Những Chiếc Tháp Barchester

Lượt đọc: 470 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 26
Bà Proudie Giao Tranh Và Thất Thế

❊ ❊ ❊

Mới chỉ chưa đầy một giờ đồng hồ kể từ khi bà Proudie rời phòng làm việc của chồng trong thế thắng, nhưng với tinh thần bất khuất, bà lại quay trở lại đó, hừng hực khí thế cho một cuộc giao tranh khác. Bà vô cùng tức giận trước điều mà bà cho là sự hai mặt của ông. Chồng bà đã hứa hẹn quá rõ ràng về vấn đề bệnh viện này. Ông ấy đã hoàn toàn bị đánh bại về điểm đó rồi. Bà Proudie bắt đầu cảm thấy rằng nếu mọi việc đều phải thảo luận và tranh đấu hai, ba lần như vậy thì khối lượng công việc của giáo phận sẽ trở nên quá sức, ngay cả đối với bà.

Không buồn gõ cửa, bà bước nhanh vào phòng chồng và thấy ông đang ngồi tại bàn làm việc, đối diện là ông Slope. Trên tay ông đang cầm chính lá thư mà ông đã viết cho tổng giám mục ngay trước mặt bà—và lá thư đang để mở! Phải, ông đã hoàn toàn phá vỡ con dấu vốn được sự chấp thuận của bà bảo chứng. Họ đang ngồi trong một cuộc họp kín, và quá rõ ràng là nội dung lời mời của tổng giám mục đã bị đem ra bàn thảo lại, dù trước đó nó đã được tranh luận và quyết định theo đúng ý bà! Ông Slope đứng dậy khỏi ghế và cúi chào khẽ. Hai tinh thần đối lập nhìn thẳng vào mặt nhau, và họ biết mình đang đối mặt với kẻ thù.

"Chuyện này là thế nào, thưa Giám mục, về ông Quiverful?" bà nói, đi đến cuối bàn và đứng đó.

Ông Slope không để vị giám mục trả lời mà tự mình lên tiếng: "Sáng nay tôi đã đến Puddingdale, thưa bà, và đã gặp ông Quiverful. Ông ấy đã từ bỏ yêu cầu nhận vị trí tại bệnh viện vì giờ đây ông đã biết rằng ông Harding mong muốn được quay lại vị trí cũ của mình. Trong hoàn cảnh này, tôi đã kịch liệt khuyên đức cha nên bổ nhiệm ông Harding."

"Ông Quiverful chưa từ bỏ bất cứ điều gì cả," bà đáp, giọng vô cùng hống hách. "Lời hứa của đức cha đã trao cho ông ấy, và nó phải được tôn trọng."

Vị giám mục vẫn im lặng. Ông khao khát đến cháy bỏng được thấy kẻ thù cũ của mình phải quỳ phục dưới chân. Đồng minh mới của ông đã nói với ông rằng không gì dễ dàng hơn việc làm điều đó. Người đồng minh đang ở ngay bên cạnh để giúp đỡ, thế mà lòng can đảm của ông lại tiêu tan. Thật khó để chiến thắng khi uy danh của những chiến thắng trước đó đều chống lại mình. Thật khó cho chú gà trống một khi đã bị đánh bật khỏi sân nhà mà lại lấy lại được lòng can đảm để tiếp tục đứng kiêu hãnh trên đống phân.

"Có lẽ tôi không nên can thiệp," ông Slope nói, "nhưng mà..."

"Chắc chắn là ông không nên rồi," người đàn bà giận dữ cắt ngang.

"Nhưng dù sao," ông Slope tiếp tục, không quan tâm đến sự ngắt lời, "tôi vẫn nghĩ việc khuyên đức cha đừng xem nhẹ yêu cầu của ông Harding là bổn phận cấp thiết của mình."

"Ông Harding lẽ ra phải biết rõ ý mình chứ," bà nói.

