“Tại sao những bức vẽ đều úp vào tường hết vậy?” Cornelia hỏi, quay bức gần nhất trở về vị trí bình thường. Trong bức tranh, một con sâu bướm, trườn ra từ quả lựu, bò về phía mép khung. Cô hầu gái rùng mình, liếc nhìn chiếc tủ có ngăn kéo. “Phu nhân phải học cách sống ở đây.” Cô ta nói khẽ. “Phu nhân phải làm thế.”

Nella mở một bên mắt nhìn cô ta, cảm giác bẽ bàng tối qua ùa về. Nó ghim nàng xuống giường và nàng vùi mặt vào gối. Cornelia có ở hành lang tối qua, nghe bất hạnh giáng xuống đời nàng không? Tại sao chị ấy không ai ủi mình? Ý nghĩ có ai đó nghe lỏm được sự việc tối qua, sự thất bại ê chề của một người vợ, khiến Nella không còn thiết tha gì nữa.

Sự cự tuyệt của Johannes phủ lên tâm trí nàng hệt như một màn sương mỏng. Nàng những muốn bổ đầu mình ra nếu như làm thế có thể loại bỏ được những ý nghĩ ngốc nghếch về tình yêu đích thực, về chiếc giường cưới, tiếng cười và những đứa trẻ. Khi Cornelia xoay một bức tranh nữa ra ngoài, một con hàu nổi bật trên phông nền tối sẫm, Nella cảm thấy những bức tường đang dồn lại, những bức họa mô tả thú vui tởm lợm và những bông hoa rữa tàn như trương phình lên.

“Tôi nghĩ phu nhân Marin đã cố tình đưa những bức tranh gớm ghiếc nhất vào phòng phu nhân hay sao ấy.” Cornelia nói. Thêm một thông tin nữa; cứ nhìn nụ cười toe toét trên môi Cornelia thì biết. Với chút thông tin từ cô hầu gái, Marin và sự gian giảo của cô ta bị vạch trần bởi một kẻ khác tinh ranh hơn.

Cornelia kéo rèm ra và ánh ban mai cuối tháng Mười khoác lên mọi thứ một màu ảm đạm. Cô ta nhăn mặt khi cởi một chiếc giày khỏi bàn chân nhỏ nhắn.

“Phu nhân tin hay không thì tùy.” Cô ta nói. “Chứ đôi chân này cũng mệt quá rồi.” Tựa người vào tường, cô ta bắt đầu xoa xoa lòng bàn chân. “Mệt chết đi được. Cứ như chân người chết ấy.”

Nella ngồi dậy. Ở Assendelft, làm gì có hầu gái nào kiểu như cô ta: tự tung tự tác, muốn làm gì thì làm, muốn nói gì thì nói, ngay cả những điều mà cô ta không được phép ở bất kỳ nơi nào khác. Giọng Cornelia hớn hở, có vẻ như đang mải tận hưởng cảm giác dễ chịu từ việc xoa chân nên không mảy may đếm xỉa đến tâm tư của chủ nhân. Có lẽ đây chính là điều lạ lùng trong ngôi nhà này, Nella nghĩ, một kiểu dễ dãi không thể hiểu nổi. Cuộc sống ở đây quả thực bị đảo lộn hết cả. Có gì đó sai sai, nhưng lại làm sáng tỏ tất cả. Đôi tất của Cornelia nhìn gớm chết với những mũi đan vụng và ẩu. Chẳng lẽ Marin không thể cho chị ấy một đôi tốt hơn sao? Nella nhớ lại Johannes đã nhận xét về sự giàu có mơ hồ và không chạm tới được của mình như thế nào.

Cái đó của Johannes, lõng thõng và bất động, lại trở về trong tâm trí khiến Nella rùng mình. Quan sát khi Cornelia xoay ra bức tranh con thỏ bị kéo căng, nàng thấy căm ghét đến mức muốn véo cô ta một cái cho hả. “Chị không biết được đâu!” Nàng muốn nói vậy. “Cứ thử lấy chồng đi rồi biết.”

“Cornelia!” Nàng nói. “Tại sao Marin lại quan tâm quá mức đến việc bán đường của vợ chồng Agnes vậy? Chúng ta nghèo lắm sao?”

Cornelia há hốc miệng nhìn nàng. “Phu nhân, đừng có ngốc thế. Nghèo ư? Phụ nữ khắp cái thành phố này sẵn sàng chịu mất cánh tay phải để được ở vào vị trí của phu nhân...”

“Tôi không cần chị dạy đời, Cornelia. Tôi hỏi...”

