Những Chiếc Tháp Barchester

Lượt đọc: 470 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 12
Slope Đối Đầu Harding

❊ ❊ ❊

Hai hoặc ba ngày sau bữa tiệc, ông Harding nhận được một lá thư yêu cầu ông đến gặp ông Slope tại tòa giám mục vào lúc sáng sớm hôm sau. Lá thư không có gì là khiếm nhã, thế nhưng giọng điệu của nó lại vô cùng khó chịu. Nội dung như sau:

Thưa ông Harding thân mến,

Ông có thể làm ơn ghé qua tòa giám mục vào lúc 9:30 sáng mai được không? Đức giám mục muốn tôi trao đổi với ông về vấn đề bệnh viện. Hy vọng ông thông cảm cho việc tôi chọn một giờ quá sớm như vậy. Tôi làm thế vì thời gian của tôi rất bận rộn. Tuy nhiên, nếu điều đó thực sự bất tiện cho ông, tôi sẽ đổi sang 10 giờ. Rất mong ông vui lòng gửi một dòng hồi âm cho tôi.

Kính thư,

Ông Harding thân mến,

Bạn hữu đảm bảo của ông,

Obh. Slope

Tòa giám mục, sáng thứ Hai,

Ngày 20 tháng Tám, 185––

Ông Harding không thể và cũng không muốn tin vào bất cứ điều gì đại loại như vậy, hơn nữa, ông cho rằng ông Slope thật quá trơ trẽn khi tự gọi mình bằng cái danh xưng như thế. "Bạn hữu đảm bảo" của ông cơ đấy! Trên đời này, một người có được mấy người bạn hữu đảm bảo? Và họ trở thành bạn hữu bằng quá trình nào? Và giữa ông Harding với ông Slope đã có quá trình nào diễn ra chưa? Ông Harding không thể ngăn mình đặt ra những câu hỏi này khi đọc đi đọc lại lá thư trước mặt. Tuy nhiên, ông vẫn hồi âm như sau:

Thưa ông,

Tôi sẽ đến tòa giám mục vào lúc 9:30 sáng mai như ông muốn.

Trân trọng,

S. Harding

High Street, Barchester, thứ Hai

Và sáng hôm sau, đúng chín giờ rưỡi, ông gõ cửa tòa giám mục và hỏi thăm ông Slope.

Vị giám mục được bố trí một căn phòng nhỏ ở tầng trệt, và ông Slope cũng có một căn riêng. Ông Harding được mời vào căn phòng của vị giáo sĩ và được bảo ngồi chờ. Ông Slope chưa có ở đó. Vị cựu quản đốc đứng bên cửa sổ nhìn ra vườn, lòng không khỏi nghĩ ngợi về việc chỉ mới cách đây không lâu, toàn bộ ngôi nhà này vẫn mở rộng cửa đón ông như thể ông là đứa con trong gia đình, sinh ra và lớn lên ở đó vậy. Ông nhớ những người hầu già thường mỉm cười thế nào khi mở cửa cho ông; người quản gia quen thuộc thường nói gì khi ông đến muộn vài tiếng so với thường lệ, "Được nhìn thấy ông, ông Harding, thật mát mắt biết bao;" người quản gia kỹ tính sẽ khẳng định rằng ông chưa ăn tối, chưa ăn sáng, hoặc chưa ăn trưa. Và trên hết, ông nhớ ánh sáng hài lòng êm dịu luôn lan tỏa trên gương mặt vị giám mục già mỗi khi người bạn của ông bước vào phòng.

