Khi Frans Meermans lao ra ngoài trời rét mướt, Marin khuỵu xuống. Nhìn cảnh ấy thật không cam tâm, kiểu như chứng kiến cái cây đẹp một cách đặc biệt bị ngã đổ vậy. Cornelia chạy vội đến, cố đỡ Marin. “Không thể tin nổi!” Marin nói, nhìn Nella chằm chằm. “Thật vậy sao? Anh ấy ngốc đến như thế sao?”

“Vào giường đi, phu nhân.” Comelia nói, chật vật cố kẻo Marin đứng lên. Cô hầu oằn xuống dưới sức nặng của chủ nhân và Maria xua Cornelia ra, ngồi bét xuống bậc thang.

“Frans sẽ đi trình báo các thị trưởng mất.” Marin nói.

Những lời nói khiến bầu không khí u ám Meermans để lại đằng sau càng thêm thảm não. Trông cô ta không còn chút nhuệ khí - ánh mắt thất thần, chân tay bủn rủn, giọng thiếu âm sắc.

“Anh ta không đến đây để ban cho chúng ta lòng nhân từ. Anh ta chỉ đến để hả hê cười trên nỗi đau của chúng ta.”

“Vậy ta phải lợi dụng sự lên mặt vênh váo của anh ta.” Nella nói. “Johannes không biết mình đã bị phát hiện. Ông ấy còn một ít thì giờ để trốn khỏi đây.”

“Ông chủ cũng phải đi luôn ư?” Cornelia nói. “Nhưng ba người phụ nữ chúng ta không thể sống một mình được.”

“Thế chị có nghĩ ra cách gì tốt hơn không?” Nella hỏi.

Tiền sảnh rơi vào im lặng. Bực tức với tâm trạng khó chịu của mình, Nella vần vò hai cánh tai mượt như lụa của con Dhana, nghĩ về cối đường ẩm mốc của Agnes trên lầu, tự hỏi Johannes hiện đang ở đâu. Đường đã khiến Meermans tức giận, có lẽ còn giận dữ hơn cả việc chứng kiến cảnh Johannes đang tận hưởng trái cấm. Nhiều ngàn gun-đơn mới có thể làm dịu được sự tức giận này đối với gia đinh Brandt.

“Tôi không biết, nhưng chúng ta phải bán chỗ đường đó.” Cô ta nói.

“Meermans đang muốn chúng ta trả tiền.”

Marin ngước lên nhìn nàng. “Anh ta nói một ít đường đã chảy nước.”

“Chính xác. Nhưng chỉ một ít thôi. Anh ta nói quá lên đấy. Anh ta thích nói dối mà. Và có thể anh ta sẽ im lặng nếu chúng ta bán được chỗ đường đó.”

“Không có gì khiến người đàn ông đó im lặng được cả. Tin tôi đi. Và chị đề xuất cách nào đây hả? Chị có biết tất cả những người mua ở châu Âu và xa hơn nữa không, Petronella những đầu bếp London, những thợ làm bánh Milan, những nữ công tước, những hầu tước và vua hồi giáo? Chị có nói được năm thứ tiếng không?”

“Tôi đang tìm kiếm ánh sáng, Marin. Giữa bóng tối đen kịt này.”

Một giờ sau, Nella đứng trước ngôi nhà búp bê, nhìn chằm chằm vào những căn phòng để tìm kiếm một manh mối, một dấu hiệu gì đó cho biết nàng sẽ phải làm gì. Chiếc đồng hồ quả lắc bằng vàng là một sự nhắc nhở đều đặn và kinh khủng rằng chồng nàng vẫn chưa về nhà, rằng từng giây phút đang trôi qua. Thật lạ lùng là, nàng nghĩ, có khi chỉ mấy giờ thôi mà tưởng như mấy ngày, có lúc thời gian lại trôi như tên bắn. Bên ngoài cửa sổ trời lạnh căm, và nàng có thể cảm thấy mấy ngón chân tê cóng, hình dung da thịt nàng tê bì đi như người đàn ông trồi lên bên dưới lớp băng. Ít ra nàng vẫn còn thở ra khói. Mình vẫn còn sống, nàng nghĩ.

