Tính đến tháng 12 năm 2013, kỷ lục doanh thu trung bình mỗi rạp trong lịch sử điện ảnh vẫn do bộ phim "Vua Sư Tử" (The Lion King) công chiếu năm 1994 nắm giữ. Con số 793.000 đô la Mỹ này chỉ có thể được tạo ra tại các rạp chiếu trong công viên Disney.

Do đó, kỷ lục doanh thu mỗi rạp như vậy là không thể vượt qua, không thể phá vỡ, thậm chí sao chép cũng là điều không thể. Đồng thời, top 10 kỷ lục doanh thu mỗi rạp trong lịch sử điện ảnh đều do các bộ phim hoạt hình của Disney nắm giữ, dữ liệu doanh thu mỗi rạp của chúng luôn dễ dàng vượt quá 200.000 đô la. Đây là sức bùng nổ mà nhiều tác phẩm chiếu sớm của các cụm rạp thông thường không có được.

Trước năm 2010, kỷ lục doanh thu mỗi rạp của phim người đóng (live-action) do "Dreamgirls" nắm giữ. Tác phẩm công chiếu năm 2006 này đạt con số 126.000 đô la mỗi rạp, đây cũng là bộ phim thứ hai trong lịch sử Bắc Mỹ vượt mốc doanh thu 100.000 đô mỗi rạp sau "Brokeback Mountain". Qua đó có thể thấy khoảng cách giữa phim người đóng và phim hoạt hình, nói chính xác hơn là phim hoạt hình do Disney sản xuất.

Nhưng sau năm 2010, cục diện này đã bị phá vỡ.

Tháng 3 năm 2011, tác phẩm "Red State" do Kevin Smith đạo diễn đã tạo nên kỳ tích, doanh thu mỗi rạp cao tới 204.000 đô la, đây cũng trở thành bộ phim người đóng đầu tiên và duy nhất trong lịch sử điện ảnh có doanh thu mỗi rạp vượt quá 200.000 đô la.

Tất nhiên, tất cả đều có nguyên do của nó.

Kevin Smith thành danh từ sớm, ông sinh ra ở New Jersey. Dựa vào trải nghiệm làm việc tại cửa hàng tiện lợi của bản thân cùng những nguyên mẫu đồng nghiệp xung quanh, ông đã sáng tạo ra một kịch bản, gom góp tiền bằng cách rút tiền mặt từ thẻ tín dụng của người thân bạn bè để huy động được 25.000 đô la. Sau đó, ông xin phép ông chủ, tận dụng thời gian tan làm mỗi ngày để hoàn thành việc quay phim ngay tại cửa hàng.

Không ngờ, tác phẩm này lại một bước thành danh tại Sundance, sau đó tiến thẳng tới Cannes, giành được hai giải thưởng của giới phê bình, và sau khi công chiếu tại các rạp đã thu về 3 triệu đô la doanh thu. Đó là năm 1994 xa xôi, 3 triệu doanh thu vào thời điểm đó hoàn toàn có thể coi là một kỳ tích chấn động.

Tác phẩm này chính là "Clerks".

Trên thực tế, "Clerks" có vị thế quan trọng không thể so sánh trong lịch sử phim độc lập tại Mỹ: Tất cả các nhân vật trong phim đều là những người bình thường không có kinh nghiệm diễn xuất, thậm chí Kevin còn huy động cả mẹ và em gái mình tham gia; tất cả lời thoại trong phim đều là bữa tiệc của những người yêu điện ảnh, từ "Star Wars" đến "Jaws", rồi tới "Blue Velvet", cho đến "Indiana Jones", vô số các quả trứng phục sinh (easter eggs) và các chi tiết cài cắm xuất hiện khắp nơi trong suốt bộ phim; tất cả các cảnh quay đều dựa vào một chiếc máy quay cầm tay 16mm, không có đèn, không có micro nhưng vẫn kiên trì thu âm trực tiếp, thiết bị quay phim đã đạt đến mức độ cơ bản nhất.

