Làm sao tôi có thể diễn tả được cảm xúc của mình trước tai họa này, hay làm sao có thể phác họa lại kẻ khốn khổ mà tôi đã bỏ ra biết bao tâm huyết và công sức để tạo hình nên? Các phần trên cơ thể hắn đều cân đối, và tôi đã chọn những đường nét đẹp đẽ cho khuôn mặt hắn. Đẹp đẽ ư!—Lạy Chúa vĩ đại! Làn da vàng vọt ấy hầu như không che nổi lớp cơ bắp và mạch máu bên dưới; mái tóc hắn đen nhánh, suôn mượt; hàm răng trắng như ngọc trai; nhưng tất cả những nét đẹp ấy lại càng tạo nên một sự tương phản kinh hoàng với đôi mắt đờ đẫn, gần như cùng màu với hai hốc mắt trắng bệch, làn da nhăn nheo và đôi môi thâm sì.
Những thăng trầm của cuộc đời vốn chẳng hề dễ đổi thay bằng cảm xúc của con người. Tôi đã lao động cật lực gần hai năm trời, chỉ với mục đích duy nhất là thổi sự sống vào một cỗ thể vô tri. Vì điều này, tôi đã tự tước đi giấc ngủ và sức khỏe của chính mình. Tôi từng khát khao nó với một sự nhiệt thành vượt xa mọi giới hạn điều độ; thế nhưng giờ đây, khi mọi việc đã hoàn thành, vẻ đẹp của giấc mơ bỗng tan biến, và sự kinh hoàng cùng nỗi ghê tởm nghẹt thở ngập tràn trong lồng ngực tôi. Không thể chịu nổi diện mạo của sinh vật do chính mình tạo ra, tôi lao vội ra khỏi phòng, cứ thế bước đi dài trong phòng ngủ, tâm trí rối bời chẳng tài nào chợp mắt. Cuối cùng, sự kiệt quệ kéo đến thay thế cho cơn bão lòng vừa qua; tôi ngả người lên giường vẫn nguyên quần áo, cố tìm lấy vài phút giây quên lãng. Nhưng vô ích: tôi có ngủ đấy, nhưng lại bị ám ảnh bởi những giấc mơ kỳ quái nhất. Tôi tưởng mình nhìn thấy Elizabeth, đang độ xuân sắc, đi dạo trên những con phố ở Ingolstadt. Vừa mừng rỡ vừa ngạc nhiên, tôi ôm chầm lấy cô; nhưng ngay khi tôi đặt nụ hôn đầu tiên lên môi cô, chúng bỗng tái nhợt như màu của cái chết; các đường nét trên khuôn mặt cô dường như biến đổi, và tôi thấy mình đang ôm thi thể của người mẹ đã khuất trong vòng tay; một tấm vải liệm bao bọc lấy thân hình bà, và tôi nhìn thấy những con trùng đất đang bò lúc nhúc trong các nếp vải bằng nỉ. Tôi bừng tỉnh giấc trong nỗi kinh hoàng; một lớp mồ hôi lạnh phủ kín trán, hàm răng tôi đánh vào nhau, và toàn thân co giật: đúng lúc ấy, dưới ánh trăng mờ ảo và ngả vàng hắt qua nhữngh cánh cửa chớp, tôi nhìn thấy gã khốn—con quái vật khốn nạn mà tôi đã tạo ra. Hắn vén rèm giường lên; và đôi mắt hắn, nếu có thể gọi đó là mắt, đang dán chặt vào tôi. Hàm hắn hé mở, lẩm bẩm vài âm thanh không rõ nghĩa, trong khi một nụ cười toe toét nhăn nhúm trên má. Hắn có thể đã lên tiếng, nhưng tôi chẳng nghe thấy gì; một bàn tay vươn ra, như thể muốn níu giữ tôi lại, nhưng tôi vùng chạy, lao bổ xuống cầu thang. Tôi tìm chỗ ẩn náu ở khoảng sân của ngôi nhà mình đang ở; và cứ thế đi qua suốt phần còn lại của đêm dài trong tâm trạng vô cùng bấn loạn, lắng nghe chăm chú, giật mình và sợ hãi trước mọi âm thanh vì cứ ngỡ nó báo hiệu sự xuất hiện của cái xác quỷ quyệt mà tôi đã mang lại sự sống một cách đầy đau khổ.
