Những Kẻ Tội Nghiệp

Lượt đọc: 788 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ngày 1 Tháng Tám.

❊ ❊ ❊

BARBARA ALEXIEVNA YÊU DẤU CỦA ANH,—Cảm ơn Chúa vì Ngài đã trao cho em cơ hội lấy ơn báo oán. Anh tin rằng làm như vậy thật tốt đẹp, và anh cũng tin vào sự ngọt ngào từ trái tim thiên thần của em. Vì thế, anh sẽ không trách cứ em đâu. Chỉ xin em đừng một lần nữa trách móc rằng về cuối đời, anh đã sống như một kẻ hoang đàng. Đó hẳn là một tội lỗi lớn lắm phải không em?—một việc thật tồi tệ? Và dẫu em vẫn khăng khăng cho rằng đó là tội lỗi, thì hãy nhớ lấy, cô bé của anh, anh đã phải đau đớn nhường nào khi nghe những lời ấy thốt ra từ đôi môi em. Đừng giận anh vì anh nói điều này, bởi trái tim anh đang lịm đi. Người nghèo hay có những nỗi niềm kỳ quặc—đó là một sự an bài của tự nhiên. Bản thân anh đã thấm thía điều này. Kẻ nghèo vốn rất nhạy cảm và hay soi mói. Họ không thể nhìn thế giới của Chúa đúng như bản chất của nó, mà luôn liếc ngang liếc dọc mọi kẻ qua đường, rồi bồn chồn ngó nghiêng để lắng nghe từng lời người khác đang bàn tán. Liệu người ta có đang nói về mình không nhỉ? Sao trông mình lại nhếch nhác thế này? Rốt cuộc mình đang cảm thấy thế nào? Mình đang đóng vai trò gì, dù ở khía cạnh này hay khía cạnh khác? Hỡi Barbara của anh, ai cũng biết rõ rằng kẻ nghèo còn chẳng có giá trị bằng một mảnh giẻ rách, và sẽ chẳng bao giờ giành được sự tôn trọng của bất kỳ ai. Phải, em cứ viết về anh thế nào tùy ý—cứ để mấy kẻ viết văn thuê nói gì tùy thích về anh—hắn sẽ mãi mãi chẳng thay đổi. Và tại sao lại thế? Ấy là bởi vì, từ trong bản chất, kẻ nghèo buộc phải bộc lộ hết mọi cảm xúc ra ngoài, khiến chẳng có gì ở hắn là thiêng liêng nữa, còn lòng tự trọng của hắn ư—! Chà, hôm nọ Emelia có kể cho anh nghe rằng, khi anh ấy phải đi quyên góp, người ta đòi phải có giấy phép chính thức cho từng đồng xu lẻ một, bởi ai nấy đều nghĩ rằng đưa tiền cho một kẻ nghèo thì chẳng ích gì. Thời buổi này việc làm từ thiện bị quản lý thật kỳ lạ. Hoặc có lẽ từ trước đến nay vẫn thế. Hoặc là người ta không biết cách làm từ thiện, hoặc là họ quá sành sỏi trong việc đó—chỉ có thể là một trong hai điều ấy. Có lẽ em chưa biết chuyện này, nên anh xin kể cho em nghe. Và làm sao mà kẻ nghèo lại có thể biết, lại thấm thía tất cả những điều ấy đến thế? Câu trả lời chính là—từ trải nghiệm thực tế. Hắn biết bởi vì bất cứ ngày nào hắn cũng có thể chứng kiến một quý ông bước vào nhà hàng và tự hỏi, “Hôm nay mình nên ăn món gì nhỉ? Mình sẽ gọi món này món kia,” trong khi suốt quãng thời gian ấy, kẻ nghèo chẳng có gì để ăn ngoài cháo loãng. Lại có những kẻ—những tên nhiều chuyện khốn kiếp—chỉ chuyên đi lang thang cốt để xem có thể tìm thấy tên viên chức nghèo khổ hay gã quan chức mãn triều nào có ngón chân lòi ra ngoài giày hay tóc tai bờm xờm không! Và khi tìm thấy một kẻ như thế, chúng liền làm báo cáo về hoàn cảnh của người ta, rồi đống rác rưởi ấy được đưa vào hồ sơ... Nhưng việc tóc tai anh thiếu đi cái kéo thì can gì đến em? Nếu em có tha thứ cho anh vì điều mà em có thể coi là một sự thô lỗ đi chăng nữa, anh vẫn phải khẳng định rằng kẻ nghèo vô cùng hổ thẹn trước những chuyện như vậy, với sự nhạy cảm của một thiếu nữ. Đơn cử như CHÍNH EM, chắc chắn em cũng chẳng đời nào muốn (xin lỗi vì sự bộc tuệch của anh) cởi truồng trước mắt thiên hạ; và cũng tương tự thế, kẻ nghèo chẳng thích bị soi mói hay bị chất vấn về chuyện gia đình hay những thứ đại loại như vậy. Một người có danh dự và lòng tự trọng như anh cảm thấy thật đau đớn và cay đắng khi phải giao du với những kẻ muốn tước đoạt cả hai điều đó của mình.

