Thời gian, trong những trường hợp này, không để đo lường. Nella cày xới những ký ức còn tươi mới nhất: để lại Marin ở nhà với Cornelia, chạy đến nhà lao Stadhuis, rồi đến phố Kalverstraat tìm kiếm sự cứu rỗi không bao giờ có. Tất cả những sự kiện trong chính cái ngày này, ngoài bản án của Slabbaert, những bí mật của Windelbreke, có cảm giác như đã xảy ra tận hồi năm ngoái. Marin đã bị nuốt chửng bởi thời gian, và trên tấm bản đồ của làn da tái nhợt ấy, Nella không tìm đâu ra manh mối nơi cô ta đã chìm xuống và bằng cách nào biến mất tăm.

Đến phút chót mà Marin vẫn chưa hết khiến người khác kinh ngạc bởi sự tài tình của mình, giúp cô ta có thể cứ thể ra đi mà không ai thấy, ai hay. Linh hồn cô ta đã vuột khỏi những kẻ tay của họ. Ngay cả thời khắc cô ta trút hơi thở cuối cùng, cũng chỉ một mình cô ta biết.

“Không...” Nella nấc nghẹn. “Không... Marin, cô nghe tôi nói không?”

Nhưng Nella biết cô ta không còn ở đó nữa. Đứng cùng với Cornelia bên giường, họ vuốt mặt Marin. Cô ta được bao bọc bởi một màn sương óng ánh, như thể đã nằm dưới mưa rất lâu.

Run rẩy, Cornelia ôm lấy gia tài duy nhất của Marin từ bầu ngực im lìm của cô ta. Cô hầu nhấc Thea lên, cả bàn tay ôm trọn cái đầu tí xíu của con bé. Cornelia đã bọc con bé kín mít, chỉ ló ra khuôn mặt tí hon. Nella và Cornelia vẫn còn bên giường, vẫn chưa thể tin nổi Marin đã ra đi.

“Không thể nào!” Nella khẽ thốt lên.

“Tôi không thể làm gì được!” Một giọng nói vọng tới từ lối cửa mở. Nella giật nảy mình, hoảng hốt quay lại và nhìn thấy một người đàn bà vóc người cao lớn đang đi về phía họ, hai tay áo xăn cao, trông bà ta hệt một dân chăn bò ở Assendelft.

“Ai!”

“Lysbeth Timmers.” Người đàn bà ngắt lời. “Hầu gái của cô tìm thấy tôi trong “Danh bạ của Smit.” Cô nên đưa đứa bé ra khỏi đây ngay.”

“Bà ấy sống gần đây nhất.” Cornelia nói khẽ với Nella, giọng cô hầu khàn đi khi ôm chặt Thea. “Phu nhân bảo tôi làm thế cơ mà.”

Nella nhìn chằm chằm bà Lysbeth Timmers, che chắn thi thể sòng soài của Marin khỏi ánh nhìn sắc nhọn của người đàn bà lạ mặt. Trong sự điềm tĩnh cố giữ lạ lùng này, nàng tự hỏi sao mình có thể khinh suất đến như vậy, bảo Cornelia mở toang cửa nhà mình và phơi trọn những bí mật ra ngoài. Hệt một con cáo trong chuồng gà, bà Lysbeth đứng hai tay chống hông.

“Bà ấy chuyên làm vú nuôi.” Cornelia thì thầm. “Nhưng bà ấy chưa đậu kỳ thi đỡ đẻ.”

“Tôi sinh bốn con rồi.” Bà Lysbeth nghe thấy, ôn tồn đáp. Bà ta sải bước về phía họ, giằng lấy Thea ra khỏi tay Cornelia.

“Không!” Cornelia la lên khi bà Lysbeth bế đứa bé đến bậc cửa, kéo ra một chiếc ghế. Bà vú săm soi đứa bé từ sau ra trước như thể Thea là một mớ rau đáng ngờ ở chợ. Sau khi vuốt những ngón tay đỏ ửng lên cái đầu nhỏ xíu của Thea, bà ta từ tốn vén áo lót và sơ mi lên, bà ta ấn Thea lên đầu vú hồng sậm của mình và cho con bé bú. “Hai người dở quá!” Bà ta nhận xét.

“Ý bà là gì đấy?” Cornelia nói. Nella nghe sự hoảng hốt không thể lý giải nổi trong giọng nói của cô hầu.

