Tinguian

Nơi sâu thẳm của khu rừng rậm u tối ít bóng người qua lại, có một mụ Alan già cỗi sống ở đó. Làn da trên khuôn mặt nhăn nheo của mụ chai sần chẳng khác gì da trâu, còn đôi tay dài với những ngón tay quặp ngược về phía cổ tay trông thật đáng sợ. Thú vật gớm ghiếc ấy sinh được một người con trai tên là Sayen, chàng trai ấy khôi ngô tuấn tú bao nhiêu thì người mẹ lại xấu xí bấy nhiêu. Chàng cũng là một người dũng cảm, thường một mình đi xa để chiến đấu.

Trong những chuyến đi ấy, đôi khi Sayen gặp được những thiếu nữ xinh đẹp, và dẫu rất muốn kết hôn, chàng vẫn chưa thể quyết định chọn ai. Khi nghe đồn rằng nàng Danepan là người đẹp nhất trần đời, chàng bèn quyết định lên đường cầu hôn nàng.

Thuở ấy, Danepan vốn là một thiếu nữ rất hay thẹn thùng, thế nên khi nghe tin Sayen đến nhà, nàng liền trốn biệt sau cánh cửa và sai người hầu là Laey ra tiếp khách. Cứ thế, vì không nhìn thấy Danepan, Sayen đã thành hôn với Laey đinh ninh rằng nàng chính là cô chủ xinh đẹp của mình. Chàng đưa nàng về ngôi nhà mình đã dựng ở bìa rừng, bởi dù muốn ở gần chốn cũ, chàng chẳng dám để người vợ trẻ tận mắt trông thấy người mẹ xấu xí của mình.

Họ sống bên nhau hạnh phúc được một thời gian, rồi vào một ngày nọ, khi Sayen đang ngồi đẽo chiếc cày dưới sàn nhà, chàng nghe thấy Laey cất tiếng hát ru con nhè nhẹ ở căn phòng trên gác, và lời ca của nàng vang lên thế này:

“Sayen tưởng ta là Danepan,

Nhưng thực ra ta chính là Laey.

Sayen tưởng ta là Danepan,

Nhưng thực ra ta chính là Laey.”

Nghe đến đây, Sayen bàng hoàng nhận ra mình đã bị lừa dối, và chàng ngẫm nghĩ hồi lâu chẳng biết phải xử trí ra sao.

Sáng hôm sau, chàng ra đồng cày bừa, bởi mùa cấy lúa đã cận kề. Trước lúc rời nhà, chàng gọi với vào vợ:

“Khi mặt trời lên đến đỉnh đầu, nàng hãy cùng con mang cơm ra đồng cho ta, vì ta phải bận việc ngoài đồng.”

Thế nhưng, trước khi bắt đầu cày cuỗi, chàng đã cố tình cắt đứt những cây tre chống đỡ chiếc cầu dẫn ra đồng, để rồi khi Laey cùng đứa nhỏ mang cơm tới, họ vừa đặt chân lên cầu thì nhịp cầu sập xuống đưa cả hai chìm sâu vào dòng nước lũ. Sayen lại được tự do. Chàng cầm lấy ngọn giáo, chiếc khiên cùng rìu chiến rồi tức tốc lên đường đến xứ sở của Danepan, và ở đó, chàng bắt đầu tàn sát người dân tứ phía.

Nỗi kinh hoàng bao trùm khắp chốn. Chẳng một ai có thể ngăn cản được công cuộc hủy diệt khủng khiếp của chàng cho đến khi Danepan bước ra từ ngôi nhà, khẩn khoản xin chàng tha mạng cho một phần dân làng để nàng còn có người nương nhờ xin lửa. Vẻ đẹp kiều diễm của nàng khiến chàng kinh ngạc, và thế là chàng ngưng tay chầu chực giáp lá cà, rồi cậy nàng chuẩn bị cho mình ít trầu cau để nhai vì đã quá mỏi mệt. Nàng tuân lệnh, và sau khi nhai trầu xong, chàng bèn phun nước trầu lên những kẻ mình đã tước đoạt sinh mạng để họ sống lại từ cõi chết. Đoạn, chàng kết duyên cùng Danepan rồi rước nàng về dinh cơ của mình.

