Chúng tôi đã quyết định không đến Luân Đôn, mà thay vào đó sẽ băng qua vùng nông thôn để đến Portsmouth, rồi từ đó lên tàu sang Havre. Tôi thích kế hoạch này chủ yếu vì tôi vô cùng sợ phải nhìn thấy lại những chốn từng mang lại cho tôi đôi phút bình yên bên người bạn Clerval dấu yêu của mình. Tôi thấy rợn ngợp khi nghĩ đến cảnh phải gặp lại những con người mà chúng tôi từng quen lui tới cùng nhau, những kẻ có thể gặng hỏi về một biến cố mà ngay cả ký ức về nó cũng đủ làm tôi tái hiện nỗi đau đớn từng quặn thắt khi ngắm nhìn thân thể bất động của cậu ấy trong quán trọ ở ——.
Còn về phần cha tôi, mọi mong muốn và nỗ lực của ông chỉ gói gọn trong việc thấy tôi hồi phục sức khỏe và sự bình an trong tâm hồn. Sự ân cần và chăm sóc của ông chưa từng dứt; dẫu nỗi buồn đau và u tối trong tôi vẫn vô cùng cứng đầu, ông vẫn nhất quyết không buông xuôi tuyệt vọng. Đôi khi, ông nghĩ rằng tôi đang dằn vặt sâu sắc trước nỗi nhục nhã vì buộc phải đối mặt với một cáo buộc mưu sát, thế nên ông đã tìm cách chứng minh cho tôi thấy sự vô nghĩa của lòng tự kiêu.
“Cha ơi, sao cha lại hiểu con ít đến thế,” tôi thưa. “Con người ta, với những cảm xúc và ắt hẳn cả những dục vọng của họ, thực sự sẽ trở nên đê tiện biết bao nếu một kẻ khốn khổ như con lại còn biết đến lòng tự kiêu. Justine, tội nghiệp Justine bất hạnh, cũng hoàn toàn vô tội như con, thế mà con bé lại phải gánh chịu lời cáo buộc ấy; con bé đã chết vì điều đó; và con chính là nguyên nhân gây ra nông nỗi này — chính con đã sát hại nó. William, Justine và Henry — tất cả bọn họ đều chết dưới tay con.”
Trong suốt thời gian tôi bị giam cầm, cha tôi đã nhiều lần nghe tôi thốt lên những lời quả quyết tương tự; khi tôi tự buộc tội mình như thế, có lúc ông dường như muốn gặng hỏi cho raẽ lẽ, nhưng có lúc ông lại coi đó là triệu chứng của cơn mê sảng, rằng trong cơn bạo bệnh, một ý nghĩ hoang đường nào đó đã nảy sinh trong tâm trí tôi, để rồi ký ức ấy vẫn vương vấn mãi ngay cả khi tôi đã bình phục. Tôi tránh né mọi lời giải thích, và giữ một sự im lặng trường kỳ về gã khốn nạn mà chính tay tôi đã tạo ra. Tôi mang nặng cảm giác rằng người ta sẽ cho là mình đã phát điên, và chính ý nghĩ đó đã mãi mãi khóa chặt miệng tôi lại, dẫu có lúc tôi sẵn sàng đánh đổi cả thế gian chỉ để được giãi bày bí mật định mệnh ấy.
Nhân cơ hội này, cha tôi kinh ngạc khôn xiết thốt lên: “Victor, con đang nói gì vậy? Con phát điên rồi sao? Con trai yêu dấu của cha, cha khẩn khoản xin con đừng bao giờ thốt ra những lời như thế nữa.”
“Con không hề phát điên,” tôi nghẹn ngào kêu lên đầy nhiệt huyết; “mặt trời và bầu trời kia, những chứng nhân cho việc làm của con, có thể minh chứng cho sự thật này. Chính con là kẻ sát hại những nạn nhân vô tội nhất ấy; họ đã chết bởi những mưu đồ của con. Đã hàng ngàn lần con sẵn sàng đổ từng giọt máu của chính mình để cứu mạng họ; nhưng con không thể, thưa cha, con thực sự không thể hy sinh cả nhân loại.”