Hôm nay, anh ngồi trước các đồng nghiệp chẳng khác nào một con gấu con hay một con chim sẻ trụi lông, khiến anh ngượng chín cả mặt. Phải, điều đó làm tổn thương anh sâu sắc, Barbara ạ. Đương nhiên là người ta phải đỏ mặt khi có thể nhìn thấy những ngón chân trần lòi ra qua đôi giày rách, và những chiếc cúc áo thì chỉ còn giữ lại bằng một sợi chỉ! Cứ như thể cố tình trêu ngươi, trong dịp này, trông anh lại càng thêm lếch thếch thảm hại. Thảo nào tinh thần anh lại suy sụp đến thế. Khi anh đang bàn chuyện công việc với Stepan Karlovitch, ông ấy bỗng thốt lên, chẳng vì lý do rõ ràng nào cả, “À, lão Makar Alexievitch tội nghiệp!” rồi bỏ lửng câu nói. Nhưng anh thừa biết trong đầu ông ấy đang nghĩ gì, và anh đỏ mặt tía tai đến nỗi ngay cả mảng đầu hói của anh cũng ứng hồng lên. Dĩ nhiên chuyện đó chẳng có gì to tát, nhưng nó cứ dằn vặt anh và dẫn đến bao suy nghĩ lo âu. Mấy kẻ này thì có thể biết gì về anh cơ chứ? Cầu trời cho là chúng chẳng biết gì cả! Nhưng anh thú nhận rằng anh nghi ngờ, anh vô cùng nghi ngờ một trong số các đồng nghiệp của mình. Cứ để chúng phản bội anh xem! Chúng sẵn sàng bán rẻ đời tư của người ta chỉ bằng một xu lẻ, bởi với chúng chẳng có gì là thiêng liêng cả.

Anh láng mang tính được kẻ nào đang đứng đằng sau tất cả chuyện này. Chính là Rataziaev. Chắc hẳn hắn quen ai đó ở phòng ban của chúng ta rồi kể lại câu chuyện ấy với bao tình tiết thêu dệt thêm. Hoặc có lẽ hắn đã loan tin ấy đi trong chính phòng ban của hắn, rồi từ đó, nó luồn lách bò sang phòng ban chúng ta. Mọi người ở đây đều biết tường tận đến từng chi tiết, bởi anh đã nhìn thấy họ chỉ tay về phía em qua cửa sổ. Ồ phải, anh đã thấy họ làm thế đấy. Hôm qua, khi anh bước sang ăn tối với em, cả lũ người ấy đã túm tụm treo mình bên cửa sổ để theo dõi anh, còn bà chủ nhà thì tru tréo rằng bọn trẻ thời nay quỷ quái thật, rồi gọi em bằng những cái tên chẳng ra gì. Nhưng điều này chẳng thấm tháp gì so với ý đồ đen tối của Rataziaev là đưa chúng ta vào sách của hắn, rồi miêu tả chúng ta trong một bài châm biếm. Chính hắn đã lớn tiếng tuyên bố sẽ làm như vậy, và những người khác cũng nói thế. Thật tình, anh chẳng biết phải nghĩ gì, hay phải quyết định thế nào nữa. Chẳng ích gì khi che giấu sự thật rằng anh và em đã phạm tội với Chúa Trời... Em định gửi cho anh một cuốn sách nào đó để khuây khỏa tâm trí phải không—em yêu của anh? Nhưng mà, cuốn sách nào bây giờ có thể làm anh khuây khỏa được cơ chứ? Chỉ có những cuốn sách chưa từng tồn tại trên cõi đời này mà thôi. Tiểu thuyết toàn là thứ rác rưởi, viết ra chỉ để cho lũ ngu ngốc và kẻ nhàn rỗi đọc. Tin anh đi, em yêu, anh thừa hiểu điều đó qua trải nghiệm trường đời. Kể cả khi người ta có ca tụng Shakespeare cho em nghe đi nữa, anh cũng xin nói rằng Shakespeare chẳng qua cũng chỉ là đồ rác rưởi, chỉ thích hợp để viết văn châm biếm mà thôi,—Của riêng em,

MAKAR DIEVUSHKIN.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.