Phòng xét xử ở Stadhuis là một căn phòng vuông vức với những cửa sổ cao và một khán đài chạy quanh ở trên cao, kiểu gì đó pha trộn giữa nhà nguyện và xà lim bị thụt xuống thấp. Không vàng, không nhung, không nội thất xa xỉ, chỉ bốn bức tường trắng toát, đồ đạc màu đen và đơn giản. Phần còn lại của Stadhuis thì lại rất hoành tráng, khiến người ta phải há hốc mồm kinh ngạc. Những cửa vòm cao vút làm thành mái đua mạ vàng, và những tấm bản đồ trên tường được khắc từ đá cẩm thạch sáng lấp lánh. Nhưng trong căn phòng nơi pháp luật được thực thi, một bầu không khí nghiêm trang và ngột ngạt bao trùm. Nella và Cornelia ngồi trên khán đài nhìn xuống khu vực xét xử.

Chánh án, một người đàn ông tên là Pieter Slabbaert, và sáu người khác bắt đầu sắp xếp hồ sơ và ngồi xuống chờ phạm nhân được đưa ra.

“Chắc họ là thành viên của hội đồng xét xử.” Nella nói thầm với Cornelia. Cô ta gật đầu, gần như không thể ngăn được cơn run rẩy. Sáu người đàn ông với độ tuổi khác nhau; vài người trông ưa nhìn hơn người khác, nhưng không ai mặc áo choàng và thắt ruy băng như viên chánh án. Cá tính là một vết đen của thành phố này, và Nella lo rằng trước cáo buộc đối với Johannes, họ sẽ hợp thành một khối tự cho là đúng đắn và thống nhất một cách đáng kinh tởm.

Nella gần như không thể nhìn vào chánh án Slabbaert. Người đàn ông đó khiến nàng liên tưởng đến một con cóc: mặt hình củ hành, mồm rộng ngoác và mắt đờ dẫn. Gian phòng xung quanh nàng bắt đầu đầy người đến xem, trong số họ có nhiều phụ nữ và thậm chí cả con nít. Nella nghĩ nàng nhận ra Christoffel - thằng bé đã báo tin Johannes bị bắt.

“Họ không nên đưa trẻ con đến những nơi như thế này chứ!” Cornelia làu bàu. Sự có mặt của quá nhiều trẻ con khiến cô ta căng thẳng và sốt ruột, như thể chúng ở đây để xem một con cá voi bị mắc cạn.

Bên trái của gian phòng nơi nàng và Cornelia đang ngồi, Nella quan sát Hanna và Arnoud Maakvrede. Vậy là họ đã biết, Nella nghĩ, gật đầu chào, lòng nặng trĩu. Arnoud ra hiệu cho nàng im lặng, và nàng cố tìm thấy sự thoải mái từ cái điệu bộ bí ẩn đó. Có phải ông ta đã biết trước rồi không? Khả năng Arnoud là người Hà Lan hơn là một thiên thần an ủi nàng, cho đến khi nàng tự hỏi rằng sau khi biết kết quả của cuộc xét xử này, liệu ông ta có trở lại là thiên thần và cố giành được chỗ đường còn lại bằng một cái giá thậm chí còn rẻ rúng hơn.

Ở hàng ghế trước phía bên kia gian phòng, Agnes Meermans bùng nhũng trong núi áo lông. “Mặt bà ta sao thế nhỉ?” Cornelia thì thào. Nét mặt Agnes trông thậm chí còn hốc hác hơn khi Nella gặp ở Nhà thờ cổ hồi tháng Mười hai. Trông cô ta như người ốm, hai gò má nhô lên và hốc mắt hõm sâu khi nhìn xuống khu vực xử án. Cô ta đang nghịch nghịch thứ gì đó trong lòng. Agnes đột nhiên nắm lấy tay vịn bằng gỗ ngay trước mặt, những móng tay bị cắn mòn tới thịt. Cái băng đô trước đây hoàn hảo biết mấy giờ lệch sang một bên, những hạt ngọc trai xỉn màu; quần áo thì nhếch nhác. Cô ta trông như một con thú bị mắc bẫy, hai mắt láo liên đảo khắp gian phòng như tìm kiếm thứ gì.

