(Vẫn là) ngày thứ 6 thức dậy

Trước bữa trưa, khắp nơi trong trường đều xôn xao chuyện Violet Markey đã ngăn Theodore Finch nhảy xuống khỏi tháp chuông. Trên đường sang lớp học Địa lý Hoa Kỳ, tôi đi đằng sau một nhóm con gái ở hành lang và chúng đang nói không ngừng về chuyện ấy mà không hề biết rằng tôi chính là thằng Theodore Finch duy nhất đó.

Bọn nó nói chuyện với nhau với chất giọng cao vút và luôn kết thúc câu như thể đang hỏi, vì thế câu chuyện nghe như thế này: Tao nghe bảo thằng ấy có súng? Tao nghe bảo con bé đã phải vật lộn để lôi súng ra khỏi tay thằng ấy? Stacey em họ tao, đứa đi New Castle ấy, nói rằng nó và một đứa bạn đã ở Chicago và lúc đó thằng ấy đang chơi cho một câu lạc bộ này, và thằng ấy đã cặp với cả hai đứa nó? Chậc, anh trai tao đã ở đó khi thằng ấy châm pháo hoa, và trước khi bị cảnh sát bắt đi, thằng đó nói rất dõng dạc “Trừ phi các ông trả lại tiền cho tôi, còn không thì tôi sẽ chờ cho đến màn cao trào đã”?

Rõ ràng, tôi là đứa thảm thương và nguy hiểm. Ồ vâng, tôi nghĩ. Đúng vậy. Tôi ở đây, bây giờ và không chỉ tỉnh, mà là Tỉnh, và tất cả mọi người cứ thế mà chấp nhận đi, vì tôi chính là Chúa Cứu con mẹ nó Thế đây. Tôi nhoài người tới và nói với chúng: “Tao nghe nói thằng đó làm thế vì một đứa con gái đấy,” và rồi tôi vênh váo bước đi suốt quãng đường tới lớp.

Trong lớp, tôi ngồi xuống ghế, cảm thấy mình khét tiếng và bất bại, xáo động và phấn khích một cách kỳ lạ, như thể tôi vừa thoát khỏi, nói thế nào nhỉ, cái chết. Tôi nhìn xung quanh, nhưng không có ai để ý chút nào tới tôi hay thầy Black, thầy giáo của chúng tôi, người đàn ông to lớn nhất mà tôi từng thấy. Mặt thầy đỏ, đỏ đến nỗi trông thầy như thể sắp bị sốc nhiệt hay trụy tim đến nơi, và thầy còn khò khè khi nói chuyện.

Có vẻ như suốt quãng thời gian tôi ở bang Indiana, tức là suốt cuộc đời tôi - những năm ăn năn hối lỗi, tôi gọi thế - chúng tôi sống cách điểm cao nhất của bang chưa tới 18 cây số. Chưa một ai từng nói thế với tôi, kể cả bố mẹ tôi hay, chị em tôi hay các giáo viên của tôi, cho đến tận giờ, ngay giây phút này, tôi mới được biết nhờ chương “Dạo quanh Indiana”, sách Địa lý Hoa Kỳ - nội dung đã được nhà trường bổ sung vào năm nay trong một nỗ lực nhằm “khai sáng cho học sinh về lịch sử phong phú vốn có tại chính quê hương của các em và khơi dậy niềm tự hào của dân Hoosier*”.

•

Hoosier: biệt danh của bang Indiana.

Không đùa đâu.

Thầy Black ổn định chỗ ngồi trên ghế của mình và hắng giọng. “Còn cách nào tốt hơn và… thích hợp hơn để khởi động… kỳ học này bằng việc bắt đầu… với điểm cao nhất?” Vì thầy vừa thở khò khè vừa nói, thật khó mà biết liệu thầy Black có thực sự ấn tượng với thông tin thầy đang truyền tải không. “Đồi Hoosier có độ cao 383 mét trên mực nước biển… và nó nằm ở sân sau… của một nhà dân… Năm 2005, một đội… hướng đạo… Đại bàng từ bang Kentucky… xin được phép… xây dựng một con đường và khu vực cắm trại… và đã dựng một tấm biển…”

Tôi giơ tay mà thầy Black làm ngơ.

Khi thầy nói tiếp, tôi tiếp tục giơ cao tay và nghĩ, Nếu mình đến đứng trên đó thì sao nhỉ? Mọi thứ có trông khác biệt từ độ cao 383 mét không? Có vẻ không cao lắm, nhưng người ta tự hào về điều đó, và mình là cái thá gì mà dám nói rằng 383 mét không phải là thứ đáng để ta thấy ấn tượng?

Cuối cùng, thầy gật đầu với tôi, đôi môi thầy mím chặt, trông như thể thầy đã nuốt chửng chúng rồi. “Em Finch?” Thầy thở dài như ông già trăm tuổi và nhìn tôi e ngại, đầy nghi ngờ.

