Igorot

Một ngày nọ, khi Lumawig, Vị Thần Tối Cao, nhìn xuống từ chốn thiên cung, ngài thấy hai chị em đang hái đậu. Ngài quyết định xuống trần gian thăm họ. Khi đến nơi, ngài hỏi họ đang làm gì. Cô em, tên là Fukan, đáp:

“Chúng tôi đang hái đậu, nhưng phải mất rất lâu mới đủ, vì chị tôi cứ mải đi tắm suốt.”

Lumawig liền bảo người chị:

“Hãy đưa cho ta một quả đậu.”

Khi chị ta đưa cho ngài, ngài bóc hạt vào giỏ, và chiếc giỏ liền đầy ắp ngay lập tức. Cô em bật cười trước cảnh ấy, và Lumawig bảo cô:

“Hãy đưa cho ta một quả đậu nữa và một chiếc giỏ nữa.”

Cô làm theo, và khi ngài bóc quả đậu đó, chiếc giỏ ấy cũng đầy ắp. Sau đó, ngài bảo cô em:

“Hãy về nhà lấy thêm ba chiếc giỏ nữa.”

Cô chạy về nhà, nhưng khi cô xin thêm ba chiếc giỏ, mẹ cô bảo rằng số đậu chẳng đáng là bao và không thể cần nhiều giỏ thế được. Fukan bèn kể cho mẹ nghe về người thanh niên có thể làm đầy giỏ chỉ từ một quả đậu, và người cha, khi nghe câu chuyện của con gái, liền nói:

“Hãy đi mời chàng thanh niên ấy đến đây, vì ta nghĩ ngài chắc hẳn là một vị thần.”

Thế là Fukan mang ba chiếc giỏ quay lại chỗ Lumawig. Khi ngài đã làm đầy chúng y như hai chiếc trước, ngài giúp hai cô gái vác về nhà. Khi họ về đến nơi, ngài dừng lại bên ngoài để hóng mát, nhưng người cha lên tiếng gọi, thế là ngài bước vào nhà và xin một ít nước. Người cha mang ra một gáo dừa đầy nước, và trước khi uống, Lumawig nhìn nó rồi nói:

“Nếu ta ở lại đây với các người, ta sẽ trở nên vô cùng cường tráng.”

Sáng hôm sau, Lumawig ngỏ ý muốn xem đàn gà của gia đình. Khi họ mở chuồng gà ra, một con gà mái cùng rất nhiều gà con liền chạy ra ngoài. “Đây là tất cả số gà của nhà các người sao?” Lumawig hỏi; và người cha khẳng định đó là toàn bộ số gà họ có. Ngài bèn bảo họ mang cám gạo đến để cho chúng ăn, và khi đám gà ăn xong, chúng lớn nhanh như thổi cho đến khi thành những con gà trống và gà mái trưởng thành.

Tiếp đó, Lumawig hỏi gia đình có bao nhiêu con lợn, và người cha đáp rằng họ có một con lợn mẹ cùng vài con lợn con. Lumawig liền bảo họ lấy một thùng lá khoai lang để ngài cho lũ lợn ăn. Khi chúng ăn xong, chúng cũng lớn vụt lên thành những con lợn trưởng thành.

Người cha vô cùng hài lòng với những điều kỳ diệu ấy nên đã ngỏ ý gả cô con gái lớn cho Lumawig làm vợ. Nhưng Vị Thần Tối Cao đáp rằng ngài thích lấy cô em hơn; thế là hôn sự được định đoạt. Lúc bấy giờ, khi người anh vợ hay tin Lumawig muốn tổ chức một bữa tiệc linh đình trong đám cưới của mình, anh ta tỏ ra vô cùng tức giận và nói:

“Lấy đâu ra thức ăn cho tiệc cưới của anh chứ? Chẳng có gạo, chẳng có thịt bò, thịt lợn, cũng chẳng có thịt gà.”

Nhưng Lumawig chỉ điềm tĩnh đáp: “Ta sẽ lo liệu tiệc cưới của chúng ta.”

Sáng hôm sau, tất cả lên đường đi Lanao, bởi Lumawig không muốn tiếp tục ở lại trong ngôi nhà cùng người anh vợ nữa. Ngay khi vừa đến nơi, ngài sai người đi chặt một vài thân cây, nhưng những thân cây mà họ mang về lại quá nhỏ, khiến tự tay Lumawig phảivào rừng đốn hai cây thông lớn rồi ném thẳng về Lanao.

Khi mọi người đã nhóm một đống lửa bằng những thân cây đó, ngài ra lệnh cho họ mang mười chiếc vạc đầy nước tới. Chẳng mấy chốc nước đã sôi sùng sục, và người anh vợ liền cười nhạo rồi nói:

“Gạo của anh đâu rồi? Nước thì đã sôi sục đấy, nhưng có vẻ anh chẳng mảy may nghĩ đến chuyện gạo nếp gạo tẻ gì cả.”

Đáp lại lời này, Lumawig cầm một giỏ gạo nhỏ rà qua năm chiếc vạc, thế là tất cả đều đầy ắp gạo. Sau đó, ngài cất tiếng gọi “Yishtjau,” và một đàn hươu từ trong rừng chạy túa ra. Tuy nhiên, đó không phải là thứ ngài muốn, thế là ngài gọi lần nữa và vài con lợn xuất hiện. Ngài bảo mỗi người hãy bắt lấy một con, còn riêng người anh vợ thì ngài chọn cho con to nhất và đẹp nhất.