"Nếu ông Harding không được quay lại bệnh viện, đức cha sẽ phải đối mặt với nhiều ác cảm, không chỉ trong giáo phận mà còn trên toàn thế giới. Hơn nữa, xét trên phương diện cao hơn, tôi hiểu rằng đức cha cảm thấy việc làm hài lòng một người xứng đáng và một giáo sĩ tốt như ông Harding là bổn phận của mình."

"Thế còn trường học ngày Sabát và các thánh lễ Chủ nhật tại bệnh viện thì sao?" bà Proudie hỏi, trên mặt lộ rõ vẻ khinh khỉnh.

"Tôi hiểu rằng ông Harding không có phản đối gì đối với trường học ngày Sabát," ông Slope nói. "Còn về các thánh lễ tại bệnh viện, vấn đề đó sẽ được thảo luận tốt nhất sau khi ông ấy được bổ nhiệm. Nếu ông ấy có phản đối vĩnh viễn, thì tôi e rằng vấn đề đành phải bỏ dở."

"Ông có một lương tâm thật dễ dãi trong những vấn đề như thế này, ông Slope ạ," bà nói.

"Tôi sẽ không có lương tâm dễ dãi đâu," ông đáp lại, "mà là một lương tâm chẳng hề dễ dàng chút nào, nếu bất cứ lời nói hay hành động nào của tôi dẫn đến việc đức cha hành động thiếu khôn ngoan trong vấn đề này. Rõ ràng là trong cuộc trò chuyện với ông Harding, tôi đã hiểu lầm ông ấy..."

"Và cũng rõ ràng là ông đã hiểu lầm ông Quiverful," bà nói, lúc này cơn giận đã lên đến đỉnh điểm. "Ông có quyền hạn gì mà can thiệp vào những cuộc đối thoại này? Ai bảo ông đến gặp ông Quiverful sáng nay? Ai ủy quyền cho ông giải quyết vụ việc này? Ông có trả lời tôi không, thưa ông? Ai đã cử ông đến gặp ông Quiverful sáng nay?"

Căn phòng chìm vào im lặng chết chóc. Ông Slope đã đứng dậy khỏi ghế, tay đặt lên lưng ghế, cái nhìn ban đầu rất nghiêm nghị giờ trở nên tối sầm. Bà Proudie vẫn đứng ở vị trí cũ, cuối bàn, và khi chất vấn kẻ thù, bà đập tay xuống bàn với sức mạnh còn hơn cả một người phụ nữ. Vị giám mục ngồi trên chiếc ghế bành, xoay xoay ngón tay cái, đưa mắt nhìn vợ rồi lại nhìn vị tuyên úy khi mỗi người đều bắt đầu tham chiến. Sẽ thật thoải mái biết bao nếu họ có thể tự giải quyết mâu thuẫn mà không cần ông phải can thiệp; tự đấu đá để một người tiêu diệt hoàn toàn người kia, xét về phương diện đời sống giáo phận, để ông, vị giám mục, có thể biết rõ mình cần phải tuân theo ai. Dù trường hợp nào xảy ra cũng sẽ mang lại sự yên ổn; nhưng nếu vị giám mục có một mong muốn về việc ai sẽ là người chiến thắng, thì mong muốn đó chắc chắn không chống lại ông Slope.

"Thà chọn con quỷ mình biết còn hơn con quỷ mình chưa biết," là một câu tục ngữ cổ, và có lẽ là đúng; nhưng vị giám mục vẫn chưa nhận ra sự thật đó.

"Ông có trả lời tôi không, thưa ông?" bà lặp lại. "Ai đã hướng dẫn ông đến gặp ông Quiverful sáng nay?" Lại một khoảng lặng nữa. "Ông có định trả lời tôi không?"

"Tôi nghĩ rằng, bà Proudie ạ, trong mọi hoàn cảnh, tốt hơn hết là tôi không nên trả lời một câu hỏi như vậy," ông Slope nói. Ông Slope có nhiều tông giọng, tất cả đều được ông điều khiển thuần thục; trong đó có một tông giọng thấp đầy thánh thiện và một tông giọng cao đầy thánh thiện—lúc này ông dùng tông giọng trước.