Vào khoảng thời gian ấy, người dân làng Magosang đang vướng vào một hoạn nạn lớn. Sau mỗi chuyến săn bắt thành công, khi họ đang cùng nhau chia thịt con mồi, Komow — một linh hồn độc ác mang hình hài nam nhân — thường xuất hiện để hỏi xem họ săn được bao nhiêu con. Nếu họ đáp rằng: “Hai con,” hắn ta sẽ bảo rằng hắn cũng vừa bắt được hai con; và khi họ trở về nhà, họ sẽ thấy hai người trong làng đã tử vong. Cứ mỗi lần họ đi săn là Komow lại giở trò này, khiến không ít người ở Magosang bỏ mạng và những ai còn sống thì vô cùng khiếp sợ. Cuối cùng, họ hay tin về chàng dũng sĩ Sayen và tha thiết cầu xin chàng giúp đỡ. Sayen lắng nghe toàn bộ câu chuyện rồi cất lời:

“Ta sẽ cùng các ngươi đi săn, và trong lúc các ngươi chia thịt, ta sẽ nấp sau những thân cây. Khi Komow đến hỏi các ngươi bắt được bao nhiêu con hươu, chắc chắn hắn sẽ ngửi thấy mùi của ta, nhưng các ngươi phải đáp rằng không biết ta đang ở đâu.”

Thế là dân làng lên đường đi săn, và khi hạ được hai con hươu, họ thui qua lửa rồi bắt đầu chia phần. Ngay lúc đó, Komow xuất hiện và cất giọng hỏi:

“Các ngươi bắt được mấy con?”

“Chúng tôi bắt được hai con,” dân làng đáp.

“Ta cũng bắt được hai con,” Komow nói, “nhưng ta ngửi thấy có mùi của Sayen.”

“Chúng tôi không biết Sayen ở đâu,” dân làng đáp lại; và vừa dứt lời, chàng liền phóng ra tiêu diệt Komow, khiến lòng dạ người dân nhẹ nhõm khôn cùng.

Lúc bấy giờ, khi Kaboniyan — một vị thần linh vĩ đại — hay tin về những gì Sayen đã làm, ngài liền tìm đến chàng và bảo rằng:

“Sayen, ngươi quả là một trượng phu dũng mãnh vì đã hạ sát được Komow. Ngày mai, ta sẽ giao đấu với ngươi. Ngươi hãy đứng ở vùng đất thấp ven sông, còn ta sẽ ngự trên ngọn đồi phía trên.”

Thế là hôm sau, Sayen tiến về vùng đất thấp sát mé sông. Chàng chẳng phải chờ đợi lâu trước khi nghe thấy một âm thanh vang dội tựa cơn bão lớn, và chàng biết Kaboniyan đang giá lâm. Ngước mắt lên nhìn, chàng thấy vị chiến thần vĩ đại đang vung ngọn giáo to lớn như một cội cổ thụ.

“Ngươi có gan dạ không, hỡi Sayen?” ngài cất tiếng vang như sấm sét đồng thời phóng thẳng thứ vũ khí ấy về phía chàng.

“Có chứ,” Sayen đáp gọn lỏn, đoạn đưa tay chộp lấy ngọn giáo.

Điều này khiến Kaboniyan vô cùng ngạc nhiên, ngài liền ném tiếp chiếc rìu chiến to như mái nhà, và Sayen cũng bắt lấy nó luôn. Lúc bấy giờ, Kaboniyan mới thấu hiểu rằng đây quả thực là một trang nam nhi kiệt xuất, ngài liền bước xuống chỗ Sayen và hai người giao chiến giáp lá cà cho đến khi cả hai đều mệt lả mà chẳng ai hạ gục được đối phương.

Khi Kaboniyan nhận ra ở Sayen một kẻ có sức mạnh và lòng dũng cảm ngang ngửa chính mình, ngài bèn ngỏ lời cùng chàng hợp sức đi chinh chiến với người dân ở các vùng đất khác. Và họ lập tức lên đường. Vô số kẻ đã ngã xuống dưới tay bộ đôi dũng mãnh này, và việc tại sao họ mãi chẳng thể bị bắt giữ vẫn luôn là một ẩn số lớn. Bởi chẳng ai hay biết rằng một người chính là vị thần Kaboniyan, còn người kia lại là mụn con trai của mụ Alan.

Nếu bị vây hãm giữa dòng sông, Sayen sẽ biến thành một chú cá và lẩn trốn để chẳng ai tìm ra. Còn nếu bị sa bẫy trong một thị trấn, chàng sẽ hóa thành một con gà rồi chui xuống dưới gầm nhà trong chiếc chuồng gà. Nhờ cách ấy mà chàng đã thoát nạn hết lần này đến lần khác.

Cuối cùng, vào một đêm nọ sau khi đã tước đoạt sinh mạng của rất nhiều người ở một thị trấn, dân làng quyết định mai phục theo dõi chàng, và họ tận mắt thấy chàng đi vào chuồng đậu cùng đàn gà. Ngày hôm sau, họ đặt một chiếc đó bắt cá ngay dưới gầm nhà gần khu chuồng gà, và đêm ấy khi Sayen vừa mò mặt xuống dưới nhà, chàng đã xa lưới bẫy và mất mạng.