Hành trình đã kết thúc. Chúng tôi lên bờ và tiến về Paris. Chẳng mấy chốc tôi nhận ra mình đã vắt kiệt sức lực, và tôi buộc phải nghỉ ngơi trước khi có thể tiếp tục cuộc hành trình. Sự chăm sóc và quan tâm của cha tôi là vô bờ bến; nhưng ông không hề biết nguồn gốc nỗi đau của tôi, nên đã tìm nhữngh cách sai lầm để cứu chữa căn bệnh vô phương cứu chữa ấy. Ông muốn tôi tìm kiếm niềm vui nơi xã hội loài người. Tôi căm ghét gương mặt của con người. Ồ, không phải căm ghét! Họ là anh em của tôi, là đồng loại của tôi, và tôi cảm thấy bị thu hút ngay cả với những kẻ ghê tởm nhất trong số họ, tựa như những sinh thể mang bản chất thiên thần và cấu trúc thiên đàng. Nhưng tôi cảm thấy mình không có quyền hòa nhập vào cuộc sống của họ. Tôi đã thả lỏng một kẻ thù giữa bọn họ, kẻ mà niềm vui là đổ máu họ và đắm chìm trong tiếng rên siết của họ. Làm sao tất cả bọn họ có thể không căm ghét tôi, và săn đuổi tôi khỏi thế gian này, nếu họ biết những hành động tội lỗi của tôi và những tội ác có cội nguồn từ chính tôi!
Cuối cùng, cha tôi cũng nhượng bộ trước mong muốn tránh xa xã hội của tôi, và cố gắng dùng đủ mọi lý lẽ để xua tan sự tuyệt vọng trong tôi. Thỉnh thoảng, ông nghĩ rằng tôi đang dằn vặt sâu sắc vì sự nhục nhã khi phải đối mặt với một cáo buộc giết người, và ông đã cố gắng chứng minh cho tôi thấy sự vô nghĩa của lòng kiêu hãnh.
"Hỡi cha, thưa cha," tôi nói, "cha hiểu con ít biết nhường nào. Con người cùng những cảm xúc và đam mê của họ thực sự sẽ bị hạ thấp biết bao nếu một kẻ khốn nạn như con lại biết đến lòng kiêu hãnh. Justine, tội nghiệp Justine bất hạnh, cũng vô tội như con, và cô ấy đã phải gánh chịu cùng một cáo buộc; cô ấy đã chết vì điều đó; và chính con là nguyên nhân gây ra chuyện này — con đã sát hại cô ấy. William, Justine, và Henry — tất cả bọn họ đều chết dưới đôi tay con."
Trong thời gian tôi bị giam giữ, cha tôi đã nhiều lần nghe tôi đưa ra cùng một lời khẳng định ấy; khi tôi tự buộc tội mình như vậy, có lúc ông dường như muốn có một lời giải thích, nhưng có lúc ông lại coi đó là sản phẩm của sự mê sảng, rằng trong cơn bệnh tật, một ý nghĩ kiểu này đã xuất hiện trong trí tưởng tượng của tôi, và ký ức về nó vẫn còn lưu lại khi tôi đang trong thời gian bình phục. Tôi tránh né việc giải thích, và giữ sự im lặng liên tục về kẻ khốn kiếp mà tôi đã tạo ra. Tôi đinh ninh rằng người ta sẽ cho là tôi đã phát điên; và điều này tự nó đã đủ để khóa chặt lưỡi tôi vĩnh viễn. Nhưng hơn thế nữa, tôi không thể sai khiến bản thân phơi bày một bí mật sẽ lấp đầy tâm can người nghe bằng sự kinh hoàng tột độ, và biến nỗi sợ hãi cùng sự kinh hãi trái tự nhiên thành những vị khách thường trực trong lồng ngực họ. Do đó, tôi đã kìm nén cơn khát khao đồng cảm đến cháy bỏng của mình, và giữ im lặng ngay cả khi tôi sẵn sàng đánh đổi cả thế gian để được thổ lộ bí mật chết người ấy. Thế nhưng, những lời lẽ giống như những gì tôi vừa ghi lại vẫn cứ bật ra khỏi tôi một cách không thể kiểm soát. Tôi không thể đưa ra bất kỳ lời giải thích nào cho chúng; nhưng phần nào sự thật trong đó đã làm nhẹ bớt gánh nặng của nỗi đau đớn đầy bí ẩn trong tôi.