"Có ai cử ông đi không?"

"Bà Proudie," ông Slope nói, "tôi hoàn toàn nhận thức được mình nợ lòng tốt của bà bao nhiêu. Tôi cũng biết rõ phép lịch sự mà một người đàn ông cần có đối với một người phụ nữ. Nhưng có những cân nhắc cao cả hơn cả hai điều đó, và tôi hy vọng mình sẽ được tha thứ nếu lúc này tôi chỉ hành động dựa trên những cân nhắc đó. Bổn phận của tôi trong vấn đề này là đối với đức cha, và tôi không thể chấp nhận sự chất vấn nào ngoại trừ từ chính ngài. Ngài đã chấp thuận những gì tôi làm, và bà phải thứ lỗi cho tôi nếu tôi nói rằng, khi đã có sự chấp thuận đó và lương tâm của chính mình, tôi không cần gì khác nữa."

Những lời lẽ khủng khiếp nào đã lọt vào tai bà Proudie thế kia? Vấn đề thực sự đã quá rõ ràng. Một cuộc nổi loạn đã được tính toán kỹ lưỡng trong trại. Không chỉ những tâm trí xấu xa trở nên bất phục vì nếm trải chút quyền lực, mà sự nổi loạn đã được công khai giảng dạy và rao giảng. Vị giám mục chưa ngồi trên chiếc ghế của mình được mười hai tháng, vậy mà sự phản kháng đã ngẩng cái đầu gớm ghiếc của nó lên ngay trong cung điện. Tình trạng hỗn loạn và vô kỷ luật sẽ sớm theo sau trừ khi bà thực hiện các biện pháp mạnh mẽ ngay lập tức để dập tắt âm mưu mà bà đã phát hiện ra.

"Ông Slope," bà nói bằng một giọng chậm rãi và đầy uy nghiêm, khác hẳn với giọng điệu bà vẫn dùng từ trước đến giờ, "Ông Slope, tôi phiền ông, làm ơn rời khỏi phòng. Tôi muốn nói chuyện với đức cha một mình."

Ông Slope cũng cảm thấy mọi thứ đều phụ thuộc vào cuộc đối thoại hiện tại. Nếu vị giám mục bây giờ lại bị "xỏ váy" một lần nữa, sự nô lệ của ông sẽ hoàn tất và mãi mãi. Khoảnh khắc hiện tại đặc biệt thuận lợi cho cuộc nổi loạn. Vị giám mục rõ ràng đã tự làm khó mình khi phá con dấu câu trả lời của tổng giám mục; vì vậy ông ta có nỗi sợ để chi phối. Ông Slope đã bảo với ông rằng không nên để bất cứ điều gì khiến mình từ chối lời mời của tổng giám mục; vì vậy ông ta có hy vọng để chi phối. Ông đã chấp nhận đơn từ chức của ông Quiverful và vì thế sợ phải giải quyết vấn đề đó với vợ mình. Ông đã được thúc ép đến mức khẳng định ý chí của riêng mình, và có lẽ có thể tiếp tục cho đến khi đạt được thành công tuyệt đối, qua đó hiểu được sự thành công là khả thi như thế nào. Đây chính là thời điểm cho chiến thắng hoặc bại trận. Chính lúc này, ông Slope phải tự biến mình thành chủ nhân của giáo phận, nếu không thì phải từ chức và bắt đầu lại cuộc tìm kiếm vận may. Ông nhìn thấy tất cả điều này rất rõ ràng. Sau những gì đã xảy ra, mọi sự thỏa hiệp giữa ông và người đàn bà này là không thể. Nếu ông rời khỏi phòng theo lệnh của bà và để vị giám mục trong tay bà, ông có thể đóng gói hành lý và nói lời tạm biệt với các vinh dự giám mục, với bà Bold, và với Signora Neroni ngay lập tức.