Bà Lysbeth ngước lên nhìn cô. “Bọc con bé kín mít thế này...”

Kiệt sức, Nella nối xung. “Chúng tôi không trả tiền cho bà để bà nói này nói nọ đâu, bà Timmers.” Nàng nói.

“Nhìn đây này...” Bà Lysbeth nói, vẫn ôn tồn. “Mới sinh chân tay em bé mềm như sáp ấy. Nếu các cô quấn khăn sai cách, xương sống của con bé sẽ cong và chân tay không thẳng thớm khi con bé một tuổi.”

Bà dứt Thea ra khỏi vú và bắt đầu cởi bỏ các lớp khăn như thể con bé là một cái gói. Trong một giây, bà cởi phăng chiếc mũ vải của con bé ra.

Cornelia bước tới một bước, căng thẳng, cảnh giác.

“Chuyện gì thế?” Nella hỏi. Vì vội chạy tới Stadhuis, nàng gần như không nhìn đứa bé vào buổi sáng sau khi nó chào đời. Bây giờ nàng mới nhớ lại sự bối rối lo âu của Cornelia. “Không thể nào... Không thể là sự thật được...” Đôi mắt nàng nhìn thấy điều cô hầu gái cố nói cho nàng biết trong sự kinh ngạc.

Thea có mái tóc đen kịt - quá đen đối với một em bé Hà Lan, và làn da mang màu quả óc chó tẩm đường. Đôi mắt đứa bé mở to, và đôi đồng tử như hai hồ nước nhỏ trong màn đêm trong vắt. Nella tiến lại gần hơn; nàng không thể rời mắt khỏi con bé.

“Thea..” Cornelia thì thào. “Ôi, Toot!”

Như thể nghe thấy, con gái của Toot quay lại nhìn cô hầu gái bằng ánh mắt trong veo.

Bà Lysbeth ngước nhìn Nella, đợi nàng lên tiếng. Khi sự im lặng trong căn phòng đặc quánh lại, những lời nói của Marin bắt đầu hiện lên trong cái đầu đang quay cuồng của nàng. Đứa bé này sẽ gây phiền đấy. “Nếu người ấy còn sống, đứa bé này sẽ bị vấy bẩn.” Chắc chắn bà Lysbeth nghe tim nàng đang đập thình thịch phải không? Bên cạnh nàng, Cornelia như tê điếng.

“Bà sẽ được thưởng công hậu hĩnh vì sự giúp đỡ của mình. Một đồng gun-đơn một ngày.” Nella cố cất tiếng thành lời, giọng nói run rẩy để lộ sự choáng váng trước điều mình trông thấy; một khuôn mặt trong một khuôn mặt, một bí mật bị bại lộ. “Bất kể thế nào, tôi vẫn yêu em.”

Bà Lysbeth phồng hai má suy tính, bàn tay thô ráp nhẹ nhàng vỗ vỗ mái đầu đen kịt của Thea. Bà vú bất hợp pháp nhìn ngắm những bức họa, đồng hồ quả lắc, bình đựng nước bằng bạc. Đôi mắt bà tập trung vào cái tủ to có ngăn kéo cất giữ những hình nhân nhỏ xíu, quá sang trọng, quá thừa thải, đến nỗi Nella cảm thấy xấu hổ.

“Tôi sẽ giữ im lặng, phu nhân.” Bà Lysbeth cuối cùng cất tiếng. “Tôi muốn bốn gun-đơn một ngày.”

Nella vẫn còn quá sững sờ nên không thể nói được nhiều, nhưng nàng đã ở Amsterdam đủ lâu để biết rằng người ta rất sòng phẳng về chuyện tiền nong. Nói chung, nàng cảm thấy nhẹ người vì bà Lysbeth hình như quan tâm đến tiền của họ hơn là những bí mật, nhưng có lẽ người đàn bà này đang thích thú với vận may từ trên trời rơi xuống. Mình sẽ không chịu ơn, Nella tự nhủ. Bà vú này có vẻ như biết cái hỗn loạn đang cuộn lên bên dưới bề mặt, nhưng không may là bà ta cũng biết cái giá của mình.