Một giọt lệ rơi trên khóe mắt khi ông nghĩ rằng tất cả những điều đó đã qua rồi. Bây giờ bệnh viện còn ích lợi gì cho ông nữa? Ông đơn độc trên đời, và đang già đi; ông sẽ sớm, rất sớm thôi, phải ra đi và bỏ lại tất cả, như người bạn già thân thiết của ông đã ra đi; phải đi, phải bỏ lại bệnh viện, bỏ lại chỗ ngồi quen thuộc trong nhà thờ chính tòa, bỏ lại những nơi chốn và niềm vui của mình cho những người trẻ hơn và có lẽ là khôn ngoan hơn. Những bài thánh ca ông vẫn hát! Có lẽ, sự thật là thời của chúng đã qua rồi. Ông cảm thấy như thể thế giới đang sụp đổ dưới chân mình; như thể đây, chính lúc này là thời điểm để ông quay sang bấu víu vào những niềm hy vọng mà ông đã từng tự tin rao giảng cho người khác. "Một người," ông tự nhủ, "tôn giáo của một người liệu có giá trị gì nếu nó không nâng đỡ được ông ta trước nỗi u sầu tự nhiên của những năm tháng xế chiều?" Và khi nhìn qua đôi mắt nhòe lệ ra những luống hoa rực rỡ trong khu vườn của giám mục, ông cảm thấy mình đã có được sự nâng đỡ mà ông cần.

Tuy nhiên, ông không thích phải chờ đợi như thế này. Nếu ông Slope không thực sự muốn gặp ông vào lúc chín giờ rưỡi, tại sao lại buộc ông phải rời khỏi chỗ ở khi còn chưa kịp nuốt xong bữa sáng? Sự thật là, đó là một thủ đoạn của ông Slope. Ông Slope đã quyết tâm rằng hoặc là ông Harding phải chấp nhận bệnh viện với sự phục tùng hèn mọn, hoặc là phải từ chối hoàn toàn, và ông ta tính toán rằng nếu ông Harding nổi cáu thì có lẽ sẽ nhanh chóng đưa ra quyết định từ chối hơn. Có lẽ ông Slope đã không sai hoàn toàn trong tính toán của mình.

Gần mười giờ, ông Slope vội vã bước vào phòng, lẩm bẩm điều gì đó về giám mục và nhiệm vụ giáo phận, rồi bắt tay ông Harding một cách thô bạo và bảo ông ngồi xuống.

Cái vẻ bề trên mà gã này cố tình tỏ ra thực sự khiến ông Harding gai người, nhưng ông lại không biết làm sao để phản kháng. Tâm tính và khuynh hướng của ông vốn trái ngược với việc tự cao tự đại, và ông cũng không có cái tinh thần thế tục hay sự nhanh nhạy cần thiết để dập tắt những đòi hỏi xấc xược bằng một lời khiển trách thẳng thắn và công khai như vị tổng giám mục phó sẽ làm. Ông Harding chẳng còn cách nào khác ngoài việc phục tùng, và ông đã làm như vậy.

"Về chuyện bệnh viện, thưa ông Harding?" ông Slope bắt đầu, nói về nó như thể một hiệu trưởng trường đại học ở Cambridge đang nói về một suất học bổng lặt vặt nào đó cần phải giải quyết.

Ông Harding vắt chân này lên chân kia, rồi đặt bàn tay này lên bàn tay kia trên đầu gối, và nhìn thẳng vào mặt ông Slope; nhưng ông không nói gì cả.

"Nó sẽ lại được lấp đầy," ông Slope nói. Ông Harding đáp rằng ông đã hiểu như vậy.

"Tất nhiên, ông biết đấy, thu nhập sẽ bị giảm đi rất nhiều," ông Slope tiếp tục. "Đức giám mục muốn rộng rãi, nên ngài đã nói với chính phủ rằng ngài nghĩ thu nhập không nên thấp hơn 450 bảng Anh. Tôi nghĩ nhìn chung đức giám mục đã đúng, vì mặc dù các công việc được yêu cầu sẽ không quá nặng nề, nhưng chúng sẽ nhiều hơn trước đây. Và có lẽ cũng tốt khi những giáo sĩ trực thuộc nhà thờ chính tòa được tạo điều kiện thoải mái nhất trong phạm vi khả năng giáo hội cho phép. Đó là ý tưởng của đức giám mục, và tôi phải nói rằng cũng là ý tưởng của tôi."

Ông Harding ngồi xoa hai bàn tay vào nhau, nhưng không nói một lời.