Ồ! Chẳng phàm nhân nào có thể chịu đựng nổi sự kinh hoàng tỏa ra từ gương mặt ấy. Một cỗ xác ướp được hồi sinh cũng chẳng thể gớm ghiếc bằng gã khốn khổ đó. Tôi từng ngắm nhìn hắn khi còn dang dở; lúc ấy hắn đã xấu xí rồi; nhưng khi những thớ cơ và khớp xương ấy có thể chuyển động được, hắn biến thành một sinh vật mà ngay cả Dante cũng chẳng thể tưởng tượng nổi.
Tôi đã trải qua một đêm vô cùng khốn khổ. Có lúc mạch đập nhanh và mạnh đến mức tôi cảm nhận được từng nhịp đập của huyết quản; có lúc tôi gần như khuỵu xuống đất vì mệt mỏi và suy nhược cực độ. Hòa lẫn với nỗi kinh hoàng ấy là sự cay đắng của niềm hy vọng vụn vỡ; những giấc mơ từng là nguồn dưỡng chất và sự nghỉ ngơi êm đềm của tôi suốt bấy lâu nay giờ đây đã trở thành địa ngục; và sự xoay vần ấy thật quá nhanh chóng, sự sụp đổ ấy thật quá triệt để!
Buổi sáng ảm đạm và mưa phùn cuối cùng cũng hửng lên, phơi bày trước đôi mắt cay xè, thao thức của tôi nhà thờ Ingolstadt, với ngọn tháp trắng và chiếc đồng hồ đang điểm sáu giờ. Người gác cổng mở mấy cánh cổng sân, nơi đã làm chốn nương thân cho tôi suốt đêm qua, và tôi bước ra phố, rảo bước thật nhanh như thể đang cố trốn tránh gã khốn mà tôi sợ sẽ chạm mặt ở mọi góc phố. Tôi không dám quay trở lại căn phòng trọ của mình, mà cứ thế lao đi, dẫu cho bị những giọt mưa từ bầu trời đen đúa, lạnh lẽo trút xối xả xuống người.
Tôi cứ đi mãi như thế trong chốc lát, cố gắng dùng sự vận động của cơ thể để xoa dịu gánh nặng đang đè nặng lên tâm trí. Tôi lang thang qua những con phố mà chẳng có chút định hình rõ ràng nào về việc mình đang ở đâu hay đang làm gì. Trái tim tôi thắt lại trong cơn bối rối vì sợ hãi; và tôi cứ thế bước đi loạn nhịp, chẳng dám nhìn ngó xung quanh:—
Như kẻ bước đi trên nẻo vắng,
Đầy rẫy nỗi kinh hoàng, sợ hãi,
Một lần ngoảnh lại, rồi đi tiếp,
Chẳng bao giờ quay đầu lại nữa;
Bởi hắn biết có con quỷ dữ
Đang sát nút bước theo sau.[1]
Cứ tiếp tục bước đi như thế, cuối cùng tôi dừng lại ngay trước quán trọ nơi các chuyến xe ngựa và kiệu khách thường dừng chân. Ở đây tôi khựng lại, chẳng vì lý do gì; nhưng tôi đã đứng vài phút liền với ánh mắt dán chặt vào một cỗ xe đang tiến về phía mình từ đầu kia con đường. Khi nó đến gần hơn, tôi nhận ra đó là chuyến xe ngựa Thụy Sĩ; nó dừng lại ngay chỗ tôi đang đứng; và khi cửa xe vừa mở, tôi nhìn thấy Henry Clerval, vừa thoáng thấy tôi, cậu liền tung cửa nhảy phắt xuống. "Frankenstein thân mến của tôi," cậu kêu lên, "tớ mừng biết bao khi gặp lại cậu! Thật là may mắn làm sao khi cậu lại có mặt ở đây đúng lúc tớ vừa bước xuống xe!"