Đoạn kết của lời lẽ ấy đã khiến cha tôi đinh ninh rằng tâm trí tôi đã hoàn toàn rối loạn, và ông lập tức chuyển đổi chủ đề trò chuyện, tìm cách lái dòng suy nghĩ của tôi sang hướng khác. Ông muốn xóa nhòa càng nhiều càng tốt ký ức về những gì đã diễn ra ở Ireland, và không bao giờ đả động đến chúng nữa, hay cho phép tôi nhắc lại những bất hạnh của mình.
Thời gian trôi qua, tôi dần trở nên điềm tĩnh hơn: đau khổ vẫn ngự trị trong tim tôi, nhưng tôi không còn thốt ra những lời cuồng loạn về tội ác của chính mình nữa; sự tự nhận thức về chúng đối với tôi đã là quá đủ. Bằng nỗ lực tự kìm chế tột cùng, tôi đã đè nén cái giọng điệu khát máu của nỗi khốn cùng — thứ đôi khi cứ chực trào ra để thú nhận với cả thế giới; và cung cách của tôi cũng trở nên bình thản, điềm đạm hơn bất cứ khoảng thời gian nào kể từ sau chuyến hành trình đến vùng biển băng.
Chúng tôi đến Havre vào ngày mùng 8 tháng Năm, rồi lập tức tiến về Paris, nơi cha tôi có một số công chuyện buộc chúng tôi phải lưu lại vài tuần. Tại thành phố này, tôi đã nhận được bức thư sau từ Elizabeth:—
“Gửi Victor Frankenstein.
“Người bạn thân yêu nhất của em,
“Em vô cùng hạnh phúc khi nhận được lá thư từ người bác gửi đi từ Paris; anh đã không còn ở một khoảng cách quá xa vời nữa, và em có thể hy vọng sẽ được gặp anh trong chưa đầy hai tuần nữa. Người anh họ tội nghiệp của em, chắc hẳn anh đã phải chịu đựng biết bao cay đắng! Em mường tượng ra cảnh anh trông còn tiều tụy hơn cả lúc rời khỏi Geneva. Mùa đông vừa qua thật sự là quãng thời gian khổ sở nhất, khi em bị hành hạ bởi sự thấp thỏm lo âu; dẫu vậy, em vẫn mong sẽ nhìn thấy sự bình yên ngự trị trên gương mặt anh, và nhận ra trái tim anh vẫn chưa hoàn toàn nguội lạnh những niềm an ủi cùng sự thanh thản.
“Tuy nhiên, em vẫn sợ rằng những cảm xúc từng khiến anh khốn khổ suốt một năm về trước vẫn còn đó, thậm chí có lẽ còn lớn lên theo thời gian. Em chẳng muốn làm phiền anh vào lúc này, khi mà quá nhiều bất hạnh đang đè nặng lên vai anh; nhưng một cuộc trò chuyện giữa em và bác trước lúc người lên đường đã khiến một vài lời giải thích trở nên cần thiết trước khi chúng ta hội ngộ.
“Giải thích ư! Anh có thể sẽ thốt lên như thế; Elizabeth thì có gì mà phải giải thích cơ chứ? Nếu anh thực sự nói vậy, thì mọi thắc mắc của em đã có lời đáp, và em chẳng còn việc gì khác ngoài việc ký tên là người em họ trìu mến của anh. Nhưng anh đang ở cách xa em, và rất có thể anh vừa e sợ lại vừa mong mỏi lời giải thích này; và, dự liệu rằng điều đó có thể xảy ra, em không dám chần chừ thêm được nữa trong việc viết ra những điều mà suốt thời gian anh vắng bóng, em vẫn luôn ao ước được bày tỏ nhưng chưa bao giờ đủ dũng khí để bắt đầu.