“Để có một ông chủ tôn trọng mình, đưa mình đi dự yến tiệc và mua cho mình những chiếc váy và ngôi nhà búp bê tốn những ba ngàn đồng gun-đơn? Ông ấy cho chúng tôi ăn, ông ấy ân cần hỏi han chúng tôi. Phu nhân đi mà hỏi Otto, anh ấy cũng trả lời như tôi thôi.”

“Otto có nói với tôi là “mọi thứ sẽ đầy tràn!’”

“Ồ, ông chủ có nhiều thứ đáng ngưỡng mộ.” Cornelia đáp giọng hấp tấp như sợ ai nói tranh mất.

“Ông ấy nuôi dạy Toot như con trai. Có ai làm được thế không? Có người hầu nào nói được cả tiếng Pháp và tiếng Anh không? Có người hầu nào vẽ được bản đồ, kiểm tra chất lượng len Haarlem...”

“Nhưng Otto có thể làm gì với tất cả những điều đó, Cornelia? Chúng ta có thể làm gì?”

Cornelia có vẻ phật ý. “Theo như tôi thấy, cuộc sống của phu nhân chỉ mới bắt đầu thôi. À, suýt nữa thì quên.” Cô hầu lục trong túi tạp dề lấy ra một gói lớn đặt xuống giường Nella. “Nó được để bên ngoài, trên bậc tam cấp, có đề người nhận là phu nhân. Có chuyện gì không ổn sao?”

“Không có gì!” Nella ấp úng trả lời. Với con dấu biểu tượng Mặt trời, cái gói không hề được nàng đặt mua nằm chơ vơ trên tấm khăn trải giường.

“Hôm nay không có cá trích, nghe vậy chắc phu nhân sẽ vui nhỉ?” Cornelia nói tiếp, mắt nhìn cái gói. “Mứt mùa đông và bơ kem... Ông chủ muốn ăn tối sớm.” Cô ta cầm chiếc giày xấu xí lên xỏ vào chân.

“Tôi tin chắc là ông ấy làm vậy.” Nella nói. “Ông ấy bảo tìm thấy bản thân mình trong thức ăn cơ mà. Tôi sẽ xuống ngay.”

Khi cửa đã đóng lại, Nella ngập ngừng cầm cái gói lên. Mình có đặt làm những món hàng này đâu, nàng nghĩ. Lá thư vừa rồi cốt để cho nhà tiểu họa ngừng lại thôi mà. Nhưng ngay cả khi Nella nhớ mình đã viết thế trong thư, những ngón tay của nàng vẫn xé lớp giấy bọc. Ai mà không mở cái gói như thế này chứ? Nàng biện hộ. Nàng vẫn còn nhớ như in những gì nàng đã viết: “Là vợ của một thương gia VOC cấp cao, tôi không đời nào để một thợ thủ công dọa dẫm.” Một lá thư rơi ra, chỉ vỏn vẹn mấy từ:

“TÔI CỐ HẾT SỨC ĐỂ KHÔNG BỊ CHÌM.”

“Ồ, vậy à, ngài tiểu họa?” Nella nói lớn.

Nàng lật úp cái gói và một lộ một lốc những vật dụng nhỏ xíu đổ ra: những chiếc bàn ủi có chiều dài bằng hạt lúa mạch, mấy cái rổ bé tẹo, những cái giỏ xách, vài chiếc xô cùng với một giẻ lau sàn, một lò than để hong khô quần áo; rồi nào xoong, nào chảo, mấy con dao làm cá và những cái nĩa nhỏ, một chiếc gối thêu, một tấm thảm thêu chân dung hai người phụ nữ và một người đàn ông được cuộn lại. Nella tin chắc đó chính là câu chuyện được dệt trên bức tranh treo trên tường phòng làm việc của Johannes ở dưới lầu - Martha và Mary, đang cãi nhau về Chúa Jesus. Sợ hãi và phẫn nộ cùng lúc dấy lên trong nàng.

Trong cái khung nhỏ màu vàng, một lọ hoa được vẽ bằng sơn dầu, cùng với một con sâu bướm đang bò. Chủ đề phổ biến thôi mà, Nella tự nhủ, cố giữ bình tĩnh, nhìn phiên bản thật mà Cornelia vừa xoay ra trên tường. Một số cuốn sách được đóng khéo léo, vài ba cuốn không lớn hơn đồng xu stuiver[1] là mấy, bên trên là những chữ viết không thể đọc được. Nàng lật các trang, những mong tìm thấy một lá thư tình nhưng không thấy. Hai tấm bản đồ Đông Nam Á khổ nhỏ và một cuốn Kinh thánh với một chữ cái “B” lớn ở bìa trước.

