Những Chiếc Tháp Barchester

Lượt đọc: 470 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 22
Gia Tộc Thorne Tại Ullathorne

❊ ❊ ❊

Vào ngày Chủ nhật kế tiếp, ông Arabin sẽ thực hiện nghi thức nhận chức tại nhà thờ mới của mình. Tại nhà xứ, mọi người đã thống nhất rằng thầy phó giám mục sẽ đi cùng ông để hỗ trợ tại bàn đọc kinh, còn ông Harding sẽ đảm nhiệm các công việc của thầy phó giám mục tại Nhà thờ Plumstead. Bà Grantly, vì bận bịu với trường học và việc làm bánh nên cáo lỗi rằng mình không thể rời đi, nhưng bà Bold sẽ tháp tùng họ. Họ cũng đồng ý sẽ dùng bữa trưa tại dinh thự của vị điền chủ và trở về nhà sau buổi lễ chiều.

Wilfred Thorne, Esq., tại Ullathorne, là vị điền chủ của St. Ewold's—hay đúng hơn là vị điền chủ của Ullathorne, bởi lẽ danh tiếng của vị điền chủ đương thời này còn lẫy lừng hơn cả danh tiếng của vị thánh cổ xưa kia. Ông là một hình mẫu điển hình cho lớp người mà dòng dõi điền chủ đã trở thành trong thời đại của chúng ta, những người mà một thế kỷ trước, theo như chúng ta được kể lại, được đại diện khá đầy đủ bởi Squire Western. Nếu sự đại diện đó là xác thực, thì ít có tầng lớp nào lại có những bước tiến nhanh chóng đến thế trong việc cải thiện bản thân. Tuy nhiên, ông Thorne lại là một người có đủ những thói tật để khiến mình trở thành đề tài đàm tiếu. Ông vẫn độc thân dù đã ngấp nghé ngũ tuần, và không giấu nổi chút kiêu hãnh về diện mạo của mình. Khi sống tại Ullathorne, không có nhiều cơ hội cho niềm kiêu hãnh ấy, nên ông luôn tỏ ra mình là một quý ông, và đúng là ông là nhân vật số một trong giáo xứ của mình. Thế nhưng, trong suốt một tháng hoặc sáu tuần mà ông dành ra mỗi năm để ở London, ông lại cố gắng tỏ ra mình là một nhân vật quan trọng ở đó—điều mà chắc chắn ông không phải—đến nỗi nhiều người tại câu lạc bộ đã coi ông là một kẻ ngốc. Ông là người có trình độ văn chương đáng nể theo một cách nhất định và về những chủ đề nhất định. Những tác giả yêu thích của ông là Montaigne và Burton, và có lẽ ông hiểu biết về các nhà tiểu luận Anh của hai thế kỷ trước nhiều hơn bất kỳ người nào khác trong hạt của mình và các hạt lân cận. Ông sở hữu trọn bộ các tạp chí Idler, Spectator, Tatler, Guardian và Rambler, và có thể diễn thuyết hàng giờ liền về sự ưu việt của những ấn phẩm như vậy so với bất cứ thứ gì được sản xuất từ sau thời đó trên các tờ Edinburgh hay Quarterly. Ông thông thạo mọi vấn đề về phả hệ, và hiểu đủ về gia đình của hầu hết mọi quý ông tại Anh để nói xem những người có chút tham vọng được coi là sở hữu những thứ xa xỉ đó thuộc dòng máu và dòng dõi nào. Với dòng máu và dòng dõi, bản thân ông dành một sự tôn trọng sâu sắc nhất. Ông tính ngược tổ tiên mình về một thời kỳ xa xôi trước cuộc xâm lược Norman, và nếu bạn chịu lắng nghe, ông có thể kể cho bạn nghe làm thế nào mà họ, giống như Cedric người Saxon, đã được phép giữ vững vị thế của mình giữa các nam tước Norman. Theo cách ông trình bày, điều đó không phải do sự nhân nhượng yếu đuối nào từ phía gia đình ông đối với những người láng giềng Norman. Một người tên là Ealfried xứ Ullathorne đã từng củng cố lâu đài của riêng mình và chống giữ, không chỉ thế, mà còn chống giữ cả nhà thờ chính tòa Barchester thời bấy giờ, chống lại một kẻ tên là Geoffrey De Burgh vào thời Vua John; và ông Thorne sở hữu toàn bộ lịch sử của cuộc vây hãm đó được viết trên da bê và được tô điểm một cách cực kỳ đắt đỏ. Chẳng quan trọng mấy việc không ai đọc được dòng chữ đó, vì giả như đọc được, cũng chẳng ai hiểu nổi ngôn ngữ ấy. Tuy nhiên, ông Thorne có thể cho bạn biết mọi chi tiết bằng thứ tiếng Anh chuẩn mực, và ông chẳng ngại ngần gì khi làm thế.