“Anh thừa biết, Victor, rằng việc chúng ta gắn kết với nhau vẫn luôn là tâm nguyện hàng đầu của cha mẹ từ thưở chúng ta còn thơ bé. Chúng ta đã được nghe về điều đó từ nhỏ, và được dạy dỗ để hướng về tương lai ấy như một sự kiện chắc chắn sẽ xảy ra. Chúng ta là những đứa trẻ chơi đùa vô cùng gắn bó trong suốt tuổi thơ, và, em tin là như thế, chúng ta đã trở thành những người bạn thân thiết, trân trọng lẫn nhau khi lớn lên. Nhưng giống như tình cảm anh em trong nhà thường dành cho nhau một sự gắn bó sâu sắc mà chẳng cần đến một mối liên kết mật thiết hơn, liệu trường hợp của chúng ta có thể cũng là như vậy không? Hãy nói cho em biết, Victor dấu yêu. Xin anh hãy đáp lời em, em khẩn cầu anh bằng chính hạnh phúc của đôi bên, hãy nói sự thật lòng — Phải chăng anh đang yêu một người khác?
“Anh đã đi đây đi đó; anh đã trải qua vài năm tháng cuộc đời mình tại Ingolstadt; và em phải thú thật với anh, người bạn của em, rằng khi nhìn thấy anh vào mùa thu năm ngoái trong cảnh khổ sở nhường ấy, trốn chạy vào chốn thâm sơn cùng cốc để lìa xa sự giao thiệp với mọi sinh linh, em đã không tài nào ngăn được ý nghĩ rằng anh có lẽ đang hối hận vì mối lương duyên này, và tự cho rằng bản thân bị ràng buộc bởi danh dự để phải thực hiện tâm nguyện của các bậc sinh thành, mặc cho chúng đi ngược lại với mong muốn của chính anh. Nhưng đó là một sự suy diễn sai lầm. Em xin thú nhận với anh, người anh họ của em, rằng em yêu anh, và rằng trong những giấc mơ viển vông về tương lai, anh luôn là người bạn, người đồng hành hằng gắn bó với em. Nhưng điều em khát khao không chỉ là hạnh phúc của chính mình mà còn là hạnh phúc của anh, khi em tuyên bố rằng cuộc hôn nhân của chúng ta sẽ mang lại cho em sự bất hạnh vĩnh viễn, trừ phi đó là mệnh lệnh từ chính sự tự nguyện của anh. Ngay lúc này đây, nghĩ đến việc anh đang oằn mình gánh chịu những tai ương tàn nhẫn nhất, anh có thể vì hai chữ ‘danh dự’ mà bóp nghẹt mọi hy vọng về tình yêu và hạnh phúc — thứ duy nhất có thể đưa anh trở lại với chính con người mình — mà em lại phải rơi nước mắt. Em, người mang tình cảm gắn bó tha thiết với anh, lại có thể làm gia tăng gấp bội nỗi thống khổ của anh chỉ vì trở thành một vật cản cho mong muốn của anh. À này Victor, hãy tin rằng người em họ và cũng là bạn chơi thuở nhỏ của anh dành cho anh một tình yêu chân thành đến mức không thể nào không cảm thấy đau khổ trước giả thiết ấy. Hãy hạnh phúc đi, người bạn của em ạ; và nếu anh chịu vâng lời em trong thỉnh cầu duy nhất này, hãy yên tâm rằng chẳng có thế lực nào trên trái đất này có đủ sức mạnh để phá vỡ sự thanh thản trong tâm hồn em.
“Đừng để bức thư này làm anh bận lòng; đừng vội đáp lời em vào ngày mai, ngày kia, hay thậm chí cho đến tận lúc anh đến, nếu điều đó khiến anh phải đau đớn. Bác sẽ gửi cho em tin tức về sức khỏe của anh; và nếu khi gặp nhau, em chỉ nhìn thấy dù chỉ một nụ cười thoáng qua trên đôi môi anh, dẫu cho nó xuất phát từ điều này hay từ bất kỳ sự cố gắng nào khác của em, thì em cũng chẳng cần thêm niềm hạnh phúc nào khác nữa.
“Elizabeth Lavenza.