Một cái gói riêng lẻ đập vào mắt Nella, có gì đó bên trong lóe sáng xuyên qua lớp vải. Thì ra là một chiếc chìa khóa vàng nhỏ xíu được treo vào một sợi dây ruy băng. Nàng đu đưa chiếc chìa khóa trong ánh sáng ban mai lạnh lẽo. Trông nó rất đẹp, không dài hơn móng tay của nàng và được chạm khắc những hoa văn phức tạp dọc theo cổ. Quá nhỏ để mở bất kỳ cánh cửa nào, Nella nghĩ. Vô dụng nhưng đẹp.

Ngoài ra không còn gì khác - không thư từ, không giải thích, chỉ mỗi lời nhắn lạ lùng đầy thách thức và một lô quà. Cornelia thề là đã nhét lá thư dưới khe cửa nhà tiểu họa. Vậy tại sao ông ta không dừng lại như mình bảo?

Nhưng khi nhìn những món đồ cùng vẻ đẹp lạ thường và mục đích không thể thấu được của chúng, Nella tự hỏi liệu nàng có thực sự muốn nhà tiểu họa dừng lại không. Rõ ràng chính nhà tiểu họa không muốn làm vậy.

Nella nhẹ nhàng đặt những món đồ mới vào lại trong tủ, lần lượt từng cái, và kinh ngạc khi trong lòng thoáng dậy lên cảm giác biết ơn.

“Chị định đi đâu?” Marin hỏi khi Nella băng qua tiền sảnh một giờ sau.

“Chẳng đi đâu cả!” Nella đáp, đang mải nghĩ về biểu tượng Mặt trời và những lời giải thích nằm sau cánh cửa nhà tiểu họa.

“À!” Marin nói. “Mục sư Pellicorne sẽ giảng kinh ở Nhà thờ cổ hôm nay và tôi tưởng chị muốn tham dự.”

“Johannes có đi không?”

Johannes không đi, vì thấy bảo là cần phải có mặt ở sàn giao dịch xem thị trường chứng khoán lên xuống thế nào. Nella tự hỏi liệu có phải chồng nàng tránh né việc đi lễ nhà thờ không.

Vì quá muốn đến phố Kalverstraat, Nella cố tình đi tụt lại phía sau, Marin lúc này đang nện chân xuống đường như thể nó làm gì đó khiến cô ta bực mình vậy. Con Rezeki không muốn rời Johannes nửa bước nên đã theo ông đến sàn giao dịch. Không đành lòng để Dhana ở nhà thui thủi một mình, Nella dắt nó theo. Con chó ngoan ngoãn đi song song với nàng, cái mũi đen ươn ướt nghếch lên nhìn chủ nhân mới.

“Chị có thường dắt chó đến nhà thờ không?” Nella hỏi Cornelia. Cô hầu gật đầu. “Phu nhân Marin bảo để chúng nó ở nhà không yên tâm.”

“Vậy tôi mang theo Peebo cũng được chứ gì?”

“Đừng có vớ vẩn!” Marin quay lại nói qua vai, và Nella kinh ngạc trước sự thính tai của cô em chồng.

Đó là một ngày đẹp trời, những mái nhà màu nâu đỏ ối lên hệt như son, nhiệt độ đủ lạnh giúp làm loãng bớt mùi tanh nồng bốc lên từ dòng kênh, những chiếc xe ngựa lóc cóc chạy ngang qua, những con lạch đầy thuyền chở người và hàng hóa, thậm chí vài con cừu nữa. Họ đi bộ ngược lên phố Herengracht, đến đường Vijelstraat, rồi qua chiếc cầu đi vào chợ Turf dẫn về phía Nhà thờ cổ. Nella có vẻ sốt ruột và thiếu tập trung vì chưa đến được địa điểm dự tính ban đầu. Thấy vậy, Cornelia lên tiếng nhắc nhở nếu phu nhân không chịu nhìn đường thì sẽ vấp phải những hòn cuội đấy.