Sẽ là bất công nếu nói rằng ông coi thường những người có gia thế mới nổi. Ông không làm vậy. Ông thường xuyên giao du với họ và đã chọn nhiều người bạn từ tầng lớp này. Nhưng ông nhìn họ theo cái cách mà các triệu phú vĩ đại thường nhìn những người có thu nhập thấp; như những người nắm vững Sophocles trong lòng bàn tay nhìn những kẻ không biết gì về tiếng Hy Lạp vậy. Họ có thể là những người tốt, xứng đáng được khen ngợi vì đức hạnh, đáng ngưỡng mộ vì tài năng, rất đáng trọng về mọi mặt, nhưng họ lại thiếu đi một món quà cao quý nhất. Đó là cách nghĩ của ông Thorne về vấn đề này; không gì có thể bù đắp cho sự thiếu hụt của dòng máu thuần khiết; không gì có thể làm mất đi những ảnh hưởng tốt đẹp của nó. Thật hiếm người hiện nay còn sở hữu dòng máu ấy, nhưng chính vì thế mà sự sở hữu đó càng trở nên quý giá hơn. Thật thú vị khi nghe ông Thorne bàn luận về vấn đề này. Nếu bạn do thiếu hiểu biết mà phỏng đoán rằng một người nào đó thuộc gia đình danh giá vì người đứng đầu gia đình họ là một nam tước từ lâu đời, ông sẽ mở to mắt với vẻ ngạc nhiên đầy gượng gạo, và khiêm tốn nhắc bạn rằng tước hiệu nam tước chỉ mới có từ thời James I. Ông sẽ thở dài nhẹ nhàng nếu bạn nói về dòng máu của các gia tộc Fitzgerald và De Burgh; hầu như không công nhận tuyên bố của các gia tộc Howard và Lowther; và trước đây từng ám chỉ gia tộc Talbot như một gia đình hầu như chưa đạt được vinh dự trọn vẹn của một phả hệ.

Có lần khi nói về một dòng họ lan tỏa rộng khắp mà tên tuổi đã nhận được vinh dự của ba chiếc vương miện, những hậu duệ của họ đã ngồi vào các ghế dân biểu cho nhiều cử tri đoàn khác nhau, và một thành viên trong số đó đã có mặt trong hầu hết mọi nội các được thành lập trong thế kỷ này, một dòng họ rực rỡ hiếm có ở Anh, ông Thorne đã gọi tất cả họ là "rác rưởi". Ông không hề có ý thiếu tôn trọng những người này. Ông ngưỡng mộ họ ở nhiều khía cạnh, và không hề đố kỵ với những đặc quyền của họ. Ông chỉ đơn thuần muốn bày tỏ cảm nghĩ của mình rằng những dòng chảy trong huyết quản họ chưa được thời gian thanh tẩy đến mức hoàn hảo đó, chưa trở thành thứ ichor đích thực, xứng đáng được gọi là dòng máu theo nghĩa phả hệ.

Khi ông Arabin lần đầu được giới thiệu với ông, ông Thorne đã ngay lập tức cho rằng ông Arabin là một trong những người thuộc dòng họ Arabin ở Uphill Stanton. Ông Arabin đáp rằng ông chỉ là một người họ hàng rất xa của gia đình được nhắc đến. Trước câu trả lời này, ông Thorne phỏng đoán rằng mối quan hệ chắc hẳn không xa lắm. Ông Arabin cam đoan rằng nó xa đến mức hai gia đình chẳng hề biết gì về nhau. Ông Thorne cười một nụ cười nhẹ nhàng trước điều này và bảo ông Arabin rằng hiện không có nhánh nào của gia tộc ông bị tách khỏi dòng chính sớm hơn thời trị vì của Elizabeth, và do đó ông Arabin không thể gọi mình là người họ hàng xa. Bản thân ông Arabin thì rõ ràng là một người thuộc dòng họ Arabin ở Uphill Stanton.

"Nhưng," vị linh mục nói, "Uphill Stanton đã bị bán cho gia tộc De Grey và đã nằm trong tay họ suốt năm mươi năm qua rồi."

"Và khi nó đã nằm ở đó được một trăm năm mươi năm, nếu không may mà nó vẫn còn ở đó lâu như thế," ông Thorne nói, "hậu duệ của ông cũng sẽ không kém phần xứng đáng khi mô tả bản thân là người thuộc gia đình Uphill Stanton. Tạ ơn Chúa, không một ai họ De Grey có thể mua được điều đó—và tạ ơn Chúa, không một ai họ Arabin, cũng không một ai họ Thorne, có thể bán được nó."

Về chính trị, ông Thorne là một người bảo thủ cứng rắn. Ông coi năm mươi ba người thành Troy, những người mà như ông Dod kể, đã lên án thương mại tự do vào tháng 11 năm 1852, là những nhà ái quốc duy nhất còn sót lại giữa những nhân vật công chúng ở Anh. Khi cuộc khủng hoảng tồi tệ về thương mại tự do ập đến, khi việc bãi bỏ Luật Ngũ cốc được thực hiện bởi chính những người mà trước đây ông Thorne coi là những vị cứu tinh duy nhất có thể cho đất nước mình, ông đã bị tê liệt trong một thời gian. Đất nước ông đã mất; nhưng đó là một chuyện tương đối nhỏ. Những quốc gia khác đã hưng thịnh rồi lụi tàn, và nhân loại vẫn tiếp tục tiến bộ dưới sự quan phòng của Chúa. Nhưng giờ đây, mọi niềm tin vào sự trung thực của con người hẳn phải chấm dứt mãi mãi. Không chỉ sự sụp đổ sẽ đến, mà nó còn phải đến từ sự bội giáo của chính những kẻ từng được coi là những tín đồ trung thành nhất trong những người trung thành. Chính trị ở Anh, như một sự nghiệp cho các quý ông, hẳn phải chấm dứt. Nếu ông Thorne bị một người Whig chà đạp dưới chân, ông có thể chịu đựng nó như một người Tory và một kẻ tử vì đạo, nhưng bị phản bội và lừa dối một cách đau đớn bởi chính những kẻ mà ông đã hết lòng ủng hộ, tin tưởng tuyệt đối, thì đó là điều quá sức chịu đựng đối với ông. Vì thế, ông ngừng sống như một chính trị gia, và từ chối mọi cuộc đàm đạo với thế giới bên ngoài về tình hình đất nước.