"Đó là về thu nhập, thưa ông Harding. Ngôi nhà tất nhiên vẫn thuộc về quản đốc như trước. Tuy nhiên, tôi nghĩ cần phải quy định rằng ông ấy phải sơn lại nội thất bảy năm một lần, ngoại thất ba năm một lần, và phải chịu trách nhiệm về các hư hại nếu rời bỏ chức vụ, dù là do qua đời hay lý do khác. Nhưng đây là vấn đề vẫn cần phải tham khảo ý kiến đức giám mục."

Ông Harding vẫn xoa tay và ngồi im lặng, nhìn chằm chằm vào khuôn mặt khó ưa của ông Slope.

"Còn về nhiệm vụ," gã tiếp tục, "tôi tin rằng, nếu tôi được thông tin đúng, thì khó có thể nói rằng từ trước đến nay đã có bất kỳ nhiệm vụ nào," và gã cười nửa miệng, như thể cố biến lời buộc tội thành một câu đùa cợt.

Ông Harding nghĩ về những năm tháng hạnh phúc, dễ dàng mà ông đã trải qua trong ngôi nhà cũ; về những người già yếu, bệnh tật mà ông đã cưu mang; về những ý định tốt đẹp của mình; và về công việc của ông, thứ chắc chắn là nhẹ nhàng nhất. Ông nghĩ về những điều này, thoáng chút nghi ngờ liệu mình có xứng đáng với sự mỉa mai đó hay không. Ông bỏ qua cho kẻ thù sự hoài nghi đó và không quở trách gã. Ông chỉ đơn giản nhận xét, rất bình thản, và có lẽ là quá khiêm nhường, rằng các nhiệm vụ của vị trí này, dù là gì đi nữa, ông tin rằng đã được thực hiện để làm hài lòng vị giám mục tiền nhiệm.

Ông Slope lại mỉm cười, và lần này nụ cười nhằm mục đích chống lại ký ức về vị giám mục tiền nhiệm hơn là chống lại sự năng nổ của vị cựu quản đốc; ông Harding hiểu rõ điều đó. Máu dồn lên mặt, và ông bắt đầu cảm thấy rất giận dữ.

"Ông phải biết rằng mọi thứ đã thay đổi rất nhiều ở Barchester, thưa ông Harding," ông Slope nói.

Ông Harding nói rằng ông biết điều đó. "Và không chỉ ở Barchester, thưa ông Harding, mà trên toàn thế giới. Không chỉ ở Barchester mà một con người mới đang thực hiện các biện pháp mới và vứt bỏ đống rác rưởi vô dụng của các thế kỷ trước. Điều tương tự cũng đang diễn ra trên khắp cả nước. Công việc hiện nay được yêu cầu từ mọi người nhận lương, và những người giám sát việc thực hiện công việc và trả lương có nghĩa vụ đảm bảo quy tắc này được thực hiện. Những con người mới, thưa ông Harding, hiện đang cần thiết và đang xuất hiện trong nhà thờ, cũng như trong các ngành nghề khác."

Tất cả những điều này đắng ngắt trong lòng người bạn già của chúng ta. Ông chưa bao giờ đánh giá quá cao khả năng hay sự năng nổ của bản thân, nhưng tất cả cảm xúc trong trái tim ông đều dành cho các giáo sĩ cũ, và bất kỳ ác cảm nào mà trái tim ông có thể nảy sinh đều nhắm vào những kẻ mới mẻ, bận rộn, thiếu từ tâm, tự cao tự đại mà ông Slope là một ví dụ điển hình.

"Có lẽ," ông nói, "đức giám mục sẽ thích một người mới hơn ở bệnh viện?"

"Không hề," ông Slope nói. "Đức giám mục rất mong muốn ông chấp nhận vị trí này, nhưng ngài muốn ông hiểu trước các nhiệm vụ được yêu cầu. Trước hết, một trường học ngày Chủ nhật sẽ được gắn liền với bệnh viện."

"Cái gì! Cho những người già ư?" ông Harding hỏi.