Tất cả mọi thứ đều quay trở về với những gì bản chất nhất của điện ảnh, bằng cách đơn giản nhất để thể hiện sự nắm bắt nhạy bén nhất của đạo diễn đối với cuộc sống.

Sau đó, Kevin Smith một bước thành danh. Mặc dù trong hai mươi năm tiếp theo không thể vượt qua đỉnh cao của "Clerks", nhưng ông đã trở thành một thành viên của "Boston Gang", trở thành bạn thân thiết với Ben Affleck, Matt Damon và những người khác, tình bạn đó vẫn kéo dài mãi, điều này cũng giúp ông giữ vững một chỗ đứng tại Hollywood.

"Red State" là một tác phẩm về nhà thờ Baptist Westboro. Họ từng nhiều lần tập trung trong đám tang của các binh sĩ tử trận tại Iraq, giơ cao khẩu hiệu "Cảm ơn Chúa đã mang đến sự kiện 9/11", hoặc biểu tình cho rằng Lady Gaga là ác quỷ đang làm tha hóa thanh thiếu niên. Khi phim công chiếu vào năm 2011, vừa vặn gặp đúng tin tức "kẻ chủ mưu 9/11" Bin Laden bị tiêu diệt, cùng với thời điểm đỉnh cao khi Lady Gaga phát hành album mới sau khi thắng giải Grammy và đứng đầu bảng xếp hạng Billboard, sự quan tâm mà bộ phim nhận được đã vượt xa mong đợi.

Vì vậy, tất cả các yếu tố va chạm vào nhau, doanh thu mỗi rạp của "Red State" đã tạo nên kỷ lục lịch sử. Thiên thời, địa lợi, nhân hòa, thiếu một không được.

Tất nhiên, cần phải lưu ý rằng, thành tích doanh thu 204.000 đô la mỗi rạp của "Red State" chỉ được chiếu tại một cụm rạp trong thời gian chiếu sớm, trong khi các cụm rạp chiếu sớm của những bộ phim khác thường là hai, bốn hoặc nhiều hơn. Sau khi khán giả bị phân luồng, dữ liệu cũng đã bị ảnh hưởng.

Sau đó, kỷ lục doanh thu mỗi rạp dường như đã được mở ra, tháng 5 năm 2012 với "Moonrise Kingdom", doanh thu mỗi rạp là 130.000 đô, vượt qua số liệu của "Dreamgirls"; tháng 9 năm 2012 với "The Master", doanh thu mỗi rạp là 147.000 đô, lại vượt qua số liệu của "Moonrise Kingdom".

Câu lạc bộ 100.000 đô doanh thu mỗi rạp bỗng chốc trở nên nhộn nhịp, trước sau có tổng cộng sáu tác phẩm đạt đến độ cao này, ngoài năm tác phẩm kể trên, còn có một tác phẩm khác là "Precious" của năm 2009.

Giờ đây, tác phẩm thứ bảy đã ra đời!

206.000 đô la.

"Inside Llewyn Davis" đã viết lại lịch sử, nó không chỉ trở thành bộ phim người đóng thứ hai trong lịch sử vượt mốc 200.000 đô doanh thu mỗi rạp, mà còn vượt qua kỷ lục lịch sử của "Red State", một cách đầy mạnh mẽ trở thành bộ phim người đóng có doanh thu mỗi rạp cao nhất trong lịch sử điện ảnh; quan trọng hơn, thành tích này được tạo ra từ bốn cụm rạp chiếu sớm, không phải một, mà là bốn!

Chỉ cần tổ hợp số liệu này thôi cũng đủ để khiến tất cả mọi người phải trầm trồ thán phục.