“Em đề xuất chúng ta nên đi thực địa. Chúng ta cần được chiêm ngưỡng những kỳ quan của Indiana khi chúng ta còn có thể, bởi vì ít nhất ba người trong phòng này sẽ tốt nghiệp và rời khỏi tiểu bang tuyệt vời của chúng ta vào cuối năm nay, và chúng em sẽ thu nhận được gì từ nơi đây ngoài một chương trình giáo dục công dưới trung bình từ một trong những hệ thống giáo dục tồi tệ nhất đất nước? Hơn nữa, một nơi như thế rất khó có thể hình dung ra nếu không được nhìn thấy tận mắt. Giống như Đại Vực Grand Canyon hoặc công viên quốc gia Yosemite. Ta phải ở đó thì mới thực sự thấy rõ sự huy hoàng của nó.”

Tôi chỉ dùng đến 20 phần trăm khả năng thôi, nhưng thầy Black đã nói: “Cảm ơn, em Finch,” với hàm ý ngược lại hoàn toàn với cảm ơn. Tôi bắt đầu vẽ đồi núi vào vở để tỏ lòng ngưỡng mộ điểm cao nhất ở bang chúng tôi, nhưng chúng trông giống những cục u không có hình dạng rõ rệt hoặc những con rắn đang bay trên không hơn - tôi cũng không chắc là cái nào.

“Em Theodore nói đúng, rằng một số… các em sẽ đi… khỏi đây vào cuối… năm học này để… đến nơi khác. Các em sẽ rời khỏi… bang Indiana tuyệt vời của chúng ta, và trước khi… các em làm vậy, các em nên… chiêm ngưỡng nó. Các em nên… dạo quanh…”

Một tiếng động từ phía bên kia phòng ngắt lời thầy. Ai đó đến muộn và làm rơi một cuốn sách và rồi trong lúc nhặt cuốn sách, đã làm rơi toàn bộ số sách còn lại, thế là tất cả lộn tùng phèo hết cả. Theo sau đó là một tràng cười bởi chúng tôi đang ở trường trung học, tức là chúng tôi rất dễ đoán, và hầu như bất cứ điều gì cũng đều buồn cười, nhất là khi ai đó bị bẽ mặt trước đám đông. Cô gái làm rơi tất cả mọi thứ là Violet Markey, chính là Violet Markey trên tháp chuông. Mặt cô đỏ lựng lên và nhìn cũng biết cô chỉ muốn chết luôn. Không phải theo kiểu nhảy xuống-từ-độ-cao-chót-vót, mà là kiểu chỉ mong Mặt đất ơi, làm ơn nứt ra cái lỗ nẻ nào để tôi chui xuống đi.

Tôi biết cảm giác này rõ hơn cả những gì tôi biết về mẹ tôi hay các chị em tôi hay Charlie Donahue. Tôi đã đồng hành với cảm giác này cả cuộc đời. Như cái lần tôi bị lĩnh một cú choáng váng mặt mày trong trận kichball ngay trước mặt Suze Haines; hoặc cái lần tôi cười bò ra đến nỗi thứ gì đó bay ra khỏi mũi tôi và hạ cánh trên người Gabe Romero; hoặc toàn bộ năm lớp tám.

Và vì thế, bởi vì tôi đã quen với nó và bởi vì cái cô Violet này chỉ thiếu ba lần rơi bút nữa là bật khóc, tôi hẩy một trong những quyển sách của mình xuống sàn. Mọi con mắt đều đổ dồn sang tôi. Tôi cúi xuống để nhặt sách lên và cố tình quăng những quyển khác xuống - lia chúng vào các bức tường, cửa sổ, đầu của đám bạn - và để cho chắc chắn, tôi nghiêng ghế và ngã cái rầm. Tiếp theo đó là tiếng cười khúc khích, tiếng vỗ tay và tiếng một hai người nói “đồ lập dị”, thầy Black thì khò khè: “Nếu em xong rồi… Theodore… tôi muốn tiếp tục bài giảng.”

Tôi lấy lại thăng bằng, chỉnh lại ghế, cúi chào khán giả, nhặt lại sách, cúi chào lần nữa, ổn định chỗ ngồi, và cười với Violet, người đang nhìn tôi với thái độ chỉ có thể được miêu tả là sự ngạc nhiên và nhẹ nhõm, và một cái gì đó khác - lo lắng, có lẽ thế. Tôi muốn nghĩ rằng có một chút hứng thú lẫn trong đó nữa, nhưng có lẽ thế quá hão huyền. Nụ cười tôi dành cho cô là nụ cười chân thành nhất tôi có, nụ cười khiến mẹ tha thứ khi tôi đi chơi về quá muộn hoặc trong phần lớn những lần tôi hành xử một cách kỳ quặc nói chung. (Những lần khác, tôi thấy mẹ nhìn tôi - nếu có lúc bà nhìn tôi - như thể bà đang nghĩ: Con chui ra từ nơi quỷ tha ma bắt nào vậy? Con hẳn đã thừa hưởng cái tính đó từ bố.)