"Không, thưa ông Harding, không phải cho những người già, mà là vì lợi ích của con em những người nghèo ở Barchester nếu phù hợp. Đức giám mục mong đợi ông sẽ tham dự trường học này, và các giáo viên sẽ nằm dưới sự giám sát và chăm sóc của ông."

Ông Harding rút bàn tay đặt trên cùng ra và bắt đầu xoa bắp chân đang được đặt lên trên.

"Về những người già," ông Slope tiếp tục, "và những người phụ nữ già sẽ là một phần của bệnh viện, đức giám mục mong muốn ông tổ chức lễ sáng và lễ tối tại khuôn viên vào mỗi Chủ nhật, và một buổi lễ trong tuần; rằng ông phải thuyết giáo cho họ ít nhất một lần vào Chủ nhật; và toàn bộ bệnh viện luôn phải tập trung để cầu nguyện sáng và tối. Đức giám mục nghĩ rằng điều này sẽ làm cho việc dành riêng ghế trong nhà thờ chính tòa cho những người cư trú tại bệnh viện trở nên không cần thiết."

Ông Slope dừng lại, nhưng ông Harding vẫn không nói gì.

"Thật vậy, sẽ rất khó để tìm chỗ ngồi cho những người phụ nữ; nhìn chung, thưa ông Harding, tôi có thể nói ngay rằng đối với những người thuộc tầng lớp đó, dịch vụ tại nhà thờ chính tòa có vẻ không phải là hữu ích nhất—ngay cả khi nó có hữu ích cho bất kỳ tầng lớp nào đi chăng nữa."

"Chúng ta sẽ không thảo luận về điều đó, nếu ông không phiền," ông Harding nói.

"Tôi không mong muốn làm vậy; ít nhất là không phải lúc này. Tuy nhiên, tôi hy vọng ông hiểu rõ ý muốn của đức giám mục về cơ sở mới của bệnh viện; và nếu, như tôi không nghi ngờ, tôi nhận được sự đảm bảo từ ông rằng ông đồng ý với quan điểm của đức giám mục, tôi sẽ rất vui khi được mang thông báo bổ nhiệm từ ngài đến cho ông."

"Nhưng nếu tôi không đồng ý với quan điểm của đức giám mục thì sao?" ông Harding hỏi.

"Nhưng tôi hy vọng ông không như vậy," ông Slope nói.

"Nhưng nếu tôi có thì sao?" người kia hỏi lại.

"Nếu chẳng may là như vậy, điều mà tôi khó có thể hình dung, tôi cho rằng cảm nhận của chính ông sẽ mách bảo ông về sự phù hợp của việc từ chối bổ nhiệm."

"Nhưng nếu tôi chấp nhận bổ nhiệm mà vẫn không đồng ý với đức giám mục thì sao?"

Câu hỏi này làm ông Slope khá bối rối. Đúng là ông ta đã thảo luận vấn đề này với đức giám mục và đã nhận được một loại thẩm quyền để gợi ý cho ông Harding về sự phù hợp của trường học ngày Chủ nhật và các dịch vụ bệnh viện nhất định, nhưng ông ta không có thẩm quyền để nói rằng những đề xuất này là các điều kiện bắt buộc đi kèm với việc bổ nhiệm. Ý tưởng của đức giám mục là ông Harding tất nhiên sẽ đồng ý và trường học sẽ trở thành, giống như những cơ sở mới khác trong thành phố, dưới sự kiểm soát của vợ ngài và viên tuyên úy. Ý tưởng của ông Slope thì chính xác hơn. Ông ta định rằng ông Harding phải từ chối vị trí, và một đồng minh của chính ông ta sẽ nhận được nó, nhưng ông ta chưa bao giờ hình dung đến khả năng ông Harding công khai chấp nhận bổ nhiệm và cũng công khai bác bỏ các điều kiện.

"Tôi cho rằng không có khả năng," gã nói, "rằng ông sẽ chấp nhận từ tay đức giám mục một vị trí ưu tiên với sự quyết tâm không thừa nhận các nhiệm vụ đi kèm với nó."