So sánh ngang bằng, hai tuần trước, "Frozen" tổ chức buổi công chiếu chính thức tại công viên Disney ở Orlando, buổi chiếu sớm tại một cụm rạp đã đạt được số liệu 243.000 đô la mỗi rạp, mạnh mẽ tiến vào top 10 bảng xếp hạng lịch sử. Thành tích này đã làm dấy lên những tiếng reo hò từ mọi phương tiện truyền thông.

Ngay cả với một bộ phim hoạt hình do Disney sản xuất, lần gần nhất vượt qua ngưỡng cửa 200.000 đô doanh thu mỗi rạp cũng đã là chuyện của năm 2009. Khi đó, "The Princess and the Frog" với thành tích 393.000 đô la đã đạt tới độ cao này, đây là bộ phim hoạt hình 2D cuối cùng trong lịch sử điện ảnh vượt mốc 100.000 đô doanh thu mỗi rạp, chính thức tuyên bố thị trường phim hoạt hình Bắc Mỹ chuyển từ kỷ nguyên 2D sang 3D.

Giờ đây, "Frozen" đã trở thành tác phẩm 3D đầu tiên trong lịch sử vượt mốc 100.000 đô doanh thu mỗi rạp, thời đại cuối cùng đã hoàn thành sự thay thế.

Kỳ tích lịch sử của "Frozen" mới chỉ là chuyện của hai tuần trước, mà "Inside Llewyn Davis" đã gần như sao chép lại kỳ tích tương tự, hơn nữa vì số cụm rạp chiếu sớm "lên tới" bốn, điều này cũng khiến cho số liệu doanh thu mỗi rạp trở nên khó tin hơn nữa, bất kỳ lời khen ngợi nào cũng không hề quá đáng!

Ngay cả đối với cá nhân Lam Lễ, đây cũng là một bước đột phá khó tin.

Doanh thu mỗi rạp của "Buried" chỉ có 46.000 đô, còn của "Like Crazy" là 52.000 đô, hai số liệu này trong các bộ phim cùng loại đã có thể xếp vào hàng ngũ phía trên, nhưng đặt vào dòng chảy lịch sử thì cũng không đáng nhắc tới; hiện tại, "Inside Llewyn Davis" đã thay đổi cục diện này, "hữu khẩu giai bi" (tiếng lành đồn xa) lại còn ăn khách, xét trên bình diện phim nghệ thuật mà nói.

Giờ phút này, nhìn lại buổi chiếu đêm của "Inside Llewyn Davis" vào tối công chiếu chính thức, tỷ lệ lấp đầy 100% bỗng chốc trở nên là điều đương nhiên, đồng thời cũng giải thích được sự kiện cháy vé suốt cả cuối tuần sau đó. Dòng người xếp hàng dài dằng dặc khiến người ta nhớ đến Liên hoan phim Toronto, ngay cả trong thời gian diễn ra Liên hoan phim New York cũng không thấy cảnh tượng như vậy.

Bốn cụm rạp, doanh thu mỗi rạp 206.000 đô, doanh thu cuối tuần công chiếu đạt 824.000 đô.

Đây chính là màn chào sân chính thức của "Inside Llewyn Davis"!

Điều khó tin hơn nữa là, "Inside Llewyn Davis" nhờ vào thành tích này đã một bước tiến thẳng vào top 20 bảng xếp hạng doanh thu cuối tuần tại Bắc Mỹ, đứng vững ở vị trí thứ 15! Đây cũng trở thành tác phẩm duy nhất đang chiếu sớm ở quy mô nhỏ nằm trong top 30 của bảng xếp hạng này. Kỳ tích này khiến ngôn từ cũng trở nên mờ nhạt.

Tuần thứ hai của tháng 12, thị trường Bắc Mỹ hơi trầm lắng xuống. Sau sự oanh tạc liên tiếp của "Thor 2" và "The Hunger Games 2", giờ đây đang chờ đợi sự tấn công mạnh mẽ của "The Hobbit 2". Mọi tiêu điểm của toàn thị trường đều tập trung vào "Frozen".

