghỉ lại nhà của Viện trưởng trường Lazarus. Nhân tiện, Viện trưởng trường Lazarus - xét về nhiều phương diện, là trường đại học tiện nghi nhất và cũng giàu có nhất ở Oxford - lại là người bạn thân thiết nhất và là cố vấn đáng tin cậy nhất của vị phó giám mục. Trong chuyến thăm của thủ tướng, dĩ nhiên Tiến sĩ Grantly cũng có mặt, và cuộc gặp gỡ diễn ra rất êm đẹp. Sáng hôm sau, Tiến sĩ Gwynne, vị viện trưởng, nói với phó giám mục rằng theo ý ông thì mọi việc đã an bài.

Vào thời điểm đó, vị giám mục đã ở những ngày cuối đời; nhưng chính phủ cũng đang lung lay. Tiến sĩ Grantly trở về từ Oxford, hạnh phúc và phấn khởi, để tiếp tục vị trí của mình trong cung điện và làm tròn những bổn phận cuối cùng của một người con đối với cha mình, điều mà, phải công bằng mà nói, ông đã thực hiện với sự chăm sóc dịu dàng hơn hẳn so với phong thái trần tục thường thấy của ông.

Một tháng trước, các bác sĩ đã dự đoán rằng bốn tuần là khoảng thời gian tối đa mà hơi thở còn có thể duy trì trong cơ thể vị hấp hối. Hết một tháng, các bác sĩ ngạc nhiên và cho thêm hai tuần nữa. Cụ già chỉ sống nhờ rượu, nhưng sau hai tuần đó, cụ vẫn sống, và tin tức về sự sụp đổ của chính phủ ngày càng dày đặc hơn. Sir Lamda Mewnew và Sir Omicron Pie, hai vị bác sĩ danh tiếng ở London, nay đã tới lần thứ năm, họ lắc những cái đầu uyên bác và tuyên bố rằng cụ không thể sống thêm một tuần nào nữa; rồi khi ngồi ăn trưa trong phòng ăn của giám mục, họ thì thầm với vị phó giám mục thông tin riêng của họ rằng chính phủ chắc chắn sẽ đổ trong vòng năm ngày tới. Người con trai trở lại phòng cha, và sau khi tự tay cho cha uống chút rượu madeira để duy trì sự sống, ông ngồi xuống bên giường để tính toán cơ hội của mình.

Chính phủ sẽ đổ trong vòng năm ngày: cha ông sẽ qua đời trong vòng—không, ông gạt bỏ suy nghĩ đó. Chính phủ sẽ đổ, và giáo phận có lẽ cũng sẽ trống vị trí vào cùng thời điểm đó. Có nhiều nghi vấn về tên tuổi những người sẽ lên nắm quyền, và phải mất một tuần mới lập xong nội các. Liệu các vị trí trống có được những người sắp mãn nhiệm lấp đầy trong tuần này không? Tiến sĩ Grantly có một linh cảm rằng sự việc sẽ là như vậy nhưng không chắc chắn, và rồi ông tự ngạc nhiên vì sự thiếu hiểu biết của chính mình về một vấn đề như thế.

Ông cố gắng hướng tâm trí ra khỏi vấn đề đó, nhưng không thể. Cuộc đua quá sít sao, và cái giá phải trả quá lớn. Ông nhìn vào gương mặt bình thản, tĩnh lặng của người sắp khuất. Chẳng có dấu hiệu nào của cái chết hay bệnh tật ở đó; gương mặt có gầy hơn xưa đôi chút, hơi xám lại, và những nếp nhăn của tuổi già lộ rõ hơn; nhưng theo những gì ông có thể đánh giá, sự sống có thể còn duy trì ở đó thêm vài tuần nữa. Sir Lamda Mewnew và Sir Omicron Pie đã sai ba lần, và có thể sẽ sai thêm ba lần nữa. Vị giám mục già ngủ hai mươi trong số hai mươi bốn giờ, nhưng trong những khoảnh khắc ngắn ngủi tỉnh giấc, cụ nhận ra cả con trai mình lẫn người bạn già thân thiết, ông Harding, cha vợ của phó giám mục, và sẽ cảm ơn họ đầy trìu mến vì sự chăm sóc và tình yêu thương của họ. Lúc này cụ nằm ngủ như một đứa trẻ, nghỉ ngơi thoải mái trên lưng, miệng hơi mở, vài sợi tóc bạc lưa thưa lộ ra dưới chiếc mũ; hơi thở của cụ hoàn toàn không tiếng động, và bàn tay gầy guộc, nhợt nhạt đặt trên tấm chăn kia không hề cử động. Chẳng có gì có thể nhẹ nhàng hơn sự ra đi của cụ già từ thế giới này sang thế giới bên kia.