“Tôi biết sao rồi, phu nhân.” Cornelia nói. “Lương tâm cắn rứt, thế đấy.”

Nhưng Nella không chắc như vậy. Thứ mà Agnes đang nghịch nghịch như một đứa bé là gì. Cái vật nhỏ xíu mà cô ta đang nhét vào cổ tay áo là gì thế?

Đằng sau vợ, Frans Meermans ngồi với chiếc mũ rộng vành thường trực trên đầu. Nella tự hỏi tại sao hai người không ngồi cạnh nhau. Khuôn mặt chữ điền điển trai trông ướt át do cơn mưa ban sáng, và anh ta chỉnh lại áo khoác, kéo kéo nó như thể đang quá nóng bức. Nella vỗ vào túi mình, vẫn còn những đồng gun-đơn nhận được từ Arnoud. Nàng cần thuyết phục Meermans rằng tiền đang đến, và còn nhiều nữa là khác. “Chúng ta hãy chôn kín câu chuyện nhớp nhúa này. Chúng ta hãy nói là mọi chuyện chỉ là nhầm lẫn. Chắc chắn ông thấy hiện tình trạng sức khỏe của Agnes không đủ tốt để ngồi vào ghế nhân chứng.” Khi đang suy nghĩ những lập luận đó trong đầu, Nella cố bắt gặp luồng mắt của anh ta, nhưng Meermans không chịu nhìn về hướng nàng, thay vì thế, anh ta nhìn chằm chằm qua đầu vợ, về phía khu vực xử án bên dưới.

Có tiếng hít sâu đồng loạt quanh căn phòng khi Johannes được đưa vào. Nella đưa tay lên che miệng, nhưng Cornelia không thể không thốt lên: “Ông chủ, ông chủ!”

Johannes hất mấy tên lính canh ra, nhưng ông gần như không thể tự đi được. Các thành viên trong hội đồng xét xử quan sát ông, những khuôn mặt đanh lại. Johannes rõ ràng đã bị tra tấn dã man, thương tích đầy mình nhưng chưa đủ để tước đoạt mạng sống của ông. Người ông lệch sang một bên, hai chân gần như không đủ sức di chuyển, kéo lê một chân đằng sau như một miếng giẻ nhàu nhĩ.

Johannes đã nói ông có thể nhìn xuyên qua tường, thấy những đường chân trời, nhưng chỉ sau có vài ngày mà trông ông thay đổi đến chừng nào. Chiếc áo choàng đã sờn rách, nhưng khi ngồi xuống, ông vắt nó ra sau như thể đó là một mảnh vải được dệt nên từ những sợi vàng.

Nhưng ở góc độ nào đó sự ác nghiệt của xiềng xích và đòn roi không hề có tác dụng. Người tù dù vụng về lóng ngóng rõ ràng vẫn giữ được bí mật của mình; nếu không thì chẳng có vụ xét xử hôm nay. Có phải ông không nói gì với họ? Mục đích của phiên tòa này sẽ là để tiếp tục ép cung thông qua việc làm nhục bằng lời nói một hình thức tra tấn dã man khác. Và lần này nó sẽ được người dân chứng kiến. Johannes đã nói gì trong xà lim? Một buổi lễ mà càng nhiều người tham gia thì dường như nó càng có sức thuyết phục hơn.

Nella hình dung hôm ông ở bữa tiệc Hội thợ bạc: sự lịch lãm, sự tinh thông và hóm hỉnh của ông, cách ông lôi cuốn người khác. Những người đó giờ ở đâu rồi? Tại sao chỉ có con nít và dân buôn bán đến để chứng kiến ông kháng án thế này?