Có thể Johannes nói đúng - ngay cả những thứ trừu tượng như sự im lặng cũng có thể thương lượng được như một cái đùi nai, một con gà lôi, một miếng phô mai vậy. Nàng nghĩ về cái két tiền đã gần trống trơn của Johannes. Mi phải đi tìm Hanna thôi, nàng tự nhắc mình. Tất cả số đường đó cần được bán đi. Nhưng khi nào? Mọi thứ đã đổ tràn rồi, như Otto đã nói.

“Hai thôi.”

Lysbeth Timmers chun mũi. “Dựa theo tình huống bất thường này tôi tin chắc là cô hiểu. Ba.”

Suýt chút nữa mình đã nói với Frans Meermans rằng Marin đã sinh con của anh ta rồi. Chết thật, chẳng biết chuyện gì sẽ xảy ra nếu anh ta biết được cái bí mật đó, Nella hoảng hồn nghĩ. “Được, bà Timmers!” Nàng nói. “Ba gun-đơn một ngày. Vì sự giúp đỡ của bà.”

Bà Lysbeth gật đầu, hài lòng. “Cô có thể tin cậy nơi tôi. Tôi vốn không ưa cánh thị trưởng.”

“Tôi tin chắc là mình không hiểu bà muốn nói gì, bà Timmers.”

Bà Lysbeth ngoác miệng cười. “Như thế đó, có phải không? Trong thế giới của tôi, một người cha là một người cha thôi. Tất cả đều giống nhau. Và con bé có một người cha đẹp, không nhầm lẫn được.”

“Không nhầm lẫn...” Nella nhắc lại, cố không để lộ sự sửng sốt. Otto có biết không? Nàng tự hỏi. Marin có nói cho anh ta biết không? Có phải đó là lý do anh ta bỏ trốn? Cornelia trông như thể sắp ngất, và Nella tự hỏi liệu cô hầu gái có từng nghi ngờ sự thật lạ lùng này không. Cái cách cô ta kể về chuyện của Marin và Frans Meermans thật chắc chắn, cách cô ta khoác lác về những bằng chứng của mình như một nữ hoàng lỗ khóa! Otto là bạn của Cornelia, là người ngang hàng với cô ta trong ngôi nhà này. Cô ta đã đánh mất vương miện của mình rồi.

“Chúng thích vậy, cô biết đấy.” Bà Lysbeth nói.

“Bà muốn nói cái khỉ gió gì thế.” Cornelia gắt.

“Được quấn kỹ.” Bà Lysbeth nói giọng điềm nhiên, phớt lờ sự khiêu khích của Cornelia. “Giúp chúng yên trí rằng mình vẫn còn trong bụng mẹ.”

Sự đau khổ và hoang mang bao trùm khuôn mặt Cornelia. Khi nàng nghĩ về Johannes ở Stadhuis với án tử sắp tới. Nella biết mình không thể nào bắt Cornelia chịu dụng thêm một sự thật nữa.

Trong phòng Marin, giữa đám hạt và lông vũ, bà Lysbeth bắt đầu minh họa các bước quấn em bé. Thea lơ mơ ngủ, để mặc ai làm gì thì làm. Bà lại cho con bé bú, và đứa bé thức dậy, ôm lấy sự sống bằng sự kiên cường khiến Nella nhớ đến Marin, mải mê với cuốn sổ cái hay nhìn không chớp mắt vào một trong những tấm bản đồ của Johannes. Nàng đứng nhìn câu hỏi hóc búa tuyệt vời đó, làn da nâu bóng non nớt của Thea. Thea bú chùn chụt với hai bàn tay nắm chặt. Nhìn nét mặt của con bé, nàng có thể nhận thấy nó có nét giống cha, nhưng vẫn còn quá sớm để biết được chính xác Thea giống ai hơn. Cornelia, đi đi lại lại hệt như người mộng du, bắt đầu châm đèn dầu khắp nhà để xua đi mùi tử khí. Cô ta xoay hết những tấm gương vào tường, đảm bảo cho linh hồn Marin tìm đường đến Thiên đàng. Họ không muốn Marin mắc kẹt trong những cái ống khói; họ muốn linh hồn cô ta bay xuyên qua những đám mây bên trên những mái nhà Amsterdam.

Marin cần phải sớm được chôn cất, bà Lysbeth bảo. Bầu không khi kém lành mạnh sẽ không tốt cho Thea. “Phủ khăn xô lên cô ấy đi, phu nhân.”

“Khăn xô?” Nella nói. “Không được đâu! Marin xứng đáng với lụa Damascus chất lượng tuyệt hảo nhất.”