Thế nhưng, cảm xúc của người đang ngồi đó canh chừng thì chẳng hề nhẹ nhàng chút nào. Ông biết rằng đây là cơ hội duy nhất, nếu không phải bây giờ thì chẳng bao giờ nữa. Ông đã ngoài năm mươi, và chẳng có mấy cơ hội để những người bạn đang rời nhiệm sở sẽ sớm quay lại. Chẳng có vị thủ tướng Anh nào có khả năng, ngoại trừ người đang nắm quyền, người sắp bị gạt ra kia, lại nghĩ đến việc phong Tiến sĩ Grantly làm giám mục. Cứ thế, ông suy nghĩ miên man và buồn bã trong sự im lặng sâu thẳm, rồi nhìn vào gương mặt vẫn còn sự sống kia, và cuối cùng, ông dám tự hỏi lòng mình liệu ông có thực sự khao khát cái chết của cha mình hay không.

Nỗ lực đó thật có ích, và câu hỏi được giải đáp ngay lập tức. Con người kiêu hãnh, đầy tham vọng và trần tục ấy quỳ xuống bên giường, nắm lấy tay vị giám mục, cầu nguyện tha thiết xin được tha thứ cho những tội lỗi của mình.

Gương mặt ông vẫn còn vùi vào chăn khi cửa phòng ngủ mở ra không tiếng động và ông Harding bước vào với những bước chân khẽ khàng. Sự hiện diện của ông Harding bên giường bệnh gần như thường xuyên như của phó giám mục, và việc ông ra vào cũng là chuyện đương nhiên như con rể ông. Ông đang đứng sát cạnh phó giám mục trước khi được phát hiện, và hẳn cũng đã quỳ xuống cầu nguyện nếu không sợ rằng hành động của mình có thể làm cụ già giật mình và quấy rầy người sắp khuất. Tuy nhiên, Tiến sĩ Grantly lập tức nhận ra ông và đứng dậy từ tư thế quỳ. Khi làm vậy, ông Harding nắm lấy cả hai tay ông và siết chặt đầy ấm áp. Có sự đồng cảm sâu sắc giữa họ vào khoảnh khắc đó hơn bao giờ hết, và tình cờ thay, những sự việc về sau đã giữ gìn cảm giác ấy rất nhiều. Khi họ đứng đó nắm tay nhau, nước mắt tuôn rơi trên má họ.

"Chúa ban phước cho các con, những người thân yêu của ta," vị giám mục nói bằng giọng yếu ớt khi tỉnh dậy. "Chúa ban phước cho các con—cầu Chúa ban phước cho cả hai con, những đứa con yêu quý của ta." Và thế là cụ qua đời.

Không có tiếng khò khè lớn trong cổ họng, không có cuộc đấu tranh kinh hoàng nào, không có dấu hiệu rõ rệt của cái chết, nhưng cơ hàm dưới hơi trễ xuống, và đôi mắt vốn luôn nhắm nghiền khi ngủ giờ vẫn nhìn trân trân. Cả ông Harding lẫn Tiến sĩ Grantly đều không biết rằng sự sống đã tắt, dù cả hai đều nghi ngờ điều đó.

"Tôi tin là xong rồi," ông Harding nói, vẫn nắm chặt tay người kia. "Tôi nghĩ—không, tôi hy vọng là vậy."

"Tôi sẽ rung chuông," người kia nói, giọng gần như chỉ là tiếng thì thầm. "Bà Phillips nên có ở đây."

Bà Phillips, người y tá, sớm có mặt trong phòng, và lập tức, với bàn tay lão luyện, bà khép lại đôi mắt đang nhìn trân trân kia.

"Mọi chuyện xong rồi phải không, bà Phillips?" ông Harding hỏi.

"Đức ông không còn nữa rồi," bà Phillips nói, quay lại và nhún mình cúi chào thấp với vẻ mặt nghiêm trang; "đức ông ra đi như một đứa trẻ đang ngủ, hơn bất cứ ai tôi từng thấy."

"Thật là một sự giải thoát to lớn, thưa Phó giám mục," ông Harding nói, "một sự giải thoát to lớn—người già tốt bụng, đáng kính. Ôi, ước gì những giây phút cuối đời của chúng ta cũng vô tội và bình yên như của cụ!"