Không gì có thể sánh bằng niềm vui của tôi khi gặp lại Clerval; sự hiện diện của cậu gợi nhớ trong tâm trí tôi hình ảnh cha, Elizabeth, và tất cả những khung cảnh gia đình thân thương biết bao trong ký ức. Tôi siết chặt tay cậu, và trong khoảnh khắc ấy, mọi nỗi kinh hoàng và bất hạnh đều tan biến; đột nhiên, lần đầu tiên sau nhiều tháng trời, tôi cảm nhận được niềm vui thanh thản và bình yên. Do đó, tôi chào đón người bạn của mình bằng tất cả sự nồng nhiệt nhất, và chúng tôi cùng nhau rảo bước về phía trường đại học. Clerval cứuyên thuyên trò chuyện một lúc lâu về những người bạn chung và sự may mắn của cậu khi được phép đến Ingolstadt. "Cậu có thể dễ dàng tưởng tượng được đấy," cậu nói, "khó khăn biết bao khi phải thuyết phục cha tớ rằng mọi tri thức cần thiết không chỉ gói gọn trong nghệ thuật ghi sổ sách cao quý; và thực ra, tớ tin là cho đến tận phút chót cụ vẫn hoài nghi, bởi câu trả lời quen thuộc của cụ trước những lời nài nỉ không mệt mỏi của tớ vẫn y hệt như vị giáo viên người Hà Lan trong tác phẩm *Vicar of Wakefield*:—'Tôi kiếm được mười nghìn florin một năm mà chẳng cần biết tiếng Hy Lạp, tôi vẫn ăn ngon miệng mà chẳng cần tiếng Hy Lạp.' Nhưng cuối cùng tình cảm dành cho tớ đã chiến thắng sự chán ghét học thức của cụ, và cụ đã cho phép tớ thực hiện một chuyến hải trình khám phá đến vùng đất của tri thức."
"Tớ rất đỗi vui mừng khi được gặp cậu; nhưng hãy nói cho tớ nghe cậu đã để lại cha, các em và Elizabeth trong tình trạng thế nào đi."
"Họ đều khỏe mạnh và rất hạnh phúc, chỉ có điều hơi bất an vì rất ít khi nhận được thư từ cậu. Nhân tiện đây, tớ định quở trách cậu một trận vì chuyện của họ đấy.—Nhưng Frankenstein thân mến của cậu ơi," cậu chợt dừng bước, nhìn trân trân vào mặt tôi, "lúc nãy tớ không để ý thấy trông cậu có vẻ ốm yếu làm sao; gầy và xanh xao quá; trông cậu chẳng khác nào đã thức trắng mấy đêm liền."
“Cậu đoán trúng phóc rồi đấy; dạo gần đây tớ quá mải mê với một công việc đến nỗi chẳng dành cho mình nổi một giấc ngủ tử tế như cậu thấy đấy: nhưng tớ hy vọng, tớ thành tâm hy vọng rằng mọi công việc ấy giờ đây đã chấm dứt, và cuối cùng tớ cũng được tự do.”
