Tinguian

Thuở hồng hoang, người Tinguian chưa biết cách trồng trọt và gặt hái như ngày nay. Thức ăn của họ chỉ gồm những sản vật mọc trong rừng và cá dưới các dòng suối. Họ cũng chẳng biết cách chữa trị cho những ai ngã bệnh hay bị thần ác làm tổn hại, khiến nhiều người đáng lẽ có thể sống sót lại phải bỏ mạng.

Bấy giờ, Kadaklan, vị Đại Thần ngự trên trời, thấy cảnh dân chúng thường xuyên đói kém và bệnh tật, bèn sai một trong các bề tôi của mình là Kaboniyan xuống trần gian để dạy họ nhiều điều. Sự việc diễn ra như sau:

Dayapan, một người phụ nữ sinh sống tại Caalang, đã lâm bệnh suốt bảy năm trời. Một hôm, khi nàng ra suối tắm, có một vị thần mang theo lúa gạo và mía bước vào thân thể nàng và bảo rằng:

“Hỡi Dayapan, hãy đem những thứ này về nhà và gieo xuống đất, chẳng bao lâu chúng sẽ lớn khôn để thu hoạch. Rồi khi lúa mía chín, hãy dựng một cái kho để trữ gạo dùng dần, và làm cối ép để xay mía. Khi đã hoàn tất những việc ấy, hãy cử hành nghi lễ Sayung, nàng sẽ khỏi bệnh.”

Dayapan vô cùng kinh ngạc trước những điều kỳ lạ này, nhưng nàng vẫn mang lúa và mía về nhà làm theo lời chỉ dẫn. Trong lúc nàng đang loay hoay gieo trồng xuống đất, vị thần lại nhập vào người nàng và chỉ bảo tận tình từng việc phải làm. Kể từ đó, người Tinguian năm nào cũng cấy trồng hoa màu, và nhờ làm theo những điều Kaboniyan đã dạy người phụ nữ ấy nên họ luôn có đủ ăn.

Khi Dayapan thu hoạch vụ lúa và mía đầu tiên, nàng bắt đầu cử hành nghi lễ Sayung, vị thần lại hiện đến để hướng dẫn nàng. Lúc nghi lễ hoàn tất và nàng đã được chữa lành, ngài bảo nàng dắt theo một con chó cùng một con gà trống ra sông tắm như một dấu hiệu cho thấy nghi lễ đã kết thúc. Thế là nàng ra sông, buộc con chó và con gà trống ở gần mép nước, nhưng trong lúc nàng đang tắm thì con chó đã ăn thịt con gà trống.

Dayapan vô cùng đau đớn khóc nức nở và chờ đợi Kaboniyan suốt một thời gian dài. Khi cuối cùng ngài xuất hiện, ngài phán rằng:

“Nếu con chó không ăn thịt con gà trống, thì sẽ chẳng có ai phải chết khi các người làm nghi lễ này; nhưng đây là một điềm báo, từ nay sẽ có kẻ chết người lành.”

Dayapan triệu tập tất cả dân làng lại, kể cho họ nghe những điều vị thần đã dạy; và tận mắt họ thấy rằng nàng đã thực sự khỏi bệnh. Từ đó về sau, hễ có ai ngã bệnh là họ lại mời Dayapan đến chữa trị. Mọi chuyện diễn ra đúng như lời vị thần đã tiên đoán; người thì qua khỏi, kẻ lại ra đi.