Hôm sau, phu nhân như đang ở trên đỉnh cao của niềm kiêu hãnh. Nàng mặc chiếc áo lót buổi sáng rực rỡ nhất của mình, và quanh chiếc đi-văng của nàng là cả một buổi tiếp khách linh đình. Đó là một buổi chiều tháng Mười đẹp sáng ngời; mọi quý ông trong vùng đều đã có mặt ở Barchester, và những ai được phép bước chân vào nhà bác sĩ Stanhope thì đều ngồi trong phòng khách phía sau của phu nhân. Charlotte và bà Stanhope ở phòng ngoài, còn những kẻ hầu cận của mỹ nhân, ai lúc ấy chưa chen được tới chỗ trung tâm của sự hấp dẫn, thì đành phải tiêu hao hương thơm của mình bên bà mẹ và cô em gái.
Người đến đầu tiên và ra về cuối cùng là ông Arabin. Đây là lần thứ hai ông tới thăm bà Neroni kể từ sau khi gặp bà ở Ullathorne. Ông đến, chẳng hiểu vì sao, để nói những chuyện chẳng hiểu là chuyện gì. Nhưng thật ra, những tình cảm đang giày vò ông lúc này đều mới mẻ đối với ông, và ông không sao phân tích nổi. Có thể người ta thấy lạ khi ông cứ thế lượn lờ quanh bà Neroni chỉ vì ông đem lòng yêu bà Bold; nhưng sự thật vẫn là như vậy; và dẫu ông không hiểu nổi tại sao mình lại làm thế, thì bà Neroni hiểu quá rõ.
Bà đã dịu dàng và tử tế với ông, lại còn khuyến khích ông nán lại. Thế nên ông ngồi lì ở đó. Khi ông vừa chào hỏi, bà đã siết tay ông; bà bắt ông ngồi sát bên mình và thì thầm bên tai ông những lời ngọt nhạt vẩn vơ. Rồi đôi mắt bà, long lanh sáng, lúc vui đùa, lúc u buồn, mà cách nào cũng khiến người ta không cưỡng lại nổi! Người đàn ông nào có trái tim nồng nhiệt, dòng máu chưa nguội lạnh, và một tấm lòng chưa được bọc kín bằng ba lớp thép của từng trải, mà có thể đứng vững trước đôi mắt ấy! Vâng, phải nói rằng quý bà ấy không hề có ý làm hại ông đến mức chết người; nàng chỉ muốn hít một hơi hương trầm nhẹ trước khi trao chiếc hộp quý cho người khác. Còn việc bà Bold có sẵn lòng nhường cho nàng dù chỉ chừng ấy hay không thì lại là chuyện khác.
Rồi ông Slope đến. Thiên hạ lúc này đều đã biết ông Slope là người ứng cử chức trưởng giáo hạt, và ai cũng cho rằng ông là kẻ được lòng nhất. Vì thế ông Slope bước đi trên mặt đất với dáng vẻ khá là oai vệ. Ông tự khoác cho mình thần thái đường bệ, phải lắm, của một vị trưởng giáo hạt; ông chẳng mấy khi nói chuyện với các giáo sĩ khác, và cố lánh xa đức giám mục hết mức có thể. Khi đọc hoặc nghe nói tới bài báo ấy trên tờ "The Jupiter", vị giáo sĩ nhỏ bé gầy gò kia, viên chưởng lý to xác nọ, cùng tất cả các giáo sĩ phụ, các cha phó trong ca đoàn, à, và cả bọn trẻ hát thánh ca nữa, đã phải rụt rè, run sợ và lủi thủi đi lại với những bộ mặt dài ra biết bao. Nay thì cái ngày đang tới, khi chẳng còn gì ngăn nổi thần khí ô uế kia bước lên bục giảng nhà thờ lớn. Bục giảng ấy rốt cuộc sẽ là của ông ta. Các vị chủ lễ, các cha phó, các ca viên cứ việc treo đàn hạc lên cành liễu. Ichabod! Ichabod! Vinh quang của nhà chúng ta đã ra đi mất rồi.