Violet cười đáp lại. Ngay lập tức, tôi thấy khá hơn, bởi vì cô thấy khá hơn và vì cách cô mỉm cười với tôi, như thể tôi không phải thứ người ta nên lẩn tránh. Thế là tôi đã cứu cô hai lần trong một ngày. Theodore nhân hậu, mẹ luôn nói vậy. Nhân hậu đến mức rước họa vào thân. Nó mang hàm ý chỉ trích, tôi cũng không hề hiểu nhầm.

Thầy Black nhìn Violet chằm chằm, sau đó đến tôi. “Như tôi vừa nói… bài tập của… môn này là viết báo cáo về… ít nhất hai, ba thì càng tốt… kỳ quan của Indiana.” Tôi muốn hỏi, Kỳ quan hay kỳ quặc?Nhưng tôi đang bận nhìn Violet: khi cô tập trung vào cái bảng phấn, khóe miệng cô vẫn hơi mỉm cười.

Thầy Black nói tiếp về việc chúng tôi có thể thoải mái chọn địa điểm nào cũng được, dù nơi đó ít được biết tới hay xa xôi đến thế nào chăng nữa. Nhiệm vụ của chúng tôi là đi đến đó và thăm từng địa danh, chụp ảnh, quay video, đào sâu lịch sử của chúng, và kể với thầy nơi đó có những gì khiến chúng tôi tự hào là một người dân Hoosier. Nếu có thể bằng cách nào đó liên hệ các địa danh lại với nhau thì còn tốt hơn nữa. Chúng tôi có từ giờ đến hết học kỳ để hoàn thành bài tập, và chúng tôi cần phải nghiêm túc thực hiện.

“Các em sẽ làm bài tập… theo nhóm… hai người một. Bài này sẽ chiếm… ba mươi lăm phần trăm… điểm cuối kỳ của các em…”

Tôi giơ tay lên lần nữa. “Chúng em có thể chọn bạn cùng nhóm không ạ?”

“Được.”

“Em chọn Violet Markey.”

“Em có thể bàn về việc đó… với bạn ấy sau giờ học.”

Tôi xoay người trên ghế để có thể nhìn thấy cô, khuỷu tay chống lên lưng ghế. “Violet Markey, tớ muốn làm cùng nhóm với cậu trong bài tập này.”

Khuôn mặt cô ửng đỏ khi mọi người đều nhìn cô. Violet nói với thầy Black, “Em nghĩ nếu như em có thể làm cái gì đó khác - có thể là nghiên cứu gì đó và viết một báo cáo ngắn.” Giọng cô nhỏ nhẹ nhưng nghe có vẻ hơi tức giận. “Em chưa sẵn sàng để…”

Thầy ngắt lời cô. “Em Markey, tôi sẽ… cho em một… đặc ân lớn nhất… cuộc đời em… Tôi sẽ nói… không.”

“Không ạ?”

“Không. Đã năm mới rồi… Đã đến lúc trở… lại trên lưng lạc đà.”

Vài đứa bật cười. Violet đưa mắt nhìn tôi và tôi có thể thấy rằng, đúng, cô đang tức giận, và đó là lúc tôi nhớ ra vụ tai nạn. Violet và chị gái, một ngày mùa xuân năm ngoái. Violet sống sót còn chị cô chết. Đó là lý do cô không muốn người khác chú ý tới mình.

Thầy Black dành phần còn lại của tiết học để kể với chúng tôi về những nơi thầy cho rằng cả lớp có thể thích và rằng, dù gì chăng nữa, chúng tôi cũng phải thấy trước khi tốt nghiệp - các điểm du lịch buồn tẻ thông thường như công viên lịch sử Conner Prairie, ngôi nhà Levi Coffin, Bảo tàng Lincoln và ngôi nhà thời niên thiếu của James Whitcomb Riley - dù tôi biết rằng hầu hết chúng tôi sẽ ở tịt trong cái thị trấn này cho tới ngày chúng tôi lìa đời.

Tôi cố gắng bắt lấy ánh mắt Violet lần nữa, nhưng cô không nhìn lên. Thay vào đó, cô ngồi lún xuống ghế và nhìn thẳng về phía trước.

Bên ngoài lớp học, Gabe Romero chặn đường tôi. Như thường lệ, nó không đi một mình. Amanda Monk đợi ngay phía sau, hông hếch lên, Joe Wyatt và Ryan Cross đứng ở hai bên con bé. Tốt bụng, dễ tính, đứng đắn, tử tế, dân vận động viên, học sinh toàn điểm A, lớp phó. Điều tệ nhất về nó là ngay từ lớp mẫu giáo nó đã biết chính xác mình là ai.

Roamer nói, “Tốt hơn là đừng để tao bắt gặp mày nhìn tao một lần nữa.”

“Tao đâu có nhìn mày. Tin tao đi, có ít nhất một trăm thứ khác trong căn phòng đó để tao nhìn rồi mới đến mày, bao gồm cả bộ mông trần trụi, to đùng của thầy Black.”

“Thằng bóng lộ.”