Tuy nhiên, thật không dễ dàng gì để giữ vững lập trường khi bị một người phụ nữ đuổi đi, hoặc tiếp tục làm người thứ ba trong một bữa tiệc giữa chồng và vợ khi người vợ bày tỏ mong muốn được "tête-à-tête" (tâm tình riêng) với chồng.

"Ông Slope," bà lặp lại, "tôi muốn ở riêng với đức cha."

"Đức cha đã triệu tập tôi vì công việc giáo phận quan trọng nhất," ông Slope nói, liếc nhìn Dr. Proudie với ánh mắt bồn chồn. Ông cảm thấy mình phải tin tưởng vào vị giám mục một chút, dù sự tin tưởng đó đặt nhầm chỗ một cách đáng buồn. "Việc tôi rời bỏ ngài vào lúc này, tôi e rằng, là điều không thể."

"Ông dám cãi lại tôi sao, đồ vô ơn?" bà nói. "Đức cha, ngài làm ơn bảo ông Slope rời khỏi phòng được không?"

Đức cha gãi đầu, nhưng tạm thời không nói gì. Điều này tương đương với những gì ông Slope mong đợi ở ngài, và xét cho cùng, đó là một sự thực thi quyền làm chồng đầy tích cực.

"Đức cha," người đàn bà nói, "ông Slope rời khỏi phòng này, hay là tôi?"

Đến đây bà Proudie đã đi một nước cờ sai. Lẽ ra bà không nên ám chỉ khả năng mình phải rút lui. Lẽ ra bà không nên bày tỏ ý tưởng rằng lệnh trục xuất ông Slope của bà có thể bị xử lý theo cách nào khác ngoài sự tuân thủ ngay lập tức. Để trả lời câu hỏi đó, trong thâm tâm, vị giám mục tự nhiên nghĩ rằng, vì cần phải có một người rời khỏi phòng, có lẽ tốt hơn là bà Proudie nên làm điều đó. Ông đã nghĩ như vậy trong thâm tâm, nhưng bên ngoài, ông lại gãi đầu và xoay xoay ngón tay cái.

Bà Proudie sôi sục vì giận dữ. Than ôi, than ôi! Nếu bà có thể giữ được bình tĩnh như kẻ thù của mình, bà đã chiến thắng như bà vẫn luôn chiến thắng. Nhưng cơn thịnh nộ thánh thần đã lấn át bà, như nó đã từng xảy ra với những nữ anh hùng khác, và bà đã thất bại.

"Đức cha," bà nói, "ngài có ban cho tôi một câu trả lời hay không?"

Cuối cùng ngài phá vỡ sự im lặng sâu sắc của mình và tự tuyên bố là người của phe Slope. "Này bà xã," ngài nói, "ông Slope và ta đang rất bận."

Chỉ vậy thôi. Không cần thêm bất cứ điều gì nữa. Ngài đã ra chiến trường, chịu đựng bụi bặm và cái nóng trong ngày, đối mặt với sự giận dữ của kẻ thù, và giành chiến thắng. Thành công thật dễ dàng làm sao đối với những ai chỉ cần trung thực với chính mình!

Ông Slope ngay lập tức nhìn thấy toàn bộ thành quả của mình, và quay sang nhìn người đàn bà bại trận với vẻ đắc thắng mà bà không bao giờ quên và không bao giờ tha thứ. Ở điểm này ông đã sai. Lẽ ra ông nên nhìn bà một cách khiêm nhường, với ánh mắt dịu dàng khẩn cầu để xoa dịu sự tức giận của bà. Lẽ ra ông nên thể hiện qua cái nhìn rằng mình xin được tha thứ cho sự thành công của bản thân, và hy vọng bà sẽ bỏ qua cho lập trường mà ông buộc phải giữ vì sự nghiệp bổn phận. Có lẽ làm vậy ông đã phần nào làm dịu đi cái lồng ngực hống hách đó và mở đường cho những điều kiện tương lai. Nhưng ông Slope muốn cai trị mà không cần điều kiện. À, con người thiếu kinh nghiệm, mau quên! Anh có thể khiến nạn nhân nhỏ bé run rẩy đó ly dị với người đàn bà đang sở hữu mình không? Anh có thể đảm bảo rằng họ sẽ bị tách rời giường chiếu không? Chẳng phải ông ấy là thịt của thịt, xương của xương bà ấy, và chẳng phải ông ấy phải tiếp tục như vậy sao? Bây giờ, việc anh đứng vững và đắc thắng khi bà ta bị đuổi khỏi phòng một cách nhục nhã thì rất tốt, nhưng anh có thể có mặt khi những tấm rèm đó được kéo lại, khi chiếc mũ bảo hiểm đáng sợ đó được thắt chặt dưới cằm, khi những tàn dư nhỏ bé về khí phách của vị giám mục sẽ bị khuất phục bởi cái tua rua trên đầu ngài? Anh có thể lẻn vào khi người vợ muốn "nói chuyện với đức cha một mình" không?