"Chắc chắn rồi ạ," bà Phillips nói. "Xin Chúa được ngợi khen vì mọi lòng thương xót của Người; nhưng quả thật, đối với một tín đồ Cơ Đốc hiền lành, dịu dàng, ăn nói nhẹ nhàng, thì đức ông đúng là..." và bà Phillips, với nỗi buồn chân thành nhưng nhẹ nhàng, đưa chiếc tạp dề trắng lên lau đôi mắt đẫm lệ.

"Ông không thể không vui mừng khi mọi chuyện đã kết thúc," ông Harding nói, vẫn tiếp tục an ủi bạn mình. Tuy nhiên, tâm trí vị phó giám mục đã rời khỏi căn phòng tử thần để hướng về phòng làm việc của thủ tướng. Ông đã tự bắt mình phải cầu nguyện cho cha mình được sống, nhưng giờ khi sự sống đó đã chấm dứt, từng phút giây đều quá đỗi quý giá không thể lãng phí. Bây giờ thật vô ích khi chần chừ trước sự thật về cái chết của giám mục—vô ích khi đánh mất tất cả chỉ vì giả vờ một thứ tình cảm ngớ ngẩn.

Nhưng ông phải hành động thế nào khi cha vợ vẫn đứng đó nắm tay ông? Làm thế nào, mà không tỏ ra vô tâm, để quên đi người cha đã mất và chỉ nghĩ đến vị giám mục—để bỏ qua những gì ông đã mất, và chỉ nghĩ đến những gì ông có thể đạt được?

"Vâng, tôi nghĩ là không," cuối cùng ông đáp lời ông Harding. "Tất cả chúng ta đều đã chờ đợi điều này từ lâu."

Ông Harding nắm tay ông và dẫn ông rời khỏi phòng. "Chúng ta sẽ gặp lại cụ vào sáng mai," ông nói; "tốt hơn hết hãy để căn phòng này cho những người phụ nữ." Và thế là họ đi xuống lầu.

Trời đã chập tối và gần như đã tối hẳn. Điều vô cùng quan trọng là thủ tướng phải biết ngay đêm đó rằng giáo phận đang khuyết vị trí. Mọi thứ có thể phụ thuộc vào đó; và vì vậy, để đáp lại sự an ủi thêm nữa của ông Harding, vị phó giám mục đề nghị gửi ngay một bức điện tín tới London. Ông Harding, người thực sự hơi ngạc nhiên khi thấy Tiến sĩ Grantly, như ông nghĩ, lại bị ảnh hưởng nhiều đến thế, đã hơi bối rối, nhưng ông không phản đối gì. Ông biết vị phó giám mục có chút hy vọng kế nhiệm vị trí của cha mình, dù ông hoàn toàn không biết hy vọng đó đã được dâng cao đến mức nào.

"Phải," Tiến sĩ Grantly nói, lấy lại bình tĩnh và rũ bỏ sự yếu đuối, "chúng ta phải gửi một bức điện ngay lập tức; chúng ta không biết hậu quả của sự chậm trễ sẽ là gì. Ông làm việc đó giúp tôi được không?"

"Tôi ư! Ồ, vâng; chắc chắn rồi. Tôi sẽ làm bất cứ điều gì, chỉ là tôi không biết chính xác ông muốn gì."

Tiến sĩ Grantly ngồi xuống trước bàn viết, cầm bút mực lên, và viết vào một mảnh giấy như sau:—

Bằng Điện tín.

Gửi Ngài Bá tước ---, phố Downing, hoặc nơi khác.

Giám mục giáo phận Barchester đã từ trần.

Bức điện gửi bởi Đức ông Septimus Harding.

"Đấy," ông nói. "Ông cứ mang cái đó đến văn phòng điện tín tại nhà ga và đưa nguyên văn như thế; họ có thể sẽ bắt ông chép lại vào một trong những tờ mẫu của họ; đó là tất cả những gì ông phải làm; sau đó ông sẽ phải trả cho họ nửa crown." Và vị phó giám mục thọc tay vào túi lấy ra số tiền cần thiết.

Ông Harding cảm thấy mình giống hệt một cậu bé chạy việc, và cũng cảm thấy mình bị yêu cầu thực hiện bổn phận đó vào một thời điểm khá không thích hợp, nhưng ông không nói gì, cầm lấy mảnh giấy và đồng tiền được đưa.

"Nhưng ông đã điền tên tôi vào đó, thưa Phó giám mục."

"Đúng vậy," người kia nói, "cần phải có tên của một giáo sĩ, ông biết đấy, và còn cái tên nào thích hợp hơn một người bạn cũ như ông? Chắc chắn bá tước sẽ không nhìn vào cái tên đâu; nhưng người bạn thân mến của tôi, ông Harding, làm ơn đừng lãng phí thời gian."