Vì Roamer và tôi đã tuyên bố là kẻ thù của nhau từ hồi cấp hai, nó hất sách ra khỏi tay tôi, và dù tình huống này giống y hệt những gì được dạy trong Bắt nạt 101 hồi lớp năm, tôi cảm thấy cái chốt của một quả lựu đạn tức giận màu đen sì - như một người bạn cũ - nổ tung trong dạ dày, lớp khói dày, độc của nó dâng lên và tràn khắp ngực tôi. Y hệt cái cảm giác hồi năm ngoái, trong khoảnh khắc ngay trước khi tôi nhấc cái bàn lên và ném mạnh - không phải vào Roamer, như nó muốn mọi người tin, mà vào chiếc bảng phấn ở phòng thầy Geary.

“Nhặt lên đi, thằng chó.” Roamer đi qua tôi, húc vai thật mạnh vào ngực tôi. Tôi muốn đập đầu thằng đó vào tủ để đồ rồi thọc tay xuống cổ họng mà moi tim nó ra, bởi Tỉnh có nghĩa là mọi thứ trong ta đều sống động, đau đớn và hối thúc ta bù đắp cho khoảng thời gian đã mất.

Nhưng thay vào đó tôi đếm đến tận sáu mươi, một nụ cười ngu ngốc dán chặt lên gương mặt ngu ngốc của tôi. Mình sẽ không bị cấm túc. Mình sẽ không bị đuổi học. Mình sẽ cư xử tốt. Mình sẽ yên lặng. Mình sẽ bình tĩnh.

Thầy Black nhìn ra từ cửa lớp, và tôi vờ gật đầu hững hờ để thầy thấy mọi thứ đều tốt, mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát, mọi thứ đều ổn, chẳng có gì để xem, gan bàn tay không ngứa ngáy, da dẻ không bỏng rát, mạch máu không chạy giần giật, thầy đang làm gì xin cứ làm tiếp. Tôi đã hứa với bản thân mình rằng năm nay sẽ khác. Nếu tôi giữ cho mọi thứ trong tầm tay, trong đó có cả tôi, tôi sẽ có thể luôn tỉnh táo và hiện hữu ở đây, và không chỉ hờ hững mà là ở đây trọn vẹn, vào ngay lúc này.

Mưa đã ngừng rơi, và ở bãi đậu xe Charlie Donahue và tôi tựa vào chiếc xe của nó dưới ánh nắng tháng Một nhàn nhạt khi nó nói về chủ đề nó thích nói nhất, ngoài nói về bản thân nó - tình dục. Brenda, bạn chung của hai thằng, đứng nghe, sách ôm chặt trước bộ ngực nở nang, tóc ánh lên màu hồng đỏ.

Charlie đã dành kỳ nghỉ mùa đông để làm việc tại rạp chiếu phim Mali, nơi hẳn nhiên nó đã để cho tất cả các cô nàng nóng bỏng lẻn vào mà không trả tiền. Vụ này khiến nó hao sức hơn nó nghĩ nhiều. Chuyện chủ yếu diễn ra ở hàng ghế dành cho người khuyết tật ở phía cuối, hàng ghế không có chỗ để tay.

Nó gật đầu với tôi. “Còn mày thì sao?”

“Tao sao cái gì?”

“Mày đã ở đâu?”

“Loanh quanh thôi. Tao thấy không có hứng đến trường, vì thế tao lao ra đại lộ liên bang và phóng tít mù luôn.” Không có cách nào giải thích trạng thái Ngủ cho bạn bè tôi, mà dù có đi chăng nữa thì cũng chẳng cần thiết. Một trong những điểm tôi thích nhất ở Charlie và Bren là tôi không cần phải giải thích về bản thân mình. Tôi đến, tôi đi, còn bọn nó thì: Ôi dào, Finch là thế mà.

Charlie lại gật đầu. “Việc chúng ta cần làm là giúp mày phang gái.” Nó gián tiếp đề cập đến sự việc ở tháp chuông. Nếu tôi được chịch, tôi sẽ không cố gắng tự tử nữa. Theo Charlie, chịch sẽ giải quyết tất cả mọi thứ. Giá các nhà lãnh đạo thế giới có thể chịch đều đặn và thường xuyên, có thể mọi vấn đề trên thế giới sẽ biến mất.

Brenda cau mày với nó. “Anh là đồ con heo, Charlie.”

“Em yêu anh mà.”

“Anh ước em yêu anh thôi. Tại sao anh không giống Finch chút nào nhỉ? Anh ấy là một người lịch thiệp.” Không có nhiều người nói thế về tôi, nhưng cuộc sống của chúng ta tuyệt vời ở chỗ mỗi người lại nhìn bạn một kiểu.

Tôi nói, “Thôi, cho anh xin.”

Bren lắc đầu. “Không, em nói thật đấy. Đàn ông lịch thiệp là của hiếm. Họ giống trinh nữ hay yêu tinh ấy. Nếu em có bao giờ kết hôn, em sẽ kết hôn với một người như thế.”

Tôi buột miệng nói, “Một trinh nữ hay một yêu tinh?” Nó đập mạnh cánh tay tôi.

