BARBARA ALEXIEVNA THÂN YÊU CỦA ANH,—Anh phải báo cho em biết rằng trong ngôi nhà này vừa xảy ra một chuyện buồn—một sự việc đáng xót xa vô cùng.
Sáng nay, vào khoảng năm giờ, một trong những đứa con của Gorshkov đã qua đời vì bệnh tinh hồng nhiệt, hoặc một căn bệnh nào đó tương tự. Anh đã đến thăm hỏi và chia buồn với gia đình họ, và thấy họ đang sống trong cảnh nghèo túng và bừa bộn khốn cùng. Điều đó cũng không có gì đáng ngạc nhiên, khi cả gia đình phải sống chung trong một căn phòng duy nhất, chỉ có một tấm bình phong che lại cho phải phép. Chiếc quan tài đã đặt giữa nhà—một chiếc quan tài đơn giản nhưng đàng hoàng được mua sẵn. Người ta bảo với anh đứa trẻ là một bé trai lên chín, rất lanh lợi và sáng sủa. Thật là một cảnh tượng thảm thương! Dù không khóc, nhưng người mẹ tội nghiệp trông suyụp vì đau khổ. Suy cho cùng, bớt đi được một gánh nặng trên vai có lẽ cũng là một sự nhẹ nhõm, dù họ vẫn còn hai đứa con—một đứa đang bú mớm và một bé gái lên sáu! Thật đau lòng khi nhìn những đứa trẻ chịu đựng đau khổ mà chẳng thể giúp gì được cho chúng! Người cha, mặc chiếc áo bành tô cũ kỹ, dơ bẩn, đang ngồi trên một chiếc ghế xiêu vẹo. Những giọt nước mắt cứ lăn dài trên má ông—dù không hẳn vì đau khổ mà phần nhiều do chứng bệnh đau mắt kinh niên. Ông ấy mới gầy gò làm sao! Mỗi khi có ai nói chuyện cùng, mặt ông lại đỏ bừng lên và lúng túng đến mức không nói nên lời. Con bé, cô con gái của ông, đang tựa người vào chiếc quan tài—gương mặt trông thật hốc hác và đăm chiêu, tội nghiệp biết bao! Em có biết không, anh không tài nào chịu được khi nhìn một đứa trẻ có nét mặt đăm chiêu. Trên sàn nhà có một con búp bê vải, nhưng nó chẳng thèm chơi mà cứ đứng im lặng, ngón tay đặt lên môi. Ngay cả chiếc kẹo mềm mà bà chủ nhà cho, nó cũng không ăn. Mọi chuyện chẳng phải rất buồn sao, rất buồn phải không, Barbara?
MAKAR DIEVUSHKIN.