Đó là những ấn tượng của ông Thorne trong hai hoặc ba năm đầu sau sự bội giáo của Sir Robert Peel, nhưng dần dần, tính khí của ông, cũng như của những người khác, đã nguôi ngoai. Ông bắt đầu đi lại, xuất hiện tại tòa án và chợ búa, và được trông thấy dùng bữa vai kề vai với một số kẻ đã phản bội ông một cách tàn nhẫn. Sống là một sự cần thiết, và kế hoạch tránh xa thế giới của ông đã không hiệu quả. Tuy nhiên, ông và những người xung quanh vẫn giữ vững các nguyên tắc bảo hộ—những người như ông, những người quá chân chính để không nao núng trước tiếng la ó của đám đông—đã có cách riêng để an ủi mình. Họ là, và cảm thấy mình là, những người duy nhất còn sót lại đang gìn giữ những bí ẩn Eleusinian, những nghi thức thờ phượng sâu sắc và kỳ diệu mà chỉ nhờ đó các vị thần mới có thể được tiếp cận một cách đúng đắn. Chỉ họ, và chỉ họ mà thôi, mới được trao cho việc hiểu biết những điều này và duy trì chúng, nếu điều đó còn có thể thực hiện được, bằng việc giáo dục cẩn thận và bí mật cho con cái họ.

Chúng ta đã đọc về những hình thức thờ phượng riêng tư và đặc biệt đã được duy trì từ thời đại này sang thời đại khác trong những gia đình mà, với thế giới bên ngoài, dường như vẫn tuân theo các nghi thức của một nhà thờ thông thường. Và dần dần, điều đó cũng xảy ra với ông Thorne. Cuối cùng, ông cũng học cách lắng nghe một cách bình thản khi thương mại tự do bị coi là một thứ đã chết, mặc dù trong thâm tâm, ông biết rằng nó vẫn đang sống một cuộc đời huyền bí. Ông cũng không thiếu đi một niềm vui sướng nào đó khi kiến thức như vậy, dù được trao cho mình, lại bị cấm đoán đối với đám đông. Ông dần quen với việc nghe ngay cả các điền chủ nói rằng thương mại tự do suy cho cùng cũng không tệ đến thế, và nghe điều này mà không tranh cãi, dù trong thâm tâm ông nhận thức rõ rằng mọi điều tốt đẹp ở Anh đã mất đi cùng với sự bảo chứng cũ kỹ của mình. Ông mang trong mình cảm giác giống như Cato, người từng tự hào rằng mình có thể tự sát vì người La Mã không còn xứng đáng với cái tên của họ. Ông Thorne không có ý định tự sát, vì ông là một Cơ đốc nhân và vẫn sở hữu thu nhập 4000 bảng mỗi năm, nhưng cảm giác đó không vì thế mà bớt dễ chịu hơn.

Ông Thorne là một người thích thể thao, và đã từng tham gia tích cực mặc dù không thái quá trong các môn thể thao của mình. Trước khi nền chính trị tại hạt của ông sụp đổ, ông đã ủng hộ hoạt động săn bắn bằng mọi cách có thể. Ông đã bảo tồn thú săn đến mức không một con ngỗng hay gà tây nào có thể vẫy đuôi được trong giáo xứ St. Ewold's. Ông đã trồng các bụi gorse cẩn thận hơn cả cây sồi và cây thông rụng lá. Ông lo lắng cho sự thoải mái của những con cáo nhiều hơn cả của lũ cừu và cừu non. Không buổi tụ họp nào phổ biến hơn Ullathorne; chuồng ngựa của không ai mở rộng cửa hào phóng cho ngựa của những người từ xa đến hơn chuồng ngựa của ông Thorne; không ai nói nhiều hơn, viết nhiều hơn, hay làm nhiều hơn để duy trì câu lạc bộ. Lý thuyết bảo hộ có thể mở rộng bản thân hoàn toàn trong các hoạt động săn bắn của một hạt! Nhưng khi sự sụp đổ lớn lao ập đến; khi vị chủ nhân cao quý của đội săn cáo Barsetshire ủng hộ vị bộ trưởng phản bội tại Viện Quý tộc và hèn nhát từ bỏ sự thật, nhân phẩm, bạn bè và danh dự của mình vì hy vọng có được tước hiệu Garter, thì ông Thorne từ bỏ cuộc săn. Ông không chặt phá các bụi rậm của mình, vì đó sẽ không phải là hành động của một quý ông. Ông không giết những con cáo của mình, vì theo quan điểm của ông, đó sẽ là tội ác. Ông không nói rằng các bụi rậm của mình không được phép vào, hay các hang ổ không được bịt kín, vì đó sẽ là phạm pháp theo những quy định ngầm giữa các điền chủ. Nhưng ông vắng mặt ở nhà trong mỗi dịp có buổi tụ họp tại Ullathorne, mặc kệ các bụi rậm, và không thể thuyết phục ông lấy chiếc áo khoác màu hồng ra khỏi tủ, hay những con ngựa săn ra khỏi chuồng. Việc này kéo dài trong hai năm, và rồi dần dần ông quay lại. Đầu tiên, ông xuất hiện tại một buổi tụ họp lân cận trên lưng một con ngựa nhỏ, mặc áo khoác săn, như thể ông tình cờ ghé qua; rồi một buổi sáng, ông đi bộ đến xem bụi gorse yêu thích của mình bị săn lùng, và khi người chăm ngựa của ông tình cờ dắt con ngựa cái ra, ông không từ chối cưỡi nó. Tiếp đó, ông được một trong năm mươi ba người bất tử thuyết phục mang dụng cụ săn bắn của mình sang phía bên kia hạt và tham gia cùng đội săn trong hai tuần; và thế là dần dần, ông trở lại cuộc sống cũ. Nhưng trong săn bắn cũng như những việc khác, ông chỉ được nâng đỡ bởi cảm giác nội tâm về sự thượng đẳng huyền bí so với những người mà ông chia sẻ hơi thở chung của cuộc đời bên ngoài.