Ông Harding đã đi đến cửa thư viện trên đường ra nhà ga thì đột nhiên nhớ ra tin tức mà ông đã mang theo khi bước vào phòng ngủ của vị giám mục tội nghiệp. Ông thấy thời điểm đó quá không thích hợp cho bất kỳ tin tức trần tục nào, nên đã nén những lời trên đầu lưỡi lại, và ngay sau đó mọi ký ức về tình huống đó đã bị xóa sạch trong chốc lát bởi cảnh tượng vừa diễn ra.

"Nhưng này Phó giám mục," ông nói, quay trở lại, "tôi quên chưa nói với ông—chính phủ đã đổ rồi."

"Đổ ư!" vị phó giám mục thốt lên, giọng điệu cho thấy quá rõ sự lo lắng và thất vọng của ông, mặc dù trong hoàn cảnh lúc đó ông đã cố gắng kìm nén bản thân. "Đổ! Ai nói với ông vậy?"

Ông Harding giải thích rằng tin tức về việc này đã truyền đến qua điện tín, và tin nhắn đã được ông Chadwick để lại ở cửa cung điện.

Vị phó giám mục ngồi im lặng một lúc để suy ngẫm, còn ông Harding đứng nhìn ông. "Không sao," cuối cùng vị phó giám mục nói; "cứ gửi bức điện đi. Tin tức phải được gửi cho ai đó, và hiện tại không có ai khác ở vị trí có thể nhận nó. Hãy làm ngay đi, người bạn thân mến của tôi; ông biết tôi sẽ không làm phiền ông nếu tôi ở trong trạng thái có thể tự làm lấy. Vài phút thôi cũng vô cùng quan trọng."

Ông Harding đi ra và gửi bức điện, và có lẽ chúng ta cũng nên theo chân nó đến nơi nhận. Trong vòng ba mươi phút kể từ khi rời Barchester, nó đã đến tay Ngài Bá tước --- trong thư viện riêng của ông ta. Những lá thư công phu, những lời kêu gọi hùng hồn, những lời phản đối đầy phẫn nộ mà ông ta có thể phải soạn thảo vào lúc đó, có thể hình dung ra nhưng không thể mô tả hết! Cách ông ta chuẩn bị sấm sét cho những đối thủ thành công, đứng như một quý tộc Anh với lưng tựa vào lò sưởi, hai tay đút túi quần—cách ánh mắt tinh anh của ông ta bừng lên giận dữ, và vầng trán tỏa sáng vẻ ái quốc—cách ông ta dậm chân khi nghĩ về những đồng sự nặng nề của mình—cách ông ta suýt nữa chửi thề khi nhớ lại một trong số họ đã quá khôn lỏi đến mức nào—độc giả giàu trí tưởng tượng của tôi có thể tự hình dung. Nhưng liệu ông ta có đang bận rộn như vậy không? Không: lịch sử và sự thật buộc tôi phải phủ nhận điều đó. Ông ta đang ngồi thoải mái trên một chiếc ghế tựa, xem qua danh sách Newmarket, và bên cạnh khuỷu tay ông ta trên bàn là một cuốn tiểu thuyết tiếng Pháp chưa cắt gáy mà ông ta đang đọc dở.

Ông ta mở phong bì chứa bức điện và sau khi đọc xong, ông ta cầm bút viết lên mặt sau:

Gửi Ngài Bá tước ---,

Với sự kính trọng của Ngài Bá tước ---

và gửi nó trở lại hành trình của mình.

Thế là chấm dứt những cơ hội sở hữu vinh quang của chức giám mục của người bạn đáng thương của chúng ta.

Tên tuổi của nhiều vị giáo sĩ đã xuất hiện trên báo chí như là người đắc cử giám mục. Tờ "The British Grandmother" tuyên bố rằng Tiến sĩ Gwynne sẽ là người được chọn, để vinh danh chính phủ tiền nhiệm. Đây là một đòn giáng mạnh vào Tiến sĩ Grantly, nhưng ông không phải chịu cảnh bị người bạn của mình thay thế. Tờ "The Anglican Devotee" tự tin đưa ra yêu cầu của một vị giảng thuyết lớn tại London với những học thuyết khắc khổ; và "The Eastern Hemisphere", một tờ báo buổi chiều được cho là nắm giữ nhiều thông tin chính thức, đã tuyên bố ủng hộ một nhà tự nhiên học lỗi lạc, một quý ông cực kỳ am hiểu về đá và khoáng sản, nhưng lại bị nhiều người cho là không nắm giữ bất kỳ học thuyết đặc biệt nào về tôn giáo. Tờ "The Jupiter", tờ báo nhật báo mà, như chúng ta đều biết, là nguồn thông tin chân chính duy nhất về mọi chủ đề, đã im lặng một thời gian, nhưng cuối cùng đã lên tiếng. Những ưu điểm của tất cả các ứng cử viên này đã được thảo luận và bị loại bỏ một cách không mấy kính trọng, và rồi "The Jupiter" tuyên bố rằng Tiến sĩ Proudie sẽ là người được chọn.

