Ngày đầu năm mới là lúc người Amsterdam bất chấp tiết trời lạnh giá, mở toang cửa sổ để đón không khí trong lành bên ngoài ùa vào, tống ra khỏi nhà những đám mạng nhện và mớ ký ức buồn. Nella mặc cải trang thành người hầu và Cornelia giúp nàng đi vào chân đôi giày ống. Nàng đeo chiếc chìa khóa kho hàng quanh cổ hệt như một chiếc huy chương.
Chưa đến Lễ Hiển linh - một ngày đặt biệt, nhưng họ không còn thời gian để lãng phí. Cô hầu gái trông như thể chuẩn bị tinh thần gặp Ma vương và bọn yêu tinh của hắn, nhưng đã hứa sẽ không tiết lộ cho Marin biết về bí mật ẩn giấu bên dưới những lớp váy con búp bê của cô ta, cả cái chóp cối đường bị thâm đen. “Cô ấy cần yên tĩnh.” Nella nới. “Hãy nghĩ đến đứa bé.”
Nella kéo chiếc áo khoác cũ sờn của cô hầu gái đến tận cổ. Nàng cố đứng vững, nhưng cảm thấy cứ muốn lún xuống, sâu hơn nàng nghĩ, tít vào trong những đầm lầy của thành phố, trở lại thời kỳ chỉ có bùn và biển.
“Phu nhân không nên đến Eastern Islands một mình.” Cornelia nói.
“Chúng ta không có lựa chọn nào khác. Chị cần ở nhà với Marin. Tôi sẽ về sớm.”
“Dắt Dhana theo. Nó sẽ bảo vệ phu nhân.”
Nella đi ra khỏi nhà và ngược lên bờ kênh Herengracht, con Dhana lon ton chạy bên cạnh. Nàng cảm thấy chiếc chìa khóa đè nặng trên ngực.
Nàng đã muốn đi thăm Johannes ở Stadhuis trước, nhưng ở Amsterdam đồng gun-đơn thống lĩnh và nàng phải suy tính kỹ càng. Nàng không biết mình sẽ tìm thấy gì ở Eastern Islands. “Ngoài tôi ra không ai có thể làm việc này được đâu, Marin!” Sáng sớm nay nàng đã nài nỉ em chồng như thế.
“Johannes đang ở tù. Nếu Agnes và Frans quyết định không rủ lòng nhân từ, chúng ta có thể “bôi trơn” cho Jack để ít ra anh ta cũng thay đổi câu chuyện đi.”
Marin đã gật đầu đồng ý, đưa tay sờ bụng. Giờ người trong nhà đã biết cô ta đang mang thai, có lẽ vì thế mà cơ thể cô ta dường như phát triển nhanh hơn. “Mẹ là một ổ bánh mì khổng lồ.” Mẹ Nella đã từng nói vậy khi bà mang thai Arabella. Giờ thì hình như Marin cũng đang đợi xem cơ thể mình biến đổi đến mức nào. Marin và cái nút thắt quá chặt của cô ta; ý cô ta là gì mới được chứ?
“Sau đó, tôi sẽ đi thăm Johannes, nếu họ chịu để tôi vào.” Nella nói thêm. “Cô có muốn nhắn gì không?”
Marin dường như cố dằn nỗi đau đang cuộn lên trong lòng. Buông thõng hai tay, cô ta quay đi, nhìn chằm chằm về phía phòng khách.
“Tôi không thể nói được gì cả.”
“Marin...”
“Hy vọng là nguy hiểm, Petronella.”
“Thế còn hơn không.”
Trời lạnh buốt, gió như những lưỡi dao cửa vào mặt Nella. Ước gì mùa xuân đến sớm hơn, nàng nghĩ, và rồi tự hỏi liệu ước như vậy có công bằng cho Marin và Johannes không. Lúc mùa xuân đến, nền Cộng hòa của riêng họ có thể đã đổ sụp dưới chân. Cố xua tan những ý nghĩ ảm đạm, nàng rảo bước, mười phút hay đại loại vậy, về phía Đông của thành phố. Nàng sực nhớ đến việc nhà tiểu họa rời khỏi ngôi nhà trên phố Kalverstraat. Nella chưa từ bỏ hy vọng. Nàng vẫn còn dõi mắt kiếm tìm trên những con đường mái tóc màu vàng thấp thoáng, ngóng chờ một tiếng gõ cửa và một gói hàng được giao đến. Nhưng đã nhiều ngày trôi qua, chỉ có im lặng và im lặng. Dù đã nói với Cornelia rằng nhà tiểu họa đang chỉ đường cho nàng, Nella vẫn cảm thấy đơn độc, lần mò trong bóng tối. Nàng cần nhiều thông điệp hơn nữa, nhiều món đồ hơn nữa, để hiểu chuyện gì sắp xảy đến và chuyện gì đã qua. “Quay về đi!” Nàng nghĩ khi đi qua một trong những cây cầu về phía Eastern Islands. “Tôi không thể làm chuyện này mà không có chị.”