“Geneva, ngày 18 tháng 5 năm 17—.”
Bức thư này đã đánh thức trong ký ức tôi điều mà suýt chút nữa tôi đã quên bẵng, đó là lời đe dọa của ác quỷ —“Ta sẽ có mặt bên ngươi vào đêm tân hôn của ngươi!” Đó chính là bản án dành cho tôi, và vào đêm hôm đó, con quỷ dữ sẽ dùng mọi thủ đoạn để tiêu diệt tôi, dứt tôi khỏi tia hy vọng hạnh phúc vốn hứa hẹn phần nào xoa dịu những đớn đau của tôi. Vào đêm đó, hắn đã hạ quyết tâm hoàn tất tội ác của mình bằng cái chết của tôi. Được thôi, cứ là thế đi; một cuộc chiến tử sinh chắc chắn sẽ diễn ra vào thời khắc ấy, nếu hắn chiến thắng, tôi sẽ được nghỉ ngơi vĩnh viễn, và quyền lực của hắn trên người tôi sẽ chấm dứt. Còn nếu hắn bị khuất phục, tôi sẽ trở thành một con người tự do. Hỡi ôi! tự do nào đây? Tự do kiểu như người nông dân tận mắt chứng kiến gia đình bị thảm sát, căn nhà tranh bị đốt rụi, ruộng đồng bị tàn phá, để rồi phải bơ vơ dạt dôi, không nhà cửa, không một xu dính túi, cô độc một mình, nhưng lại được tự do. Sự tự do của tôi cũng sẽ y hệt như thế, chỉ khác là trong hình hài Elizabeth, tôi vẫn sở hữu một báu vật; ôi chao, nhưng nó lại được cân đong bằng chính những nỗi kinh hoàng của sự cắn rứt và tội lỗi — thứ sẽ bám đuổi tôi cho đến tận lúc nhắm mắt xuôi tay.
Elizabeth dịu hiền và dấu yêu! Tôi đọc đi đọc lại bức thư của cô ấy, và dăm ba cảm xúc dịu ngọt len lỏi vào trái tim tôi, dám thì thầm những giấc mơ tựa chốn thiên đường về tình yêu và niềm vui; nhưng trái cấm thì đã sớm bị cắn, và cánh tay của vị thiên thần thì đã vung lên để trục xuất tôi khỏi mọi niềm hy vọng. Thế nhưng, tôi sẵn sàng chết để đem lại hạnh phúc cho cô ấy. Nếu con quái vật thực hiện lời đe dọa của mình, cái chết là điều không thể tránh khỏi; dẫu vậy, một lần nữa, tôi lại cân nhắc xem liệu cuộc hôn nhân này có làm gia tăng tốc độ định mệnh của mình hay không. Sự hủy diệt của tôi quả thực có thể đến sớm hơn vài tháng; nhưng nếu kẻ hành hạ tôi nghi ngờ rằng tôi đang trì hoãn nó vì bị ảnh hưởng bởi những lời đe dọa của hắn, chắc chắn hắn sẽ tìm ra những phương thức trả thù khác, và có lẽ còn khủng khiếp hơn. Hắn từng thề sẽ ở bên tôi trong đêm tân hôn, thế nhưng hắn lại không xem lời đe dọa đó là sự ràng buộc khiến hắn phải giữ hòa bình trong khoảng thời gian này; bởi vì, như để chứng minh cho tôi thấy rằng hắn vẫn chưa thỏa mãn với máu, hắn đã sát hại Clerval ngay sau khi thốt lên những lời đe dọa ấy. Do đó, tôi đã quyết định rằng, nếu việc tôi lập tức kết hôn với người em họ có thể mang lại hạnh phúc cho cô ấy hoặc cho cha tôi, thì những mưu đồ chống lại mạng sống của tôi từ phía kẻ thù sẽ không thể trì hoãn điều đó dù chỉ là một tiếng đồng hồ.
