MAKAR ALEXIEVITCH THÂN YÊU CỦA EM,—Thedora bảo em rằng, nếu em muốn, có một số người sẽ sẵn lòng giúp đỡ bằng cách tìm cho em một chân gia sư xuất sắc tại một gia đình nọ. Anh nghĩ sao, người bạn của em? Em có nên đi hay không? Dĩ nhiên, khi ấy em sẽ không còn phải là gánh nặng cho anh nữa, và chỗ làm đó có vẻ cũng khá thoải mái. Mặt khác, ý nghĩ phải bước chân vào một ngôi nhà xa lạ làm em thấy kinh hãi. Chủ nhà là những người điền chủ, họ sẽ bắt đầu hỏi han và săm soi đủ điều về em. Khi ấy em biết trả lời ra sao? Anh thấy đấy, giờ đây em đã quá quen với việc sống khép kín—lại còn rụt rè nữa chứ! Em thích sống trong một góc khuất mà mình đã gắn bó từ lâu. Vâng, nơi nào quen thuộc bao giờ cũng là tốt nhất. Dẫu cho người bạn đồng hành chỉ là nỗi buồn, thì nơi đó vẫn cứ là tốt nhất.... Chỉ có Chúa mới biết công việc ấy sẽ đòi hỏi những trách nhiệm gì. Có lẽ em sẽ chỉ phải làm một ả vú em; và dù thế nào đi nữa, em nghe nói người gia sư ở đó đã bị thay đến ba lần trong vòng hai năm. Vì ơn Chúa, hỡi Makar Alexievitch, hãy khuyên em xem có nên đi hay không. Sao dạo này anh chẳng bao giờ đến gần em? Hãy để mắt em được nhìn thấy anh thỉnh thoảng chứ. Lễ chủ nhật gần như là dịp duy nhất chúng ta nhìn thấy nhau. Sao dạo này anh lại sống ẩn dật thế nhỉ? Em cũng vậy, dù xét theo một cách nào đó, em vẫn là họ hàng của anh. Chắc hẳn anh đã hết yêu em rồi, Makar Alexievitch. Em đã trải qua biết bao giờ phút mệt mỏi vì điều đó.
Thỉnh thoảng, khi bóng chiều buông xuống, em thấy mình cô đơn—ôi, cô đơn làm sao! Thedora đã đi đâu mất, còn em ngồi đây ngẫm nghĩ, ngẫm nghĩ và ngẫm nghĩ. Em nhớ lại tất cả quá khứ, cả niềm vui lẫn nỗi buồn. Nó hiện ra trước mắt em thật chi tiết, lấp lánh như từ trong sương mù; và rồi, những gương mặt quen thuộc xuất hiện, dường như đang thực sự hiện diện cùng em trong căn phòng này! Thường xuyên nhất là em thấy hình ảnh người mẹ của mình. Ah, những giấc mơ cứ thế tìm đến với em! Em cảm thấy sức khỏe mình đang kiệt quệ, sao mà em yếu đuối thế này. Sáng nay khi vừa thức dậy, những cơn nôn ọe cứ hành hạ em mãi cho đến khi nôn thốc nôn tháo. Vâng, em cảm thấy, em biết rằng tử thần đang đến gần. Ai sẽ là người chôn cất em khi giờ phút ấy đến? Ai sẽ ghé thăm nấm mồ của em? Ai sẽ thương xót cho em? Và giờ đây, em lại sắp phải chết ở một nơi xa lạ, trong ngôi nhà của một kẻ lạ mặt! Vâng, trong một góc khuất mà em hoàn toàn không biết!... Lạy Chúa tôi, cuộc đời mới buồn bã làm sao!... Sao anh lại gửi kẹo cho em ăn? Anh lấy đâu ra tiền để mua chúng thế? Ah, vì ơn Chúa, xin hãy giữ lấy tiền, hãy giữ lấy tiền đi. Thedora đã bán hộ em một chiếc thảm do chính tay em làm. Chị ấy thu được năm mươi rúp, thật là một khoản rất khá—em đã nghĩ sẽ ít hơn thế. Trong số năm mươi rúp ấy, em sẽ đưa cho Thedora ba rúp, và số còn lại em sẽ may cho mình một chiếc váy thật giản dị, ấm áp. Ngoài ra, em định tự tay may cho anh một chiếc áo ghi-lê—may lấy và bằng thứ vải thật tốt.
Ngoài ra, Thedora vừa mang về cho em một cuốn sách—“Những câu chuyện của Bielkin”—em sẽ gửi cho anh nếu anh thích đọc nó. Chỉ có điều, đừng làm bẩn nó, cũng đừng giữ lại luôn, vì đó không phải là sách của em. Tác giả là Pushkin. Hai năm trước, em đã đọc những câu chuyện này cùng mẹ, và sẽ rất đau lòng nếu em phải đọc lại chúng. Nếu bản thân anh có cuốn sách nào, xin hãy cho em mượn—miễn là chúng không phải lấy từ Rataziaev. Chắc là anh ta sẽ tặng anh một trong những tác phẩm của chính hắn khi nào được in ra. Sao mà anh lại thích các sáng tác của hắn đến thế hỡi Makar Alexievitch? Em thấy chúng thật là nhảm nhí hết sức!
—Thôi, chào anh nhé. Sao nãy giờ em lại luyên thuyên nhiều thế này! Khi buồn chán, em luôn thích trò chuyện một điều gì đó, vì nó giống như một thứ thuốc đối với em—em bắt đầu thấy nhẹ nhõm hơn ngay khi thốt lên được những gì đang gặm nhấm trái tim mình. Tạm biệt, tạm biệt anh nhé, bạn của em—Người của riêng anh
B. D.