“Ông chủ cần có một cây gậy để chống khi đi!” Cornelia thì thầm với nàng.

“Không, Comelia. Ông ấy muốn chúng ta hiểu sự tàn ác của họ.”

“Và thử lòng trắc ẩn của chúng ta nữa.”

Hanna Maakvrede đã chuyển đến ngồi cùng họ, và nắm lấy tay Nella. Khi ba người phụ nữ làm thành một sợi dây xích, Nella cảm thấy tim mình có thể vỡ làm đôi. Suốt thời gian này, nàng đã tưởng Johannes tước mất của Marin cuộc đời mà cô ta muốn, trong khi thực tế ông đã cố giải thoát cho cô ta. Trái tim của Johannes là một thứ có sức mạnh, nhưng hãy xem nó đã dẫn dắt ông đi đâu.

Giá như Marin có thể báo đáp ân huệ đó ngay lúc này, khi nó được cần đến nhất. Có thể đã quá muộn để thuyết phục Jack thay đổi câu chuyện của mình hoặc làm thỏa mãn cơn thịnh nộ của Frans. Khi chính quyền đã dính vào rồi thì làm sao chống lại được cái thể chế đã phát hiện ra một kẻ kê dâm ẩn mình trong lòng nó?

“Không ai có thể thực sự chạm được vào sự giàu có của tôi.” Johannes có lần đã nói. “Nó ở trong không khí.” Nhưng một đứa bé được làm bằng xương bằng thịt thì khác. Hãy cho chúng tôi mượn đứa con sắp chào đời của cô đi, Marin. Ít ra hãy để người khác thấy cuộc hôn nhân của chúng tôi là bình thường.

Hình dung cái nôi bé tí, cái bụng lùm lùm của Marin, cối đường trong tay Agnes và con búp bê không một vết nhơ của Jack, Nella thầm nguyền rủa nhà tiểu họa đã không cảnh báo cho nàng biết việc cần làm, việc cần tránh. Nhà tiên tri để làm gì cơ chứ khi không nói rõ ra điều không thể tránh khỏi?

Hanna nghiêng người về phía nàng. “Nửa số đường chúng tôi lấy sáng nay đã tìm được chỗ bán rồi. Arnoud muốn vận chuyển một ít đến Hague nơi gia đình ông ấy sinh sống. Tôi tin là chúng tôi sẽ sớm lấy thêm. Hãy lưu ý điều này khi cô gặp những khách hàng khác... muốn mua đường nhé.”

Nella cố dằn xuống sự xấu hổ. Nàng không thấy áy náy gì khi lừa dối Arnoud. Ông ta hình như muốn nàng làm vậy, nhưng với Hanna thì khác, nàng thấy hổ thẹn. “Có khách hàng nào của ông ấy biết đường của ai không?” Nàng hỏi.

Lần này Hanna là người đỏ mặt. “Amoud không đá động đến nguồn gốc.” Cô ta nói. “Nhưng chất lượng đường đúng là tuyệt hảo. Tôi nghĩ nếu nó có đến từ con quỷ Beelzebub, chồng tôi vẫn sẽ bán nó.”

Những lời nói của Hanna nhen nhóm trong lòng Nella tia hy vọng. Nhưng ở đây, trong phòng xử án, có cảm giác như thể hoàn cảnh ngặt nghèo của Johannes là thứ chiếm trọn tâm trí nàng. Mưa đã nặng hạt hơn, lộp độp rơi xuống mái nhà.

“Hỡi những công dân Amsterdam lương thiện! Chúng ta là những người may mắn.” Chánh án Slabbaert bắt đầu. Giọng ông ta trầm đục, và vọng lên tít nơi những thường dân đang ngồi trên những hàng ghế gỗ cứng. Đây là người đàn ông đang trong thời kỳ sung mãn nhất của cuộc đời mình, đại diện cho cơ quan quyền lực lập pháp tối thượng, nắm giữ mạng sống của toàn dân trong tay. Ông ta ăn ngon, ngủ kỹ, Nella nghĩ vậy. Với ông ta, nỗi kinh hoàng từ những căn phòng tra tấn bên dưới xa vời vợi hệt như quần đảo Molucca vậy.

