Vào sáng thứ Bảy, Nella lấy từ chạn ra một chiếc bánh, nghĩ nó được làm từ quả mọng. Nàng đói ngấu vì gần như chẳng ăn uống gì từ sau buổi tuyên án.

Vỏ bánh đã đánh lừa nàng, hóa ra chiếc bánh được làm từ cá lạnh - một loại cá bon tầm thường được cho vào chỗ nàng hy vọng là một loại quả mùa đông. Trong tình trạng căng thẳng, Nella gần như cảm thấy ngay cả thức ăn cũng đang chế giễu nàng. Nàng tự hỏi một cách khổ sở liệu có khi nào Cornelia sẽ lại tẩm đường món gì đó nữa không. Hình ảnh quả óc chó bọc đường có lẽ sẽ gợi nhớ về Marin và những thói quen ẩm thực trái ngược của cô ta.

Với cái bụng réo ầm ầm, Nella đến cửa hàng của Hanna và Arnoud, dưới biển hiệu Hai cối đường.

“Chúng tôi sẽ lấy thêm.” Arnoud nói khi nhìn thấy nàng. “Nó rất hòa hợp với sáp ong, và chắc chắn là cô rất muốn đẩy chỗ đường đó đi.”

“Noud!” Hanna mắng chồng. “Tôi xin lỗi, Nella! Ở Hague, ông ấy không được học cách ăn nói đúng khuôn phép.”

Nella mỉm cười. Kinh doanh là kinh doanh. Tôi không buộc phải thích ông, Arnoud, nàng nghĩ; dù nàng mến Hanna một người khéo ăn nói trong chiếc tạp dề bẩn. Ngay khi chỗ đường đó được bán, Nella thầm nghĩ nhất định sẽ nhét con búp bê của Arnoud vào một nhà nuôi ong của thành phố, để con búp bê bị bầy ong háu ăn bu đầy cho bõ ghét.

“Nào...” Hanna nói, ra hiệu cho nàng ngồi xuống trên chiếc ghế băng sạch bong trước cửa hàng. Amoud quày quả trở ra sau, đập ầm ĩ những cái khay.

“Thử món nước uống hột ca cao tôi làm xem nào.” Hanna vui vẻ. “Tôi có cho vào một chút đường của cô đấy, và một ít hạt vani.”

Đúng là ngon thật. Như một ký ức tuổi thơ hạnh phúc khiến Nella cảm thấy ấm áp.

“Cô nghe tin gì chưa?”

“Tin gì?”

“Các thị trưởng đã bỏ lệnh cấm làm bánh hình nhân rồi. Dù bánh hình chó của tôi rất phổ biến, nhưng tôi vẫn hài lòng vì chúng tôi có thể quay lại việc làm bánh tình nhân cho những ai may mắn còn trẻ, yêu và được yêu. Đó là một tin vui cho số hàng của cô.”

Nella cầm chiếc cốc sành ấm nóng, lòng dậy lên hàm ơn. Đúng là một tin vui, thế nhưng vẫn không đủ để xóa tan tâm trạng ảm đạm chất chứa trong lòng nàng. “Tôi không đi lâu được.” Nàng nói, nghĩ về những người ở nhà mình, một nửa số họ nàng chỉ mới gặp.

“Dĩ nhiên rồi!” Hanna nói, nhìn nàng dè dặt.

Liệu chị ấy có biết không nhỉ, Nella tự hỏi. Rốt cuộc thì Cornelia có giữ mồm giữ miệng không? “Nhưng cảm ơn chị!” Nàng nói. “Vì tình bạn của chị cũng như việc chị giúp bán đường.”

“Làm gì giúp cô được thì tôi sẽ làm.” Hanna nói.

Nella hình dung Hanna và Cornelia trong trại mồ côi. Họ đã thề với nhau điều gì - một lời thề máu cho đến khi cái chết chia lìa chăng?

Hanna hạ thấp giọng. “Từ khi tôi kết hôn...” Cô ta ngừng lời, nhìn qua vai về phía Arnoud. “Lúc nào cũng làm việc không ngơi tay.”

“Chị có Arnoud cơ mà.”