Ánh trăng, với sức mạnh dị thường, lọt qua khe hở tấm rèm, làm nổi bật những hoa văn xoáy tít của hợp kim thiếc, và xuyên thẳng qua lớp gỗ. Tất cả chín căn phòng sáng bừng lên, và khuôn mặt của những con búp bê bên trong hiện lên gần như rõ nét. Cốc rượu giao bôi của Nella hệt một cái đê[1] nhợt nhạt, lớp ren viền chiếc nôi giống một mạng nhện sáng lóng lánh. Bàn tay bị đứt lìa của Agnes vẫn còn nằm trên ghế như một cái bùa hộ mệnh bằng bạc, cối đường trắng muốt trừ phần chóp. Nella cố nhìn kỹ xem nó có đen thêm không. Nàng không biết nữa. Vết ẩm mốc vẫn còn nguyên trên cối đường và nó nằm trong lòng bàn tay nàng như một thứ gì đó bị nhiễm bệnh. Mình thậm chí còn không phải là thợ nề cho vận mệnh, chứ đừng nói gì đến kiến trúc sư, nàng nghĩ. Những thông điệp ngắn gọn của nhà tiểu họa và những tác phẩm tinh xảo của chị ta vẫn bị khóa trong thế giới riêng của chúng, quá rõ ràng nhưng lại không thể chạm tới được. Tối nay dường như chúng cứ ám lấy nàng. Nella biết càng ít về lý do tại sao nhà tiểu họa làm những việc này, thì dường như sức mạnh của chị ta lại càng lớn hơn. Nella cầu cho Lucas Windelbreke đã nhận được thư nàng, để nàng có thể tìm được lời giải đáp.

Lấy con búp bê của chồng ra khỏi tủ, Nella tâng tâng nó trong lòng bàn tay. Có phải nhà tiểu họa cũng biết trước điều này sẽ đến không - Johannes bị kẻ thù phát giác ngay trên cảng? Lưng của ông vẫn còn vẹo sang một bên vì sức nặng của bao tiền. Hình như nó không có vẻ nhẹ đi, và Nella cố tìm kiếm sự ngụ ý từ điều này, nhưng quả tình nàng không thể hoàn toàn tin bản thân có thể trực cảm được ý nghĩa thực sự của nó.

Nàng nghe tiếng cửa trước mở, theo sau là tiếng lách cách quen thuộc khi Johannes đi vào phòng làm việc. Đặt con búp bê trở về tủ, Nella chạy xuống lầu và vào thẳng trong phòng.

“Johannes, mình đi đâu về vậy?” Nàng ép hai bàn chân vào chiếc thảm len mềm mại của ông, mùi cũ của Rezeki thấm đẫm từng sợi vải.

“Nella?”

Trông ông mệt mỏi và già nua, và điều này khiến nàng cũng thấy mình già hơn. Ông chưa biết mình đã bị phát hiện, nàng nghĩ. Nàng có thể dám chắc là ông chưa biết. Chạy ào về phía ông, nàng nắm lấy tay áo ông. “Minh phải đi, Johannes. Mình phải rời khỏi đây.”

“Sao...?”

“Nhưng mình phải biết điều này. Em tin là mình đã cố dành cho em những điều tốt nhất - chiếc tủ có ngăn kéo, bữa tiệc của Hội thợ bạc, phong thái tự tin đỉnh đạc của mình, và cả những chiếc đầm. Em chưa từng thổ lộ với mình những chuyện như thế. Em muốn mình biết điều đó - trước khi mình đi.”

“Ngồi xuống, bình tĩnh đi nào. Trông em không được khỏe.”

“Johannes, đúng vậy.” Nella ngừng lời, nhìn quanh những tấm bản đồ, giấy tờ, cái giá để bút mực bằng vàng - bất kỳ thứ gì ngoài ánh mắt xám đang nhìn nàng chằm chằm ước lượng. “Agnes và Frans... họ thấy mình, Johannes... ở nhà kho... với một thanh niên.”

Ông ngã người tựa vào chiếc ghế cao. Trông như thể những bánh răng trong người Johannes bị hỏng khiến ông chuyển động chậm lại rồi dừng hẳn.

“Các thị trưởng sẽ giết mình mất.” Nella tiếp tục dù ông vẫn lặng im như thóc, nghe giọng mình líu nhíu từ nọ chồng lên từ kia. “Là Jack phải không? Sao mình có thể? Bất kể anh ta đã phản bội mình với những gì đã làm với con Rezeki...”

“Không phải Jack Philips phản bội tôi.” Johannes nói. Giọng ông đanh hơn nàng từng nghe. “Thành phố này là vậy. Là những tháng năm tất cả chúng ta phải sống trong một cái lồng vô hình.”

“Nhưng anh ta...”

“Hành vi của bất kỳ người nào cũng sẽ bị bóp méo đi dưới những ánh mắt soi mói dò xét không ngớt, dưới sự sùng đạo mù quáng. Hàng xóm theo dõi hàng xóm, những cuộn dây thừng thít chặt tất cả chúng ta.”