“Đàn ông lịch thiệp khác một gã cù lần lắm đấy nhé.” Charlie gật đầu với tôi. “Không có ý xúc phạm mày đâu.”

“Tao không nghĩ gì đâu.” Sau cùng thì đúng là như thế, ít nhất là so với nó, và thực tế những gì nó muốn ám chỉ là tôi không có chút may mắn nào với bọn con gái. Kiểu chỉ chạy theo những đứa hư hỏng hoặc những đứa điên khùng hay những đứa giả vờ không biết tôi khi có những người khác xung quanh.

Dù sao, tôi hầu như không lắng nghe, vì qua vai Bren, tôi thấy cô lần nữa - Violet. Tôi có thể cảm thấy tim mình loạn nhịp, thứ tôi đã từng nếm thử trước đây. (Với Suze Haines, Laila Collman, Annalise Lemke, ba đứa nhà Briana - Briana Harley, Briana Bailey, Briana Boudreau…) Tất cả chỉ vì cô đã mỉm cười với tôi. Nhưng đó là một nụ cười quá tuyệt. Một nụ cười chân thành mà bạn khó lòng bắt gặp ngày nay. Đặc biệt là khi bạn là tôi, Theodore Lập Dị, Công dân Lầm lạc.

Bren quay lại để xem tôi đang nhìn cái gì. Nó lắc đầu với tôi, miệng nó nhếch lên thành một nụ cười ẩn ý theo cái kiểu khiến tôi phải che tay lại. “Trời, bọn con trai các anh đều như nhau cả.”

Ở nhà, mẹ đang nói chuyện trên điện thoại và rã đông món thịt hầm mà chị tôi, Kate, chuẩn bị mỗi đầu tuần. Mẹ vẫy tay và sau đó tiếp tục cuộc điện thoại. Kate chạy xuống cầu thang, với lấy chìa khóa ô tô từ trên bàn và nói, “Gặp sau, đồ bét dĩ.” Tôi có hai chị em gái - Kate, chỉ lớn hơn tôi một tuổi, và Decca, tám tuổi. Rõ ràng con bé không hề có trong kế hoạch của bố mẹ, điều mà nó đã hiểu ra vào năm sáu tuổi. Nhưng tất cả chúng tôi đều biết nếu có ai nằm ngoài kế hoạch ở đây thì đó là tôi.

Tôi đi lên tầng, đôi giày ướt kêu cót két trên sàn nhà, rồi đóng cửa phòng lại. Tôi kéo ra một đĩa nhạc than cũ mà không nhìn xem đó là nhạc gì và đặt nó lên chiếc máy quay đĩa tôi tìm thấy trong tầng hầm. Cái đĩa hát giật cục và kêu sột soạt, nghe thì có vẻ là nhạc từ những năm 1920. Lúc này tôi đang ở trong giai đoạn mê Split Enz*, vì thế mới có đôi giày thể thao này. Tôi đang thử làm Theodore Finch của những năm 80, để xem nó thích hợp đến đâu.

•

Một ban nhạc New Zealand nổi tiếng vào cuối thập niên 70. Các thành viên có gu ăn mặc hơi quái dị.

Tôi với qua bàn để lấy một điếu thuốc, tống lên miệng, và lúc đang với lấy bật lửa thì chợt nhớ ra rằng Theodore Finch của những năm 80 không hút thuốc. Trời ơi, tôi ghét nó, cái thằng nhãi ranh sáng sủa và đầy hăm hở ấy. Tôi cứ để điếu thuốc lá không châm lửa trong miệng, cố nhai lấy chút nicotine, và lấy cây ghita, chơi một đoạn, rồi bỏ cuộc và ngồi vào máy tính, xoay ngược ghế lại: chỉ như thế tôi mới có thể sáng tác.

Tôi gõ: Ngày 5 Tháng Một. Phương pháp: Tháp chuông của trường. Trên thang điểm từ một đến mười để đo xem tôi-đã-đến-gần-thế-nào: đạt năm. Dữ kiện: Số vụ nhảy lầu gia tăng vào các kỳ trăng tròn và các ngày lễ. Trong số những người nhảy lầu nổi tiếng nhất có Roy Raymond, người sáng lập hãng Victoria’s Secret. Dữ kiện liên quan: Năm 1912, một người đàn ông tên Franz Reichelt nhảy khỏi tháp Eiffel, trên người mặc bộ đồ nhảy dù ông ta tự tay thiết kế. Ông ta nhảy xuống để thử nghiệm phát minh của mình - ông ta hy vọng mình sẽ bay - nhưng thay vì thế ông ta rơi thẳng xuống, va vào mặt đất như một ngôi sao băng và để lại một cái hố sâu gần 15 centimet. Ông ta có ý tự tử chăng? Chưa chắc. Tôi nghĩ ông ta quá tự mãn, và cả ngu ngốc nữa.