“Có thể phu nhân ấy thích khăn xô hơn thì sao?” Cornelia nói nhỏ.

Khi đứa bé ngủ say, bà Lysbeth lấy ba đồng gun-đơn, nhét chúng vào túi tạp dề. “Gọi tôi khi con bé thức dậy nhé. Tôi không đi đâu xa đâu.”

Đi qua cửa nhà bếp, vì Nella cứ khăng khăng là không được đi cửa trước dù được trả bao nhiêu đi nữa, bà Lysbeth Timmers dừng lại lần nữa và quay lại nhìn chủ nhân mới. “Cái gì ở trên phòng cô vậy?” Bà hỏi. “Cái tủ lớn trong góc nhà ấy. Tôi chưa từng nhìn thấy bất kỳ thứ gì như thế.”

“Không có gì...” Nella nói. “Đồ chơi ấy mà.”

“Đồ chơi ra đồ chơi nhỉ?”

“Bà Timmers...”

“Cô phải làm lễ rửa tội cho đứa bé đi. Nhanh nhé. Để lâu không tốt.”

Mắt Nella ngấn nước. Nàng nghĩ về những lời nói cuối cùng của Slabbaert: “Hãy để lễ rửa tội mới của Johannes Brandt là một lời răn cho tất cả quý vị.”

Bà Lysbeth nhìn nàng bằng sự thương hại lẫn sốt ruột.

“Chỉ cần đội mũ cho đứa bé thôi, phu nhân.” Bà ta thì thầm. “Tôi dám chắc đó là mái tóc đẹp, nhưng đứa bé tội nghiệp phải sống trong thành phố này.”

Khi bà ta nói vậy, Nella tự hỏi chuyện đó sẽ như thế nào đây. Nhưng Cornelia sẽ không bao giờ chịu cho đứa bé đi.

Cornelia đang lăng xăng bên cái nôi. Mặt cô hầu nhợt nhạt như sáp và trống rỗng. Trông cô ta héo hon, Và Nella nhớ đến lần đầu tiên hai người chạm mặt nhau trong tiền sảnh, vênh váo và láo xược nhìn người mới đến. Thật khó hình dung hai thái cực ấy thuộc về cùng một cô gái.

“Tôi đã cố, phu nhân...”

“Chị đã làm hết sức có thể.”

Nella lặng yên, lắng nghe ngôi nhà. Trong vườn, một bó những tấm vải trải giường ngả màu nâu sậm đang được đốt cháy, những sợi vải hóa thành tro bay lơ lửng trong không khí. Giữa những ngọn lửa, Nella trông thấy cái gối thêu một chiếc tổ trang trí hình hoa lá của một con chim sặc sỡ. “Cornelia thêu nhiều quá.”

Lúc nào nàng cũng nghe thấy giọng của Marin.

“Mình sẽ giữ Thea lại, có phải không, phu nhân?” Cornelia thì thầm. “Ở đây con bé an toàn nhất.”

“Mình đã hối lộ những người mới để giữ bí mật mới nhất của ngôi nhà này. Chuyện này khi nào mới dừng lại đây?” Nella nói. Nó sẽ dừng lại khi tiền hết, tiếng nói trong đầu nàng đáp lại.

“Tôi sẽ chết trước khi để bất kỳ điều gì xảy đến với con bé.” Đôi mắt của Cornelia long lên dữ tợn.

“Cornelia, ngay cả điều đó có nghĩa là đưa con bé ra khỏi đây đến Assendelft, tôi hứa với cô là chúng ta sẽ không mang nó đi đâu hết.”

Giờ thì Assendelft có cảm giác như xa bằng Batavia vậy, không phải Amsterdam, như Agnes đã từng nói. Nella lại nghe thấy giọng của Marin, giọng cô ta trong vắt như một tiếng chuông, đôi mắt xám sáng lên khinh miệt: “Ở nông thôn thì làm được gì chứ.”

Cornelia gật đầu. “Thea có thể đội mũ khi đi ra ngoài, và cởi ra khi ở nhà.”

“Cornelia...”

“Và chúng ta sẽ cho mục sư Pellicorne biết về phu nhân Marin. Chúng ta không thể chôn phu nhân ấy ở bất kỳ đâu được. Tôi không muốn phu nhân ấy bị đặt ở St. Anthonis. Chỗ đó quá xa. Tôi muốn phu nhân ấy ở đây, bên trong những bức tường thành phố...”