Ai cũng biết, phim hoạt hình 2D của Disney từng thống trị Bắc Mỹ, vị thế bá chủ kéo dài suốt gần hai mươi năm, nhưng cùng với sự trỗi dậy của phim hoạt hình 3D, Disney đã hoàn toàn tụt lại phía sau, không chỉ thua Pixar, mà ngay cả Blue Sky Studios, DreamWorks, Illumination Entertainment đều đã vượt lên trước họ.

Vì vậy, Disney đau đớn rút kinh nghiệm, trước tiên là mua lại Pixar, sau đó trầm tĩnh lại để trau chuốt bộ phận hoạt hình 3D của mình. Tiếp nối chiến thắng đầu tiên của "Wreck-It Ralph" vào năm 2012, năm nay "Frozen" lại tiếp tục nỗ lực, thu hoạch được đánh giá tích cực từ các nhà phê bình và khán giả, đồng thời giành được trái tim của toàn bộ thị trường Bắc Mỹ về mặt doanh thu.

Hai tuần trước, "Frozen" tiên phong chiếu sớm, sau khi nhận được đánh giá tốt, một tuần trước đã chính thức mở rộng công chiếu tại 3.700 rạp, mạnh mẽ thu về 67 triệu đô doanh thu cuối tuần, suýt chút nữa đã lật đổ "The Hunger Games 2" – bộ phim có doanh thu cuối tuần thứ hai giảm 53%, với khoảng cách chưa đầy 6 triệu đô mà đành xếp ở vị trí thứ hai.

Nhưng tuần này, "Frozen" đã đánh bại "The Hunger Games 2" mà không chút nghi ngờ, mạnh mẽ giành ngôi quán quân cuối tuần, và từ đó tạo ra bước tiến thần kỳ, liên tục 16 tuần giữ mức sụt giảm doanh thu trong vòng 30%, thậm chí là tăng trưởng ngược. Trong tình trạng doanh thu tích lũy hai tuần đầu chỉ có 130 triệu, cuối cùng tổng doanh thu Bắc Mỹ lại vượt ngưỡng 400 triệu!

Ngược lại, "The Hunger Games 2" với doanh thu tích lũy sau hai tuần công chiếu đạt 296 triệu đã phải hứng chịu tổn thất nặng nề, doanh thu cuối tuần thứ ba giảm mạnh 65%, sau đó, đà tăng trưởng doanh thu chậm lại, tổng doanh thu Bắc Mỹ cuối cùng đạt 424 triệu, dù thắng hiểm trước "Frozen" nhưng độ thảo luận lại kém xa đối phương.

Ngoài ra, Participant Media (công ty mở đường bằng dữ liệu lớn) đã tung ra bộ phim kinh phí thấp "Out of the Furnace", do Christian Bale gánh vác vai chính, công chiếu chính thức tại 2.000 rạp, kinh phí đầu tư 22 triệu, nhưng doanh thu cuối tuần công chiếu chỉ có 5 triệu, phải nói là một sự tiếc nuối lớn.

Nhìn chung, toàn bộ tiêu điểm của thị trường điện ảnh Bắc Mỹ đều rơi vào hai tác phẩm "Frozen" và "The Hunger Games 2", bước tiến tới 200 triệu của "Thor 2" sau 5 tuần công chiếu đã chậm lại đáng kể, trong khi "Gravity" sau 10 tuần công chiếu thì đang tạo nên lịch sử, vì vậy, nhiều ánh mắt hơn vẫn tập trung vào "Inside Llewyn Davis".

93 điểm đánh giá tổng hợp của truyền thông, sự hộ tống của anh em nhà Coen và Lam Lễ, cộng thêm màn trình diễn xuất sắc trong thời gian chiếu sớm, "Inside Llewyn Davis" không thể nghi ngờ đã gia nhập vào cuộc chiến mùa giải thưởng năm 2013!