"Nếu tôi trở thành quản đốc," ông Harding nói, "và bỏ bê nhiệm vụ của mình, đức giám mục có các phương tiện để khắc phục sự bất bình đó."

"Tôi không ngờ lại nhận được một lập luận như vậy từ ông, hay tôi có thể nói là một đề xuất về lối hành xử như thế," ông Slope nói với vẻ mặt đầy đức hạnh bị tổn thương.

"Tôi cũng không ngờ lại nhận được một đề xuất như vậy."

"Dù sao thì tôi cũng rất vui khi biết câu trả lời tôi phải đưa cho đức giám mục là gì," ông Slope nói.

"Tôi sẽ sớm tìm cơ hội để tự mình gặp đức giám mục," ông Harding nói.

"Một sự sắp xếp như vậy," ông Slope nói, "khó lòng khiến đức giám mục hài lòng. Thật vậy, không thể nào đức giám mục lại tự mình gặp mọi giáo sĩ trong giáo phận về mọi vấn đề bảo trợ có thể nảy sinh. Tôi tin rằng đức giám mục đã gặp ông về vấn đề này, và tôi thực sự không hiểu tại sao ngài lại phải bận tâm làm điều đó một lần nữa."

"Ông có biết, thưa ông Slope, tôi đã hành nghề giáo sĩ tại thành phố này bao lâu rồi không?" Mong muốn của ông Slope giờ đã gần như được hoàn thành. Ông Harding đã trở nên giận dữ, và có khả năng là ông ấy sẽ tự làm hại chính mình.

"Tôi thực sự không thấy điều đó liên quan gì đến câu hỏi cả. Ông không thể nghĩ rằng đức giám mục sẽ biện minh cho việc cho phép ông coi một vị trí đòi hỏi một người năng động là một công việc nhàn rỗi, chỉ vì ông đã làm việc nhiều năm trong nhà thờ chính tòa."

"Nhưng nó có thể thuyết phục đức giám mục gặp tôi, nếu tôi yêu cầu. Tôi sẽ tham khảo ý kiến bạn bè về vấn đề này, thưa ông Slope; nhưng tôi không có ý định giấu giếm bất cứ điều gì—ông có thể nói với đức giám mục rằng vì tôi hoàn toàn không đồng ý với quan điểm của ngài về bệnh viện, nên tôi sẽ từ chối vị trí này nếu tôi thấy rằng có bất kỳ điều kiện nào như những gì ông đã đề xuất được gắn kèm với nó;" và nói rồi, ông Harding cầm mũ và bỏ đi.

Ông Slope cảm thấy thỏa mãn. Ông ta coi mình được tự do chấp nhận lời nói cuối cùng của ông Harding như một lời từ chối hoàn toàn việc bổ nhiệm. Ít nhất, ông ta đã trình bày như vậy với đức giám mục và bà Proudie.

"Điều đó thật đáng ngạc nhiên," đức giám mục nói.

"Chẳng có gì cả," bà Proudie nói; "ngài không biết cả bọn chúng quyết tâm chống lại quyền hạn của ngài đến mức nào đâu."

"Nhưng ông Harding đã rất khao khát nó mà," đức giám mục nói.

"Vâng," ông Slope nói, "nếu ông ta có thể giữ nó mà không cần thừa nhận dù chỉ một chút quyền hạn của đức giám mục."

"Điều đó là không thể," đức giám mục nói.

"Tôi cho rằng là hoàn toàn không thể," viên tuyên úy nói.

"Thật vậy, tôi cũng nghĩ thế," bà vợ nói.

"Tôi thực sự cảm thấy tiếc cho việc đó," đức giám mục nói.

"Tôi không biết liệu có nhiều lý do để buồn phiền không," bà vợ nói. "Ông Quiverful là người xứng đáng hơn nhiều, người cần nó hơn, và là người sẽ làm cho mình trở nên hữu ích hơn nhiều ở vùng phụ cận của tòa giám mục."

"Tôi cho rằng tốt hơn là tôi nên gặp Quiverful?" viên tuyên úy hỏi.

"Tôi cho là ông nên làm vậy," đức giám mục nói.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.