Ông Thorne không sống cô độc tại Ullathorne. Ông có một người chị, người hơn ông mười tuổi và chia sẻ những định kiến và cảm xúc của ông mạnh mẽ đến mức bà là một phiên bản biếm họa sống động cho mọi thói tật của ông. Bà không chịu mở một tờ tạp chí quý nào hiện đại, không muốn nhìn thấy một tạp chí nào trong phòng khách của mình, và sẽ không làm vấy bẩn ngón tay mình bằng một mảnh báo Times vì bất cứ lý do gì. Bà nói về Addison, Swift và Steele như thể họ vẫn còn sống, coi Defoe là tiểu thuyết gia nổi tiếng nhất của đất nước mình, và nghĩ về Fielding như một người mới bắt đầu trẻ tuổi nhưng đáng khen ngợi trong lĩnh vực lãng mạn. Về thơ ca, bà quen thuộc với những cái tên muộn nhất như Dryden, và đã từng bị dụ dỗ đọc "The Rape of the Lock"; nhưng bà coi Spenser là hình mẫu thuần khiết nhất cho nền văn học nước nhà trong lĩnh vực này. Phả hệ là nỗi ám ảnh yêu thích của bà. Những thứ vốn là niềm tự hào của hầu hết các nhà phả hệ lại đáng khinh bỉ đối với bà. Huy hiệu và khẩu hiệu làm bà mất hết kiên nhẫn. Ealfried xứ Ullathorne chẳng cần khẩu hiệu nào để hỗ trợ mình trong việc chẻ đôi ức kẻ tên Geoffrey De Burgh, và cụ cố của Ealfried, người khổng lồ Ullafrid, đã chẳng cần bất kỳ huy hiệu nào khác ngoài những gì tự nhiên ban tặng để ném một người anh em họ của kẻ xâm lược Norman hèn hạ từ trên đỉnh lâu đài của chính mình xuống. Đối với bà, tất cả tên tuổi người Anh hiện đại đều vô nghĩa như nhau: Hengist, Horsa và những cái tên tương tự mới mang lại cho đôi tai bà dư vị thực sự của sự cao quý. Bà không hài lòng trừ khi có thể ngược dòng thời gian xa hơn cả người Saxon, và chắc chắn sẽ rửa tội cho con cái mình, nếu bà có con, bằng những cái tên của người Anh cổ đại. Ở một vài khía cạnh, bà không khác mấy so với nhân vật Ulrica của Scott, và nếu bà có thói quen nguyền rủa, bà chắc chắn sẽ làm thế bằng những cái tên Mista, Skogula và Zernebock. Không phải chịu sự ôm ấp của bất kỳ tên Norman vấy bẩn nào, như Ulrica đáng thương đã làm, và không hỗ trợ bất kỳ kẻ sát hại cha mình, dòng sữa nhân ái trong lồng ngực bà không bị vón cục. Do đó, bà không bao giờ nguyền rủa, mà thay vào đó là chúc phúc. Tuy nhiên, bà làm điều này theo một cách thức kỳ lạ, thô kệch kiểu Saxon mà bất kỳ nông dân nào ngoài những người của chính bà đều không thể hiểu nổi.

Là một chính trị gia, bà Thorne đã bị chán ghét sâu sắc cuộc sống công cộng bởi những hành động hèn hạ từ rất lâu trước vấn đề Luật Ngũ cốc, đến mức điều đó chẳng lay chuyển bà bao nhiêu. Theo đánh giá của bà, em trai bà đã từng là một thanh niên bồng bột, bị cuốn theo xu hướng dân chủ bởi một tính khí quá nhiệt tình. Giờ đây, thật hạnh phúc là anh đã được đưa về những quan điểm đúng đắn hơn khi nhìn thấy sự bất công của thế giới. Bà vẫn chưa hòa giải được với Dự luật Cải cách, và vẫn than thở trong tâm tưởng về những sự thất bại của Công tước liên quan đến Đạo luật Giải phóng Công giáo. Nếu được hỏi bà nghĩ Nữ hoàng nên chọn ai làm cố vấn, bà có thể sẽ nêu tên Lord Eldon, và khi được nhắc rằng người đáng kính đó không còn hiện diện bằng xương bằng thịt để giúp chúng ta nữa, bà có lẽ sẽ trả lời bằng một tiếng thở dài rằng giờ đây chẳng ai có thể giúp chúng ta ngoài những người đã khuất.

