Một mùi ngọt lừ không cưỡng nổi đánh thức nàng dậy. Nella mở mắt và trông thấy Marin lặng lẽ ngồi dưới chân giường với đĩa bánh xốp đặt trên lòng. Marin không ý thức được rằng ánh nhìn của cô ta đã dịu dàng đi rất nhiều, đôi mắt xám cụp xuống, môi mím chặt thất vọng. Cô ta đã ngồi thế suốt bảy ngày ròng, và lần nào Nella cũng vờ say ngủ.
Hình ảnh của Johannes và Jack Philips liên tục chờn vờn trong đầu Nella, hệt một con bướm đêm đập cánh rập rờn. Bằng sức mạnh của ý chí, Nella đã khiến nó mất khả năng bay. Nàng vô hiệu hóa con bướm và bứt đi hai cánh của nó. Nhưng nó vẫn còn nguyên ở đó.
Hai con người ấy đã làm gì trong văn phòng trước khi nàng vào - ăn nằm với nhau trên một tấm bản đồ trải rộng với những vị thần bên trên thế giới bằng giấy của mình chăng? Mình không thể sống ở Amsterdam này được, Nella nghĩ. Ước gì mình ở thật xa khỏi nơi này. Mình có cảm giác như tuổi chưa đến mười tám nhưng phải mang một gánh nặng của một người mười tám tuổi. Như thể nàng sống cả cuộc đời chỉ trong một khoảnh khắc, và nàng đang bơi xuyên qua một đại dương giả định mà không có cách nào vào được tới bờ. Mình thật ngu ngốc khi tưởng có thể biến Amsterdam thành của mình, rằng mình có thể sánh đôi với Johannes Brandt! Mình đã tự thu đôi cánh của chính mình. Mình chẳng có phẩm giá hay tự trọng gì cả.
Căn nhà trong hình hài chiếc tủ có ngăn kéo, không người ở, đứng lù lù trong góc. Ai đó đã kéo kín rèm, và dường như nó nở phình ra khi những tia nắng mặt trời chiếu sáng lên nó. Marin cũng để ý thấy điều đó. Cô ta đặt đĩa bánh xốp xuống sàn và chậm rãi đi về phía đó, đưa tay vào bên trong phòng khách nhỏ. Lấy ra cái nôi, cô ta đặt nó lắc lư trên lòng bàn tay.
“Đừng động vào nó!” Nella gắt lên những lời đầu tiên sau một tuần. “Những thứ đó không phải của cô.”
Marin giật mình và cất cái nôi vào. “Có bánh xốp nước hoa hồng cho chị đây này.” Cô ta nói. “Vị quế và gừng. Cornelia có vỉ nướng bánh mới.”
Nella tự hỏi Cornelia đã làm gì để xứng đáng được nhận một cái vỉ mới. Lò sưởi đã được nhóm lên, rạng rỡ và vui tươi. Bên ngoài, mùa đông đã thực sự đến và trong phòng có thể cảm nhận được không khí lạnh căm.
“Chẳng phải cô từng bảo một cái bụng rỗng thì tốt cho đầu óc hơn sao?” Nàng nói, dù nàng vẫn ăn những bát hutspot[1] và những lát gouda[2] mà Cornelia để bên ngoài cửa. Bella cảm thấy những lời buộc tội sôi sục lên trong lòng, sẵn sàng bùng nổ.
“Ăn đi này!” Marin nói. “Xin chị! Rồi chúng ta nói chuyện.”
Nella đón lấy cái đĩa sứ Delft có trang trí hoa văn cầu kỳ. Marin đập phồng những chiếc gối của nàng, rồi lại về chỗ ngồi dưới chân giường. Những chiếc bánh xốp vàng ruộm và giòn tan cùng mùi hoa hồng thơm dịu lẫn với mùi gừng cay nồng. Từ trong góc con Peebo kêu ken két trong lồng, như thể nó cảm nhận được sự chấp nhận miễn cưỡng của Nella.
Marin sẽ nói gì, khi nghe mình kể những gì mình đã trông thấy, nàng tự hỏi?