Nhân dịp này, cha tôi nói với vẻ kinh ngạc vô bờ: "Victor thân yêu của cha, sự mê muội gì thế này? Con trai quý giá của cha, cha khẩn cầu con đừng bao giờ thốt ra những lời khẳng định như thế nữa."
"Con không hề phát điên," tôi lớn tiếng kêu lên; "mặt trời và bầu trời, những kẻ đã chứng kiến hành động của con, có thể làm chứng cho sự thật của con. Con chính là kẻ sát nhân của những nạn nhân vô tội nhất ấy; họ đã chết bởi những mưu đồ của con. Hàng ngàn lần con đã sẵn sàng đổ máu của chính mình, từng giọt một, để cứu lấy mạng sống của họ; nhưng con không thể, thưa cha, con thực sự không thể hy sinh toàn bộ nhân loại."
Phần kết của bài diễn ngôn này đã khiến cha tôi đinh ninh rằng tâm trí tôi đã rối loạn, và ông lập tức đổi chủ đề trò chuyện, đồng thời cố gắng xoay chuyển dòng suy nghĩ của tôi. Ông muốn xóa nhòa càng nhiều càng tốt ký ức về những cảnh tượng đã diễn ra ở Ireland, và không bao giờ đả động đến chúng nữa, hay cho phép tôi nói về những bất hạnh của mình.
Thời gian trôi qua, tôi trở nên bình tĩnh hơn: sự khốn khổ vẫn ngự trị trong tim tôi, nhưng tôi không còn nói năng lảm cảm một cách rời rạc về những tội ác của chính mình nữa; sự nhận thức về chúng đối với tôi là đã đủ lắm rồi. Bằng nỗ lực tự áp chế tột cùng, tôi đã kìm hãm tiếng nói ngạo nghễ của sự khốn cùng — thứ đôi khi muốn phơi bày bản thân ra trước toàn thế giới; và thái độ của tôi trở nên bình tĩnh, điềm đạm hơn bất cứ khoảng thời gian nào kể từ chuyến đi đến biển băng.
Vài ngày trước khi chúng tôi rời Paris để lên đường sang Thụy Sĩ, tôi nhận được bức thư sau từ Elizabeth:
"Người bạn thân yêu của tôi,
"Tôi vô cùng vui mừng khi nhận được bức thư từ người bác gửi đi từ Paris; anh không còn ở một khoảng cách xa xôi đáng sợ nữa, và tôi có thể hy vọng được gặp anh trong vòng chưa đầy hai tuần nữa. Người anh họ tội nghiệp của tôi, anh đã phải chịu đựng biết bao đau khổ! Tôi mong sẽ thấy trông anh còn phờ phạc hơn cả hồi anh rời Geneva. Mùa đông này trôi qua thật vô cùng khốn khổ, khi tôi bị tra tấn bởi sự hồi hộp lo âu; tuy nhiên, tôi hy vọng sẽ nhìn thấy sự bình yên trên gương mặt anh, và thấy rằng trái tim anh không hoàn toàn trống rỗng khỏi sự thoải mái và thanh thản.
"Dù vậy, tôi vẫn sợ rằng những cảm xúc từng khiến anh đau khổ khôn tả cách đây một năm vẫn còn tồn tại, thậm chí có lẽ còn gia tăng theo thời gian. Tôi không muốn làm phiền anh vào lúc này, khi mà quá nhiều bất hạnh đang đè nặng lên vai anh; nhưng một cuộc trò chuyện giữa tôi và bác trước khi người lên đường đã khiến một vài lời giải thích trở nên cần thiết trước khi chúng ta hội ngộ.