“Để tôi làm gì đó cho chị ăn nhé?” Nella nói, cảm thấy cơn kích động của cô hầu gái mỗi lúc một tăng. “Phô mai và bánh mì được không?”

“Tôi không đói.” Cornelia đáp, đứng bật dậy. “Nhưng phải làm món gì đó mang đến cho ông chủ.”

Nella ngồi xuống, rã rời nhìn cô hầu gái lăng xăng chạy tới chạy lui, không thể tìm được lời nào để giải thích chuyện đã xảy ra hôm nay ở Stadhuis. Nàng mong được đến thăm Johannes, nhưng họ sẽ phải lo hậu sự cho Marin, việc đầu tiên vào sáng mai, sau khi ngủ dậy. Hôm nay là thứ Năm. Nhưng Chủ nhật lúc mặt trời lặn, nàng, Cornelia và Thea sẽ ngã quỵ, còn bà Lysbeth Timmers đỡ lấy họ. Có vẻ như việc lấy đi một sinh mạng trong thành phố này cũng dễ hệt như nhấc một quân cờ trên ván cờ thỏ cáo vậy.

Có thể từ trước đến giờ khắp Amsterdam chưa từng có một đứa bé như thế này. Đương nhiên là có những người Sephardi Jews[1] - những bé trai và bé gái Lisboa[2] da đen, và những đứa con lai được mang đến bởi những nhà buôn Bồ Đào Nha, thường vẫn đợi bên ngoài giáo đường Do Thái trên đường Houtgracht để giữ ghế cho những chủ nhân của chúng. Có những người Armenia chạy trốn khỏi sự tàn bạo của đế chế Ottoman. Và ai mà biết được chuyện gì xảy ra ở Đông Nam Á? Nhưng ở Amsterdam, không có sự pha trộn chủng tộc. Đó là lý do tại sao người ta lúc nào cũng nhìn Otto chằm chằm. Tuy nhiên đây thuần túy là sự kết hợp của những mặt đối lập của nền Cộng hòa, được sinh ra không phải cách xa hàng ngàn dặm, mà ngay trong những nếp gấp bí mật của quốc gia, ở khu giàu có nhất của Golden Bend. Thea thậm chí còn dị thường một cách đáng hổ thẹn hơn cả cha mình đối với thành phố này.

“Bất kể thế nào, tôi vẫn yêu em.” Otto và Toot, vòng tròn trọn vẹn, những lá thư và đứa bé anh ta để lại là sự phản chiếu của chính anh ta. Nella nhớ lại những tiếng thì thào vào ban đêm, tiếng cửa đóng, khuôn mặt không biểu cảm của Cornelia vào sáng hôm sau khi Nella hỏi có phải hồi đêm cô ta thức khuya không. Marin chảy nước mắt ở Nhà thờ cổ. Còn Otto thì mang khuôn mặt hoảng hốt cũng tại chính nhà thờ ấy sau đó mấy tuần. Có phải khi ấy Marin đã cho anh ta biết rồi không?

Có lẽ điều duy nhất Nella từng hiểu về Otto và Marin chính là Thea - con bé đến lượt mình cũng sẽ là một bí mật đối với chính nó; mẹ qua đời còn cha thì mất tích. Nella nghĩ về một người mẹ khác, ở Bergen, và một đứa trẻ sống trong hoang mang khác, lớn lên ở Bruges bên một người cha luống tuổi. Tại sao nhà tiểu họa bị đưa đi? Mình bị loạn trí vì thiếu ngủ hay sao ấy, Nella tự nhủ, cố nhìn lại quá khứ, nhìn lại những dấu hiệu có thể đã bỏ lỡ về Otto và Marin, hoặc Petronella khi ấy. Nàng không chắc được liệu một ngày mới có giúp cho chuyện này dễ hiểu hơn chút nào không.

Cornelia nhìn chằm chằm vào mặt Thea. “Tôi đã muốn con bé là của ông Meermans.” Cô ta nói khẽ. “Tôi đã muốn nó là của ông ấy.”

“Tại sao?”

