Những Chiếc Tháp Barchester

Lượt đọc: 470 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 52
Tân Viện Trưởng Nhậm Chức Tại Viện Trưởng Viện, Và Tân Quản Viện Tại Viện Trợ Tế

❊ ❊ ❊

Ông Harding cùng phó giám mục Grantly cùng nhau lên đường tới Oxford. Tại đó, bằng những lý lẽ khôn khéo, họ đã khiến Viện trưởng trường Lazarus cũng phải tự đặt cho mình câu hỏi hệ trọng này: "Cớ sao ông Arabin lại không thể làm Viện trưởng Barchester?" Dĩ nhiên, thoạt đầu ông viện trưởng đại học cũng cố đem hết tài thuyết khách để bảo ông Harding rằng ông gàn dở, quá mức câu nệ, bướng bỉnh và nhu nhược; thế nhưng mọi công sức đều uổng phí. Nếu ông Harding đã không chịu nhượng bộ Tiến sĩ Grantly, thì chẳng đời nào ông lại chịu nghe theo Tiến sĩ Gwynne, nhất là lúc này, khi một kế hoạch tuyệt vời như việc đưa ông Arabin vào viện trưởng viện đã được khởi xướng. Khi nhận thấy tài hùng biện của mình trở nên vô hiệu, lại nghe tin ông Arabin sắp sửa thành con rể ông Harding, viện trưởng Gwynne bèn thú nhận rằng trong hoàn cảnh này, chính ông cũng rất vui mừng khi thấy người bạn cũ kiêm môn đệ của mình, một viện sĩ của trường, được đặt vào vị trí béo bở đang để trống kia.

"Thưa Viện trưởng, ngài biết đấy, đây có thể là kế sách để ngăn không cho gã Slope chen chân vào," phó giám mục thận trọng và nghiêm nghị nói thêm.

"Gã chẳng có lấy một mảy may cơ hội nào đâu," Viện trưởng Gwynne đáp, "cơ hội của gã chẳng hơn gì vị tuyên úy trường ta. Tôi nắm rõ nội tình hơn thế nhiều."

Bà Grantly đã đoán hoàn toàn chuẩn xác. Chính Viện trưởng trường Lazarus là người đóng vai trò then chốt trong việc trình báo lên các bậc quyền cao chức trọng về những công lao xứng đáng được chính phủ đền đáp của ông Harding; và giờ đây, ông ưng thuận đem hết sức mình để chuyển giao ân huệ đó sang cho ông Arabin. Thế là cả ba người họ cùng nhau trực chỉ London. Họ lưu lại đó suốt một tuần, khiến bà Grantly hết sức bực bội, và hẳn là bà Gwynne cũng chẳng lấy gì làm vui vẻ. Ngài bộ trưởng thì đi vắng ở mạn này, còn thư ký riêng của ngài lại bận việc ở mạn khác. Đám thư lại ở lại nhiệm sở thì chẳng thể giải quyết nổi việc tày đình dường này, khiến mọi sự rơi vào cảnh muôn phần rắc rối và hỗn độn. Hai vị tiến sĩ xem chừng bận rộn vô cùng; họ lăng xăng chạy ngược chạy xuôi, rồi tối đến lại về câu lạc bộ than thở rằng mình đã mệt bã cả chân; duy chỉ có ông Harding là chẳng có việc gì để làm. Đã đôi lần ông ngỏ ý muốn quay về Barchester trước. Tuy nhiên, yêu cầu đó bị gạt phắt đi không thương tiếc, và ông chẳng còn cách nào khác ngoài việc giết thời giờ quanh quẩn nơi Tu viện Westminster.