"Giải thích ư! Rất có thể anh sẽ thốt lên như vậy; Elizabeth thì có gì mà phải giải thích chứ? Nếu anh thực sự nói thế, thì những câu hỏi của tôi đã có lời đáp, và mọi mối hoài nghi của tôi đã được giải tỏa. Nhưng anh đang ở xa tôi, và rất có thể anh vừa e sợ vừa mong chờ lời giải thích này; và với khả năng sự việc là như vậy, tôi không dám trì hoãn việc viết ra những điều mà trong thời gian anh vắng bóng, tôi vẫn luôn ao ước được bày tỏ cùng anh, nhưng chưa bao giờ đủ dũng khí để bắt đầu.
"Victor, anh thừa biết rằng cuộc hôn nhân của chúng ta đã là dự định ấp ủ của cha mẹ anh từ khi chúng ta còn nhỏ. Chúng ta đã được bảo điều đó từ thủa bé, và được dạy cách trông đợi nó như một sự kiện chắc chắn sẽ xảy ra. Chúng ta là những người bạn chơi đùa trìu mến suốt thời thơ ấu, và tôi tin rằng, chúng ta đã là những người bạn quý giá và trân trọng của nhau khi lớn lên. Nhưng giống như tình cảm anh em ruột thịt thường dành cho nhau một sự gắn bó nồng nhiệt mà không cần khao khát một sự gắn kết thắm thiết hơn, liệu hoàn cảnh của chúng ta có thể cũng là như vậy không? Hãy nói cho tôi biết, Victor thân yêu. Hãy trả lời tôi, tôi khẩn cầu anh bằng hạnh phúc của cả hai chúng ta, bằng sự chân thành tuyệt đối — Phải chăng anh đang yêu một người khác?
"Anh đã đi du lịch; anh đã dành vài năm cuộc đời mình ở Ingolstadt; và tôi phải thú nhận với anh, người bạn của tôi, rằng khi tôi nhìn thấy anh vào mùa thu năm ngoái trong cảnh đau khổ tột cùng, chạy trốn vào chốn cô tịch khỏi sự hiện diện của mọi sinh linh, tôi không sao kìm được ý nghĩ rằng anh có thể cảm thấy tiếc nuối vì mối quan hệ của chúng ta, và tin rằng danh dự buộc anh phải thực hiện những mong muốn của cha mẹ, dẫu cho chúng đi ngược lại với lòng mình. Nhưng đó là một lối suy luận sai lầm. Tôi thú nhận với anh, người bạn của tôi, rằng tôi yêu anh, và trong những giấc mơ viển vông về tương lai, anh luôn là người bạn và người đồng hành không thể thay thế của tôi. Nhưng tôi khao khát hạnh phúc của anh cũng như của chính mình, khi tôi tuyên bố với anh rằng, cuộc hôn nhân của chúng ta sẽ mang lại cho tôi nỗi bất hạnh vĩnh viễn, trừ phi đó là mệnh lệnh xuất phát từ sự tự nguyện của chính anh. Ngay lúc này đây, tôi vẫn rơi nước mắt khi nghĩ rằng, bị đè nặng bởi những bất hạnh tàn nhẫn nhất, anh có thể dùng hai chữ danh dự để dập tắt mọi hy vọng về tình yêu và hạnh phúc — thứ duy nhất có thể đưa anh trở lại với chính mình. Còn tôi, người có tình cảm vị tha đến thế dành cho anh, lại có thể nhân lên gấp bội nỗi bất hạnh của anh bằng việc trở thành vật cản cho mong muốn của anh. À! Victor, hãy tin rằng người em họ kiêm người bạn thuở nhỏ của anh dành cho anh một tình yêu chân thành đến mức không thể không đau khổ vì giả định này. Hãy hạnh phúc đi, người bạn của tôi; và nếu anh tuân theo tôi trong thỉnh cầu duy nhất này, hãy yên tâm rằng không có gì trên đời này có đủ sức mạnh để làm gián đoạn sự thanh thản của tôi.