Tôi tìm kiếm trên Internet và chỉ một thoáng đã ra được thông tin rằng nhảy lầu chỉ chiếm năm tới mười phần trăm tất cả các vụ tự tử (bệnh viện Johns Hopkins đã nói vậy). Rõ ràng, tự tử theo kiểu nhảy lầu thường được chọn vì thuận tiện, và đó là lý do tại sao những nơi như San Francisco, với Cầu cổng Vàng (điểm tự tử hàng đầu thế giới), lại nổi tiếng đến vậy. Ở đây, tất cả những gì chúng ta có là tháp Purina và một ngọn đồi cao 383 mét.

Tôi viết: Lý do không nhảy: Quá lộn xộn. Quá công khai. Quá đông đúc.

Tôi tắt Google và nhảy sang Facebook. Tôi tìm thấy trang của Amanda Monk bởi nó kết bạn với tất cả mọi người, ngay cả những người ngoài đời thực không phải bạn nó, rồi tôi mở danh sách bạn bè của nó và gõ vào đó “Violet”.

Chỉ cần thế, cô đây rồi. Tôi nhấp chuột vào ảnh cô và cô đây rồi, thậm chí còn phóng khoáng hơn, với nụ cười tương tự nụ cười mà cô đã dành cho tôi lúc trước. Ta phải là bạn Facebook của cô để đọc thông tin cá nhân và xem các ảnh còn lại. Tôi ngồi nhìn chằm chằm vào màn hình, đột nhiên khao khát muốn được biết thêm. Violet Markey này là ai? Tôi cố gắng tìm kiếm trên Google, bởi biết đâu lại có một cửa sau bí mật để vào Facebook của cô, cái lối vào chỉ yêu cầu một tiếng gõ đặc biệt hoặc một dòng mã ba chữ số, thứ gì đó ta dễ đoán ra.

Thay vào đó tôi tìm ra trang web tên Eleanor&Violetcom, trang này liệt kê Violet Markey là người đồng sáng lậpbiên tập viênngười viết. Nó có tất cả các bài viết về đám-con-trai-và-làm-đẹp thông thường, bài gần nhất là vào ngày 3 tháng Tư năm ngoái. Tôi cũng tìm được một mẩu báo.

Eleanor Markey, 18 tuổi, học sinh năm cuối trường trung học Bartlett, thành viên của Hội học sinh, mất lái trên cầu Phố A vào khoảng 12:45 sáng ngày 5 tháng Tư. Nguyên nhân gây ra vụ tai nạn có thể là do đường đóng băng và phóng quá nhanh. Eleanor đã chết trong vụ va chạm. Em gái 16 tuổi của cô, Violet, người đi cùng trong xe, chỉ bị chấn thương nhẹ.

Tôi ngồi đọc đi đọc lại mẩu tin tức này, một cảm giác u tối dâng lên trong dạ dày tôi. Và rồi tôi làm cái điều mà tôi đã thề sẽ không bao giờ làm. Tôi đăng ký một tài khoản Facebook chỉ để có thể gửi yêu cầu kết bạn tới cô. Một tài khoản Facebook sẽ mang lại cho tôi vẻ dễ gần và bình thường, và có nghĩa là bù đắp được toàn bộ cái cuộc gặp-bên-bờ vực-tự-tử, như thế cô sẽ cảm thấy an toàn khi biết tôi. Tôi tự chụp một bức ảnh bằng điện thoại, tự nhủ nhìn mình quá nghiêm nghị, chụp một cái khác - quá ngố - và chốt hạ với cái thứ ba, một bức hình ở đâu đó giữa hai vẻ mặt trên.

Tôi để máy tính ở chế độ chờ để ngăn mình kiểm tra tin nhắn mỗi năm phút, rồi tôi chơi ghita, đọc một vài trang cuốn Macbeth, bài tập về nhà của tôi, và ăn tối với Decca cùng mẹ, một truyền thống khởi đầu từ năm ngoái, sau vụ ly dị. Mặc dù không quá thích chuyện ăn uống, bữa tối là phần thú vị nhất trong ngày bởi tôi có thể cho đầu óc dừng hoạt động.

Mẹ nói, “Decca, cho mẹ biết con đã học gì hôm nay nào.” Bà luôn hỏi chúng tôi chuyện ở trường để cảm thấy bà đã hoàn thành nghĩa vụ của mình. Đây là cách bắt đầu ưa thích của bà.

Dec nói, “Con đã học được rằng Jacob Barry là một thằng ngu.” Gần đây nó chửi thề thường xuyên hơn để xem mẹ có thực sự lắng nghe không.

“Decca,” mẹ nói nhẹ nhàng, nhưng bà chỉ chú ý một cách nửa vời.

Decca tiếp tục kể cho chúng tôi về một cậu bé tên Jacob đã dán tay mình lên bàn chỉ để né bài kiểm tra trong giờ khoa học, nhưng khi mọi người cố tách da nó khỏi gỗ, lòng bàn tay nó bị dính chặt một mảng keo. Mắt Decca ánh lên như mắt một con vật nhỏ đang lên cơn dại. Rõ ràng nó nghĩ thằng đó đáng bị thế, và nó nói hẳn ra như vậy.