Và ông Thorne cũng có mặt ở đó. Đây là lần đầu tiên ông đến thăm phu nhân, và ông đã chuẩn bị không phải là sơ sài. Ông Thorne vốn là một quý ông thường chải chuốt chỉn chu trong cách ăn mặc, và hay tận dụng hết mức vẻ ngoài của mình theo một kiểu kín đáo chẳng phô trương. Mấy sợi râu bạc hai bên má ông chừng mỗi tháng được nhổ đi một lần; còn mấy sợi trên đầu ông thì được làm mềm đi bằng một thứ hỗn hợp mà chúng ta sẽ không gọi là thuốc nhuộm — đó chỉ là nước gội thôi. Thợ may của ông ở phố St. James, còn thợ đóng giày thì ở ngay góc phố ấy với đường Piccadilly. Ông đặc biệt kỹ tính chuyện găng tay, và việc là ủi những chiếc sơ mi của ông là chuyện chẳng ai dám xem nhẹ trong phòng giặt ủi Ullathorne. Nhân dịp đến thăm lần này, ông đã hơi quá tay so với mức thường ngày, khiến cô em gái ông hơi băn khoăn đôi chút, bởi từ trước tới nay cô vẫn chưa mấy sốt sắng với đề nghị cho phu nhân tới Ullathorne thăm một chuyến dài ngày.
Ở đó còn có những người khác nữa — những chàng trai trẻ trong thành phố, chẳng có mấy việc để làm, và vì bị nhan sắc của bà phu nhân mê hoặc mà bỏ bê luôn cái ít việc ấy — nhưng tất cả đều nhường bước cho ông Thorne, một con người phần nào giống như một bậc đại nhân, đúng như các quý ông thôn quê vẫn thường tỏ ra như vậy mỗi khi có mặt ở một thành phố tỉnh lẻ.
— Ôi, ông Thorne, ông thật là tốt bụng quá! — bà Signora nói. — Ông đã hứa sẽ đến, nhưng tôi thật tình không dám mong. Tôi tưởng các quý ông ở thôn quê chẳng bao giờ giữ lời hứa chứ.
— Ồ, vâng, đôi khi cũng có — ông Thorne nói, vẻ hơi ngượng nghịu, và chào hỏi theo cái kiểu hơi quá đà của thế kỷ trước.
— Ông chẳng lừa dối ai ngoài mấy ông cử tri — cử — cử — cái thứ người ta gọi là những kẻ khiêng ông đi khắp nơi trên ghế kiệu, rồi khi bầu ông vào Nghị viện thì ném trứng với táo vào ông ấy!
— Thưa bà Signora, đôi khi họ cũng lừa dối lẫn nhau nữa — ông Slope nói, với một nụ cười nhếch mép rất chi là kiểu trưởng giáo xứ. — Các quý ông thôn quê đôi khi cũng lừa dối lẫn nhau, phải không ông Thorne?
Ông Thorne ném cho hắn một cái nhìn khiến hắn trong phút chốc chẳng còn chút dáng dấp trưởng giáo xứ nào nữa, nhưng hắn chẳng mấy chốc đã nhớ lại những hy vọng lớn lao của mình, và nhanh chóng lấy lại tinh thần, hắn giữ vững cái phẩm giá có lẽ sắp tới của mình bằng một tràng cười nhạo ông Thorne.
— Dù sao thì tôi cũng chẳng bao giờ lừa dối một quý bà — ông Thorne nói — nhất là khi việc làm thỏa mãn những mong muốn của chính tôi lại là một động cơ mạnh mẽ đến thế để tôi giữ lòng trung thực, như hiện nay.
Ông Thorne cứ tiếp tục như thế một lúc với những cái nhăn mặt cổ lỗ sĩ thời trước Đại Hồng Thủy và những lời tán tụng mà ông đã vay mượn từ Sir Charles Grandison; còn bà Signora thì ứng với mỗi cái nhăn mặt và mỗi cái cúi chào đều nhoẻn một nụ cười nhỏ và đáp lại bằng một cái cúi đầu nhỏ. Thế nhưng ông Thorne vẫn cứ phải đứng nơi chân chiếc ghế dài, bởi vị trưởng giáo xứ mới đang ngồi ở chỗ danh dự cạnh chiếc bàn. Trong lúc đó, ông Arabin đứng quay lưng lại lò sưởi, hai vạt áo khoác kẹp dưới nách, dán mắt nhìn bà — không phải hoàn toàn vô vọng, vì thỉnh thoảng lại có một cái liếc nhìn đưa lên phía ông, sáng rực như một vì sao băng từ trên trời rơi xuống.