"Đừng để bức thư này làm anh bận lòng; đừng trả lời vào ngày mai, hay ngày kia, hoặc thậm chí cho đến khi anh đến, nếu điều đó khiến anh đau đớn. Bác sẽ gửi cho tôi tin tức về sức khỏe của anh; và nếu tôi chỉ nhìn thấy dù chỉ một nụ cười trên đôi môi anh khi chúng ta gặp nhau, dẫu nụ cười ấy xuất phát từ điều này hay bất kỳ sự cố gắng nào khác của tôi, tôi sẽ chẳng cần thêm hạnh phúc nào nữa.
"Elizabeth Lavenza.
"Geneva, ngày 18 tháng 5 năm 17—."
Bức thư này đã đánh thức lại trong ký ức tôi điều mà tôi từng quên mất, đó là lời đe dọa của con ác quỷ — "Ta sẽ ở bên ngươi vào đêm tân hôn của ngươi!" Đó chính là phán quyết dành cho tôi, và vào đêm hôm đó, con ác ma sẽ dùng mọi mưu mô để hủy diệt tôi, giật phắt tôi khỏi tia hy vọng hạnh phúc vốn hứa hẹn phần nào an ủi những đau khổ của tôi. Vào đêm đó, hắn đã quyết định hoàn tất tội ác của mình bằng cái chết của tôi. Vâng, cứ là thế đi; một cuộc chiến tử sinh chắc chắn sẽ diễn ra, trong đó nếu hắn chiến thắng, tôi sẽ được chìm vào cõi bình yên, và quyền lực của hắn đối với tôi sẽ chấm dứt. Nếu hắn bị đánh bại, tôi sẽ là một con người tự do. Hỡi ôi! tự do gì chứ? Tự do như kẻ nông dân tận hưởng khi gia đình hắn bị tàn sát trước mắt, mái tranh bị đốt rụi, ruộng đồng bị tàn phá, và hắn bị đuổi ra đường không nhà cửa, không xu dính túi, đơn độc một mình, nhưng hoàn toàn tự do. Tự do của tôi sẽ là như thế, chỉ khác là trong hình bóng Elizabeth, tôi sở hữu một báu vật; hỡi ôi! nhưng nó lại được cân bằng bởi những nỗi kinh hoàng của sự cắn rứt và tội lỗi, thứ sẽ đeo bám tôi cho đến tận lúc chết.
Elizabeth ngọt ngào và dấu yêu! Tôi đọc đi đọc lại bức thư của cô ấy, và một vài cảm xúc dịu dàng đã len lỏi vào trái tim tôi, dám thì thầm những giấc mơ thiên đàng về tình yêu và niềm vui; nhưng trái cấm đã bị cắn, và cánh tay thiên thần đã vung lên để trục xuất tôi khỏi mọi hy vọng. Thế nhưng tôi vẫn sẵn sàng chết để mang lại hạnh phúc cho cô ấy. Nếu con quái vật thực hiện lời đe dọa của mình, cái chết là điều không thể tránh khỏi; dẫu vậy, một lần nữa, tôi lại cân nhắc xem liệu cuộc hôn nhân của mình có làm gia tốc thêm định mệnh hay không. Sự hủy diệt của tôi quả thực có thể đến sớm hơn vài tháng; nhưng nếu kẻ hành hạ tôi nghi ngờ rằng tôi trì hoãn nó vì bị chi phối bởi những lời đe dọa của hắn, chắc chắn hắn sẽ tìm ra những phương thức trả thù khác, và có lẽ còn khủng khiếp hơn. Hắn đã thề sẽ ở bên tôi vào đêm tân hôn, thế nhưng hắn không hề coi lời đe dọa đó là sự ràng buộc bản thân phải giữ hòa bình trong khoảng thời gian trước mắt; bởi vì, như để chứng minh cho tôi thấy hắn vẫn chưa thỏa mãn với máu, hắn đã sát hại Clerval ngay sau khi thốt ra những lời đe dọa ấy. Do đó, tôi đã quyết định rằng, nếu việc nhanh chóng kết hôn với người em họ có thể mang lại hạnh phúc cho cô ấy hoặc cho cha tôi, thì những mưu đồ chống lại mạng sống của tôi từ phía kẻ thù sẽ không thể làm chậm trễ nó dù chỉ một giờ.