“Chính xác.” Hanna mỉm cười. “Ông ấy không phải người thô lỗ, cũng không ích kỷ. Bụng làm dạ chịu chứ sao. Tôi chọn ông ấy rồi thì tôi phải chấp nhận dù có thế nào.” Cô ta ngả người về phía trước, thì thào: “Chúng tôi sẽ trả cho cô số tiền cô cần. Từ những hạt nhỏ sẽ sinh ra những bông hoa lớn.”

Nella nhìn vào nhà bếp. “Nhưng Arnoud sẽ nói gì? Tôi không thể bán với giá thấp được.”

Hanna so vai. “Có cách thuyết phục thôi. Đó cũng là tiền của tôi mà. Tôi đã kiếm và để dành được trước khi kết hôn. Anh trai tôi mua chứng khoán cho tôi và khi có lời rồi thì tôi bảo anh ấy dừng. Anh ấy nghe theo, không giống như vài người.” Cô ta thở dài. “Arnoud khâm phục những khả năng của tôi, nhưng hình như ông ấy đã quên một nửa số vốn của mình. Ông ấy thích vai trò mới là người bán đường. Nó mang lại cho ông ấy chỗ đứng trong Hội thợ làm bánh. Họ có thể bầu ông ấy lên làm chủ tịch. Sản phẩm tốt, nên họ nghĩ ông ấy cũng vậy.” Hanna mỉm cười. “Những công thức mới, những kế hoạch mở rộng. Ông ấy muốn mang đường đi bán ở Delft và Leiden, cũng như ở Hague.” Hanna ngừng lời. “Quyết định nào tôi cũng khuyến khích.”

“Chị đi cùng ông ấy không?”

“Phải có người ở lại buôn bán chứ. Chúng tôi sẽ lấy thêm ba trăm cối đường nữa. Và đưa cho cô sáu ngàn. Vậy là công bằng, có phải không? Đường mang lại ích lợi cho tôi hơn cả kim cương đấy.”

Cô ta mua được cái gì ở đây - sự bình yên, hay sống vui với công việc vất vả của chính mình? Mặt Nella sáng lên khi nghe đến số tiền Hanna hứa trả.

“Về lâu dài...” Hanna nói. “Tôi tin nó sẽ mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta.”

Nella đi nhanh khỏi tiệm bánh của vợ chồng Hanna và Arnoud về phía Stadhuis. Cai ngục đưa nàng đi qua các cánh cổng, nàng giẫm chân lên lối hành lang cũ, và cánh cửa xà lim của Johannes mở ra. Lần này là ba đồng gun-đơn để cuộc đi thăm kéo dài hơn mười lăm phút theo quy định. Sự tồn tại có thời hạn của Johannes khiến ông đắt giá hơn. Nhưng Nella cũng chấp nhận bỏ ra gấp mười lần như thế nếu buộc phải vậy. Nella để ý thấy có mùi nước hoa hồng đặc trưng và bí đỏ phảng phất quanh người cai ngục. Kiểm tra tiền trong tay, anh ta gật đầu rồi đóng cửa xà lim.

Ai đó, có lẽ là Cornelia, đã cạo râu cho Johannes, khiến ông đã nhợt nhạt lại càng nhợt nhạt hơn, như thể cái sọ bị lộn ngược từ trong ra ngoài. Lẽ ra mình nên mang cho ông ấy một chiếc sơ mi mới, nàng nghĩ, đăm đăm nhìn chồng trong ánh sáng tờ mờ. Chiếc sơ mi trên người ông mỏng tang và rách tả tơi. Nella nuốt khan, cố giữ điềm tĩnh. Ông ngồi trên đệm rơm, đầu tựa vào bức tường gạch ấm, hai chân dài lòng khòng vắt lên nhau.

Nàng nhận thấy ông thật giống Marin ở phong thái ngạo nghễ, dù giờ đây nét hào hoa đã bớt đi phân nửa. Cổ họng nàng thít lại. Ở trong góc có đống phân được phủ rơm qua loa. Nàng nhìn lảng đi. Nếu mình kể cho ông ấy nghe mọi chuyện, Nella tự hỏi, Johannes sẽ nghĩ ai là người phản bội ông hơn? Nàng nhớ Jack đã hét lên với Otto: “Ông ấy biết mày làm chuyện gì rồi.” Johannes có lần đã chất vấn lòng mộ đạo của Marin trong khi hai anh em cãi nhau ở phòng khách. Và sau đó, cô ta nói cô ta đã tự tiện lấy đi thứ gì đó của anh trai mình mà không được phép. Có phải Johannes đã biết nhưng lờ đi không? Có vẻ như không thể tin nổi, nhưng suy cho cùng ở con người Johannes vốn đã có nhiều điều khó tin rồi. Ông và Marin thường lôi Otto vào cuộc, đòi anh ta như đòi lãnh thổ, tranh cãi về việc ai đánh giá cao hay cần anh ta hơn.