“Chị ra khỏi giường một lát nhé?” Giọng Marin hệt như một nữ hoàng cố đánh bạn với một nông dân nghèo.
Nella chỉ về phía chiếc tủ có ngăn kéo. “Tôi nghĩ cô sẽ vui hơn khi trông thấy tôi trong đó.”
“Ý chị là gì?”
“Cuộc đời của tôi ở đây đã chấm dứt.”
Marin cứng người, và Nella đẩy chiếc đĩa bánh xốp ăn dở về phía em chồng. “Cô đừng ra lệnh nữa, Marin. Tôi hiểu hết rồi.”
“Nhưng tôi tự hỏi sao chị hiểu được?”
“Tôi hiểu” Nella hít sâu. “Có điều này cô phải biết...”
Máu dồn lên khuôn mặt nhợt nhạt của Marin “Điều gì?” Cô ta hỏi. “Có chuyện gì thế?”
Trong khoảnh khắc, nàng cảm thấy mình có chút quyền lực khi biết điều mà người khác không biết, hai tay nàng đặt trên tấm khăn trải giường và nàng nhìn chằm chằm vào đôi mắt màu xám của Marin. Cơ thể nàng nặng như chì, neo chặt vào mặt giường.
“Tôi ở rịt trong phòng suốt cả tuần nay là có lý do đấy, Marin. Johannes... anh trai của cô... Không, tôi không thể nói ra được.”
“Nói điều gì?”
“Johannes là... anh trai của cô là... một kẻ kê dâm.”
Marin chớp mắt. Hình ảnh Johannes và Jack hiện ra sống động trong đầu Nella. Một miếng bánh mắc nghẹn nơi cổ họng nàng. Marin vẫn không nói gì, thay vì thế, cô ta nhìn lảng sang chỗ hoa thêu trên tấm khăn trải giường, những chữ B bụng to giữa những hình trang trí hoa lá và chim chóc.
“Tôi rất xin lỗi về nỗi đau khổ và thất vọng của chị, Nella!” Marin cất giọng khẽ khàng. “Tôi thừa nhận là Johannes không như hầu hết những người chồng khác.”
Thoạt đầu, Nella không hiểu. Rồi khuôn mặt Marin quay về phía nàng hệt một cuốn sách mà các trang đầu mở toang. Một cảm giác như kiến bò râm ran khắp người nàng. Hai má nàng nóng bừng lên, mạch chạy dồn.
“Cô đã biết trước rồi? Cô đã biết từ trước?” Nàng cảm thấy mình sắp bật khóc nức nở. Điều này gần như còn tệ hơn cả việc nhìn thấy chồng mình trần truồng trong văn phòng với Jack nữa. “Trời ơi! Tôi là con ngốc trong mắt các người. Tôi đã là con ngốc ngay từ khi đến đây.”
“Ở đây không ai cười nhạo chị hết, Petronella. Không bao giờ. Không ai xem chị là kẻ ngốc cả.”
“Các người đã làm nhục tôi. Và giờ thì chính mắt tôi đã chứng kiến điều đó. Cái điều ghê tởm, kinh khủng mà ông ta đã làm với người thanh niên đó...”
Marin đứng lên đi đến bên cửa sổ. “Thế Johannes có khiến chị căm ghét anh ấy hoàn toàn không?”
“Sao hả? Đúng rồi. Những kẻ kê dâm... hãy coi chừng họ.” Pellicorne đã nói thế. “Cơn thịnh nộ của Chúa sẽ nhấn chìm vùng đất này.” Tôi là vợ của ông ta, Marin!” Những lời lẽ cứ thế tuôn ra khỏi miệng nàng, những lời nàng chưa từng nghĩ mình sẽ nói ra. Từng lời, từng lời một, nàng cảm thấy người nhẹ hẫng đi, như có thể bay lên được.
Marin bấu chặt lấy khung cửa sổ cho đến khi những đầu ngón tay trắng bệt. “Chị nhớ cũng nhiều đấy chứ.”
“Cô đã biết trước là Johannes sẽ không yêu tôi!”