Trong tâm trạng ấy, tôi viết thư cho Elizabeth. Bức thư của tôi điềm đạm và đong đầy tình cảm. “Anh sợ rằng, người con gái dấu yêu của anh,” tôi viết, “chẳng còn mấy hạnh phúc sót lại cho chúng ta trên cõi đời này; thế nhưng tất cả những gì mà một ngày nào đó anh có thể tận hưởng đều dồn tụ nơi em. Hãy xua tan những nỗi sợ vẩn vơ đi; chỉ có mình em là người anh dâng hiến cuộc đời này và mọi nỗ lực để tìm kiếm sự bình yên. Anh có một bí mật, Elizabeth ạ, một bí mật vô cùng kinh khủng; khi nó được tiết lộ cho em, em sẽ phải lạnh người vì khiếp hãi, và khi ấy, thay vì ngạc nhiên trước sự khốn khổ của anh, em sẽ chỉ tự hỏi tại sao anh có thể sống sót nổi qua những gì mà anh đã chịu đựng. Anh sẽ tâm sự câu chuyện đầy đau thương và kinh hoàng này với em vào ngày sau khi lễ cưới của chúng ta diễn ra; bởi vì, người em họ ngọt ngào của anh ạ, giữa chúng ta phải có sự tin tưởng tuyệt đối. Nhưng cho đến lúc đó, anh khẩn khoản xin em đừng nhắc đến hay bóng gió về nó. Đây là điều anh tha thiết cầu xin, và anh biết em sẽ chiều lòng anh.”
Khoảng một tuần sau khi bức thư của Elizabeth đến nơi, chúng tôi trở về Geneva. Người em họ chào đón tôi bằng sự trìu moment nồng nàn; dẫu vậy, vẫn có những giọt nước mắt đọng lại trên khóe mi khi cô ấy ngắm nhìn thân hình tiều tụy và đôi gò má phừng phừng hơi nóng của tôi. Tôi cũng nhận thấy sự đổi thay ở cô ấy. Cô ấy gầy đi, và đã đánh mất phần lớn nét rạng rỡ tựa thiên thần từng làm tôi say đắm trước kia; nhưng sự dịu dàng cùng ánh nhìn tràn ngập lòng trắc ẩn lại khiến cô ấy trở thành một người bạn đồng hành phù hợp hơn với một kẻ tàn tạ và khốn cùng như tôi.
Sự thanh thản mà tôi vừa thụ hưởng chẳng kéo dài được bao lâu. Ký ức mang theo cả sự điên loạn; và khi tôi ngẫm nghĩ về những gì đã xảy ra, một cơn cuồng loạn thực sự ngự trị tâm trí tôi; có lúc tôi phẫn nộ tột cùng, bừng bừng nung nấu cơn giận dữ, có lúc lại thẫn thờ và chán chường tuyệt vọng. Tôi chẳng nói năng gì, cũng chẳng nhìn ngó ai, cứ thế ngồi bất động, hoang mang trước vô vàn nỗi khốn khổ đang đè bẹp lấy mình.
Chỉ có Elizabeth mới có đủ quyền năng lôi tôi ra khỏi những cơn khủng hoảng ấy; giọng nói dịu dàng của cô ấy có thể vỗ về tôi mỗi khi cơn cuồng nộ bùng phát, và truyền cho tôi những cảm xúc rất người khi tôi chìm nghỉm trong trạng thái tê liệt. Cô ấy đã khóc cùng tôi và vì tôi. Khi lý trí trở lại, cô ấy sẽ khuyên can, và tìm cách truyền cho tôi sự cam chịu. À! Sự cam chịu quả là điều tốt đẹp cho những kẻ bất hạnh, thế nhưng đối với những kẻ có tội thì chẳng bao giờ có được sự bình yên. Những đớn đau của sự cắn rứt lương tâm đầu độc cả thứ khoái lạc mà đôi khi người ta vẫn tìm thấy được trong việc đắm chìm vào nỗi đau khổ tột cùng.
Chẳng bao lâu sau khi tôi về đến nhà, cha tôi đã nhắc đến chuyện tổ chức đám cưới ngay lập tức giữa tôi và người em họ. Tôi vẫn im lặng.