“Chúng ta đã làm nên thành công cho thành phố này.” Slabbaert nói. Căn phòng ồ lên sự thừa nhận đầy tự hào, và những thành viên trong hội đồng xét xử gật đầu hưởng ứng. “Chúng ta đã chế ngự được đất và biển; chúng ta tận hưởng cuộc sống trên sự hào phóng của nó. Tất cả quý vị là những con người có đạo đức. Quý vị không hủy hoại bản thân vì sự thừa thãi vận may của mình.”

“Nhưng...” Slabbaert ngừng lời, chĩa một ngón tay về phía Johannes. “Đây là người đàn ông đã trở nên tự mãn. Anh ta nghĩ anh ta đứng trên gia đình mình, trên cả thành phố này, nhà thờ và chính quyền... trên cả Chúa.” Slabbaert lại ngừng, để sự im lặng ngốn lấy lối nói hoa mỹ đầy uy quyền của ông ta. “Johannes Brandt nghĩ anh ta có thể mua được bất kỳ thứ gì. Đối với anh ta mọi thứ đều có một cái giá nhất định. Ngay cả lương tâm của một thanh niên - người mà anh ta đã khống chế để thỏa mãn ham muốn xác thịt và cố mua chuộc sự im lặng của cậu ta.”

Có những tiếng rì rầm hả hê. “Tự mãn”, “thỏa mãn xác thịt” những cụm từ cấm kỵ mang đến cho những người trong phòng xét xử sự kích động khoái trá. Nhưng Nella cảm thấy một nỗi sợ hãi đang trồi lên, như một trong những cái cây độc của Marin.

“Ngài không thể đưa ra một lời cáo buộc như thế được.” Giọng Johannes vụn vỡ và khàn đục. “Hội đồng xét xử chưa đưa ra quyết định và ngài không thể làm thay họ. Hãy trao họ sự tín nhiệm. Họ là những người có đầu óc xét đoán.”

Hai trong số các thành viên hội đồng xét xử mặt sáng lên ra vẻ ta đây. Những người còn lại nhìn Johannes vừa kính sợ vừa ghê tởm.

“Họ là nhóm luật sư giỏi.” Slabbaert nói. “Nhưng tòa sẽ là người có tiếng nói cuối cùng. Bị cáo phủ nhận cáo buộc cưỡng dâm đồng giới đúng không?”

Đây là những lời lẽ mà đám người ngồi trên khán đài chờ đợi. Chúng như thể đi xuyên qua họ, thách thức các bắp thịt của họ hấp thụ chúng, nếm vị tội lỗi của chúng.

“Đúng vậy!” Johannes nói. Ông chìa ra đôi chân bị đánh đến què quặt. “Bất kể các ngài có tra tấn tàn bạo đến cỡ nào.”

“Vui lòng trả lời ngay vào vấn đề!” Slabbaert nói, lật lật đám giấy tờ trước mặt. “Vào Chủ nhật, ngày Hai mươi chín tháng Mười hai năm ngoái, tại kho hàng trên Eastern Islands, Jack Philips đến từ Bermondsey, London, có trình báo bị cáo đã cưỡng dâm cậu ta. Vào ngày của Chúa mà cậu ta bị vùi dập tả tơi thâm tím mình mẩy đến mức gần như không thể đi nổi.”

Cả gian phòng xôn xao. “Xin giữ trật tự!” Slabbaert lớn tiếng. “Vui lòng giữ trật tự.”

“Không phải tôi!” Johannes nói át tiếng la ó ầm ĩ.