Chỗ nào nàng nhìn cũng thấy nước, những cái phá tĩnh lặng như kính, lốm đốm những mảng tối như một tấm gương bị hoen ố khi ánh mặt trời yếu ớt náu mình sau những đám mây. Món khoai tây yêu thích của Johannes nhừ và mịn nhất được phục vụ ở một quán rượu gần đây. Không mấy khó hiểu khi đây là nơi ông thích lui tới hơn cả; gần biến hơn, ít người hơn, nhiều nơi để trốn.
Kho hàng bắt đầu hiện ra, những tòa nhà bằng gạch sừng sững vút lên bầu trời, rộng hơn nhiều so với những ngôi nhà nép vào nhau ở trung tâm thành phố. Eastern Islands sáng nay có cảm giác vắng vẻ. Hầu hết mọi người có lẽ vẫn còn đang ngủ bù vì tối qua thức khuya đón giao thừa, nàng nghĩ. Cha nàng thường là qua nửa đêm mới về nhà, sau khi tiễn đưa năm cũ, rồi ông tỉnh dậy chỉ để nói rằng chẳng có gì thay đổi nhiều. Không như ở đây, Nella nghĩ. Không còn gì như cũ nữa rồi. Nàng có thể nghe tiếng bước chân của mình, tiếng thở hổn hển của con Dhana khi nó cuồng chân chạy theo nàng.
Dù vắng ngắt, những mảnh đất tách rời này vẫn có gì đó mang tính thống nhất, vì tất cả mọi thứ nơi đây đều có chung một mục đích - đầu mối giao thương, chứa hàng, sữa chữa tàu thuyền, sinh kế cho cả thủy thủ cũng như thuyền trường. Theo chỉ dẫn của Marin, nàng rốt cuộc đã tìm được kho hàng của Johannes, cao sáu tầng với cửa mặt tiền màu đen.
Ổ khóa được tra dầu thường xuyên nên cửa mở dễ dàng. Nàng chỉnh lại chiếc váy quá rộng và cái tạp dề của Cornelia. Họ đã cố nhận định ai sẽ tệ hơn - một cô hầu bị bắt gặp trong kho hàng của ông chủ, hay vợ ông ta? Tốt hơn là cô hầu, họ đã nghĩ vậy. Chuyện của Johannes Brandt cũng đã đủ gây tai tiếng rồi, không cần thêm cái tin rằng phu nhân Petronella rình mò mờ ám ở Eastern Islands nữa. Nàng hình dung Frans và Agnes đã đến đây và nấp đằng sau tòa nhà.
“Mày ngồi đây nhé, cô gái!” Nàng ra lệnh cho Dhana, cố tập trung vào việc định làm. Nàng vỗ đầu con vật. “Và nhớ sủa lên nếu có ai đến gần nhé.” Chắc phải thuê một con chó canh chừng thường xuyên thôi, nàng nghĩ. Giờ Jack đã bỏ của chạy lấy người mất rồi.
Bên trong khiến Nella choáng ngợp. Nàng cảm thấy mình quá nhỏ bé khi đứng dưới chân một cái thang dài cao vút vươn lên năm tầng của kho hàng. Johannes là người có tất cả, nhưng cũng là người quá thường xuyên cảm thấy bị tước đi mọi thứ.
Nella bắt đầu leo lên cái thang, tìm chỗ chứa đường. Có cảm giác như nàng đang leo xuyên qua cuộc đời chồng mình, cứ lên mãi, lên mãi, vào căn buồng sâu hun hút tối om, váy mắc vào những thanh ngang, rất dễ ngã. Nàng đi qua những súc lụa Coromandel và Bengal, những đôi găng tay, vỏ và hạt nhục đậu khấu đựng trong những cái sọt được đánh dấu “Molucca”, tiêu được dán nhãn từ Malabar, vỏ cây quế Sri Lanka, lá chè trong những cái sọt được đánh dấu “Batavia”, những tấm ván trông đắt tiền, những ống đồng, những tấm thiếc, những chồng len Haarlem, những cái đĩa sứ Delft, những thùng rượu nhãn hiệu “Espana” and “Jerez”, những hộp thần sa và phẩm yên chi, thủy ngân để làm gương, những món nữ trang rẻ tiền Ba Tư mạ vàng và bạc. Nắm lấy những thanh ngang, nàng sực hiểu sự mê mẩn của Marin đối với công việc của anh mình. Cuộc sống thực sự là đây. Nàng thấy hoa mắt trước những thứ bày ra ngay trước mắt. Đây là nơi khởi đầu cho những cuộc phiêu lưu đích thực.