Trong tâm trạng đó, tôi đã viết thư cho Elizabeth. Bức thư của tôi điềm đạm và thắm thiết. "Anh sợ rằng, cô gái dấu yêu của tôi," tôi viết, "chẳng còn mấy hạnh phúc chờ đón chúng ta trên cõi đời này; thế nhưng tất cả những gì anh có thể hy vọng được tận hưởng một ngày nào đó đều quy tụ ở nơi em. Hãy xua đi những nỗi sợ vẩn vơ; chỉ có mình em là người anh dâng hiến cuộc đời và những nỗ lực vươn tới sự bình yên. Anh có một bí mật, Elizabeth ạ, một bí mật khủng khiếp; khi nó được hé lộ với em, nó sẽ khiến thân xác em tê cóng vì kinh hoàng, và khi ấy, thay vì ngạc nhiên trước nỗi bất hạnh của mình, em sẽ chỉ kinh ngạc vì sao anh vẫn có thể sống sót qua những gì anh đã phải chịu đựng. Anh sẽ thổ lộ câu chuyện đau thương và kinh hoàng này với em vào ngày sau khi lễ cưới của chúng ta diễn ra; bởi vì, người em họ ngọt ngào của anh ạ, giữa chúng ta phải có sự tin tưởng tuyệt đối. Nhưng cho đến lúc đó, anh khẩn cầu em, xin đừng nhắc đến hay bóng gió về điều này. Đó là điều anh tha thiết cầu xin, và anh biết em sẽ chiều lòng anh."
Khoảng một tuần sau khi bức thư của Elizabeth tới nơi, chúng tôi quay trở lại Geneva. Cô gái ngọt ngào chào đón tôi bằng tình cảm nồng nàn; thế nhưng vẫn có những giọt nước mắt đọng lại trong mắt cô khi chứng kiến thân hình tiêu tụy và đôi gò má phừng phừng hơi sốt của tôi. Tôi cũng nhận thấy sự thay đổi ở cô ấy. Cô gầy đi, và đã đánh mất phần lớn thứ sức sống thiên bủa từng làm tôi mê mẩn trước kia; nhưng sự dịu dàng cùng ánh nhìn trắc ẩn dịu êm đã biến cô thành một người bạn đồng hành phù hợp hơn với một kẻ tàn tạ và khốn khổ như tôi.
Sự thanh thản mà tôi vừa tận hưởng chẳng kéo dài bao lâu. Ký ức mang theo sự điên dại; và khi tôi nghĩ về những chuyện đã qua, một cơn điên loạn thực sự chiếm lấy tôi; có lúc tôi cuồng nộ, bừng bừng phẫn nộ; có lúc lại trầm uất và tuyệt vọng. Tôi không nói năng gì, cũng chẳng nhìn ngắm bất kỳ ai, mà cứ ngồi bất động, lạc lõng giữa vô vàn nỗi khốn khổ đang đè bẹp tôi.
Chỉ có Elizabeth mới có quyền năng kéo tôi ra khỏi những cơn cuồng nộ ấy; giọng nói dịu dàng của cô sẽ xoa dịu tôi khi bị cơn giận dữ cuốn đi, và truyền cho tôi những cảm xúc con người khi chìm đắm trong sự tê liệt. Cô đã khóc cùng tôi, và vì tôi. Khi lý trí trở lại, cô sẽ khuyên can, và cố gắng truyền cho tôi sự nhẫn nhịn, buông xuôi. À! thật dễ dàng cho những kẻ bất hạnh khi biết nhẫn nhịn, nhưng với kẻ có tội thì chẳng có sự bình yên nào cả. Những nỗi thống khổ của sự cắn rứt tội lỗi đã đầu độc ngay cả niềm hoan lạc vốn dĩ đôi khi vẫn tìm thấy được trong việc đắm chìm vào nỗi buồn đau tột độ.
Chẳng bao lâu sau khi tôi đến nơi, cha tôi đã nhắc đến chuyện kết hôn ngay lập tức giữa tôi và Elizabeth. Tôi giữ im lặng.