“Những nhân chứng sẽ thề trên sách Kinh rằng họ đã trông thấy bị cáo.”

“Thế tôi là người dễ nhận biết lắm hay sao?”

“Bị cáo là một gương mặt quen thuộc với nhiều người. Giờ không phải là lúc để vờ khiêm tốn. Bị cáo là người có quyền lực, một thủ lĩnh giàu có. Bị cáo thường ở ngoài cảng, kho hàng, cầu tàu. Hành động bị cáo phạm phải...”

“Được cho là phạm phải...”

“Đi ngược lại với tất cả những gì tốt đẹp, tất cả những gì đúng đắn. Hành xử của bị cáo đối với gia đình mình, thành phố mình, đất nước mình, là cách hành xử của ma quỷ.”

Johannes nhìn lên bầu trời qua ô cửa sổ hình vuông tít trên cao. Các thành viên trong hội đồng xét xử cựa quậy trên những chiếc ghế nhỏ. “Lương tâm tôi trong sạch.” Ông nói khẽ. “Mọi thứ ngài buộc tội tôi cũng giả như hàm răng của ngài vậy.”

Bọn trẻ trong phòng xử án cười rộ lên.

“Coi thường tòa cũng giống như tội kê dâm...”

“Có thể tôi cũng sẽ bị ghép vào tội coi thường quan tòa luôn đấy, ngài Slabbaert. Ngài sẽ làm gì? Dìm nước tôi hai lần vì đã cho người dân thấy ngài kiêu căng tự phụ thế nào sao?”

Đôi mắt thô lố của Slabbaert lồi ra, hai má phình to chảy xuống trong cơn giận dữ cố kìm nén.

“Cẩn thận, Johannes!” Nella nghĩ.

“Khi được tòa hỏi...” Slabbaert nói. “Bị cáo hãy trả lời với sự tôn trọng theo quy định của luật pháp.”

“Vậy hãy hỏi tôi một câu hỏi xứng đáng với sự tôn trọng đó.”

Các thành viên trong hội đồng xét xử có vẻ thích thú với màn đối đáp ấy, đầu họ đưa qua đưa lại giữa hai người.

“Bị cáo kết hôn chưa?” Slabbaert hỏi.

“Rồi.”

Nella ngồi sụp người xuống ghế. Agnes nhìn về phía nàng, miệng méo xệch.

“Vậy bị cáo là kiểu chồng như thế nào?”

“Tôi là người lành lặn, không phải sao?”

Vài đàn ông trong phòng cười, và Johannes nhìn lên. Ông nhận ra gương mặt của Cornelia tì lên tay vịn, và mỉm cười gượng gạo.

“Đó không phải là câu trả lời cho câu được hỏi.” Slabbaert nói, hơi cao giọng. “Bị cáo là chồng tốt hay chồng tồi?”

Johannes so vai. “Tôi tin tôi là chồng tốt. Vợ tôi hài lòng. Cô ấy giàu sang và an toàn.”

“Đó là câu trả lời của một lái buôn. Giàu sang không có nghĩa là hài lòng.”

“À, vâng, tôi quên mất những khổ sở về tinh thần của ngài khi nhắc đến tiền, ngài Slabbaert. Thử nói điều đó với một người làm công nhật xem một người giữ cho nền Cộng hòa này không bị chìm và gần như không thể kham nối món tiền thuê nhà ấy. Hãy thử nói với anh ta rằng an toàn không có nghĩa là hạnh phúc đi.”

Một vài tiếng xì xầm tán thành nổi lên trong gian phòng và một thành viên trong hội đồng xét xử ghi chép gì đó.

“Bị cáo có con chưa?” Slabbaert hỏi.

“Chưa.”

“Tại sao chưa?”

“Chúng tôi mới cưới nhau được bốn tháng.” Cornelia nắm chặt lấy tay Nella. Johannes vô tình ném đi cái cơ hội lấy đứa bé của Marin làm phao cứu mình.