“Nhưng mình có lần nói với em rằng thành phố này không phải là một nhà tù, nếu ta vạch đường đi đúng hướng.”

Ông xòe hai bàn tay. “Không, nó là một nhà tù. Và những chấn song được tạo nên từ thái độ đạo đức giả chết người. Tôi sẽ đi tối nay trước khi bị tóm.”

Johannes nói cộc lốc, giọng đau đớn, nghe không giống ông. Nella bủn rủn toàn thân, như thể nàng sắp đổ xuống mặt sàn lót thảm và không bao giờ đứng lên trở lại nữa. “Mình sẽ đi đâu?”

“Tôi xin lỗi em!” Sự dịu dàng gần như không thể chịu nổi. “Tốt hơn hết là tôi không nên nói cho em biết. Họ sẽ hỏi cung em, và họ có cách để lấy lời khai.” Ông quờ tay trên bàn và đưa cho nàng một mảnh giấy. “Tôi đã soạn ra một danh sách những cá nhân có thể muốn mua đường. Hãy trao nó cho Marin. Con bé giỏi việc sổ sách, nên em sẽ không gặp bất kỳ khó khăn nào cả. Tôi sẽ cho em tên một đại lý đáng tin cây ở VOC.”

“Phải chia nhiều hoa hồng hơn, phải không Johannes? Vậy thì lợi nhuận sẽ giảm.”

“Em cũng để ý đấy nhỉ.” Ông mỉm cười gượng gạo, mở nắp rương để lấy ra một nắm gun-đơn, và Nella chú ý thấy bên trong trống trơn. “Nhưng tôi nghĩ em khó bán được đường nếu không có đại lý.”

“Mình sẽ về chứ?”

Johannes thở dài. “Thành phố này không giống như những thành phố khác trên thế giới, Nella. Nó chỉ được cái hào nhoáng nhưng bên trong thì mục rỗng, và tôi chưa bao giờ gọi nó là nhà.”

“Vậy nhà ở đâu, Johannes?”

Ông nhìn những tấm bản đồ trên tường. “Tôi không biết...” Ông nói. “Nơi nào ta tìm được sự thoải mải dễ chịu thì nơi đó là nhà. Mà điều đó thì không dễ.”

Đêm đó, Nella là người duy nhất tiễn Johannes đi. Ông trùm kín trong chiếc áo khoác đi đường, gặp người dưới tiết trời giá buốt. “Tạm biệt em!” Ông nói.

“Em sẽ... nhớ mình.”

Ông gật đầu, và nàng thấy mắt ông ươn ướt. “Em sẽ không đơn độc đâu.” Ông nói, cố kìm nén cảm xúc. “Em còn có Comelia.”

Ông ngừng lời, chỉnh lại cái quai xách, và trông ông thật yếu đuổi, một người đàn ông luống tuổi bị đẩy vào một chuyến phiêu lưu không mong muốn. “Tôi có bạn ở nhiều nước.” Ông nói. “Sẽ ổn thôi.” Hơi thở của ông hệt như khói nóng trong cái lạnh tê buốt, và nàng quan sát nó tan loãng đi trong không khí. “Tôi sẽ luôn nhớ đến em. Hãy chăm sóc Marin. Nó cần được quan tâm hơn mình nghĩ đấy. Và đừng để nó cho mình ăn toàn cá trích nhé.”

Câu nói đùa bắn vào nàng hệt như một mũi tên, làm dấy lên một cơn đau ngoài mong đợi. Nàng không thể chịu đựng nổi sự thân thiết đến quá muộn cùng hương vị ngọt ngào của sự thấu hiểu.

“Johannes...” Nàng thì thầm. “Hứa là mình sẽ trở về đi.”

Nhưng chồng nàng không đáp, vì ông đã lặng lẽ đi ngược lên bờ kênh, một kẻ trốn chạy dày dạn, bao tiền nhún nhảy một bên. Mình sẽ không bao giờ gặp lại ông ấy nữa, nàng nghĩ.

Màn đêm tối thẫm, những vì sao đang tỏa sáng trên cao, cái lạnh hệt một con dao cứa vào cổ nàng. Nhưng Nella vẫn đợi, cho đến khi nàng không thể phân biệt được đâu là Johannes, đâu là bóng tối đã mang ông đi.

❀ ❀ ❀

[1] Dụng cụ dùng để bảo vệ và để đẩy kim khi khâu vá.