Mẹ đột nhiên lắng nghe. “Decca.” Bà lắc đầu. Bà chỉ thực hiện được nghĩa vụ làm phụ huynh đến mức này mà thôi. Kể từ khi bố bỏ đi, bà đã cố gắng rất nhiều để trở thành một người mẹ tâm lý. Tuy nhiên, tôi cảm thấy thương mẹ vì mẹ yêu bố, mặc dù, trong sâu thẳm, ông ích kỷ và mục ruỗng, mặc dù ông bỏ mẹ mà theo một người đàn bà tên Rosemarie với một dấu thanh âm đánh trên một chữ cái nào đó - không ai có thể nhớ nổi là chữ nào - và vì điều bà đã nói với tôi vào ngày ông đi: “Mẹ không bao giờ tưởng tượng mình lại rơi vào cảnh đơn thân ở tuổi bốn mươi.” Phần nhiều là bởi cái cách bà nói hơn là bản thân những từ ngữ đó. Bà khiến chúng nghe quá dứt khoát.

Kể từ đó, tôi đã làm tất cả những gì có thể để trở thành người dễ chịu và trầm lặng, khiến bản thân trở nên nhỏ bé và vô hình nhất có thể - bao gồm cả việc giả vờ đi học khi tôi đang ngủ, tức là trong trạng thái Ngủ - để không làm tăng thêm gánh nặng cho mẹ. Không phải lúc nào tôi cũng thành công.

“Hôm nay con thế nào, Theodore?”

“Tuyệt vời ạ.” Tôi đẩy thức ăn của mình quanh đĩa, cố gắng tạo ra một họa tiết. Việc ăn uống có một vấn đề ấy là có rất nhiều thứ khác thú vị hơn để làm. Tôi cảm thấy tương tự về việc ngủ. Phí phạm thời gian hết mức.

Một sự thật thú vị: Một người đàn ông Trung Quốc đã chết vì thiếu ngủ sau khi thức liền mười một ngày liên tiếp để cố xem tất cả các trận dấu trong Giải Vô địch châu Âu (trong trường hợp bạn không biết, như tôi chẳng hạn, thì đó là một giải bóng đá). Vào đêm thứ mười một, ông ta đã xem trận Italy thắng Ireland 2-0, đi tắm, và ngủ thiếp đi lúc khoảng 5:00 sáng. Và chết. Tôi không có ý xúc phạm đến người chết, nhưng thức để xem bóng đá thì quả thực là ngu ngốc.

Mẹ đã ngừng ăn để quan sát nét mặt tôi. Khi bà chú ý, một việc không thường xuyên lắm, bà cố hết sức để thấu hiểu “nỗi buồn” của tôi, giống hệt như khi bà cố hết sức để kiên nhẫn khi Kate đi chơi cả đêm và Decca bị gọi vào văn phòng thầy hiệu trưởng. Mẹ coi lối cư xử tồi của chúng tôi là kết quả của vụ ly hôn và bố. Bà nói chúng tôi chỉ cần thời gian để giải quyết mọi việc.

Với thái độ bớt mỉa mai hơn, tôi nói thêm, “Cũng bình thường. Không có sự kiện gì. Nhàm chán. Không có gì nổi bật.” Chúng tôi chuyển sang những chủ đề nhẹ nhàng hơn, như việc ngôi nhà mẹ đang cố gắng bán cho khách hàng và chuyện thời tiết.

Khi ăn tối xong, mẹ để một tay lên cánh tay tôi, ngón tay bà hầu như không chạm vào da tôi, và nói, “Việc anh trai con trở lại với chúng ta không phải tốt quá hay sao, Decca?” Bà nói như thể tôi đang có nguy cơ biến mất một lần nữa, ngay trước mắt họ. Thái độ kết tội, dù chỉ thoáng qua, trong giọng của bà khiến tôi co người lại, và tôi cảm thấy cần trở về phòng mình và ở lại đó. Mặc dù mẹ cố tha thứ cho nỗi buồn của tôi, bà vẫn muốn dựa vào tôi, coi tôi như người đàn ông trụ cột của gia đình, và mặc dù bà nghĩ tôi đã ở trường trong hầu hết cái giai đoạn bốn-hay-gần-năm-tuần-lễ đó, tôi đã bỏ lỡ rất nhiều bữa tối gia đình. Bà rút các ngón tay về và chúng tôi lại được tự do, đó chính xác là cách chúng tôi hành xử, ba chúng tôi chạy trốn theo ba hướng khác nhau.

Khoảng mười giờ, sau khi mọi người đã đi ngủ và Kate vẫn chưa về nhà, tôi bật máy tính lần nữa và kiểm tra tài khoản Facebook của mình.

Violet Markey đã chấp nhận yêu cầu kết bạn của bạn, Facebook báo.

Và giờ chúng tôi là bạn.

Tôi muốn hét lên và chạy quanh nhà, thậm chí là lên mái nhà và dang rộng cánh tay nhưng không nhảy xuống, thậm chí còn không nghĩ đến việc đó. Nhưng thay vào đó tôi khom người gần hơn tới màn hình và xem qua một loạt ảnh của cô - Violet đang cười với hai người hẳn là bố mẹ cô, Violet đang cười với bạn bè, Violet đang cười tại một nhóm cổ vũ, Violet đang cười, má chạm má, với một cô gái khác, Violet đang cười một mình.