Từ trên những con thuyền, từ cửa sổ của chúng, từ con đường dọc theo hai bên bờ kênh, ai cũng nhìn chằm chằm vào họ. Khi họ đi ngang qua những ngôi nhà cao và mảnh mai của những nhà buôn lụa trên phố Warmoestraat, những cửa hiệu gốm Ý, lụa Lyons, phi bóng Tây Ban Nha, gốm sứ Nuremburg và vải lanh Haarlem, những người Amsterdam găm vào họ những ánh nhìn soi mói. Trong một lúc, Nella tự hỏi họ đã gây nên chuyện gì, rồi nàng trông thấy gáy Otto căng lên. Anh ta gọi Dhana cho nó chạy lên dẫn đầu. “Nó nói kìa!” Nella nghe ai đó reo lên giữa tiếng cười rộ.

Khi Otto đi ngang qua cùng ba người phụ nữ hầu như ai cũng trố mắt ra nhìn. Vài người sững sờ trong nghi hoặc, số khác lộ vẻ khinh khi hoặc sợ sệt. Một số người ngây ra thích thú, những người khác dường như chẳng bận tâm, nhưng cũng không khóa lấp được số còn lại. Khi cả nhóm ra khỏi con phố Warmoestraat, tiến đến gần sau Nhà thờ cổ, một gã đàn ông đầy sẹo đậu mùa ngồi trên một chiếc ghế băng thấp ở cửa gọi với theo khi Otto đi ngang qua: “Tao chẳng tìm được việc, còn chúng mày thì cho con vật đó một cái nghề ư?”

Marin hơi trùng trình, nhưng Cornelia dừng phắt lại. Cô ta xăm xăm bước ngược trở lại và giơ năm đấm cách làn da rỗ của gã kia vài phân. “Đây là Amsterdam nhé, Mặt Rỗ!” Cô ta nói. “Ai giỏi thì thắng.”

Nella đang căng thẳng nhưng không nhịn được cười, và nụ cười cố nén đó tắt ngúm khi gã đàn ông giơ nắm đấm trước mặt Cornelia. “Đây là Amsterdam, đồ chó cái. Người giỏi biết tìm bạn mà chơi.”

“Cornelia, im miệng đi!” Marin ra lệnh. “Trở lại đây.”

“Hắn ta là người phải câm miệng mới đúng!”

“Cornelia! Trời ơi, nhà này có ai là súc vật đâu?”

“Toot đã ở đây mười năm rồi mà vẫn chẳng có gì thay đổi.” Cô hầu lẩm bẩm, trở về chỗ chủ nhân. “Phu nhân thì cứ nghĩ rồi họ sẽ quen.”

“Mặt Rỗ. Cornelia, sao cô dám nói như vậy?” Marin mắng, nhưng Nella cảm thấy trong giọng cô em chồng chứa đựng sự tán thành.

Otto dõi mắt nhìn đăm chiêu về phía đường chân trời xa tít. Anh ta không nhìn gã Mặt Rỗ. “Dhana...” Anh ta gọi. Con chó rốt cuộc cũng dừng lại, nghếch đầu lên và lũn cũn chạy về phía anh ta. “Đừng có đi quá xa nhé, cô gái!” Anh ta nói.

“Tôi, hay con Chó đấy?” Cornelia thở ra.

Dù người ta vẫn tiếp tục giương mắt nhìn, nhưng không ai đưa ra lời bình phẩm nào nữa. Nella cũng để ý cách họ nhìn Marin. Cao đến bất thường đối với một phụ nữ, chiếc cổ dài và đầu ngẩng cao, Marin giống hệt bức tượng chạm ở mũi tàu, để mặc những cơn sóng tới tấp xô. Nella nhận thấy trong mắt họ, đây là người phụ nữ Hà Lan hoàn hảo, thanh khiết, xinh đẹp và có cốt cách. Thứ duy nhất thiếu hụt ở đây là một tấm chồng.

“Rồi người ta sẽ nghĩ sao? Việc Johannes không đi lễ ấy?” Nella nghe Marin nói với Otto. Thấy anh ta im lặng, Marin quay sang hai cô gái. “Anh ấy có mời vợ chồng Meermans đến nhà ăn tối không?” Cô ta hỏi Nella.

Nella ngập ngừng, toan nói dối. “Chưa...” Nàng đáp. Marin dừng phắt lại, không giấu nổi cơn giận dữ, miệng làm thành một chữ O sửng sốt và đôi mắt xám sáng lóe lên buộc tội.

“Tôi không thuyết phục được ông ấy mời họ.” Nella nói.

“Trời ơi là trời!” Marin kêu lên, giẫm phải một vũng bùn, và cứ thế sải chân đi trước, để lại ba người đằng sau. “Chuyện gì cũng đến lượt tôi hết là sao?”

❀ ❀ ❀

[1] 20 stuiver bằng 1 gun-đơn.