Cuối cùng thì hồi âm từ nhân vật quyền quý nọ cũng đến. Viện trưởng trường Lazarus đã gửi gắm đề xuất của mình qua Giám mục xứ Belgravia. Vị giám mục này tuy mới nhận phẩm trật coi sóc giáo phận chưa lâu, nhưng lại là nhân vật đầy thế lực trên chính trường tôn giáo. Nếu xét về lòng mộ đạo thì có thể ngài chưa sánh bằng Thánh Paul, nhưng về sự khôn ngoan mẫn tiệp thì ngài chẳng thua kém chút nào; ngài khéo léo hòa mình với mọi hạng người đến mức dù nắm vị thế lẫy lừng trong giới giáo sư Oxford, ngài vẫn được một thủ tướng thuộc phái Whig ưu ái cất nhắc vào chiếc ghế danh giá nhất trong hàng giám mục. Tiến sĩ Gwynne đã giãi bày tâm nguyện cùng lý lẽ của mình với ngài, và vị giám mục này lại chuyển tiếp tới Hầu tước Kensington-Gore. Vị hầu tước này, người giữ chức Tổng quản Ban ẩm thực Hoàng gia và được hầu hết mọi người coi là nắm giữ chức vụ quyền lực nhất ngoài nội các, vốn rất sành sỏi những phi vụ mua bán ân điển kiểu này. Ngài không chỉ gợi ý phương án thu xếp ấy với viên bộ trưởng bên tách cà phê ngay trên tấm thảm phòng khách ở Lâu đài Windsor, mà còn ghé tai một nhân vật xuất chúng rỉ rả những lời tán tụng về ông Arabin.

Và thế là mọi chuyện đã được dàn xếp êm xuôi. Hồi âm của bậc quyền uy đã ban xuống, và ông Arabin chính thức được bổ nhiệm làm Viện trưởng Barchester. Ba vị giáo phẩm lặn lội lên kinh đô vì sứ mệnh trọng đại này đã cùng nhau dùng bữa tối vô cùng hoan hỉ vào ngày nhận được tin vui. Bằng phong thái điềm đạm, trang nghiêm đậm chất tăng lữ, họ nâng những ly rượu vang đỏ đầy ắp chúc mừng ông Arabin. Niềm mãn nguyện của tất cả bọn họ thật không gì sánh bằng. Viện trưởng trường Lazarus đã thành công mỹ mãn trong dự định của mình, mà thắng lợi thì ai chẳng lấy làm thích thú. Phó giám mục thì đã đạp đổ được ông Slope dưới chân, đồng thời nâng bước cho vị giáo sĩ trẻ tuổi mà chính ông đã thuyết phục từ bỏ chốn đại học an nhàn, tĩnh lặng lên đài danh vọng tột đỉnh. Chí ít thì phó giám mục cũng đinh ninh nghĩ thế; dẫu thực lòng mà nói, chính thời thế đẩy đưa chứ chẳng phải ngài phó giám mục đã giáng đòn hạ gục ông Slope. Nhưng có lẽ niềm hạnh phúc của ông Harding mới là trọn vẹn hơn cả. Ông trút bỏ vẻ ủ ê thường nhật để buông những lời đùa hóm hỉnh toát ra tự đáy lòng; ông trêu phó giám mục về chuyện hôn nhân của Slope, rồi châm chọc ngài về mối "tình ý bất chính" dành cho bà Proudie. Sang ngày hôm sau, tất cả bọn họ cùng nhau trở về Barchester.

Họ đã sắp đặt để ông Arabin không hề hay biết chút gì về việc này cho tới tận khi chính tay ông nhận bức thư của ngài bộ trưởng từ người sắp sửa trở thành cha vợ mình. Để không lãng phí một giây phút nào, một bức thư đã được gửi cho ông bằng chuyến bưu chính đêm hôm trước, khẩn khoản mời ông có mặt tại viện trưởng viện đúng vào lúc chuyến tàu từ London cập bến. Chẳng có điều gì trong bức thư khiến ông Arabin phải ngạc nhiên. Khắp chốn Barchester đã phong thanh đồn đại rằng ông Harding chính là tân viện trưởng, và toàn thể cư dân thành phố đều đang háo hức đón chờ để nghênh đón ông trong tiếng chuông rộn rã và cõi lòng hân hoan. Ông Slope dĩ nhiên cũng có vây cánh của riêng mình; ở Barchester quả cũng có những kẻ sẵn sàng chúc mừng nếu gã thăng tiến với vẻ chân thành giả tạo, nhưng ngay cả phe cánh của gã cũng chẳng hề đau lòng trước thất bại của vị tuyên úy này. Cư dân thành phố, cho tới cả những quý cô ba mươi lăm tuổi tính tình lãng mạn cao kỳ, cũng đã bắt đầu thấu hiểu rằng sự bình an của bản thân họ cũng như của cả xứ sở này bằng cách nào đó đã gắn liền một cách mầu nhiệm với những buổi thánh ca hằng ngày và những khúc ngợi ca mỗi tuần hai bận. Lối chi tiêu xa hoa nơi tư dinh giám mục chẳng đem lại thêm chút cảm tình nào cho phe của ngài giám mục; và xét trên toàn cục, một làn sóng phản đối mạnh mẽ đã dấy lên. Bởi thế, khi hay tin khắp nơi truyền đi rằng ông Harding sẽ là tân viện trưởng, toàn thể bàn dân thiên hạ đều thực lòng vui mừng khôn xiết.