Marin nói, giọng vỡ vụn: “Tôi đã tự hỏi sao anh ấy không thể làm được điều đó. Tôi... không phải lúc nào cũng hiểu.” Cô ta ngừng lời. “Anh ấy có thích chị.”
“Như một con vật cưng. Và ông ta thậm chí còn thích Rezeki hơn. Tôi không thể tha thứ cho trò lừa bịp này, sự nhục nhã này! Cô đã biết trước tôi sẽ sống một cuộc sống như thế nào. Đêm nào tôi cũng đợi chờ mòn mỏi...”
“Tôi không xem đấy là một trò lừa bịp, Nella! Đó là một cơ hội. Cho bất kỳ ai.”
“Cô? Có phải tự Johannes chọn tôi không?”
Marin ngập ngừng. “Johannes chần chừ. Anh ấy không muốn. Nhưng... tôi điều tra. Một người bạn của cha cô ở thành phố có nhắc đến chuyện cha cô khiến gia đình lao đao về mặt tài chính sau khi mất. Mẹ cô rất sốt sắng. Tôi nghĩ chuyện đó sẽ giúp tất thảy hài lòng.”
Nella hất văng cái đĩa xuống sàn khiến nó vỡ làm ba mảnh. “Còn tôi thì có cơ hội gì chứ, Marin?” Nàng hét lên. “Cô kiểm soát mọi thứ. Cô đặt may quần áo cho tôi, cô giữ sổ sách, cô lôi tôi đến nhà thờ, cô đẩy tôi vào những bữa tiệc phường hội nơi ai nấy đều găm vào tôi những ánh nhìn tọc mạch. Tôi đã rất biết ơn khi cô để tôi chơi đàn luýt. Thật thảm hại! Tôi là người vợ danh chính ngôn thuận trong ngôi nhà này nhưng không hơn gì Cornelia.”
Marin đưa tay lên che mặt khi không khí trở nên nặng nề giữa hai người. Nella cảm thấy sức mạnh của mình trỗi dậy khi nàng trông thấy Marin đang cố giữ bình tĩnh.
“Marin, thôi vờ bình tĩnh đi! Đây là một thảm họa.” Nước mắt ậng lên bờ mi và Nella cố ngăn chúng lại, nhưng chúng vẫn lăn xuống má nàng bất chấp sự cố gắng của nàng. “Làm thế nào tôi có thể sống hạnh phúc với một người sẽ bị hỏa thiêu dưới địa ngục đây?”
Nét mặt Marin trở nên giận dữ. “Chị im đi! Im đi... Gia đình chị không có gì ngoài cái họ của chị. Cha chị đã đẩy cả nhà chị vào cảnh túng bẩn. Đúng ra chị có thể đã làm vợ một gã nông dân nào đó rồi.”
“Điều đó thì có gì sai chứ?”
“Chị bảo mười năm nữa thôi những con đập bị vỡ, hai tay chị trầy da chảy máu và mười đứa trẻ quấn quanh chân chị réo đòi ăn. Chị cần sự an toàn, chị muốn trở thành vợ một nhà buôn!” Nella im lặng. “Petronella? Chị định làm gì?”
Khi giọng Marin trở nên mỗi lúc một hoảng loạn, Nella bỗng nhận ra rằng rốt cuộc nàng đã thực sự nắm trong tay một thứ quyền lực nào đó. Có phải Marin sợ mình sẽ đến gặp các thị trưởng không? Nàng hoang mang nhìn chằm chằm vào khuôn mặt nhợt nhạt đau đớn của Marin, choáng váng với ý nghĩ một đứa con gái mười tám tuổi đến từ Assendelft có thể đi trình báo những người đứng đầu Amsterdam rằng người chồng thương nhân đáng tôn kính của nàng bị quỷ ám.
Ồ, mình có thể làm điều đó lắm chứ, Nella nghĩ. Ngay lúc này, nàng cảm thấy muốn làm điều đó thật. Mình có thể trình báo về Jack Philips luôn. Ai ngăn được mình chứ, nếu mình muốn đi? Mình có thể nghiền nát cuộc đời người phụ nữ này trong một câu nói và giải thoát chính mình ra khỏi tất cả những mối nhục nhã.