Hai chiếc bánh vẫn chưa được đụng tới nằm cho vơ ngay bên cạnh Johannes.

“Mình ăn đi cho nóng chứ!” Nàng nói.

“Em ngồi xuống đây với tôi nào.” Ông nói, giọng nhẹ bẫng.

Trông ông thật yếu ớt, trong mắt không còn ánh sáng lấp lánh. Nella gần như có thể cảm thấy linh hồn ông tan biến vào không khí, vào cõi hư vô. Nàng muốn tóm lấy nó và nắm chặt trong tay, không cho nó biến mất.

“Em đang bán đường.” Nàng nói, ngồi xuống. “Một người bán bánh giúp em.”

“Tôi không nghĩ em sẽ bán hết nó vào ngày mai đâu.” Ông đáp, nụ cười thoáng trên môi.

Nella cố kìm lại tiếng khóc. Có vẻ như Cornelia giữ lời hứa không kể chuyện về Marin, nhưng giấu ông bằng cách nào đây? Em gái ông, đối thủ mà ông yêu thương nhất, đã chết. Làm thế nào mà ông không nhìn thấy được nỗi đau hằn lên gương mặt những người phụ nữ của mình?

“Dù gì thì Meermans sẽ không bao giờ lấy tiền hối lộ.” Johannes nói. “Hình như vài thứ không có mức giá nào cả. Marin nói đúng, ta không thể trao đổi những thứ trừu tượng. Dĩ nhiên là cả sự phản bội.”

Nella hình dung thấy bà Lysbeth Timmers suỵt bảo nàng im lặng.

“Nhưng đây là Amsterdam...”

“Nơi mà con lắc chuyển động từ Chúa đến một đồng gun-đơn. Frans nói anh ta sẽ cứu rỗi linh hồn tôi, nhưng trong thâm tâm anh ta tức tối vì tôi đã không bán đường cho anh ta một cách chóng vánh. Anh ta đang đấu tranh cho những cối đường của mình bằng việc gọi tôi là một kẻ dê dâm.”

“Đấy là lý do duy nhất phải không Johannes - trả thù?”

Ông nhìn nàng buồn rầu, và nàng đợi. Nào, nàng nghĩ, giờ chắc chắn ông sẽ nói về Marin và việc cô ta không chịu kết hôn. Nhưng Johannes vẫn trung thành đến cùng.

“Chỗ đường đó rất quan trọng đối với anh ta.” Ông nói. “Và tôi đã nhạo báng nó bằng sự thờ ơ.”

“Tại sao mình làm thế? Vì Jack ư?”

“Không. Vì tôi có thể nếm được lòng tham của Frans và Agnes trong không khí và kinh tởm nó.”

“Nhưng mình là nhà buôn cơ mà, có phải triết gia đâu.”

“Lòng tham không phải là điều kiện tiên quyết cho việc kinh doanh giỏi, Nella. Tôi đòi hỏi rất ít cho bản thân.”

“Chỉ khoai tây thôi?”

Ông mỉm cười. “Chỉ khoai tây thôi. Và em nói đúng, tôi không phải triết gia. Tôi chỉ là một người tình cờ đi thuyền đến Surinam.”

“Mình nói đường ngon mà.”

Ông nhìn quanh phòng bằng ánh mắt kiên định. “Và như vậy người ta tưởng tôi được thưởng hậu hĩnh. Bí mật trong kinh doanh là không quan tâm quá nhiều, luôn chuẩn bị tinh thần để mất. Dường như tôi vừa quan tâm quá ít lại vừa quá nhiều.”