Như chúng tôi đã kể, ông Arabin không hề ngạc nhiên trước lời mời triệu tập ông tới viện trưởng viện. Kể từ ngày Eleanor nhận lời cầu hôn, ông vẫn chưa gặp lại ông Harding, và cũng chưa diện kiến ông kể từ khi biết tin vị nhạc phụ tương lai được thăng chức. Chẳng có gì tự nhiên và cần thiết hơn việc họ phải gặp mặt nhau càng sớm càng tốt. Ông Arabin đang ngồi chờ trong phòng khách của viện trưởng viện thì cỗ xe chở ông Harding và Tiến sĩ Grantly từ nhà ga vừa trồi tới.

Trong lồng ngực mỗi người đều dâng lên nỗi xúc động khi họ gặp nhau và siết chặt tay; nỗi niềm ấy quá đỗi lớn lao khiến chẳng ai có thể mở đầu câu chuyện và giãi bày bằng giọng điệu bình thản, rành mạch thường ngày. Ông Harding ngây người ra mất mấy phút chẳng nói nên lời, còn ông Arabin chỉ có thể lắp bắp những câu rời rạc, ngắt quãng về tình yêu và mối duyên may của mình. Ông cố gắng chen vào đôi lời chúc mừng chức vụ viện trưởng, rồi lại tiếp tục bộc bạch những niềm hy vọng cùng nỗi âu lo—hy vọng sẽ được đón nhận như một người con ruột thịt, và lo sợ mình khó lòng xứng đáng với diễm phúc to lớn nhường này. Đoạn, ông lại quay sang nói về chiếc ghế viện trưởng; ông bảo rằng đó là sự bổ nhiệm thỏa đáng và tuyệt vời nhất mà mình từng được nghe.

"Nhưng! Nhưng! Nhưng mà—" ông Harding ấp úng, rồi vì không thể nói tiếp được nữa, ông quay sang nhìn vị phó giám mục bằng ánh mắt van lơn.

"Thực tình là thế này, Arabin ạ," vị tiến sĩ cất lời, "rốt cuộc thì cậu không có số làm con rể của một vị viện trưởng đâu. Mà tôi cũng chẳng được làm nữa là: thật tiếc biết bao."

Ông Arabin nhìn ngài phó giám mục để chờ đợi một lời giải thích. "Chẳng lẽ ông Harding lại không làm tân viện trưởng sao?"

"Xem chừng là không," phó giám mục đáp. Gương mặt ông Arabin hơi chùng xuống, ông đưa mắt nhìn hết người này sang người nọ. Cứ nhìn hai người họ thì thấy rõ ràng chẳng có lý do gì để buồn bã, chí ít là nỗi buồn chẳng hề chạm tới họ; song bức màn bí mật thì vẫn chưa hề được hé lộ.

"Cậu nghĩ xem tôi đã ngần này tuổi rồi," ông Harding phân trần với vẻ khẩn khoản.

"Huyên thuyên hết sức!" phó giám mục gạt đi.

"Nói thế thì hay lắm, nhưng có làm tôi trẻ lại được đâu," ông Harding đáp.

"Vậy ai sẽ làm viện trưởng đây?" ông Arabin hỏi.

"Phải, câu hỏi chính là ở chỗ đó đấy," phó giám mục nói. "Nào, thưa ngài Tổng xướng, một khi ngài đã khăng khăng từ chối mọi chức tước khác, thì xin ngài cho chúng tôi biết ai sẽ là người ấy đi. Bức thư bổ nhiệm ngài ấy đang giữ chặt trong túi áo rồi đấy thôi."

Đôi mắt rơm rớm lệ, ông Harding rút phong thư ra và trao cho chàng rể tương lai. Ông cố nói đôi lời nhưng hoàn toàn nghẹn ngào không thốt nên câu. Đưa xong bức thư, ông quay mặt vào tường, vờ như đang xì mũi, rồi buông mình ngồi xuống chiếc ghế sô pha bọc lông ngựa đã ngả màu của vị viện trưởng quá cố. Và đến đây, chúng tôi thấy cần phải khép lại câu chuyện về cuộc hội ngộ này.