Tiến sĩ Proudie chính là người đó. Chỉ một tháng sau khi vị giám mục quá cố qua đời, Tiến sĩ Proudie đã hôn tay Nữ hoàng với tư cách là người kế nhiệm.

Chúng tôi xin phép được khép lại tấm màn che đi những nỗi buồn của vị phó giám mục khi ông ngồi đó, ảm đạm và đau lòng trong phòng làm việc tại giáo xứ Plumstead Episcopi. Vào ngày sau khi bức điện được gửi đi, ông nghe tin Ngài Bá tước --- đã đồng ý nhận việc thành lập một chính phủ mới, và từ khoảnh khắc đó, ông biết cơ hội của mình đã hết. Nhiều người sẽ nghĩ rằng ông thật độc ác khi đau buồn vì mất đi quyền lực giám mục, độc ác khi khao khát nó, không, độc ác ngay cả khi nghĩ về nó, theo cách và vào những thời điểm mà ông đã làm.

Với những lời khiển trách như vậy, tôi không thể khẳng định rằng mình hoàn toàn đồng ý. Khẩu hiệu "nolo episcopari" (tôi không muốn làm giám mục), mặc dù vẫn còn được sử dụng, lại trái ngược hoàn toàn với xu hướng của mọi mong muốn của con người, đến mức không thể coi đó là thể hiện những khát vọng thực sự của các linh mục đang lên trong Giáo hội Anh. Một luật sư không phạm tội khi tìm cách trở thành thẩm phán, hay khi đạt được nguyện vọng của mình bằng mọi phương tiện trung thực. Một nhà ngoại giao trẻ nuôi dưỡng một tham vọng chính đáng khi hướng tới việc trở thành người đứng đầu một đại sứ quán hạng nhất; và một tiểu thuyết gia nghèo, khi cố gắng cạnh tranh với Dickens hay vượt lên trên Fitzjeames, không phạm lỗi gì cả, dù anh ta có thể thật ngớ ngẩn. Sydney Smith đã thực sự nói rằng trong những ngày bạc nhược này, chúng ta không thể mong đợi tìm thấy sự uy nghiêm của Thánh Paul dưới chiếc áo choàng của một giáo sĩ. Nếu chúng ta kỳ vọng các giáo sĩ của mình phải là những người siêu phàm, chúng ta có lẽ sẽ tự dạy mình nghĩ rằng họ là những kẻ thấp kém, và khó lòng hy vọng nâng cao phẩm chất của người mục tử bằng cách phủ nhận quyền được nuôi dưỡng những khát vọng của con người của chính họ.

Vị phó giám mục của chúng ta là người trần tục—ai trong chúng ta lại chẳng như vậy? Ông là người đầy tham vọng—ai trong chúng ta lại xấu hổ khi thừa nhận "những yếu đuối cuối cùng của những tâm trí cao quý" đó! Độc giả của tôi sẽ nói rằng ông hám lợi. Không;—ông muốn trở thành Giám mục Barchester không phải vì yêu tiền bạc. Ông là con duy nhất của cha mình, và cha ông đã để lại cho ông khối tài sản lớn. Chức vụ hiện tại mang lại cho ông gần ba nghìn bảng một năm. Chức giám mục, như đã bị Ủy ban Giáo hội cắt giảm, chỉ còn năm nghìn. Ông sẽ là một người giàu có hơn với tư cách là phó giám mục so với khi làm giám mục. Nhưng chắc chắn ông muốn được đóng vai trò chủ chốt; ông muốn được ngồi trong bộ áo lễ trang trọng giữa các đồng đẳng trong vương quốc; và ông muốn, nếu phải nói ra sự thật, được gọi là "Đức ông" bởi các đồng đạo của mình.

Tuy nhiên, những hy vọng của ông, dù vô tội hay tội lỗi, cũng không được định sẵn để trở thành hiện thực, và Tiến sĩ Proudie đã được tấn phong làm Giám mục Barchester.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.