“Thế ra, con còn vướng bận mối lương duyên nào khác sao?”
“Chẳng có ai trên cõi đời này cả. Con yêu Elizabeth, và rất đỗi mong chờ ngày chúng con nên vợ nên chồng. Vậy xin hãy ấn định ngày giờ; và vào ngày đó, con xin hiến dâng bản thân mình, dù sống hay chết, cho hạnh phúc của người em họ.”
“Victor con ngoan của cha, đừng nói thế. Những tai ương nặng nề đã giáng xuống đầu chúng ta; nhưng hãy cứ xích lại gần hơn với những gì còn sót lại, và chuyển hóa tình yêu dành cho những người đã khuất sang những người hãy còn sống. Vòng tròn của chúng ta sẽ nhỏ bé, nhưng được thắt chặt bởi những sợi dây tình cảm và nỗi bất hạnh chung. Và rồi khi thời gian làm dịu bớt nỗi tuyệt vọng trong con, những đối tượng mới mẻ và thân thương cần được chăm sóc sẽ ra đời để thay thế cho những người mà chúng ta đã bị cướp mất một cách tàn nhẫn.”
Đó là những lời giáo huấn của cha tôi. Thế nhưng đối với tôi, ký ức về lời đe dọa cứ thế quay về: và bạn cũng chẳng có gì phải ngạc nhiên khi thấy rằng, dẫu con quỷ dữ đã tỏ ra toàn năng biết bao trong những hành động đẫm máu của nó, tôi vẫn gần như xem nó là kẻ bất khả chiến bại; và khi nó thốt lên câu nói, “Ta sẽ có mặt bên ngươi vào đêm tân hôn của ngươi,” tôi đã đinh ninh coi số phận bị đe dọa ấy là điều không thể tránh khỏi. Nhưng cái chết chẳng phải là điều tồi tệ đối với tôi, nếu sự mất mát của Elizabeth được đặt lên bàn cân cùng với nó; và do đó, với một vẻ mặt mãn nguyện và thậm chí là vui tươi, tôi đã đồng ý với cha rằng nếu người em họ đồng ý, hôn lễ sẽ được tổ chức trong vòng mười ngày nữa, và theo tưởng tượng của tôi, điều đó sẽ đóng ấn vào số phận của chính mình.
Lạy Chúa vĩ đại! Nếu chỉ trong một khoảnh khắc thôi mà tôi nghĩ đến cái mưu đồ quỷ quyệt của kẻ thù ma quỷ ấy, thà rằng tôi tự đày ải bản thân vĩnh viễn khỏi quê hương chôn nhau cắt rốn, lang thang như một kẻ tha hương không bạn bè trên khắp mặt đất này, còn hơn là đồng ý kết hôn trong hoàn cảnh khốn khổ này. Thế nhưng, như thể sở hữu những phép thuật ma quái, con quái vật đã làm tôi mù lòa trước những ý đồ thực sự của nó; và khi tôi tưởng rằng mình chỉ đang chuẩn bị cho cái chết của chính bản thân, thì tôi lại đang đẩy nhanh cái chết của một nạn nhân vô cùng trân quý.
Khi khoảng thời gian được ấn định cho đám cưới ngày một cận kề, chẳng biết là do sự hèn nhát hay một thứ linh cảm tiên tri, tôi cảm thấy trái tim mình như chùng xuống. Nhưng tôi đã che giấu cảm xúc của mình bằng một vẻ bề ngoài vui vẻ, điều mang lại nụ cười và niềm hân hoan trên gương mặt cha tôi, nhưng hầu như chẳng thể đánh lừa nổi đôi mắt luôn tinh tường và sắc sảo của Elizabeth. Cô ấy hướng về cuộc hôn nhân của chúng ta với một sự mãn nguyện bình lặng, không khỏi pha lẫn một chút sợ hãi — thứ được khắc ghi từ những bất hạnh trong quá khứ — rằng thứ hạnh phúc có vẻ chắc chắn và hiện hữu rõ ràng trước mắt này rất có thể sẽ sớm tiêu tan thành một giấc mơ viển vông, chẳng để lại dấu vết gì ngoài nỗi hối hận sâu sắc và vĩnh viễn.