Chúng tôi cũng chẳng dám mạo muội tả xiết nỗi hân hoan tột cùng của cô con gái khi đón cha trở về. Nàng khóc vì tủi buồn mà cũng khóc vì mừng rỡ—buồn vì người cha thân yêu, dẫu tuổi tác đã xế chiều, vẫn chẳng màng tới phẩm trật và địa vị thế gian mà theo nàng, cha hoàn toàn xứng đáng được hưởng; và mừng rỡ xiết bao khi chính người cha kính yêu ấy lại trao tặng cho một người thân yêu khác những bổng lộc quý giá mà tự tay ông không chịu mở ra đón nhận. Và tới đây, ông Harding lại một lần nữa để lộ sự mềm lòng của mình. Giữa muôn vàn lời bộc bạch yêu thương và tình cảm thắm thiết đan xen, ông thấy mình chẳng thể nào cưỡng lại lời nài nỉ của tất cả mọi người rằng ông phải từ bỏ căn phòng trọ ở Phố High. Eleanor quả quyết rằng nàng sẽ không dọn tới viện trưởng viện trừ phi cha nàng cũng tới sống ở đó. Ông Arabin thì tuyên bố sẽ chẳng làm viện trưởng nếu không có ông Harding cùng đồng cai quản. Còn phó giám mục thì nằng nặc rằng cha vợ không thể lúc nào cũng muốn làm theo ý mình, và thế là bà Grantly đưa phắt ông về Plumstead, để ông lưu lại đó cho tới khi vợ chồng Arabin sẵn sàng đón ông về dinh cơ của họ.

Bị dồn ép bởi những lý lẽ nhường ấy, một ông lão yếu mềm còn biết làm gì hơn ngoài việc đầu hàng?

Thế nhưng vẫn còn một công việc nữa mà ông Harding thấy có bổn phận phải chu toàn trước khi có thể cho phép mình được nghỉ ngơi thanh thản. Trong những trang sách này, chúng tôi chưa nói nhiều tới tình cảnh của những cụ già còn lại từng sống dưới sự coi sóc của ông tại viện trợ tế. Nhưng không phải vì thế mà người ta có thể ngờ rằng ông đã lãng quên họ, hay trong cảnh hỗn loạn và thiếu vắng người quản lý chu toàn bấy nay, ông đã xao nhãng việc lui tới thăm nom. Ông vẫn thường xuyên đến thăm họ, và dạo gần đây đã báo cho họ hay rằng chẳng bao lâu nữa họ sẽ phải bày tỏ sự quy phục trước một vị quản viện mới. Giờ đây chỉ còn lại năm cụ già, một cụ vừa mới được đưa về nơi an nghỉ cách đây chưa lâu—chỉ còn năm người so với con số mười hai cụ thuở trước, và sắp tới đây con số này sẽ được tăng lên thành hai mươi tư người, tính cả phụ nữ. Trong số đó có cụ Bunce già, người suốt bao năm qua luôn được vị cựu quản viện yêu quý nhất; và Abel Handy, kẻ từng là mồi lửa hèn mọn châm ngòi đuổi vị quản viện đáng kính ấy ra khỏi mái nhà của mình, cũng là một trong số năm người đó.

Giờ đây ông Harding quyết định sẽ đích thân dẫn tân quản viện tới ra mắt viện trợ tế. Ông cảm thấy có rất nhiều duyên cớ khiến những cụ già này tiếp đón ông Quiverful bằng thái độ ác cảm và bất kính; ông cũng hiểu rằng chính ông Quiverful có thể sẽ cảm thấy cắn rứt lương tâm nếu bước vào viện trợ tế với ý nghĩ rằng mình đến đây trong thế đối đầu với người tiền nhiệm. Bởi vậy, ông Harding quyết tâm khoác tay ông Quiverful cùng bước vào, và khuyên nhủ những cụ già này hãy hết lòng kính trọng vâng phục vị chủ nhân mới.

Trở về Barchester, ông được biết ông Quiverful vẫn chưa ngủ lại đêm nào tại ngôi nhà của viện trợ tế, cũng như chưa chính thức bắt tay vào phận sự mới. Ông bèn ngỏ ý cùng vị giáo sĩ ấy, và lời đề nghị của ông lập tức được hoan hỷ chấp thuận.