Như thể đọc được ý nghĩ của nàng, Marin nói “Chị là một phần của gia đình này, Petronella Brandt. Sự thật về nó dính vào chị như dầu trên một con chim. Chị muốn sao, sống nghèo túng như xưa ư? Và chuyện gì sẽ xảy ra với Otto và Cornelia nếu chị để lộ bí mật này ra ngoài?”
Cô ta đang hai tay ra như đôi cánh, và Nella cảm thấy cơ thể mình co rút lại sát giường.
“Chúng ta không thể làm được gì đâu, Petronella. Chúng ta chỉ là đàn bà...” Marin nói. “Không làm được gì cả.” Mắt cô ta cháy rực lên đến nỗi Nella trước giờ chưa từng thấy. “Nếu gặp may thì tất cả những gì chúng ta có thể làm là sửa chữa những lỗi lầm do người khác gây ra mà thôi.”
“Agnes hạnh phúc mà.”
“Agnes ư? Ôi, cô ta diễn đấy! Chuyện gì sẽ xảy ra nếu cuộc hôn nhân của cô ta chấm dứt? Đồn điền đó là của cha cô ta và bây giờ cô ta trao nó cho chồng mình. Điều khiến tôi kinh ngạc là cô ta lại cho rằng làm thế là sáng suốt. Một vài người trong chúng ta có thể làm việc...” Marin kêu lên. “Những công việc nặng nhọc, mà chúng ta thậm chí chỉ được trả bằng phân nửa đàn ông. Nhưng chúng ta không có tài sản riêng, chúng ta không thể trình một sự việc lên tòa. Điều duy nhất họ nghĩ chúng ta có thể làm là sinh con đẻ cái cho họ để rồi chúng trở thành tài sản của họ.”
“Nhưng cô chưa có chồng, cô không...”
“Có những phụ nữ mà chồng của họ không chịu để họ yên. Cứ sinh hết đứa này đến đứa kia cho đến khi họ không còn gì ngoài một cơ thể nhăn nhúm hệt một cái bao tải.”
“Tôi chấp nhận làm một cái bao tải nhăn nhúm nếu điều đó có nghĩa là tôi không cô lẻ! Một người vợ công khai, một cuộc sống riêng tư... chẳng phải bình thường là thế sao?”
“Có bao nhiêu phụ nữ chết trên giường sinh, Petronella? Có bao nhiêu cô gái đầu tắt mặt tối quay cuồng trong hàng mớ công việc nội trợ đến mức gần như không còn thời gian để thở?”
“Thôi quát vào mặt tôi nữa đi! Ở Assendelft cũng có những đám tang như thế. Tôi hiểu sự nguy hiểm đó.”
“Petronella...”
“Mẹ tôi có biết ông ta như vậy không? Có biết không?”
Marin, nín thở, dừng lại. “Chắc là không. Nhưng bà nói với tôi rằng chị là một cô gái có sức tưởng tượng phong phú, mạnh mẽ và có khả năng... và rằng chị sẽ phát triển ở thành phố này. “Nella sẽ tìm được cách.” Bà ấy viết. “Assendelft quá nhỏ bé cho tâm hồn của nó.” Tôi tin vào điều đó.”
“Có lẽ...” Nella nói. “Nhưng cái quyết định về việc tôi sẽ không bao giờ được sống như một phụ nữ đúng nghĩa không nằm trong quyền lựa chọn của cô.”
Cái cười nhếch mép của Marin khiến Nella rát cả da. “Ý chị là gì? Một phụ nữ đúng nghĩa ấy?”
“Một phụ nữ đúng nghĩa là lấy chồng và...sinh con.”
“Thế tôi thì sao? Tôi thì không phải là một phụ nữ đúng nghĩa chắc?”
“Cả hai chúng ta đều không phải.”
Marin thở dài, xoa xoa trán. “Khỉ thật! Tôi không định nổi nóng. Nó cứ thế đến và tôi không kiểm soát được. Xin lỗi chị!”