— Ôi, ông Thorne, ông đã hứa để tôi giới thiệu đứa con gái nhỏ của tôi với ông. Ông có thể dành ra một chút thời gian không — ông có muốn gặp cháu bây giờ không?
Ông Thorne khẳng định với bà rằng ông có thể và sẽ gặp cô bé với niềm vui sướng nhất trên đời. — Ông Slope, tôi có thể phiền ông kéo chuông được không? — bà nói, và khi ông Slope đứng dậy, bà nhìn ông Thorne rồi chỉ tay vào chiếc ghế. Nhưng ông Thorne chậm hiểu quá, chẳng hiểu được ý bà, và ông Slope hẳn đã ngồi lại được chỗ cũ nếu bà Signora — con người chẳng bao giờ chịu thất bại — không thẳng thừng hơn một chút mà đuổi ông ta ra khỏi đó.
— Ôi, ông Slope, tôi phải xin ông để ông Thorne ngồi đây chỉ một hai phút thôi. Tôi chắc ông sẽ thứ lỗi cho tôi. Tuần này chúng tôi còn có thể tùy tiện với ông được. Sang tuần sau, ông biết đấy, khi ông dọn vào nhà của trưởng giáo xứ, thì chúng tôi ai nấy đều sẽ phải sợ ông.
Ông Slope, với vẻ mặt hết sức dửng dưng, đứng dậy khỏi chỗ ngồi và bước sang phòng bên cạnh, ở đó ông ta tỏ ra vô cùng quan tâm đến món đồ thêu bằng len của bà Stanhope.
Rồi đứa trẻ được dẫn vào. Đó là một cô bé chừng tám tuổi, giống mẹ nó, chỉ có điều đôi mắt to lớn của nó thì đen láy, còn mái tóc thì đen như mun. Nước da nó cũng ngăm ngăm, tố cáo dòng máu ngoại quốc trong người nó. Nó ăn mặc theo cái lối kỳ quái và xa hoa hết mức mà người ta có thể khoác lên mình một đứa trẻ. Trên đôi cánh tay nhỏ nhắn trần trụi, nó đeo những chiếc vòng tay to tướng, một dải băng đỏ thắm bện lẫn vàng quấn quanh đầu, và đôi giày màu hồng đỏ có gót cao. Chiếc váy của nó toàn những nếp bèo nhún và cứ xòe ra khỏi người nó, như thể mục đích là làm cho nó nằm ngang ra từ đôi hông nhỏ bé vậy. Chiếc váy chẳng che nổi đến đầu gối, nhưng điều đó được bù lại bằng một chiếc quần lót rộng thùng thình, dường như được làm hoàn toàn bằng ren; rồi nó còn đi đôi bít tất lụa màu hồng. Đó chính là cách ăn mặc thường ngày của kẻ cuối cùng trong dòng họ Nero, vào cái giờ mà khách khứa thường lui tới thăm viếng.
— Julia, con yêu của mẹ — người mẹ nói — Julia vốn luôn là cái tên được các bà trong dòng họ ấy ưa chuộng. — Julia, con yêu, lại đây. Mẹ đang kể cho con nghe về bữa tiệc tuyệt đẹp mà bà mẹ tội nghiệp của con đã đến dự. Đây là ông Thorne; con có muốn hôn ông ấy một cái không, con yêu quý nhất của mẹ?
Julia ngửng mặt lên cho hôn, như cô bé vẫn làm với mọi khách của mẹ, và thế là ông Thorne thấy mình đã ôm được cô bé vào lòng — cùng với toàn bộ bộ xiêm y lộng lẫy của cô, điều khiến ông còn khiếp hơn nhiều. Ren và hồ bột nhàu nát áp vào áo gilê và quần ông, những lọn tóc xoăn đen nhẫy bóng rủ xuống má ông, và một chiếc móc vòng tay cào vào tai ông. Ông hoàn toàn không biết phải bế một quý bà lộng lẫy đến thế nào, cũng không biết sau khi bế rồi phải làm gì với bà. Tuy vậy, có lần ông từng buộc phải nựng nịu các cháu gái nhỏ và cháu trai, nên lần này ông bắt tay vào việc theo đúng cách ông vẫn thường làm.
“Nựng, nựng, nựng, nựng,” ông nói, đặt đứa bé lên một bên đầu gối rồi rung đưa, như thể đang dùng chân quay bánh xe của thợ mài dao.