Về tôn giáo, bà Thorne là một nữ tu Druid thuần túy. Chúng ta không có ý nói rằng trong những ngày sau này, bà thực sự tham gia vào bất kỳ nghi lễ hiến tế người nào, hay rằng bà thực sự thù địch với Nhà thờ Chúa Kitô. Bà đã chấp nhận tôn giáo Cơ đốc như một hình thức thờ phượng nhẹ nhàng hơn của tổ tiên mình, và luôn lấy việc làm đó làm bằng chứng rằng bà không có định kiến gì chống lại cải cách, khi có thể chứng minh rằng cải cách đó là có lợi. Cải cách này là sự hiện đại nhất trong số bất kỳ cải cách nào mà bà đã đồng ý cho đến nay, với giả định rằng các quý bà Anh đã từ bỏ việc trang điểm và chuyển sang mặc một loại váy nào đó trước thời Thánh Augustine. Bước tiến xa hơn về phía nữ giới, kết hợp cả trang điểm và váy áo, đã không tìm được một tín đồ nào nơi bà Thorne.

Nhưng bà là một nữ tu Druid ở chỗ này, rằng bà hối tiếc về những thứ bà chẳng biết là gì trong các phong tục và thực hành của Nhà thờ mình. Bà đôi khi nói về và liên tục nghĩ về những điều tốt đẹp đã qua, mặc dù bà chỉ có ý niệm mờ nhạt nhất về những điều tốt đẹp đó là gì. Bà tưởng tượng rằng một sự thuần khiết đã từng tồn tại mà nay đã mất, rằng một sự mộ đạo đã tô điểm cho các mục sư của chúng ta và một sự ngoan ngoãn giản đơn cho người dân của chúng ta, mà người ta e rằng lịch sử chẳng cho bà mấy bằng chứng xác thực. Bà quen nói về Cranmer như thể ông là vị tử vì đạo kiên định và đơn giản nhất, và về Elizabeth như thể đức tin Tin lành thuần túy của người dân bà là nỗi bận tâm duy nhất trong cuộc đời bà. Sẽ thật tàn nhẫn nếu làm bà vỡ mộng, giả như có thể làm vậy; nhưng sẽ là không thể để làm bà tin rằng người này là một linh mục xu thời, sẵn sàng làm bất cứ điều gì để giữ vị trí của mình, và người kia về tâm can là một người theo Công giáo La Mã, với điều kiện duy nhất là bà ta phải là giáo hoàng của chính mình.

Và thế là bà Thorne cứ tiếp tục thở dài và nuối tiếc, nhìn lại quyền thiêng liêng của các vị vua như nguyên lý thống trị của một thời đại hoàng kim, và ấp ủ, tận sâu đáy lòng, một mong ước ngọt ngào không bao giờ nói ra về việc phục hồi một vị Stuart nào đó đang lưu vong. Ai có thể từ chối bà sự xa xỉ của những tiếng thở dài, hay sự ngọt ngào của những nỗi hối tiếc dịu dàng ấy!

Về ngoại hình và trang phục, bà hoàn hảo, và bà biết rất rõ sự hoàn hảo của mình. Bà là một bà lão nhỏ nhắn, được tạo dáng thanh tú, với khuôn mặt mà ánh sáng của tuổi trẻ vẫn chưa ra đi hoàn toàn mà không để lại vài vệt sắc hồng. Bà tự hào về màu sắc da của mình, tự hào về mái tóc bạc mà bà để những lọn xoăn ngắn, sắc nét hé lộ quanh khuôn mặt từ chiếc mũ ren trắng tinh tế của mình. Nghĩ đến tất cả số tiền bà chi cho ren từng làm tan nát trái tim bà Quiverful đáng thương với bảy đứa con gái. Bà tự hào về hàm răng, vẫn còn trắng và đều, tự hào về đôi mắt sáng rạng rỡ, tự hào về dáng đi ngắn, tự tin; và rất tự hào về đôi bàn chân nhỏ nhắn, gọn gàng, chính xác mà những bước đi đó thực hiện. Bà cũng tự hào, ôi, rất tự hào, về bộ lụa gấm phong phú mà bà thường dùng để xúng xính khắp phòng khách của mình.

Chúng ta biết phong tục của quý bà xứ Branksome là thế nào—

Chín-hai-mươi hiệp sĩ danh tiếng

Treo khiên của họ trong Sảnh Branksome.

Quý bà Ullathorne không có những thói quen thượng võ như thế, nhưng độ xa hoa thì chẳng kém. Bà có thể tự hào rằng chín-hai-mươi chiếc váy lụa có thể được tạo ra trong phòng bà, cái nào cũng đủ cứng để tự đứng được. Chín-hai-mươi chiếc khiên của các vị anh hùng Scotland còn kém độc lập hơn và hầu như chẳng mạnh mẽ hơn để chống lại bất kỳ cuộc tấn công nào có thể nhắm vào chúng. Bà Thorne khi trang điểm đầy đủ có thể nói là được trang bị tận răng, và bà luôn trang điểm đầy đủ, theo như bất kỳ người trần mắt thịt nào từng biết.