Sự thành thật trong lời xin lỗi mang lại hòa bình trong chốc lát. Kiệt sức, Nella nằm trở lại xuống giường. Marin hít sâu. “Nella à, trong thành phố này lời nói là nước...” Cô ta nói. “Một giọt tin đồn thôi là có thể nhấn chìm tất cả chúng ta.”
“Có phải cô và Johannes hy sinh tương lai của tôi vì tương lai của hai người đang lâm nguy?” Nella hỏi.
Marin nhắm mắt. “Cuộc hôn nhân này mang lại lợi ích cho chị, chẳng phải sao?”
“Ở Assendelft làm gì có chuyện tôi sẽ chết dưới nước.”
“Nhưng cuộc sống của chị ở đó cũng hệt như ở dưới nước thôi: vài con bò cái, ngôi nhà trống huơ trống hoác, và nỗi chán chường. Tôi từng nghĩ cuộc hôn nhân này có thể mang lại cho chị một chuyến phiêu lưu.”
“Tôi tưởng cô bảo phụ nữ thì không có chuyện phiêu lưu.” Khi nhắc đến điều này, nàng nghĩ về nhà tiểu họa trên phố Kalverstraat. “Ta đang gặp nguy hiểm phải không, Marin? Tại sao ta cần tiền từ chỗ đường đó? Johannes sẽ không bán nó nếu ông không bị ép buộc.”
“Hãy giữ kẻ thù ở bên ta.”
“Tôi tưởng Agnes Meermans là bạn của cô.”
“Lợi nhuận từ chỗ đường đó sẽ bảo vệ chúng ta.” Marin đáp, lại nhìn ra cửa sổ. “Ở Amsterdam, Chúa, vì tất cả vinh quang của Người, nhúng tay vào mọi thứ, không từ việc gì.”
“Sao cô có thể nói ra một điều như thế? Trong khi cô là một con chiên ngoan đạo...”
“Điều tôi tin không liên quan gì đến những gì tôi có thể kiểm soát. Chúng ta không nghèo, nhưng đường là con đập ngăn những cơn sóng ngày một dâng cao. Và cả chị cũng đang bảo vệ chúng tôi, Petronella.”
“Tôi bảo vệ các người ư?”
“Đúng thế. Và... tin tôi đi, chúng tôi... rất biết ơn.”
Chứng kiến cô em chồng lúng túng bày tỏ hàm ân khiến Nella như nở từng khúc ruột và mát lòng mát dạ khi thấy mình ít nhiều cũng quan trọng trong ngôi nhà này. Nàng nhìn chăm chăm vào những hoa văn trên tấm trải giường, cố giấu sự hài lòng.
“À, Marin này... sẽ ra sao nếu Agnes và Frans biết chuyện về Johannes?”
“Hy vọng họ sẽ có lòng nhân từ.” Marin dừng lại, tìm một cái ghế. “Nhưng tôi không tin vào điều đó.”
Trong bầu không khí im lặng bức bối, Marin từ từ đổ người xuống ghế hệt một con rối, hai chân xếp lại bên dưới, hai cánh tay buông thõng, đầu rũ xuống, cằm chạm ngực. “Chị có biết họ làm gì với những người như anh trai tôi không?” Cô ta hỏi. “Họ sẽ dìm nước cho chết đuối. Các quan tòa sùng đạo sẽ đeo đá lên cổ họ và đẩy họ xuống nước.” Như thể một làn sóng có sức tàn phá khủng khiếp ập xuống thân người Marin. “Nhưng cho dù họ có lôi ngược anh ấy lên trở lại và xẻ người anh ấy ra...” Cô ta nói. “Thì họ vẫn không thể tìm thấy cái họ muốn.
“Tại sao không?”
Nước mắt bắt đầu tuôn thành dòng xuống hai bên má nhợt nhạt của Marin. Cô ta ấn mạnh tay vào ngực như thể muốn nén chặt nỗi đau vào bên trong. “Vì rằng, Petronella à, trong linh hồn anh ấy có một thứ gì đó mà không ai có thể lấy ra được.”
❀ ❀ ❀
[1] Tiếng Hà Lan, nghĩa là thịt cừu hầm rau.
[2] Phô mai Hà Lan.