Nella phải leo thẳng đến mái hiên nhô ra mới tìm thấy những cối đường. Johannes đã trữ chúng ở chính giữa sàn, được phủ bằng vải lanh để tránh bị ẩm. Sự chu đáo đó khiến nàng xúc động và suýt nữa thì bật khóc. Meermans muốn làm cho nàng tin rằng Johannes chỉ vứt đường của Agnes ra sàn với những cánh buồm thừa và những cuộn dây thừng chưa được bôi hắc ín. Hoàn toàn không phải thế. Johannes đã rất cẩn thận. Có quá nhiều cối đường, chạm tới tận rui trần nhà.
Lập cập bước xuống thang, Nella tiến lại gần phần nhô ra có phủ vải lanh và thận trong nhấc một góc lên. Những cối đường được xếp chồng lên nhau như những khẩu súng thần công. Có vẻ như khuyết mất một cối, chắc chắn là cái Agnes đã mang đến hôm dùng bữa tại nhà nàng - đúng là một món mua chuộc đáng ngờ. Nếu thứ này mà đổ xuống, Nella trộm nghĩ, mình sẽ bị nghiền nát mất.
Chắc phải đến cả ngàn cối. Nella quỳ xuống bên những cối đường có vẻ như mới được tinh luyện gần đây. Chúng vẫn còn cứng cáp và sáng rỡ, và đã được đánh dấu ba chữ thập của thành phố Amsterdam. Chừng một nửa còn lại, được tinh luyện ở Surinam, sờ vào thấy ấm, và khi Nella đưa tay lên xem thì thấy nó bị dính hỗn hợp nhão màu trắng. Ở phía sau núi đường, những vệt nấm mốc nhỏ xíu đã lan ra đến một phần tư của số đường được tinh luyện ở Surinam. Không gì có thể cứu được những tinh thể đường đã bị hư hỏng. Nhưng dù vậy, nàng nghĩ Meermans đã nói quá. Mình có thể sấy khô chúng lên, chắc chắn sẽ cứu được phần nào.
Nàng hăm hở nếm chỗ đường dính trên tay. Tưởng tượng sẽ thế nào nếu nàng chết vì nếm phải đường hỏng, vì quá thèm lekkerheid[1], nàng nghĩ. Chẳng lẽ linh mục Pellicorne lại không thích.
Nàng lấy danh sách dày đặc những cái tên của Johannes ra khỏi túi. Nào là những bá tước và giáo chủ hồng y, một công chúa, một nam tước, những người muốn tẩm đường cho thời gian rảnh của họ ở London, Milano, Roma, Hamburg, ngay cả những chi nhánh ở xa của VOC. Chẳng hiểu bằng cách nào Johannes có thể giao dịch được với những người Tây Ban Nha, người Anh, khi mà đất nước của ông với đất nước họ có xung đột. Nella chợt nhớ đến điều ông đã nói với Meermans ở buổi tiệc của Hội thợ bạc: “Dưới con mắt của người nước ngoài, chúng ta là những kẻ không đáng tin cậy. Tôi không muôn trở thành kiểu người như thế.”
Có nhiều đường hơn nàng tưởng. Hiện thực về sự bất lực của Johannes và Marin đè nặng trên đôi vai nàng. Khi nàng bảo Johannes nếu thuê một đại lý để đưa hàng ra nước ngoài sẽ tốn rất nhiều tiền hoa hồng, ông đã không phủ nhận. Nhưng họ cần giao dịch với khách hàng nào đó gần hơn - một ai đó biết thấu hiểu, một ai đó muốn mua đường. Nella đứng lên, hai tay chống hông, vắt óc nghĩ, nhìn chằm chằm vào sinh kế của Frans và Agnes. Và rồi nàng sực nhớ lời bình phẩm của một người vào tháng đầu tiên nàng đến Amsterdam, ngồi tròn mắt trước một chiếc bánh không bọc giấy trên lòng. Nàng đã thấy mến ngay người đó, một phụ nữ lịch thiệp và tinh thông. “Tảng ong buổi sáng và bánh hạnh nhân buổi chiều.”
Nella vò nát mảnh giấy của chồng mình. Đúng rồi, nàng thầm reo lên giữa bốn bức tường, rui xà và mái nhà bằng gỗ xảm - lãnh địa của chồng nàng. Mình biết cần phải làm gì rồi.
❀ ❀ ❀
[1] Tiếng Hà Lan, nghĩa là đồ ngọt.