Với tất cả bộ trang phục lộng lẫy này, bà Thorne không mang ơn sự hào phóng của em trai mình. Bà có một khoản độc lập rất thoải mái của riêng mình, mà bà chia sẻ cho các người thân trẻ tuổi, các thợ may và người nghèo, trong đó dành phần lớn nhất cho những người sau. Có thể tưởng tượng rằng, với tất cả những thói phù phiếm nhỏ nhặt của mình, bà không phải là người không được lòng mọi người. Tất cả những thói phù phiếm của bà, chúng tôi tin rằng, đã được kể hết. Những đức hạnh của bà quá nhiều để mô tả, và không đủ thú vị để đáng được mô tả.

Trong khi chúng ta đang nói về chủ đề gia đình Thorne, phải nói một lời về ngôi nhà họ sống. Đó không phải là một ngôi nhà lớn, cũng không phải một ngôi nhà đẹp đẽ, hay có lẽ theo những ý tưởng hiện đại thì không phải là một ngôi nhà rất tiện nghi, nhưng đối với những ai yêu thích màu sắc đặc biệt và những món đồ trang trí đặc biệt của kiến trúc Tudor chính gốc thì nó được coi là một viên ngọc hoàn hảo. Chúng tôi xin nhận mình nằm trong số đó, và vì vậy nhân cơ hội này để bày tỏ sự ngạc nhiên rằng người Anh, cả nam lẫn nữ, lại biết quá ít về vẻ đẹp của kiến trúc Anh. Những tàn tích của Colosseum, tháp chuông tại Florence, St. Mark's, Cologne, Sở giao dịch và Notre Dame đã quá quen thuộc với du khách của chúng ta như những từ cửa miệng; nhưng họ lại không biết gì về vẻ huy hoàng của Wiltshire, Dorsetshire và Somersetshire. Thậm chí, chúng tôi rất nghi ngờ liệu nhiều du khách nổi tiếng, những người có lẽ đã dựng lều dưới chân Núi Sinai, có còn chưa biết rằng có những vinh quang tại Wiltshire, Dorsetshire và Somersetshire hay không. Chúng tôi cầu xin họ hãy đi và chiêm ngưỡng.

Ngôi nhà của ông Thorne được gọi là Tòa án Ullathorne—và được gọi như vậy là đúng, vì bản thân ngôi nhà tạo thành hai cạnh của một tứ giác, được hoàn thiện ở hai cạnh còn lại bằng một bức tường cao khoảng hai mươi feet. Bức tường này được xây bằng đá cắt, thực sự là cắt thô sơ, và giờ đã mòn đi nhiều, nhưng có một màu vàng nâu phong phú, tuyệt đẹp, kết quả của thứ địa y tăng trưởng nhỏ bé mà phải mất ba thế kỷ mới tạo ra được. Đỉnh bức tường này được trang trí bởi những quả cầu đá tròn, to lớn cùng màu với bức tường. Lối vào sân qua một cặp cổng sắt đồ sộ đến mức không ai có thể thoải mái mở hoặc đóng chúng—kết quả là, chúng hiếm khi bị xê dịch. Từ cổng, hai con đường dẫn chéo qua sân: lối bên trái dẫn đến cửa sảnh, nằm ở góc tạo bởi góc nhà, và lối bên phải dẫn đến lối vào phía sau, nằm ở đầu xa của phần dài hơn của tòa nhà.

Đối với những người hiện là chuyên gia trong việc thiết kế chỗ ở, việc không thể đưa xe ngựa đến tận cửa sảnh sẽ là một điểm trừ lớn đối với Tòa án Ullathorne. Nếu bạn thực sự bước vào Ullathorne, bạn phải làm điều đó, độc giả thân mến, bằng cách đi bộ, hoặc ít nhất là bằng một chiếc ghế tắm. Không có phương tiện nào do ngựa kéo lại gần cánh cổng sắt đó. Nhưng đây chưa là gì so với nỗi kinh hoàng tiếp theo sẽ ập đến với bạn. Khi bước vào cửa trước, nơi bạn không đi qua một cánh cổng hoành tráng nào, bạn thấy mình ngay lập tức ở trong phòng ăn. Cái gì, không có sảnh ư? bạn của tôi, người sang trọng, đã quen với tất cả những tiện nghi thoải mái của cuộc sống hiện đại, thốt lên. Vâng, thưa ngài tốt bụng, một sảnh đường cao quý, nếu ngài chịu quan sát nó; một sảnh đường kiểu Anh cổ đích thực với kích thước tuyệt vời cho gia đình của một điền chủ; nhưng, xin lỗi ngài, không có phòng ăn riêng.