Nhưng Cornelia không đáp; lại thêm một thú nhận. Cô ta đã quá chắc chắn về mối tình bí mật của Marin, món quà thịt lợn muối và sự ghen tuông của Agnes. “Lẽ ra tôi nên giao cho Cornelia nhiều việc nhà hơn.” Marin đã từng nói, lẩm bẩm về thiên hướng thêu dệt những câu chuyện của cô hầu. Đúng là ánh nhìn của Meermans có nấn ná lại nơi Marin đôi chút, nhưng bản thân Marin chưa hề thể hiện bất kỳ dấu hiệu xác minh nào. Và cô ta đã nói gì khi được hỏi về tình cảm của mình? Cô ta đang mang đứa con của người ấy, Nella đã nói với cô ta như vậy. “Tôi đã tự tiện chiếm đoạt những thứ của Johannes - những thứ không thuộc về mình.” Đó là lời đáp của cô. Marin vẫn lấp lửng như từ trước đến giờ, sống trong bóng tối giữa dối trá và sự thật.

“Tôi muốn mọi chuyện đi theo cách chúng đã từng.” Cornelia nói.

“Cornelia...” Nella nói, cầm tay cô hầu. “Tôi phải nói với chị về Johannes.” Nàng cảm thấy nỗi đau trở lại và loang rộng, một đóa hồng cồng kềnh rụng cánh quá nhanh. Đôi mắt trong veo, im lặng, cô hầu ngồi xuống giường.

“Vậy, phu nhân nói đi.”

Nella có cảm tưởng những bức tường sẽ đổ sụp xuống trước dòng thác nước mắt của Cornelia. Dĩ nhiên Thea thức giấc, và Nella bồng con bé khóc thét lên khỏi đám chăn mền. Đứa bé - mối liên kết nhỏ bé của họ, được bọc trong lớp khăn màu trắng, khóc ré lên với hai buồng phổi làm việc hết công suất.

“Tại sao Chúa lại trừng phạt chúng ta hả phu nhân? Có phải Người đã định đoạt chuyện này từ trước rồi không?”

“Tôi không biết. Có thể Người đã đặt câu hỏi, nhưng chúng ta là câu trả lời, Cornelia. Chúng ta phải chịu đựng. Vì Thea, chúng ta phải gắng vượt qua chuyện này.”

“Nhưng mà bằng cách nào? Chúng ta sẽ sống như thế nào đây?” Cornelia hỏi, vùi mặt vào hai bàn tay.

“Đi gọi bà Lysbeth mau!” Nella nói. “Thea cần bú.”

Bình tĩnh lại vì cần phải thế, Cornelia dỗ dành đứa bé. Mặt mày lem luốc và người tê điếng, cô ta để lại Nella trên giường ôm đứa bé trong tay. Nằm xuống với đứa bé, có gì đó đâm vào lưng Nella, và khi quờ tay dưới gối, nàng đụng phải một vật cứng nhỏ. Otto, nàng nín thở nhìn con búp bê, trong khi đứa con gái của anh ta vẫn còn nằm trên cánh tay nàng. Nella không biết nó đã được lấy ra khỏi cái tủ có ngăn kéo từ lúc nào. Có phải Marin đã ngủ ở đây, hết đêm này đến đêm khác với Otto được giấu bên dưới, một nguồn an ủi đã không thể gọi được anh ta trở về?

“Anh đang ở đâu vậy?” Nella hỏi, như thể những lời nói của nàng sẽ mang anh ta về trong khi con búp bê đã thất bại thảm hại. Thea khóc đòi bú - tiểu thiên sứ mè nheo của một thế giới mới tươi đẹp. Đứa bé này mang đến một khởi đầu mới, ngay sau sự kết thúc của Johannes và Marin.

Khẽ khàng, giữa những tiếng khóc ré của đứa bé, Nella lầm rầm một lời cầu nguyện đặc biệt. Hồi ở Assendelft, cảm thấy mất mát trước cái chết của cha, Carel đã viết một lời khẩn cầu gửi đến Chúa với lời lẽ rất ngang ngạnh và trẻ con. Nella nhớ lại những lời đã khắc sâu vào tâm khảm nàng và lầm rầm đọc vào vành tai nhỏ xíu của Thea. Một tiếng gọi mong được an ủi, một khao khát đòi hồi sinh. Một hy vọng không bao giờ dứt.

❀ ❀ ❀

[1] Người Do Thái gốc Tây Ban Nha hoặc Bồ Đào Nha.

[2] Lisbon, thanh phố miền tây Bồ Đào Nha và là thủ đô của nước này.