"Phải chăng con đã vướng bận một mối tơ duyên nào khác?"
"Không có gì trên đời này cả. Con yêu Elizabeth, và mong chờ sự gắn kết của chúng ta với niềm hân hoan. Vậy xin hãy ấn định ngày cưới; và vào ngày đó, con sẽ dâng hiến bản thân mình, dù sống hay chết, cho hạnh phúc của người em họ."
"Victor thân yêu của cha, đừng nói thế. Những bất hạnh nặng nề đã giáng xuống chúng ta; nhưng chúng ta hãy cứ bấu víu chặt hơn vào những gì còn lại, và chuyển hóa tình yêu dành cho những người đã khuất sang những người vẫn đang sống. Vòng tròn của chúng ta sẽ nhỏ bé, nhưng được gắn kết chặt chẽ bởi những mối dây tình cảm và nỗi bất hạnh chung. Và khi thời gian làm dịu bớt sự tuyệt vọng của con, những đối tượng mới mẻ và thân thương cần được chăm sóc sẽ ra đời để thay thế cho những người đã cướp mất khỏi chúng ta một cách tàn nhẫn."
Đó là những lời dạy bảo của cha tôi. Nhưng đối với tôi, ký ức về lời đe dọa lại quay về: và bạn cũng chẳng có gì phải ngạc nhiên, khi mà con ác quỷ ấy đã tỏ ra toàn năng thế nào trong những hành động đẫm máu của nó, tôi gần như coi nó là kẻ bất khả chiến bại; và khi hắn thốt lên những lời, "Ta sẽ ở bên ngươi vào đêm tân hôn của ngươi," tôi đã đinh ninh coi số phận bị đe dọa đó là không thể tránh khỏi. Nhưng cái chết chẳng phải là tai hoạ đối với tôi, nếu sự mất mát của Elizabeth được đặt lên bàn cân để bù đắp cho nó; và do đó, với một vẻ mặt mãn nguyện và thậm chí là vui vẻ, tôi đã đồng ý với cha rằng nếu người em họ đồng ý, lễ thành hôn sẽ diễn ra trong mười ngày tới, và qua đó, tôi tưởng tượng rằng mình đang đóng ấn cho định mệnh của chính mình.
Lạy Chúa vĩ đại! Giá như có dù chỉ một khoảnh khắc tôi nghĩ đến mục đích địa ngục của kẻ thù quỷ quyệt đó, tôi đã thà tự đày ải mình vĩnh viễn khỏi quê hương, lang thang như một kẻ tha hương không bạn bè trên khắp mặt đất, chứ đời nào lại đồng ý với cuộc hôn nhân khốn khổ này. Nhưng, tựa như đang mang những thứ quyền năng ma quái, con quái vật đã che mờ tầm nhìn của tôi trước những ý đồ thực sự của hắn; và khi tôi tưởng rằng mình chỉ đang chuẩn bị cho cái chết của chính bản thân, thì hóa ra tôi lại đang thúc đẩy cái chết của một nạn nhân vô cùng thân thiết hơn nhiều.
Khi khoảng thời gian được ấn định cho đám cưới của chúng tôi đến gần hơn, chẳng biết vì hèn nhát hay vì một thứ trực giác tiên tri, tôi cảm thấy trái tim mình như chìm xuống. Nhưng tôi che giấu cảm xúc của mình bằng một vẻ hân hoan giả tạo — thứ mang lại những nụ cười và niềm vui trên khuôn mặt cha tôi, nhưng hầu như chẳng thể đánh lừa được ánh mắt tinh tường và luôn dõi theo từng chi tiết của Elizabeth. Cô trông đợi sự gắn kết của chúng ta với một sự mãn nguyện bình yên, không tránh khỏi chút lo âu pha lẫn — thứ mà những bất hạnh trong quá khứ đã hằn sâu vào tâm trí — rằng thứ hạnh phúc có vẻ chắc chắn và hiện hữu rành rành này có thể sẽ sớm tan biến thành một giấc mơ viển vông, chẳng để lại dấu vết gì ngoài nỗi ân hận sâu sắc và vĩnh viễn.