Đó là một buổi sáng trời trong và sáng sủa, dẫu tiết trời đã sang tháng Mười một, khi ông Harding và ông Quiverful khoác tay nhau bước qua cánh cổng viện trợ tế. Tính cách người bạn già của chúng ta vốn dĩ chẳng bao giờ làm điều gì phô trương rùm beng. Ông bỏ qua, ngay cả trong những biến cố trọng đại nhất của đời mình, cái thói kiểu cách màu mè mà hầu hết chúng ta đều cho là cần thiết để điểm tô cho những sự kiện lớn lao. Người ta thường tổ chức tiệc mừng tân gia, lễ rửa tội và những ngày hội hè linh đình; nếu chẳng kỷ niệm sinh nhật của chính mình thì cũng làm tiệc cho con cái; chúng ta dễ phát cuồng lên nếu phải chuyển dời chỗ ở, và hầu như ai nấy đều có những dịp trọng thể của riêng mình. Nhưng ông Harding thì không có những dịp trọng thể như thế. Khi rời bỏ ngôi nhà cũ, ông bước ra đi với vẻ trầm tĩnh thản nhiên như thể chỉ đang tản bộ mỗi ngày; và giờ đây khi trở lại nơi này, dắt theo một vị quản viện khác dưới sự bảo trợ của mình, ông vẫn bước đi với dáng vẻ khoan thai và phong thái điềm đạm y như trước. Lưng ông có hơi còng xuống đôi chút so với năm năm, à không, nay đã gần sáu năm trước; bước chân ông có phần chậm rãi hơn; gót hài dường như kém phần vững chãi hơn một thoáng; nếu không vì thế, người ta hẳn sẽ ngỡ rằng ông chỉ đang tản bộ trở về cùng một người bạn nép bên tay áo.

Tình thân ái ấy đối với ông Quiverful là tất cả. Với ông, dẫu đang trong cảnh bần hàn cơ cực, ý nghĩ mình cướp mất chỗ của một vị đồng đạo nhân hậu và nhã nhặn như ông Harding từng là một nỗi đắng cay khôn xiết. Trong hoàn cảnh của mình, ông chẳng thể nào chối từ ân huệ được ban tặng; ông không thể hất đổ miếng cơm manh áo đưa đến cho đàn con, hay từ chối trút bớt gánh nặng ngàn cân bấy lâu nay đè nặng lên vai người vợ khốn khổ; dẫu vậy, lòng ông vẫn đau xót khôn nguôi khi nghĩ tới việc bước chân vào viện trợ tế có thể sẽ chuốc lấy sự thù ghét của các huynh đệ trong giáo phận. Tất cả những điều đó ông Harding đều thấu suốt tận tường. Chính những tâm tư sâu kín ấy, sự thấu cảm tinh tế những nỗi niềm u ẩn ấy, là điều mà trái tim và trí tuệ của ông vốn dĩ vô cùng nhạy bén để sẻ chia. Trong hầu hết những sự vụ thuộc về thói đời thế tục, ngài phó giám mục coi cha vợ mình chẳng hơn gì một kẻ ngây ngô. Và có lẽ ngài có lý. Song ở những phương diện khác, những điều cũng hệ trọng chẳng kém nếu được cân đo chuẩn xác, ông Harding, nếu có bụng nghĩ thế, cũng hoàn toàn có quyền xem chàng rể của mình là một kẻ ngốc nghếch. Tuy nhiên, ít ai có được tâm tính như ông Harding. Ông sở hữu sự thấu cảm tinh tế đối với cảm xúc của tha nhân—một phẩm chất vốn dĩ chỉ thuộc về thiên bẩm của nữ giới.

Khoác tay nhau, họ cùng bước vào sân trong hình vuông của tòa nhà, nơi năm cụ già đang đứng đợi đón họ. Ông Harding bắt tay từng người một, rồi ông Quiverful cũng làm y như vậy. Riêng với cụ Bunce, ông Harding bắt tay tới hai lần, và ông Quiverful cũng toan lặp lại cử chỉ ấy, nhưng cụ già chẳng hề mặn mà đáp lại.

"Tôi rất lấy làm vui mừng được báo cho các cụ hay rằng cuối cùng các cụ đã có một vị quản viện mới," ông Harding cất tiếng bằng giọng điệu hết sức hồ hởi.

"Chúng tôi già quá rồi, chẳng muốn đổi thay gì nữa," một cụ già cất lời, "nhưng chúng tôi chắc rằng thế này cũng là điều tốt nhất."