“Mẹ ơi, mẹ ơi,” Julia nói gắt gỏng, “Con không muốn bị nựng nựng đâu. Buông con ra, ông già hư này.”
Ông Thorne tội nghiệp lặng lẽ đặt đứa bé xuống đất và kéo ghế lùi lại; ông Slope, người đã quay về bên ngôi sao Bắc Đẩu hút hồn mình, cười thành tiếng; ông Arabin nhăn mặt và nhắm mắt lại; còn bà Signora giả vờ không nghe thấy con gái mình.
“Con đến chỗ dì Charlotte đi, cưng ạ,” bà mẹ nói, “và hỏi dì xem đã đến giờ con phải ra ngoài chưa.”
Nhưng cô bé Julia, dù không hẳn thích cái kiểu ân cần của ông Thorne, vẫn quen được các quý ông chơi đùa cùng, và không thích cái ý bị gửi ngay đến chỗ dì mình.
“Julia, đi ngay khi mẹ bảo, con yêu.” Nhưng Julia vẫn cứ phụng phịu đi quanh phòng. “Charlotte, lại đây đưa nó đi đi,” bà Signora nói. “Nó phải ra ngoài, mà bây giờ ngày ngắn lắm rồi.” Cuộc gặp gỡ được người ta bàn tán nhiều giữa ông Thorne và người cuối cùng của dòng họ Nero đến đây là kết thúc.
Ông Thorne nguôi được cơn bực vì cô bé giận dỗi nhanh hơn là vì trận cười của ông Slope. Ông có thể chịu được việc bị một đứa trẻ gọi là ông già, nhưng ông không thích bị cha tuyên úy của giám mục cười nhạo, dù vị cha tuyên úy ấy sắp trở thành trưởng giáo đường. Ông không nói gì, nhưng đủ rõ là ông đang giận.
Bà Signora thì sẵn lòng báo thù cho ông lắm. “Ông Slope,” bà nói, “tôi nghe nói ông đang đắc thắng khắp mọi phía.”
"Sao lại thế?" ông vừa nói vừa mỉm cười. Ông không hề khó chịu khi người ta bàn với mình về chức giáo trưởng, tuy dĩ nhiên ông một mực phủ nhận lời ám chỉ ấy.
"Ông thắng cả trong tình yêu lẫn chiến trận." Nghe vậy, Mr. Slope không còn vẻ mãn nguyện như trước.
"Mr. Arabin," bà Signora tiếp lời, "ông có nghĩ Mr. Slope là một người rất may mắn không?"
"Tôi chắc không ai may mắn hơn mức anh ấy đáng được hưởng," Mr. Arabin đáp.
"Ông thử nghĩ xem, Mr. Thorne, ông ấy sắp là giáo trưởng mới của chúng ta; dĩ nhiên ai cũng biết chuyện đó."
"Thật vậy, thưa bà Signora," Mr. Slope nói, "chúng ta chẳng ai biết gì về chuyện ấy cả. Tôi có thể quả quyết với bà rằng chính tôi—"
"Ông ấy sẽ là giáo trưởng mới—chuyện đó không còn mảy may nghi ngờ gì nữa, Mr. Thorne."
"Hừm!" ông Thorne đáp.
"Vượt qua đầu những người già như cha tôi và Tổng phó tế Grantly—"
"Ồ—ồ!" Mr. Slope kêu lên.
"Tổng phó tế sẽ không nhận chức ấy đâu," Mr. Arabin nói, nghe vậy Mr. Slope bèn cười một cách đáng ghét, và nụ cười ấy nói rõ như lời rằng nho còn xanh lắm.
"Vượt qua đầu tất cả chúng ta," bà Signora tiếp tục, "vì dĩ nhiên tôi tự coi mình là một thành viên của hội đồng giáo sĩ."
"Nếu có ngày tôi làm giáo trưởng," Mr. Slope nói, "ý tôi là, nếu quả thật tôi có được chức ấy, thì tôi sẽ lấy làm vinh dự được có một nữ giáo sĩ như thế."
"Ôi, Mr. Slope, dừng lại đã; tôi còn chưa nói hết đâu. Còn một nữ giáo sĩ nữa để ông lấy làm vinh dự. Mr. Slope không chỉ được chức giáo trưởng mà còn được một bà vợ để đưa vào dinh giáo trưởng nữa."