Cả ông và bà Thorne đều tự hào về đặc điểm này của nơi ở của họ, mặc dù người em trai đã từng suýt bị bạn bè dụ dỗ thay đổi nó. Họ vui sướng khi biết rằng họ, giống như Cedric, thực sự dùng bữa trong sảnh đường đích thực của mình, ngay cả khi họ dùng bữa như vậy trong không gian chỉ có hai người. Nhưng dù họ chưa bao giờ thừa nhận, họ đã cảm nhận và cố gắng khắc phục sự bất tiện của sự sắp xếp như vậy. Một tấm bình phong lớn ngăn cách cửa trước và một phần của sảnh, và từ góc được che chắn như vậy, một cánh cửa thứ hai dẫn vào một lối đi chạy dọc theo cạnh lớn hơn của ngôi nhà cạnh sân trong. Hoặc là độc giả của tôi hoặc tôi là một kẻ kém cỏi về địa hình, nếu không rõ ràng rằng sảnh đường lớn tạo thành tầng trệt của phần nhỏ hơn của dinh thự, phần nằm ở bên trái bạn khi bạn bước vào cổng sắt, và rằng nó chiếm toàn bộ cánh này của tòa nhà. Cũng rõ ràng không kém là nó nhìn ra một bãi cỏ được cắt tỉa gọn gàng, qua ba cửa sổ hình tứ giác với những khung đá, mỗi cửa sổ chia thành một phần lớn hơn ở dưới và một phần nhỏ hơn ở trên, và mỗi phần lại được chia thành năm phần bởi các trụ đá thẳng đứng. Có thể có những cửa sổ cung cấp ánh sáng tốt hơn những cửa sổ như thế này, và có thể, như bạn tôi theo chủ nghĩa thực dụng nhận xét, việc cung cấp ánh sáng là mục tiêu mong muốn của một cửa sổ. Tôi sẽ không tranh luận điểm này với anh ta. Thực ra tôi không thể. Nhưng tôi vẫn sẽ chết trong niềm xác tín rằng không loại hay kiểu cửa sổ nào có khả năng mang lại cho nhân loại niềm hạnh phúc bằng một nửa so với loại đã được áp dụng tại Tòa án Ullathorne. Cái gì, không phải là một cửa sổ oriel ư? Cô Diana de Midellage nói. Không, cô Diana, thậm chí không phải là một cửa sổ oriel, dù cửa sổ oriel có đẹp đến đâu. Nó không có cảm giác hoàn hảo về sự thoải mái ấm cúng, tĩnh lặng của người Anh. Hãy để những cửa sổ oriel trang hoàng cho một trường đại học, hay dinh thự bán công của một quý tộc quyền thế, nhưng đối với phòng khách của những quý bà thôn quê tĩnh lặng, của những người dân quê bình thường, không gì có thể sánh bằng những cửa sổ khung đá hình vuông của các kiến trúc sư thời Tudor.

Sảnh đường được treo đầy những bức tranh chân dung những người phụ nữ gia đình tẻ nhạt bởi Lely và những người đàn ông họ Thorne không mấy hấp dẫn trong những chiếc áo khoác đỏ bởi Kneller, mỗi người Thorne đã được đưa vào một tấm bảng trong ốp gỗ, theo cách thức phù hợp. Ở cuối căn phòng là một lò sưởi khổng lồ, tạo ra nhiều căn cứ cho sự khác biệt giữa hai anh em. Một cái lò sưởi cổ lỗ sĩ có thể chứa khoảng một trăm pound than đã được cha của ông Thorne đặt vào trên lò sưởi. Tất nhiên, lò sưởi này đã được dự định để tiêu thụ củi, và những con chó sắt cho mục đích đó vẫn đứng đó, mặc dù bị chôn vùi một nửa trong khối xây của lò sưởi. Bà Thorne rất muốn quay lại sử dụng những con chó sắt. Sinh vật già nua đáng yêu tốt bụng này luôn vui mừng khi quay lại bất cứ điều gì, và nếu được nuông chiều một cách có hệ thống, chắc chắn theo thời gian bà sẽ suy ngẫm rằng ngón tay được tạo ra trước nĩa và sẽ quay lại như thế. Nhưng trong các vấn đề về lò sưởi, ông Thorne sẽ không quay lại. Các điền chủ xung quanh ông đều có những lò sưởi thoải mái trong phòng ăn của họ. Ông không hoàn toàn là người gợi ý một cách sử dụng hiện đại, nhưng ông cũng không quá định kiến để xua đuổi những thứ mà cha ông đã chuẩn bị cho việc sử dụng của ông. Ông Thorne thực sự đã từng gợi ý rằng với rất ít sự sắp xếp, cửa trước có thể đã được thay đổi để mở ít nhất vào lối đi, nhưng khi nghe điều này, chị gái Monica của ông—đó là tên của bà Thorne—đã bị ốm và vẫn còn như vậy trong một tuần. Trước khi bà xuống lầu, bà nhận được lời hứa từ em trai mình rằng lối vào sẽ không bao giờ được thay đổi trong suốt cuộc đời bà.