Nhưng trong khoảnh khắc đó, chiến thắng của ông Slope thật trọn vẹn, vì bà Proudie không nói thêm lời nào, rời khỏi phòng và không quên đóng sập cửa lại sau lưng. Sau đó là một cuộc hội đàm kín giữa hai đồng minh mới, trong đó có rất nhiều điều được nói ra khiến ông Slope kinh ngạc khi thốt lên và vị giám mục kinh ngạc khi lắng nghe. Vậy mà người này nói ra và người kia lắng nghe mà không hề có chút ác ý. Không còn chuyện nói giảm nói tránh nữa. Vị tuyên úy thẳng thắn nói với đức giám mục rằng thế giới cho rằng ngài đang nằm dưới sự cai trị của vợ; rằng uy tín và tư cách của ngài trong giáo phận đang bị tổn hại; rằng ngài chắc chắn sẽ gặp rắc rối nếu cứ để bà Proudie can thiệp vào những vấn đề không phù hợp với khả năng của phụ nữ; và thực tế là ngài sẽ trở nên đáng khinh nếu không rũ bỏ cái ách mà ngài đang phải chịu đựng. Ban đầu vị giám mục ậm ừ và giả vờ phủ nhận sự thật của những lời đó. Nhưng sự phủ nhận của ngài không mạnh mẽ và nhanh chóng sụp đổ. Ngài sớm thừa nhận trong im lặng tình trạng chư hầu của mình và cam kết, với sự giúp đỡ của ông Slope, sẽ thay đổi đường lối. Ông Slope cũng không tự bào chữa cho mình một cách tồi tệ. Ông giải thích rằng ông đau lòng thế nào khi phải chống lại một quý bà, người luôn là người bảo trợ của ông, người đã giúp đỡ ông theo rất nhiều cách, người mà thực tế đã giới thiệu ông đến sự chú ý của giám mục; nhưng, như ông đã tuyên bố, bổn phận của ông giờ đây là bắt buộc; ông đang giữ một vị trí đặc biệt tin cậy, và gắn bó trực tiếp, đặc biệt với bản thân vị giám mục. Trong hoàn cảnh đó, lương tâm đòi hỏi ông chỉ được quan tâm đến lợi ích của giám mục, và vì vậy ông đã mạo muội lên tiếng.

Vị giám mục đón nhận những lời này với giá trị thực của nó, và ông Slope chỉ định như vậy. Nó làm đẹp lòng viên thuốc đắng mà ông Slope phải đưa cho giám mục, và vị giám mục nghĩ rằng nó sẽ ít đắng hơn viên thuốc kia mà ngài đã phải uống từ lâu.