"Chắc chắn rồi—chắc chắn đây là điều tốt nhất," ông Harding nói. "Các cụ lại sẽ có một vị giáo sĩ của giáo hội cùng chung sống dưới một mái nhà, và đó là một vị giáo sĩ vô cùng mẫu mực. Tôi hết sức an lòng khi biết một con người đức độ như thế sẽ đến chăm sóc cho các cụ, và ngài ấy chẳng phải ai xa lạ, mà chính là một người bạn của tôi, người sẽ luôn hoan hỷ cho phép tôi thỉnh thoảng ghé qua thăm nom các cụ."

"Chúng tôi xin đội ơn Đức cha," một cụ khác lên tiếng.

"Tôi chẳng cần phải nói thì các bạn già đây cũng hiểu," ông Quiverful tiếp lời, "tôi biết ơn ông Harding đến nhường nào trước lòng tốt của ngài dành cho tôi—tôi phải nói là một tấm lòng tốt ngoài sự mong đợi và chẳng hề đòi hỏi đền đáp."

"Ngài ấy lúc nào mà chẳng tốt bụng," cụ thứ ba buông lời.

"Những gì tôi có thể làm để bù đắp vào khoảng trống mà ngài ấy để lại nơi đây, tôi sẽ dốc lòng làm trọn. Tôi sẽ làm điều đó vì các cụ, vì chính bản thân tôi, và trên hết là vì ngài ấy. Nhưng đối với các cụ, những người từng gắn bó với ngài, tôi vĩnh viễn chẳng thể nào thay thế được người bạn hiền, người cha kính yêu mà ngài từng gắn bó."

"Thưa ngài, phải đấy, chẳng ai làm được đâu," cụ Bunce già, người nãy giờ vẫn lặng thinh, bấy giờ mới lên tiếng; "chẳng ai làm nổi điều đó. Dẫu đức giám mục mới có phái một thiên thần từ trên trời giáng xuống cũng vậy thôi. Chúng tôi chẳng nghi ngờ ngài sẽ cố hết sức, thưa ngài, nhưng ngài sẽ không thể nào giống như vị quản viện cũ—chí ít là đối với đám người già chúng tôi."

"Kìa, Bunce, sao lại nói thế; sao cụ lại dám ăn nói như vậy hả?" ông Harding trách nhẹ; nhưng trong lúc quở mắng cụ già, tay ông vẫn nắm chặt lấy cánh tay cụ và siết nhẹ với tình thương mến nồng ấm.

Thật chẳng thể nào khuấy động nổi chút hào hứng trong cuộc tao ngộ này. Làm sao năm cụ già đang run rẩy bước dần về nơi an nghỉ cuối cùng của cuộc đời lại có thể nhiệt thành chào đón một kẻ xa lạ cho được? Ông Quiverful thì có can hệ gì tới họ, hay họ thì có nghĩa lý gì với ông Quiverful? Phải chi ông Harding đích thân trở lại với họ, thì chút ánh sáng vui tươi le lói cuối cùng có lẽ còn bừng lên trên đôi gò má già nua; chứ bảo họ phải hân hoan reo mừng chỉ vì ông Quiverful sắp sửa rước mười bốn đứa con thơ từ Puddingdale vào ngôi nhà quản viện thì quả là chuyện viển vông. Trên thực tế, chắc chắn họ sẽ nhận được những mối lợi, cả về phần hồn lẫn phần xác, nhưng lúc này đây họ chẳng thể nào lường trước mà cũng chẳng muốn thừa nhận.

Cuộc ra mắt của ông Quiverful diễn ra tẻ nhạt là vậy, nhưng dẫu sao nó cũng mang lại kết quả. Ý định tốt lành của ông Harding đã không hề uổng phí. Toàn thể thế giới Barchester, kể cả năm cụ già nương nhờ chốn này, đều đối đãi với ông Quiverful bằng sự kính trọng bội phần, chỉ bởi vì đích thân ông Harding đã khoác tay ông cùng sánh bước trong ngày đầu tiên ông tới nhận nhiệm sở.

Và tại chốn dung thân mới này, chúng ta xin để mặc vợ chồng ông Quiverful cùng mười bốn đứa con thơ lại nơi đây. Cầu chúc cho họ được hưởng trọn vẹn những phước lành mà Ơn Trên cuối cùng đã rủ lòng ban phát!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 19 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.