Mọi công tác chuẩn bị cho sự kiện đã được tiến hành; những chuyến thăm hỏi chúc mừng được tiếp đón; và vạn vật đều mang một vẻ tươi cười. Tôi chôn chặt, trong giới hạn có thể, nỗi lo âu đang gặm nhấm tâm can mình vào tận sâu thẳm trái tim, và tỏ ra hào hứng một cách giả tạo với các kế hoạch của cha, dẫu cho chúng có lẽ chỉ đóng vai trò là những vật trang hoàng cho vở bi kịch của chính tôi. Một ngôi nhà gần Cologny đã được mua cho chúng tôi, nhờ đó chúng tôi có thể tận hưởng những thi vị của chốn đồng quê mà vẫn đủ gần Geneva để mỗi ngày đều có thể thăm nom cha; người vẫn sẽ cư ngụ bên trong những bức tường thành vì lợi ích của Ernest, để cậu bé có thể tiếp tục việc học hành tại các trường lớp.
Trong thời gian đó, tôi đã thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân, nhỡ ra con ác quỷ có công khai tấn công tôi. Tôi luôn mang theo súng ngắn và dao găm bên mình, lúc nào cũng cảnh giác để đề phòng những mánh lới hiểm độc; và nhờ những cách thức đó, tôi đã giành lại được một mức độ bình yên lớn hơn. Quả thực, khi thời điểm đến gần, lời đe dọa trông giống như một ảo tưởng nhiều hơn, không đáng để bận tâm làm phiền đến sự bình yên của tôi, trong khi niềm hạnh phúc mà tôi hằng mong mỏi nơi hôn nhân lại khoác lên mình vẻ chắc chắn hơn khi ngày được ấn định cho lễ thành hôn đang đến gần kề, và tôi liên tục nghe người ta nhắc đến nó như một sự kiện mà không tai nạn nào có thể ngăn cản nổi.
Elizabeth có vẻ hạnh phúc; thái độ điềm tĩnh của tôi đã góp phần rất lớn trong việc xoa dịu tâm trí cô ấy. Thế nhưng vào ngày chuẩn bị hoàn thành những nguyện vọng và định mệnh của tôi, cô ấy lại đâm ra u sầu, và một linh cảm về điềm gở bao trùm lấy cô ấy; và có lẽ cô ấy cũng đang nghĩ về bí mật khủng khiếp mà tôi đã hứa sẽ tiết lộ cho cô ấy vào ngày hôm sau. Trong khi đó, cha tôi vô cùng sung sướng, và giữa khung cảnh bận rộn chuẩn bị, ông chỉ nhìn nhận sự u sầu của cô cháu gái như là sự e ấp của một nàng dâu mới.
Sau khi nghi lễ hoàn tất, một lượng lớn khách khứa tề tựu tại nhà cha tôi; thế nhưng hai người đã thống nhất rằng Elizabeth và tôi sẽ dành trọn buổi chiều cùng đêm hôm ấy tại Evian, rồi trở về Cologny vào sáng hôm sau. Vì thời tiết quang đảng và thuận buồm xuôi gió, chúng tôi quyết định di chuyển bằng đường thủy.
Đó là những khoảnh khắc cuối cùng trong cuộc đời tôi được tận hưởng cảm giác hạnh phúc. Chúng tôi lướt đi thật nhanh: mặt trời gay gắt, nhưng chúng tôi được che chở khỏi những tia nắng bằng một loại lều vải, trong khi tha hồ thưởng ngoạn vẻ đẹp của cảnh vật, có lúc ngắm nhìn bên này hồ, nơi Mont Salêve hiện ra, những bờ sông Montalêgre êm đềm, và ở đằng xa, vượt lên tất cả, là ngọn Mont Blânc kiều diễm cùng quần thể những đỉnh núi phủ đầy tuyết đang uổng công tìm cách ganh đua với nàng; có lúc lại lướt dọc theo bờ bên kia, chúng tôi nhìn thấy dãy Jura hùng vĩ sừng sững đối lập bờ tối của nó với cái tham vọng muốn rời bỏ quê hương xứ sở, dựng nên một bức tường chắn gần như không thể vượt qua đối với những kẻ xâm lược mang dã tâm biến nơi đây thành nô lệ.