Mr. Slope lại tỏ vẻ bối rối.
"Lại còn một bà vợ với gia tài lớn nữa. Chuyện tốt lành thường kéo đến dồn dập, phải không ông Thorne?"
"Đúng, chẳng bao giờ chỉ có một," ông Thorne đáp, ông không thích lắm chuyện bàn về Mr. Slope và những việc của anh ta.
"Bao giờ thì chuyện ấy sẽ xảy ra, Mr. Slope?"
"Việc gì sẽ xảy ra cơ?" ông đáp.
"Ồ, chúng tôi biết bao giờ chuyện giáo trưởng sẽ ngã ngũ: một tuần là xong. Chiếc mũ mới, tôi chắc, hẳn đã được đặt làm rồi. Nhưng bao giờ thì đám cưới sẽ diễn ra?"
"Ý ông muốn nói đám cưới của tôi hay của Mr. Arabin?" ông nói, cố tỏ ra khôi hài.
"À, lúc ấy tôi muốn nói đến đám cưới của ông, mặc dù có lẽ rốt cuộc đám cưới của Mr. Arabin lại có thể đến trước. Nhưng chúng tôi chẳng biết gì về ông ấy cả. Ông ấy kín đáo quá, chẳng ai trong chúng tôi biết được. Còn với ông thì mọi chuyện đều công khai, minh bạch—mà nhân tiện, thưa Mr. Arabin, tôi xin nói với ông rằng tôi thích điều đó hơn hẳn. Ai có mắt đều thấy rõ Mr. Slope là một người tình được ưu ái. Nào, Mr. Slope, bao giờ thì bà goá sẽ thành bà Giáo trưởng?"
Với ông Arabin, những lời giễu cợt ấy đau đớn lạ thường, vậy mà ông vẫn không thể dứt mình ra mà đi khỏi đó. Ông tin — vẫn tin với thứ niềm tin mà nỗi sợ hãi một điều gì đó sinh ra — rằng bà Bold có lẽ sẽ trở thành vợ ông Slope. Về cuộc phiêu lưu nhỏ của ông Slope trong vườn, ông chẳng biết gì. Theo những gì ông biết, ông Slope có thể đã trải qua một cuộc phiêu lưu hoàn toàn khác. Ông ta có thể đã quỳ sụp dưới chân bà góa, được nhận lời, rồi quay về thành phố với tư cách một kẻ cầu hôn vui vẻ, đắc thắng. Những câu đùa của Signora đủ cay đắng cho ông Slope, nhưng cũng cay đắng chẳng kém cho ông Arabin. Ông vẫn đứng tựa lưng vào lò sưởi, hai tay mân mê trong túi quần.
“Thôi nào, thôi nào, ông Slope, đừng ngượng ngùng thế,” Signora nói tiếp. “Chúng tôi thừa biết hôm ấy ông đã ngỏ lời với bà ấy ở Ullathorne. Hãy kể xem bà ấy nhận lời ông bằng những lời lẽ thế nào. Là một tiếng ‘vâng’ giản dị, hay là hai tiếng ‘không không’ để làm thành một lời khẳng định? Hay sự im lặng đã thay cho lời ưng thuận? Hay bà ấy đã nói thẳng ra với cái khí phách rất xứng với một bà góa ấy rằng: ‘Thề có trời, thưa ông, ông cứ làm cho tôi thành bà Slope ngay khi nào ông thấy vui lòng’?”
Ông Slope hiếm khi cảm thấy mình lúng túng đến thế trong đời. Kia ông Thorne đang ngồi, cười thầm. Kia kẻ thù cũ của ông, ông Arabin, đang đứng nhìn ông chằm chằm. Kia, quanh cửa nối giữa hai phòng, tụm lại một nhóm người nhỏ, gồm cô Stanhope và các mục sư Grey cùng Green, ai nấy đều đang nghe chuyện ông bị bẽ mặt. Ông biết rằng việc ông có thể ném trả câu đùa ấy về phía bà kia hay không hoàn toàn tùy thuộc vào tài ứng đối của chính ông. Ông biết rằng nếu có thể thì ông phải làm như vậy, nhưng ông không thốt nổi một lời. “Chính lương tâm khiến tất cả chúng ta thành kẻ hèn nhát.” Ông cảm thấy trên má mình những đầu ngón tay nhọn của Eleanor, và không biết ai có thể đã trông thấy cái tát ấy, ai có thể đã kể lại chuyện ấy cho mụ đàn bà độc địa này, kẻ lấy làm vui thích biết bao khi chế giễu ông. Vì thế ông đứng đó, đỏ như quả gấc và câm như hến; cười gượng đủ để lộ răng; một kẻ đáng thương.