Ở cuối sảnh đối diện với lò sưởi, một cánh cửa dẫn vào phòng khách, căn phòng có kích thước tương đương và được chiếu sáng bằng những cửa sổ hoàn toàn tương tự. Tuy nhiên, diện mạo của căn phòng lại rất khác biệt. Nó được dán giấy dán tường, và trần nhà, vốn ở trong sảnh để lộ những thanh xà cũ, đã được quét trắng và hoàn thiện với một đường gờ hiện đại. Phòng khách của bà Thorne, hay, như bà luôn gọi, phòng rút lui (withdrawing-room), là một căn phòng xinh đẹp. Các cửa sổ mở ra toàn bộ khung cảnh của khu vườn xinh đẹp được cắt tỉa; ngay trước các cửa sổ là những luống hoa trong những bồn hoa nhỏ cứng nhắc, trang nghiêm, bướng bỉnh, mỗi luống được bao quanh bởi một dải đá riêng; xa hơn, có một bức tường lan can thấp, trên đó đặt các bình hoa và tượng, các thần faun, nữ thần, thần satyr, và cả một bộ tộc những người theo thần Pan; và rồi, xa hơn nữa, một bãi cỏ xinh đẹp dốc xuống một hàng rào chìm ngăn cách khu vườn với công viên. Phòng làm việc của ông Thorne ở cuối phòng khách, và bên ngoài đó là nhà bếp và các văn phòng. Các cánh cửa mở vào cả phòng rút lui của bà Thorne và phòng thánh của ông Thorne từ lối đi đã được đề cập ở trên, lối đi này khi đến căn phòng sau, đã mở rộng ra để tạo không gian cho cầu thang gỗ sồi đen khổng lồ dẫn đến các tầng trên.

Đó là nội thất của Tòa án Ullathorne. Nhưng sau khi đã mô tả nó, có lẽ hơi quá tẻ nhạt, chúng tôi xin nói rằng đó không phải là nội thất mà chúng tôi muốn thu hút sự chú ý của du khách Anh, mặc dù chúng tôi khuyên anh ta không nên bỏ lỡ bất kỳ cơ hội hợp lệ nào để làm quen với nó một cách thân thiện. Chính bên ngoài của Ullathorne mới là điều đáng yêu. Hãy để du khách vào được ít nhất khu vườn và thả mình trên bãi cỏ mềm mại đó ngay đối diện với góc ngoài của ngôi nhà. Anh ta sẽ có được mặt tiền kép và tận hưởng điều gì đó thật đáng yêu—sự mở rộng của vẻ đẹp kiến trúc mà không có sự buồn tẻ trang trọng của một đường thẳng dài.

Chính màu sắc của Ullathorne mới là điều đáng chú ý. Nó có sắc vàng nâu thơm ngon mà không loại đá nào có thể có được, trừ khi nó có trên mình sự phong phú của thực vật qua nhiều thế kỷ. Hãy dùng tay gõ vào bức tường, và bạn sẽ nghĩ rằng viên đá không có lớp phủ nào, nhưng hãy cẩn thận xoa nó, và bạn sẽ thấy màu sắc dính vào ngón tay mình. Không họa sĩ nào từng làm việc với bảng màu có thể sánh được với màu sắc phong phú này của những năm tháng chồng chất lên năm tháng.

Ullathorne là một tòa nhà cao đối với một ngôi nhà ở nông thôn, vì nó sở hữu ba tầng, và ở mỗi tầng, các cửa sổ đều cùng loại với loại đã được mô tả, mặc dù thay đổi về kích thước và cũng thay đổi về các đường nét của chúng trên khắp ngôi nhà. Những cửa sổ ở tầng trệt đều đồng nhất về kích thước và vị trí. Nhưng những cửa sổ phía trên lại không đều cả về kích thước lẫn vị trí, và sự không đều này tạo ra một vẻ kỳ dị và không kém phần đẹp mắt cho tòa nhà. Chạy dọc theo đỉnh, ở mọi phía, là một lan can thấp, gần như che khuất mái nhà, và ở các góc có nhiều hình tượng thần faun và satyr hơn.

Đó là Nhà Ullathorne. Nhưng chúng tôi phải nói một lời về lối tiếp cận nó, điều này sẽ bao gồm tất cả các mô tả mà chúng tôi muốn đưa ra về nhà thờ. Nhà thờ cổ kính đẹp như tranh vẽ của St. Ewold's nằm ngay đối diện với những cánh cổng sắt mở vào sân, và hầu như bị bao quanh bởi các cành cây chanh tạo thành đại lộ dẫn đến ngôi nhà từ cả hai phía. Đại lộ này thật tráng lệ, nhưng nó sẽ mất đi nhiều giá trị trong mắt nhiều chủ sở hữu bởi thực tế là con đường đi qua nó không phải là tài sản tư nhân. Đó là một con đường công cộng giữa các hàng rào, với một dải cỏ rộng ở mỗi bên đường, từ đó cây chanh mọc lên. Do đó, Tòa án Ullathorne không đứng hoàn toàn bao quanh bởi khu đất của riêng mình, mặc dù ông Thorne là chủ sở hữu của tất cả các vùng đất liền kề. Tuy nhiên, điều này là nguồn gốc của rất ít sự phiền toái đối với ông. Con người, khi họ đang có được tài sản, nghĩ nhiều về những thứ như vậy, nhưng những người sống ở nơi tổ tiên họ đã sống trong nhiều năm không cảm thấy bất hạnh. Nó chưa bao giờ xảy ra với cả ông hay bà Thorne rằng họ không đủ riêng tư vì thế giới rộng lớn bên ngoài có thể, nếu nó muốn, đi bộ hoặc lái xe qua những cánh cổng sắt của họ. Tuy nhiên, phần thế giới tận dụng đặc quyền đó rất nhỏ.

Một hai năm trước, gia đình Thorne tại Ullathorne là như vậy. Chúng tôi tin rằng, những cư dân của nhiều ngôi nhà nông thôn Anh cũng như vậy. Mong rằng còn lâu nữa số lượng của họ mới giảm bớt.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.