Tôi run lên bần bật; tôi không sao chịu đựng nổi khi nghĩ tới, chứ đừng nói là nhắc đến những sự kiện của đêm hôm trước. Tôi rảo bước thật nhanh, và chẳng mấy chốc chúng tôi đã đến nơi. Lúc ấy tôi chợt suy nghĩ, và ý nghĩ đó khiến tôi lạnh sống lưng, rằng sinh vật mà tôi để lại trong phòng có lẽ vẫn còn ở đó, vẫn sống và đang đi lại quanh quẩn. Tôi khiếp sợ khi phải đối mặt với con quái vật ấy; nhưng tôi còn sợ hơn nếu Henry nhìn thấy hắn. Do đó, tôi nài nỉ cậu đứng đợi vài phút dưới chân cầu thang, rồi lao vút lên phòng mình. Tay tôi đã đặt lên ổ khóa cửa trước khi kịp định thần lại. Lúc ấy tôi khựng lại; một cơn run lạnh buốt chạy dọc sống lưng. Tôi giật mạnh tung cửa ra, giống như cái cách trẻ con vẫn hay làm khi mong đợi một bóng ma đang chầu chực ở phía bên kia; nhưng chẳng có gì xuất hiện cả. Tôi rón rén bước vào: căn phòng trống không; và phòng ngủ của tôi cũng đã sạch bóng vị khách gớm ghiếc ấy. Tôi khó lòng tin được một vận may lớn lao nhường ấy lại có thể đến với mình; nhưng khi chắc chắn rằng kẻ thù đã thực sự trốn mất, tôi vỗ tay mừng rỡ và chạy ào xuống chỗ Clerval.
Chúng tôi cùng bước lên phòng tôi, người đầy tớ mang bữa sáng lên ngay sau đó; nhưng tôi không sao kìm n chế nổi cảm xúc của mình. Không chỉ có niềm vui ngập tràn trong tôi; tôi cảm thấy da thịt mình tê rần vì sự nhạy cảm quá mức, và tim đập thình thịch liên hồi. Tôi không thể ngồi yên dù chỉ một tích tắc ở cùng một chỗ; tôi nhảy qua mấy chiếc ghế, vỗ tay và cười vang thành tiếng. Ban đầu Clerval cho rằng tinh thần khác thường của tôi là do vui mừng vì cậu tới; nhưng khi quan sát tôi kỹ hơn, cậu nhận thấy trong ánh mắt tôi một sự hoang dại mà cậu không tài nào lý giải nổi; và tiếng cười lớn, vô lối, vô cảm của tôi khiến cậu vừa hoảng sợ vừa kinh ngạc.
"Victor thân mến," cậu kêu lên, "vì Chúa, có chuyện gì thế? Đừng cười kiểu đó nữa. Cậu ốm nặng quá rồi kìa! Nguyên nhân là gì thế này?"
"Đừng hỏi tớ," tôi thét lên, đưa hai tay che kín mắt, vì tưởng chừng mình lại nhìn thấy bóng ma đáng sợ đang lướt vào phòng; "hắn có thể kể cho cậu nghe đấy.—Ôi, cứu tôi với! Cứu tôi với!" Tôi tưởng tượng ra cảnh con quái vật chồm tới tóm lấy mình; tôi vùng vẫy điên cuồng, rồi ngã bất tỉnh nhân sự.
Tội nghiệp Clerval! Cảm xúc của cậu lúc ấy chắc phải tồi tệ lắm đây? Một cuộc hội ngộ mà cậu hằng mong chờ với biết bao niềm vui, lại biến thành sự cay đắng một cách kỳ lạ như thế. Nhưng tôi chẳng hề hay biết gì về nỗi đau buồn của cậu; bởi lúc ấy tôi đã bất tỉnh nhân sự, và mãi rất lâu sau mới tỉnh lại.
Đó là khởi đầu của cơn sốt thần kinh giam cầm tôi suốt mấy tháng trời. Suốt khoảng thời gian ấy, Henry là người y tá duy nhất chăm sóc cho tôi. Sau này tôi mới biết được rằng, vì biết tuổi cao sức yếu của cha không thích hợp cho một cuộc hành trình dài ngày, và cơn bệnh của tôi sẽ khiến Elizabeth đau khổ biết nhường nào, cậu đã che giấu mức độ trầm trọng của bệnh tình để họ không phải bận lòng. Cậu biết rằng chẳng thể tìm đâu ra một người y tá chu đáo và ân cần hơn chính cậu; và với niềm hy vọng vững chắc rằng tôi sẽ bình phục, cậu không mảy may nghi ngờ rằng thay vì gây tổn hại, cậu đang làm việc tốt đẹp nhất có thể cho họ.