"Đức cha" đã nhận được phần thưởng ngay lập tức, như một đứa trẻ ngoan. Ngài được hướng dẫn viết và ngay lập tức viết một lá thư khác cho tổng giám mục để chấp nhận lời mời của ngài. Lá thư này, ông Slope, cẩn thận hơn người đàn bà kia, đã tự mình mang đi và đích thân gửi. Như vậy, ông đảm bảo rằng hành động tự quyết này gần như là một sự đã rồi. Ông cầu xin, dỗ dành và đe dọa vị giám mục với hy vọng khiến ngài viết ngay cho ông Harding, nhưng vị giám mục, dù tạm thời được giải phóng khỏi vợ, vẫn chưa bị ông Slope nô dịch. Ngài nói, và có lẽ nói thật, rằng một lời đề nghị như vậy phải được đưa ra dưới hình thức chính thức nào đó; rằng ngài chưa sẵn sàng ký vào hình thức đó; và rằng ngài muốn gặp ông Harding trước khi làm vậy. Tuy nhiên, ông Slope có thể yêu cầu ông Harding đến gặp ngài. Không thất vọng với thành quả của mình, ông Slope ra đi. Trước tiên, ông gửi lá thư quý giá mà ông có trong túi, rồi theo đuổi những dự án khác mà chúng ta sẽ phải theo chân ông trong các chương sau.

Bà Proudie, sau khi nhận được sự thỏa mãn từ việc đóng sập cửa phòng chồng, đã không đến gặp ngay bà Quiverful. Thực ra, trong vài khoảnh khắc đầu tiên sau khi bị đẩy lùi, bà cảm thấy mình không thể gặp lại người phụ nữ đó. Bà sẽ phải thừa nhận rằng mình đã bị đánh bại, phải thú nhận rằng vương miện đã rời khỏi trán mình, và vương trượng đã rời khỏi tay mình! Không, bà sẽ gửi một tin nhắn cho bà ấy với lời hứa về một lá thư vào ngày mai hoặc ngày kia. Quyết định như vậy, bà lui về phòng ngủ, nhưng ở đây bà lại đổi ý. Bầu không khí của không gian thiêng liêng đó phần nào khôi phục lòng can đảm và mang lại cho bà thêm nghị lực. Như Achilles cảm thấy ấm áp khi nhìn thấy bộ giáp của mình, như trái tim Don Quixote trở nên mạnh mẽ khi nắm lấy ngọn giáo, bà Proudie nhìn về phía trước để hướng tới những vòng nguyệt quế mới, khi ánh mắt bà rơi xuống gối của chồng. Bà sẽ không tuyệt vọng. Quyết định như vậy, bà bước xuống với dáng vẻ uy nghi và khuôn mặt tươi tỉnh để gặp bà Quiverful.

Cảnh tượng trong phòng làm việc của giám mục này mất nhiều thời gian để diễn ra hơn là để kể lại. Có lẽ chúng ta đã không có toàn bộ cuộc trò chuyện. Dù sao đi nữa, bà Quiverful cũng bắt đầu rất mất kiên nhẫn, và nghĩ rằng bác nông dân Subsoil hẳn sẽ mệt mỏi vì phải chờ đợi bà, khi bà Proudie quay lại. Ồ, ai có thể đếm được những nhịp đập của trái tim người mẹ đó, khi người cầu xin nhìn vào khuôn mặt của người đàn bà quyền quý để xem trên đó viết điều gì: một lời hứa về nhà cửa, thu nhập, sự thoải mái và năng lực trong tương lai, hay là bản án về sự nghèo đói kéo dài và ngày càng gia tăng! Người mẹ tội nghiệp! Người vợ tội nghiệp! Chẳng có gì ở đó để an ủi bà cả!

"Bà Quiverful," vị phu nhân lên tiếng với vẻ nghiêm nghị đáng kể, và chính bà không ngồi xuống, "tôi nhận thấy chồng bà đã cư xử trong vấn đề này theo một cách rất yếu đuối và ngu ngốc."