Nhưng Signora không hề thương xót; bà chẳng biết chút lòng nhân từ nào. Mục đích hiện tại của bà là hạ bệ ông Slope, và giờ đã có ông trong tay, bà nhất quyết làm việc ấy cho thật trọn vẹn.
“Sao, ông Slope, không đáp lời? Chà, không thể nào có chuyện người đàn bà ấy dại dột đến mức từ chối ông được. Chắc chắn bà ta không thể nào nhắm tới một vị giám mục. Nhưng tôi hiểu ra rồi, ông Slope ạ. Người ta vẫn nói các bà goá rất mực thận trọng. Lẽ ra ông phải để bà ta yên, chờ đến khi trên đầu ông đội được cái mũ mới, khi ông có thể cho bà ta xem chìa khoá dinh trưởng giáo hạt.”
“Thưa Signora,” cuối cùng ông lên tiếng, cố nói bằng một giọng nghiêm trang trách móc, “bà thật sự cho phép mình bàn về những chuyện hệ trọng theo một lối hết sức bất nhã.”
“Chuyện hệ trọng — chuyện hệ trọng nào? Chắc chắn mũ của một trưởng giáo hạt không phải là chuyện hệ trọng như thế.”
“Tôi không hề có những tham vọng mà bà gán cho tôi. Có lẽ bà nên bỏ qua chuyện này đi.”
“Ồ, dĩ nhiên rồi, ông Slope; nhưng cho tôi nói một lời trước đã. Ông hãy đến gặp bà ta lần nữa, mang theo lá thư của thủ tướng trong túi. Tôi đánh cược cái khăn choàng của tôi với cái xẻng của ông rằng khi ấy bà ta sẽ chẳng từ chối ông đâu.”
“Tôi phải nói rằng, thưa Signora, tôi cho là bà đang nói về vị phu nhân ấy theo một cách hoàn toàn không thể nào bào chữa.”
“Và thêm một lời khuyên nữa, ông Slope; tôi chỉ dâng cho ông thêm một lời khuyên thôi;” rồi bà cất tiếng hát —
“Vui vẻ và khôn ngoan thì thật là hay, ông Slope ơi;
Thật thà và ngay thẳng thì thật là hay;
Dứt tình với mối tình cũ thì thật là hay — ông Slope ơi,
Trước khi ông dây vào mối tình mới.
“Ha, ha, ha!”
Và Signora, ngả người ra sau trên chiếc ghế sofa, cười vui vẻ. Bà chẳng mảy may nghĩ rằng những ai nghe được bà sẽ lấp đầy câu chuyện nhỏ về mối tình đầu của ông Slope, trong trí tưởng tượng của chính họ, như thế nào. Bà chẳng bận tâm chút nào nếu trong số đó có kẻ gán cho bà cái vinh dự được ông ngưỡng mộ từ trước. Bà đã chán ông Slope và muốn tống khứ ông đi; bà có cớ để giận ông, và bà chọn cách trả thù.
Ông Slope ra khỏi căn phòng ấy thế nào thì chính ông không bao giờ biết rõ. Rốt cuộc ông cũng xoay xở được — và có lẽ là nhờ ai đó giúp một tay — lấy được cái mũ và thoát ra ngoài trời. Cuối cùng thì mối tình của ông dành cho Signora đã được chữa khỏi. Mỗi khi ông lại nghĩ về bà trong giấc mơ, thì đó không còn là hình ảnh một thiên thần với đôi cánh xanh biếc nữa. Ông gắn bà với lửa và diêm sinh nhiều hơn; và dẫu ông vẫn có thể tin bà là một linh hồn, ông đã trục xuất bà hoàn toàn khỏi thiên đường và tìm cho bà một chỗ giữa các vị thần địa ngục. Khi ông đặt lên bàn cân — điều ông không hiếm khi làm — hai người đàn bà mà ông đã gắn bó ở Barchester, thì vị trí tối thượng trong nỗi căm ghét của linh hồn ông thường vẫn được dành cho Signora.