Nhưng thực ra tôi đã lâm trọng bệnh; và chắc chắn chẳng có gì ngoài sự chăm sóc tận tụy và không một phút lơi lỏng của người bạn thân mới có thể kéo tôi trở lại cõi đời này. Hình dáng của con quái vật mà tôi từng ban cho sự sống cứ hiện lên hoài trước mắt tôi, và tôi cứ lảm nhảm không ngớt về hắn. Chắc chắn những lời nói ấy đã khiến Henry kinh ngạc: ban đầu cậu tưởng đó chỉ là những lời sảng hứa của một tâm trí bị tổn thương; nhưng sự ngoan cố khi tôi cứ liên tục nhắc đi nhắc lại một chủ đề ấy đã thuyết phục cậu rằng căn bệnh của tôi thực chất bắt nguồn từ một biến cố kỳ lạ và khủng khiếp nào đó.
Bằng những tiến triển cực kỳ chậm chạp, cùng những lần tái phát liên tục khiến người bạn tôi lo lắng và đau lòng, tôi dần hồi phục. Tôi nhớ lần đầu tiên mình có thể quan sát ngoại vật với chút ít niềm vui, tôi nhận ra những chiếc lá rụng đã biến mất, và những chồi non đang đâm chồi nảy lộc từ những tán cây che bóng râm trước cửa sổ. Đó là một mùa xuân tuyệt diệu; và thời tiết đã góp phần rất lớn vào quá trình bình phục của tôi. Tôi cũng cảm thấy những cảm xúc vui tươi và trìu mến trỗi dậy trong lồng ngực; sự u ám tan biến, và chẳng mấy chốc tôi lại vui vẻ như trước khi bị cơn bệnh định mệnh kia quật ngã.
"Clerval thân yêu," tôi thốt lên, "cậu thật tử tế, thật tốt bụng với biết bao. Toàn bộ mùa đông này, thay vì dành cho việc học tập như cậu đã tự hứa, lại phải tiêu tốn trong căn phòng bệnh của tớ. Làm sao tớ có thể đền đáp cậu đây? Tớ cảm thấy vô cùng ân hận vì sự quấy rầy mà tớ đã gây ra; nhưng chắc cậu sẽ tha thứ cho tớ chứ."
"Cậu sẽ đền đáp tớ hoàn toàn, nếu cậu không bận tâm suy nghĩ nữa, mà hãy mau chóng khỏe lại; và vì trông cậu có vẻ phấn chấn thế này, tớ có thể nói với cậu về một chuyện được chứ?"
Tôi run lên. Một chuyện! Chuyện gì được chứ? Liệu cậu ấy có đang ám chỉ đến cái sinh vật mà tôi thậm chí không dám nghĩ tới hay không?
"Cứ bình tĩnh nào," Clerval nói, khi nhận thấy sắc mặt tôi thay đổi, "tớ sẽ không nhắc đến nếu nó làm cậu kích động; nhưng cha và cô em họ của cậu sẽ vô cùng hạnh phúc nếu nhận được một bức thư chính tay cậu viết. Họ hầu như chẳng biết cậu đã ốm nặng ra sao, và đang vô cùng lo lắng vì sự im lặng kéo dài của cậu đấy."
"Chỉ thế thôi sao, Henry thân mến? Sao cậu lại có thể nghĩ rằng ý nghĩ đầu tiên của tớ lại không hướng về những người thân yêu, những người mà tớ hết mực yêu thương và vô cùng xứng đáng với tình cảm ấy chứ."
“Nếu hiện tại tâm trạng cậu đã ổn định như thế, người bạn của tớ ạ, có lẽ cậu sẽ rất vui khi nhìn thấy bức thư đã nằm ở đây mấy ngày nay dành cho cậu đấy: tớ tin là thư của cô em họ cậu gửi đến.”