Tất cả bắt đầu tỏa ra đuổi bắt lợn. Những người khác nhanh chóng tóm được phần của mình, thế nhưng người anh vợ dù có rượt đuổi con lợn đến mức mệt nhoài và thở hồng hộc vẫn không sao bắt nổi nó. Lumawig cười lớn và trêu anh ta:

“Ngươi đuổi theo con lợn ấy cho đến khi nó gầy rộc đi mà vẫn không bắt được, trong khi ai nấy đều đã tóm được phần của mình rồi kìa.”

Nói đoạn, ngài với tay túm lấy hai chân sau của con lợn và nhấc bổng nó lên. Mọi người đều cười rộ lên, còn người anh vợ thì chống chế:

“Đương nhiên là anh bắt được rồi, bởi vì tôi đã rượt nó đến mệt lả đi cơ mà.”

Lumawig bèn đưa con lợn cho anh ta và bảo: “Nào, anh vác nó đi.” Nhưng người anh vợ vừa vác nó lên vai chưa được bao lâu thì con lợn đã vùng vẫy tuột mất và chạy mất hút.

“Sao anh lại để nó xổng mất?” Lumawig hỏi. “Anh chẳng màng gì đến nó sao, ngay cả sau khi tôi đã bắt hộ anh rồi ư? Hãy bắt lại nó mang ra đây mau.”

Thế là người anh vợ lại lủi thủi bắt đầu cuộc truy đuổi. Anh ta rượt theo con lợn ngược dòng rồi xuôi dòng, nhưng vẫn tài nào bắt nổi. Cuối cùng, Lumawig đành cúi xuống tự tay chộp lấy con lợn và mang đến nơi mọi người đang chuẩn bị nấu nướng.

Sau khi mọi người đã ăn uống no nê và làm lễ cúng tế các thần linh xong xuôi, Lumawig nói:

“Nào, chúng ta hãy lên núi để xin quẻ bói về các bộ tộc miền bắc.”

Họ liền tiến hành bói toán, nhưng quẻ lại không được tốt lành cho lắm. Khi họ đang chuẩn bị quay về nhà, người anh vợ liền nài nỉ Lumawig tạo ra một nguồn nước, bởi ai nấy đều đang bức bối và khát cháy cổ.

“Sao anh không tạo ra nước đi, Lumawig?” anh ta lặp đi lặp lại khi thấy Lumawig phớt lờ mình. “Anh chẳng thèm bận tâm rằng mọi người đang khát khô cả cổ và rất cần nước uống sao.”

Bấy giờ, họ lời qua tiếng lại và vô cùng giận dữ. Lumawig liền bảo mọi người: “Chúng ta hãy ngồi xuống nghỉ ngơi đã.”

Trong lúc mọi người đang nghỉ ngơi, Lumawig dùng ngọn giáo đâm mạnh vào vách đá và nước từ trong phun ra. Người anh vợ vội chồm dậy để được uống trước, nhưng Lumawig giữ anh ta lại và bảo rằng anh ta phải là người uống sau cùng. Thế là tất cả mọi người đều được uống nước. Khi mọi người đã dùng xong, người anh vợ bước lên, nhưng Lumawig bỗng bồi cho anh ta một cú đẩy khiến anh ta ngã dính luôn vào tảng đá, và nước từ chính cơ thể anh ta trào ra.

“Ngươi phải ở lại đó thôi,” Lumawig nói, “bởi vì ngươi đã gây phiền toái cho ta quá nhiều rồi.” Và họ cứ thế lên đường về nhà, bỏ mặc kẻ kia kẹt cứng trong vách đá.

Một thời gian sau sự việc đó, Lumawig quyết định quay trở lại thiên cung để sinh sống, nhưng trước khi đi, ngài chu đáo lo cho vợ mình một mái ấm. Ngài làm một chiếc quan tài bằng gỗ rồi đặt nàng vào trong, cùng với một con chó ở dưới chân và một con gà trống ở trên đầu. Khi thả chiếc quan tài trôi bồng bềnh trên dòng nước, ngài dặn nó không được dừng lại cho đến khi đến được Tinglayen. Nếu phần đuôi thuyền chạm bờ trước, con chó sẽ sủa lên; còn nếu phần đầu thuyền chạm bờ trước, con gà trống sẽ cất tiếng gáy. Thế là chiếc quan tài cứ thế trôi đi, trôi mãi, cho đến khi cập bến Tinglayen.

Lúc bấy giờ, có một người đàn ông góa vợ đang mài rìu bên bờ sông. Khi thấy chiếc quan tài dừng lại, ông liền ra vớt nó lên bờ. Khi vừa mở nắp quan tài, Fugan liền cất tiếng kêu lên: “Đừng đóng nêm nữa, tôi ở đây cơ mà!” Thế là người góa vợ cẩn thận mở tung nắp, đưa Fugan về làng, và vì vốn đang cảnh gà trống nuôi con không bóng hồng bên cạnh, ông liền cưới nàng làm vợ.