Mọi sự chuẩn bị cho sự kiện trọng đại đã được tiến hành; những chuyến thăm chúc mừng được tiếp đón; và vạn vật đều khoác lên mình một vẻ rạng rỡ. Tôi chôn vùi, hết mức có thể, nỗi lo âu đang gặm nhấm trong tim, và dấn thân với vẻ tha thiết bề ngoài vào những kế hoạch của cha tôi, dẫu cho chúng có thể chỉ đóng vai trò như những vật trang hoàng cho vở bi kịch của chính tôi. Nhờ những nỗ lực của cha tôi, một phần gia sản của Elizabeth đã được chính phủ Áo trao trả lại cho cô. Một cơ ngơi nhỏ bên bờ hồ Como thuộc quyền sở hữu của cô ấy. Người ta đã thỏa thuận rằng, ngay sau khi lễ cưới diễn ra, chúng tôi sẽ tiến về Villa Lavenza, và dành những ngày hạnh phúc đầu tiên bên hồ nước xinh đẹp nơi nó tọa lạc.
Trong lúc đó, tôi đã thực hiện mọi biện pháp phòng ngừa để bảo vệ bản thân, đề phòng trường hợp con ác quỷ công khai tấn công. Tôi liên tục giắt súng lục và dao găm bên mình, luôn ở trong trạng thái cảnh giác cao độ để ngăn chặn mọi quỷ kế; và nhờ những cách thức đó, tôi đã giành được mức độ bình thản lớn hơn. Quả thực, khi thời điểm đến gần, lời đe dọa trông có vẻ giống một sự ảo tưởng nhiều hơn, một thứ không đáng để bận tâm làm tổn hại đến sự bình yên của tôi, trong khi niềm hạnh phúc mà tôi hằng mong mỏi trong cuộc hôn nhân lại mang dáng dấp của sự chắc chắn lớn hơn, khi ngày được ấn định cho lễ thành hôn ngày một cận kề, và tôi liên tục nghe nhắc đến nó như một sự kiện mà không một tai nạn nào có thể ngăn cản nổi.
Elizabeth có vẻ hạnh phúc; thái độ điềm tĩnh của tôi đã góp phần rất lớn trong việc trấn an tâm trí cô. Nhưng vào cái ngày sắp sửa hiện thực hóa những nguyện vọng và định mệnh của tôi, cô lại đượm buồn, và một linh cảm về tai họa bao trùm lấy cô; và có lẽ cũng vì cô đang nghĩ đến bí mật kinh hoàng mà tôi đã hứa sẽ tiết lộ cho cô vào ngày hôm sau. Trong khi đó, cha tôi vô cùng sung sướng, và giữa bộn bề chuẩn bị, ông chỉ nhận thấy ở nỗi u buồn của cô cháu gái sự e thẹn của một nàng dâu mới.
Sau khi nghi lễ hoàn tất, một bữa tiệc đông đảo đã tụ họp tại nhà cha tôi; nhưng người ta đã thống nhất rằng tôi và Elizabeth sẽ bắt đầu hành trình bằng đường thủy, nghỉ đêm tại Evian hôm đó, và tiếp tục chuyến hải trình vào ngày hôm sau. Hôm ấy trời đẹp, gió thuận buồm, vạn vật đều mỉm cười chúc phúc cho chuyến xuất bến tân hôn của chúng tôi.
Đó là những khoảnh khắc cuối cùng trong cuộc đời tôi được tận hưởng cảm giác hạnh phúc. Chúng tôi lướt nhanh trên mặt nước: trời nắng gắt, nhưng chúng tôi được che chở khỏi những tia nắng bằng một thứ mái che, trong khi tận hưởng vẻ đẹp của cảnh sắc, đôi khi là ở bờ bên này của hồ, nơi chúng tôi nhìn thấy đỉnh Mont Salêve, những sườn đồi thơ mộng của Montalègre, và ở phía xa, vượt lên trên tất cả, là ngọn Mont Blanc kiều diễm cùng quần thể những ngọn núi tuyết đang hoài công cố gắng sánh ngang với nàng; đôi khi lại lướt dọc theo những bờ hồ đối diện, chúng tôi chứng kiến ngọn Jura hùng vĩ giương tấm lưng sừng sững của nó ra đối chọi với tham vọng muốn rời bỏ quê hương, tạo thành một bức tường chắn gần như không thể vượt qua đối với kẻ xâm lược nuôi mộng nô dịch vùng đất này.