Bà Quiverful lập tức đứng dậy, nghĩ rằng thật thiếu tôn trọng nếu cứ ngồi trong khi vợ của giám mục đang đứng. Nhưng bà được yêu cầu ngồi xuống lại, và buộc phải làm vậy, để bà Proudie có thể đứng và thuyết giảng bên trên bà. Người ta thường coi việc một quý ông vẫn ngồi trong khi người khác phải đứng trước mặt mình là một điều xúc phạm, và chúng ta cho rằng luật tương tự cũng áp dụng đối với các quý bà. Người ta thường cảm thấy như vậy, nhưng chúng ta nghiêng về ý kiến cho rằng nó không bao giờ gây ra một nửa sự khó chịu hoặc một nửa cảm giác thấp kém ngầm định như cách mà một người đàn ông quyền lực yêu cầu khách của mình ngồi xuống trong khi bản thân ông ta đứng và nói chuyện. Một sự sai lầm trong cách cư xử lịch thiệp như vậy, khi dịch ra tiếng Anh, có nghĩa thế này: "Các quy tắc lịch sự được chấp nhận trên thế giới yêu cầu tôi phải mời bà ngồi; nếu tôi không làm vậy, bà sẽ buộc tội tôi trên thế giới này là kiêu ngạo và thô lỗ; tôi sẽ tuân theo thế giới, nhưng tuy nhiên, tôi sẽ không đặt mình ngang hàng với bà. Bà có thể ngồi xuống, nhưng tôi sẽ không ngồi với bà. Vì vậy, hãy ngồi theo lệnh của tôi, và tôi sẽ đứng và nói chuyện với bà!"

Đây chính xác là những gì bà Proudie muốn nói, và bà Quiverful, mặc dù quá lo lắng và bối rối nên không thể dịch được hết ý nghĩa của chiêu trò đó, nhưng cũng không tránh khỏi cảm giác về tác động của nó. Bà cảm thấy bị khuất phục và khó chịu, và lần thứ hai cố gắng đứng dậy khỏi ghế.

"Xin hãy ngồi xuống, bà Quiverful, xin hãy giữ nguyên chỗ ngồi. Chồng bà, tôi nhắc lại, đã rất yếu đuối và rất ngu ngốc. Thật không thể, bà Quiverful ạ, để giúp đỡ những người không muốn tự giúp mình. Tôi rất sợ rằng giờ đây tôi không thể làm gì cho bà trong vấn đề này."

"Ôi, bà Proudie, đừng nói vậy," người phụ nữ tội nghiệp nói, lại nhảy dựng lên.

"Xin hãy ngồi xuống, bà Quiverful. Tôi e rằng tôi không thể làm gì thêm cho bà trong vấn đề này. Chồng bà, theo một cách khó hiểu nhất, đã tự ý từ bỏ những gì mà tôi đã được trao quyền để cung cấp cho ông ấy. Theo lẽ thường, vị giám mục mong đợi rằng các giáo sĩ của ngài phải biết rõ ý mình. Còn ngài có thể làm gì cuối cùng—điều gì mà chúng ta có thể quyết định cuối cùng—tôi không thể nói bây giờ. Biết được quy mô gia đình bà..."

"Mười bốn đứa con, bà Proudie ạ, mười bốn đứa! Và chỉ đủ bánh mì—chỉ vừa đủ bánh mì? Thật khó khăn cho những đứa con của một giáo sĩ, thật khó khăn cho một người luôn làm tròn bổn phận của mình một cách đáng kính!" Không một lời nào thốt ra về bản thân bà, nhưng nước mắt cứ thế chảy dài trên đôi má to, thô kệch của bà, nơi bụi bặm của con đường tháng Tám đã để lại những dấu vết.

Bà Proudie không được khắc họa trong những trang này như một người phụ nữ dễ chịu hay đáng mến. Không có ý định nào nhằm gây ấn tượng với độc giả nhiều về phía bà. Người ta quy định rằng tất cả các tiểu thuyết nên có một thiên thần nam và một thiên thần nữ, và một con quỷ nam và một con quỷ nữ. Nếu coi quy tắc này được tuân thủ trong những trang này, thì nhân vật sau hẳn phải được cho là thuộc về phần của bà Proudie. Nhưng bà không hoàn toàn là quỷ. Có một trái tim bên trong chiếc áo nịt ngực cứng nhắc đó, mặc dù có lẽ không có kích thước lớn, và chắc chắn không dễ tiếp cận. Tuy nhiên, bà Quiverful đã tiếp cận được, và bà Proudie đã chứng tỏ mình là một người phụ nữ. Cho dù đó là mười bốn đứa trẻ với viễn cảnh thiếu bánh mì và có thể thiếu cả quần áo, hay sự đáng kính trong công việc của người cha, hay sự pha trộn giữa bụi bặm và nước mắt trên khuôn mặt người mẹ, chúng ta sẽ không giả vờ khẳng định. Nhưng bà Proudie đã bị lay động.