Tôi vẫn nhớ tấm ảnh Violet và cô gái đó từ trang báo. Đấy là chị gái cô, Eleanor. Chị đeo đúng cái cặp kính thô kệch Violet đã đeo hôm nay.

Đột nhiên một tin nhắn xuất hiện trong hộp thư đến của tôi.

Violet: Cậu chỉ chờ tấn công tớ. Trước mặt tất cả mọi người.

Tôi: Nếu tớ không làm vậy thì cậu có chịu chung nhóm với tớ không?

Violet: Tớ đáng lẽ đã có thể thoát khỏi vụ này và chẳng phải làm cái bài tập ấy rồi. Nhưng thực ra thì tại sao cậu muốn tớ chung nhóm với cậu?

Tôi: Bởi vì ngọn núi của chúng ta đang đợi.

Violet: Thế có nghĩa là gì cơ chứ?

Tôi: Có nghĩa là có thể cậu chưa bao giờ nghĩ đến chuyện ngắm nhìn Indiana, nhưng, ngoài cái sự thật là thầy giáo đã yêu cầu chúng ta làm vậy, và tớ đã đề nghị - thôi được, là tấn công – để cậu chung nhóm với tớ, đây là những gì tớ nghĩ: tớ nghĩ rằng mình có một bản đồ trong xe muốn được đem ra sử dụng, và tớ nghĩ rằng có những nơi cần được ngắm nhìn. Có lẽ sẽ chẳng có ai đến thăm những nơi đó và trân trọng chúng hoặc dành thời gian để nghĩ rằng chúng quan trọng, nhưng có lẽ ngay cả những nơi nhỏ nhất cũng có ý nghĩa gì đó. Còn nếu không, có lẽ chúng có thể có ý nghĩa gì đó với chúng ta. Ít nhất mà nói, vào lúc chúng ta rời đi, chúng ta biết chúng ta đã nhìn thấy nơi đây, tiểu bang vĩ đại của chúng ta. Vậy thì ta đi thôi. Hãy đi thôi. Hãy để đời ta có chút ý nghĩa nào đó. Hãy rời khỏi cái gờ tường đó đi.

Thấy cô không trả lời, tôi viết: Nếu cậu muốn nói chuyện thì tớ ở đây.

Im lặng.

Tôi tưởng tượng Violet đang ở nhà ngay lúc này, ở phía bên kia của chiếc máy tính, cái miệng hoàn hảo của cô cong lên nơi khóe môi hoàn hảo, mỉm cười vào màn hình, mặc kệ tất cả mọi thứ. Violet mỉm cười. Vừa nhìn vào máy tính, tôi vừa nhặt ghita lên, bắt đầu tìm kiếm từ ngữ, và giai điệu chẳng mấy chốc đã thành hình.

Tôi vẫn ở đây, và tôi thấy biết ơn, vì nếu không tôi sẽ bỏ lỡ điều này. Đôi khi tỉnh táo cũng tốt.

“Vậy là chẳng phải hôm nay,” tôi hát. “Bởi nàng đã cười với tôi.”

NHỮNG QUY TẮC KHI DẠO CHƠI CỦA FINCH

1. Không có quy tắc nào, bởi cuộc sống vốn đã được tạo nên từ quá nhiều quy tắc.

2. Nhưng có ba “chỉ dẫn” (nghe đỡ cứng nhắc hơn so với “quy tắc”):

a) Không sử dụng điện thoại để tìm đường đến đó. Chúng ta phải thực hiện theo cách cũ, tức là học cách đọc bản đồ thực sự.

b) Mỗi người sẽ lần lượt chọn điểm đến, nhưng chúng ta cũng phải sẵn sàng đi những nơi con đường đưa ta đến. Có nghĩa là cả những chốn hùng vĩ, những chốn nhỏ bé, kỳ quặc, thơ mộng, đẹp đẽ, xấu xí, kinh ngạc. Y như cuộc sống. Nhưng tuyệt đối, dứt khoát, kiên quyết không được phép tầm thường.

c) Tại mỗi nơi, chúng ta để lại một thứ gì đó, gần giống như một món quà. Có thể coi nó là trò geocaching của riêng chúng ta (“một hoạt động giải trí thông qua việc tìm kiếm và phát hiện ra một vật được giấu nhờ sử dụng tọa độ GPS được đăng trên một trang web”), chỉ có điều đó không phải một trò chơi, và nó chỉ dành riêng cho chúng ta. Nguyên tắc của geocaching là “lấy một cái, để lại một cái”. Theo cách tớ hình dung, chúng ta có thế lấy một cái gì đó từ mỗi nơi, vậy sao không để một cái gì đó ở lại? Mà đó cũng là một cách để chứng minh chúng ta đã ở đó, và là một cách để lưu lại một phần của chúng ta ở phía sau lưng.