Tôi nắm lấy bàn tay Elizabeth: "Em đang buồn rầu, tình yêu của anh ạ. À, nếu em biết được những gì anh đã phải gác lại, và những gì anh có thể còn phải chịu đựng, em sẽ cố gắng để cho anh được nếm trải sự yên bình và thoát khỏi nỗi tuyệt vọng mà ít nhất ngày hôm nay cho phép anh tận hưởng."
"Hãy hạnh phúc đi, Victor thân yêu của em," Elizabeth đáp lời; "em hy vọng rằng chẳng có gì phải làm anh phiền muộn cả; và hãy tin rằng nếu một niềm vui sống động không hiện lên trên gương mặt em, thì trái tim em vẫn đang mãn nguyện. Có điều gì đó đang thì thầm với em rằng đừng nên quá phụ thuộc vào viễn cảnh đang mở ra trước mắt chúng ta; nhưng em sẽ không lắng nghe một giọng điệu đầyềm điềm gở đó đâu. Hãy nhìn xem chúng ta đang lướt đi nhanh thế nào, và những đám mây — khi thì che khuất, khi thì vươn lên trên chóp đỉnh Mont Blanc — đang làm cho khung cảnh tươi đẹp này trở nên thi vị hơn biết bao. Hãy nhìn cả những đàn cá vô số kể đang bơi lội trong làn nước trong vắt, nơi chúng ta có thể phân biệt rõ từng viên sỏi nằm dưới đáy. Thật là một ngày tuyệt diệu! Mọi cảnh vật thiên nhiên mới thanh bình và hạnh phúc làm sao!"
Cứ như thế, Elizabeth đã cố gắng chuyển hướng suy nghĩ của cô và tôi khỏi mọi sự chiêm nghiệm về những chủ đề u sầu. Nhưng tâm trạng cô cứ thay đổi thất thường; niềm vui chỉ ánh lên trong mắt cô vài khoảnh khắc, rồi lại liên tục nhường chỗ cho sự lơ đễnh và những khoảng mông lung.
Mặt trời lặn thấp dần trên bầu trời; chúng tôi lướt qua sông Drance, quan sát dòng chảy của nó xuyên qua những khe nứt của những ngọn đồi cao hơn và những thung lũng của những ngọn đồi thấp hơn. Tại đây, dãy Alps tiến sát hơn đến hồ nước, và chúng tôi tiến lại gần vòng cung núi non tạo nên ranh giới phía đông của nó. Ngọn tháp của Evian lấp lánh dưới những tán rừng bao bọc xung quanh, cùng dãy núi nối tiếp dãy núi sừng sững bao trùm phía trên nó.
Cơn gió từ nãy đến giờ vẫn đẩy chúng tôi lướt đi với tốc độ đáng kinh ngạc, bỗng hạ xuống thành một làn gió nhẹ lúc hoàng hôn; bầu không khí dịu êm chỉ vừa đủ làm gợn sóng mặt nước, tạo ra những chuyển động dễ chịu giữa những hàng cây khi chúng tôi tiến sát vào bờ, nơi mang theo hương thơm ngọt ngào tuyệt vời của hoa cỏ và cỏ khô từ trong đất liền thổi ra. Mặt trời chìm xuống dưới đường chân trời ngay khi chúng tôi cập bờ; và khi chạm chân lên mặt đất, tôi cảm thấy những mối bận tâm và nỗi sợ hãi ấy sống lại, chẳng mấy chốc sẽ ôm lấy tôi và đeo bám tôi vĩnh viễn.