Bà không thể hiện điều đó như những người phụ nữ khác có thể làm. Bà không đưa cho bà Quiverful nước hoa Eau-de-Cologne, hay rót cho bà một ly rượu. Bà không đưa bà đến bàn trang điểm của mình và mời bà sử dụng lược, khăn và nước. Bà không nói những lời ngọt ngào nhỏ nhẹ và dỗ dành bà quay trở lại sự bình tĩnh một cách tử tế. Bà Quiverful, bất chấp vẻ ngoài thô kệch của mình, hẳn cũng sẽ dễ dàng đón nhận những sự chăm sóc dịu dàng nhỏ bé đó như bất kỳ quý bà nào trong nước. Nhưng không có sự chăm sóc nào như vậy được đưa ra. Thay vào đó, bà Proudie vỗ bàn tay này lên bàn tay kia và tuyên bố—không phải bằng một lời thề, vì là một quý bà và là người tuân thủ ngày Sabát và là một "nữ giám mục", bà không thể thề—nhưng với một lời thề nguyền—rằng bà "sẽ không để việc đó xảy ra."

Ý nghĩa của điều này là bà sẽ không để vị trí đã hứa cho ông Quiverful bị cướp mất bởi sự phản bội của ông Slope và sự yếu đuối của chồng bà. Ý nghĩa này bà đã sớm giải thích cho bà Quiverful hiểu.

"Tại sao chồng bà lại ngu ngốc đến thế," bà nói, giờ đây đã xuống ngựa cao và ngồi xuống một cách tâm tình ngay sát cạnh vị khách của mình, "khi cắn câu mà gã đó quăng ra? Nếu ông ấy không hoàn toàn ngu ngốc như vậy, không gì có thể ngăn cản bà đến bệnh viện."

Bà Quiverful tội nghiệp sẵn sàng dùng chính cái lưỡi của mình để buộc tội chồng trước mặt ông ấy là kẻ nhu nhược, và có lẽ không phải lúc nào cũng nói về ông với các con một cách tôn trọng như bà nên làm. Nhưng bà hoàn toàn không thích nghe người khác lăng mạ chồng mình, và bắt đầu minh oan cho ông, giải thích rằng tất nhiên ông đã coi ông Slope là đặc sứ từ chính bà Proudie; rằng ông Slope được coi là bạn đặc biệt của bà; và vì thế, ông Quiverful sẽ thất lễ với bà nếu ông nghi ngờ những gì ông Slope đã nói.

Được xoa dịu như vậy, bà Proudie lại tuyên bố rằng bà "sẽ không để việc đó xảy ra," và cuối cùng tiễn bà Quiverful về nhà với lời đảm bảo rằng, đến tận cùng khả năng và tầm ảnh hưởng của bà trong cung điện, việc bổ nhiệm ông Quiverful sẽ được thực hiện. Khi lặp lại từ "thực hiện", bà nghĩ đến vị giám mục trong chiếc mũ ngủ của mình và, với đôi môi mím chặt, khẽ lắc đầu. Ồ, hỡi những mục sư đầy tham vọng, những nhà thần học mà đối với tai họ "nolo episcopari" (tôi không muốn làm giám mục) là những lời ngọt ngào nhất, ai trong số các vị muốn trở thành giám mục dưới những điều kiện như thế này?

Bà Quiverful về nhà trên chiếc xe chở hàng của bác nông dân, tuy không phải với một trái tim nhẹ nhõm, nhưng hài lòng rằng mình đã làm đúng khi thực hiện chuyến viếng thăm này.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.