“Bị cáo bao lâu thì ăn nằm với vợ một lần?”

Johannes khựng lại. Nếu viên chánh án muốn trấn áp ông bằng cách đề cập đến chuyện phòng the theo lối trắng trợn như thế thì ông ta đã thất bại. Các thành viên hội đồng xét xử chồm người về phía trước, cả Frans Meermans cũng vậy. Agnes nắm chặt hai tay vào tay vịn, đợi chờ như một con kền kền thối tha.

“Thường xuyên hết sức có thể.” Johannes nói. “Tôi phải đi xa nhiều.”

“Bị cáo kết hôn cũng muộn đúng không?”

Johannes nhìn lên khu vực cử tọa. “Vợ tôi xứng đáng cho sự đợi chờ đó.”

Giọng nói dịu dàng của ông rõ ràng từng âm tiết, và Nella cảm thấy một cơn buồn bã len lỏi khắp người. Hai người phụ nữ đằng sau nàng thở ra tán thưởng.

“Suốt nhiều năm bị cáo đã tuyển dụng nhiều thợ học việc tại nhiều phường hội khác nhau.” Slabbaert nhận xét.

“Đó là bổn phận của tôi với tư cách là một công dân Amsterdam và một thành viên thâm niên của VOC. Tôi hạnh phúc khi làm điều đó.”

“Vài người có thể nói là quá hạnh phúc. Suốt nhiều năm, đa phần là nam thanh niên.”

“Thưa tòa, chẳng phải tất cả những thợ học việc đều là nam thanh niên sao?”

“... với số lương lớn hơn nhiều so với những thành viên thâm niên khác của hội hay những đại diện VOC đã tuyển dụng. Tòa có số liệu ở đây.”

Johannes so vai. “Tôi có nhiều tiền hơn hầu hết bọn họ.” Ông nói. “Người ta muốn được học hỏi từ tôi. Thậm chí có người sẽ cho rằng đó chính là lý do tôi có mặt ở đây.”

“Ý bị cáo là gì?”

“Những người thợ săn nghèo nhất luôn muốn con hươu đực lớn nhất. Tôi tự hỏi, thưa ngài chánh án Slabbaert, ai sẽ tiếp quản công việc của tôi nếu tôi bị dìm chết? Sẽ là ngài, chia nhỏ nó ra và khóa kín nó trong những cái két của ngài ở Stadhuis phải không?”

“Bị cáo sỉ nhục cả thành phố Amsterdam này!” Slabbaert hét lên. “Bị cáo khiến tất cả những người có mặt ở đây ghê tởm bằng cái lối ăn nói bóng gió.” Viên chánh án nhìn các thành viên hội đồng xét xử. “Xem thành phố này như một món đồ chơi, đánh giá thấp mọi thứ chúng ta gây dựng nên.”

“Đó không phải là sự thật. Đó là ý kiến của ngài.”

“Bị cáo cũng đã thu nhận một người da đen, đúng không?”

“Cậu ấy đến từ Porto-Novo, Dahomey.”

“Bị cáo đã giữ anh ta ở nhà mình, dạy anh ta theo cách của chúng ta. Bị cáo đã thuần hóa một tên mọi.”

“Ngài đang nói lòng vòng gì thế, ngài Slabbaert? Ngài nhằm vào điều gì vậy?”

“Chỉ để chứng tỏ bị cáo có sở thích khác người. Nhiều đồng nghiệp của bị cáo sẽ chứng thực điều đó. Cho gọi nguyên đơn!” Slabbaert giọng tức giận, khiến Johannes mở to mắt ngỡ ngàng.

“Nguyên đơn?” Nella quay sang Cornelia. “Tôi tưởng hôm nay chỉ luận tội?” Nhưng không, họ nghe tiếng bước chân, và hai cô gái nhìn xuống trong kinh hoàng khi cai ngục đưa người cáo buộc Johannes đi qua cửa phòng.