Viễn cảnh về sự mất mát lớn nhất của Johannes hiện ra lù lù. “Tôi đã đánh giá sai tình huống. Những vết thương cũ...” Ông nói. “Giờ thì chẳng quan trọng nữa. Cornelia đã nhấn chìm tôi bằng một trận mưa nước mắt và giờ đến lượt em. Lẽ ra em có thể mang cho tôi một chiếc sơ mi mới chứ. Vợ gì mà tệ quá đi!”

Ông mắng, bóp nhẹ tay nàng “Em phải bảo Marin là không được đến đây đâu nhé”

Sự đau đớn ập tới chạy xuyên qua người nàng hệt một cơn thủy triều mặn chát.

“Tôi không muốn nó nhìn thấy anh mình như thế này.” Ông nói.

“Johannes...Tại sao Jack phản bội mình?”

Ông lùa một bàn tay vào mái tóc bạc. “Tiền, tôi nghĩ vậy, và ý nghĩa của đồng tiền. Chắc là vì tiền thôi, tôi không nghĩ ra được lý do nào khác.”

Sự im lặng bao trùm nặng nề; nàng cảm thấy Johannes cố hết sức dằn xuống cơn sợ hãi của chính mình.

“Lẽ ra em nên nghe lời khai của Agnes.” Ông nói. “Cô ta vốn dễ cáu, nhưng lúc đó, tôi tin là cô ta thực sự không kiểm soát nổi tính khí của mình.”

Ông nói nhanh, kéo mình ra khỏi những ý nghĩ ảm đạm hơn. “Agnes luôn yêu Frans, nhưng nếu ta yêu ai quá nhiều thì tình yêu đó có thể biến thành thuốc độc. Tôi không biết lần này cô ta hạnh phúc đến mức nào khi làm theo lệnh của chồng mình. Cô ta tin vào Chúa, đương nhiên rồi, và cái trật tự đã được thánh hóa về cách mọi thứ phải nên thế nào. Nhưng vào sáng thứ Năm vừa rồi ở cô ta có điều gì đó rất lạ. Cô ta có vẻ hoàn toàn bấn loạn, như thể cô ta biết rất rõ rằng mình đang làm điều sai trái, nhưng vẫn cứ phải làm. Có thể cô ta chưa bao giờ hiểu rõ bản thân và cũng chưa bao giờ ngạc nhiên về bản thân bằng lúc đó.”

Ông bật cười, và Nella cất giữ âm thanh đó vào lòng.

“Marin chưa hề sai về Agnes và Frans.” Ông nói tiếp. “Họ là kiểu người nhìn chỗ nào cũng thấy đường hỏng.”

Chỉ Chúa mới biết chồng nàng không phải lúc nào cũng là người biết đánh giá người khác thấu đáo nhất, nhưng khi nói đến Marin, Johannes luôn biết giá trị của em gái mình. Ông biết cô giỏi giang đến thế nào và cũng có những tính cách mềm mại hơn ra sao. Ông quan sát sự thay đổi của em mình từ một cô gái tươi vui đến một phụ nữ cứng cỏi hơn người - không thể tìm thấy lối đi đã vạch sẵn trong đầu. Ông luôn rộng lượng với em gái, và Nella có cảm giác như tất cả những nét tính cách của Marin đang ở cùng với họ, sáng bừng lên trong không gian âm u của xà lim.

Nella không phải là Jack. Nàng nhất định không phải là kẻ xé toạc bức chân dung em gái Johannes ra khỏi khung tranh. Nàng không đành lòng kể cho Johannes biết ông đã mất những gì, và cũng không nói cho ông nghe rốt cuộc Marin cũng đã để người khác chứng kiến cô ta yếu đuối đến thế nào.

“Em ghét họ, Johannes!” Nàng nói. “Bằng tất cả tâm hồn.”

“Đừng, Nella, đừng lãng phí cảm xúc của mình. Cornelia có kể tôi nghe mình giao dịch với Arnoud Maakvrede. Tôi không ngạc nhiên, nhưng nghe vậy tôi rất mãn nguyện. Nghĩ mà xem, đường đang có mặt trong nền Cộng hòa này!”

“Marin cũng hỗ trợ em nhiều.” Nàng nói, cảm thấy chìa khóa kho hàng cộm nơi cổ. Rơi vào im lặng, họ nắm chặt tay nhau, như thể cái đụng chạm da thịt đó sẽ ngăn được bình minh đến.