Tôi nắm lấy bàn tay của Elizabeth: “Em đang buồn phiền phải không, tình yêu của anh. À! Nếu em biết được những gì anh đã phải chịu đựng, và những gì anh có lẽ vẫn còn phải gánh chịu, em sẽ cố gắng để cho anh được nếm trải sự tĩnh lặng, cùng sự tự do khỏi nỗi tuyệt vọng mà ít nhất là ngày hôm nay cho phép anh tận hưởng.”
“Hãy hạnh phúc lên, anh Victor dấu ngoài của em,” Elizabeth đáp lời; “em hy vọng rằng chẳng có điều gì phải bận lòng anh cả; và hãy tin rằng dẫu một niềm vui dạt dào không hiện rõ trên nét mặt, thì trái tim em vẫn vô cùng mãn nguyện. Có cái gì đó đang thì thầm bên tai em rằng chớ nên quá lệ thuộc vào viễn cảnh đang mở ra trước mắt; nhưng em sẽ không thèm lắng nghe thứ giọng điệu xui xẻo ấy đâu. Hãy quan sát xem chúng ta đang lướt đi nhanh nhường nào, và những đám mây thỉnh thoảng che khuất, thỉnh thoảng lại bồng bềnh trôi cao hơn vòm đỉnh Mont Blânc kia làm cho phong cảnh hữu tình này càng trở nên thi vị biết bao. Hãy nhìn cả những đàn cá vô số kể đang bơi lội trong làn nước trong vắt, nơi chúng ta có thể nhận diện rõ từng viên sỏi nằm dưới đáy sâu. Thật là một ngày tuyệt diệu! Mọi cảnh vật thiên nhiên mới thanh bình và hạnh phúc làm sao!”
Cứ thế, Elizabeth tìm cách đánh lạc hướng suy nghĩ của cô ấy và của tôi khỏi mọi sự chiêm nghiệm về những chủ đề u sầu. Thế nhưng tâm trạng của cô ấy cứ dao động thất thường; niềm vui lóe lên trong mắt cô ấy chỉ vỏn vẹn trong vài khoảnh khắc rồi lại liên tục nhường chỗ cho sự thẫn thờ và những giấc mơ màng.
Mặt trời lặn dần về phía chân trời; chúng tôi đi ngang qua dòng sông Drance, quan sát con đường nó uốn lượn qua các khe núi của vùng đồi cao và những thung lũng của vùng đồi thấp hơn. Tại đây, dãy Alps tiến sát lại gần hồ hơn, và chúng tôi tiến đến vùng lòng chảo núi non tạo nên ranh giới phía đông của nó. Ngọn tháp của Evian lấp lánh dưới những cánh rừng bao bọc xung quanh, cùng dãy núi nối tiếp dãy núi sừng sững che chở bên trên.
Ngọn gió nãy giờ vẫn đẩy chúng tôi đi với tốc độ kinh ngạc bỗng chùng xuống thành một cơn gió nhẹ khi hoàng hôn buông xuống; bầu không khí dịu ngọt chỉ đủ làm gợn lăn tăn mặt nước, mang theo một chuyển động dễ chịu giữa những tán cây khi chúng tôi đến gần bờ, thổiát từ đó hương thơm ngào ngạt của hoa cỏ và cỏ khô. Mặt trời khuất dạng sau đường chân trời ngay lúc chúng tôi cập bờ; và vừa đặt chân lên đất liền, tôi lại cảm thấy những âu lo cùng sợ hãi sống lại, những thứ chẳng mấy chốc sẽ ôm lấy và bám chặt lấy tôi vĩnh viễn.
