Tinguian

Cách đây rất nhiều năm, một nhóm người Tinguian rời ngôi làng nhỏ của họ trong thung lũng từ sáng sớm và hướng về phía núi. Họ lên đường đi săn hươu, mỗi người mang theo giáo và rìu chiến, trong khi một người dắt theo một bầy chó gầy gò đang háo hức chờ cuộc săn.

Lên đến nửa sườn núi, những con chó được thả ra, và đàn ông tản ra các ngả để tìm thú rừng. Nhưng chẳng bao lâu sau, tiếng sủa gắt của một con chó đã gọi tất cả tụ họp về phía nó, vì họ tin rằng nó đã dồn được một con hươu vào thế bí. Thế nhưng, khi đến gần nơi đó, mục tiêu trông không giống một con hươu chút nào, và khi tiến lại gần hơn, họ ngạc nhiên khi thấy đó là một chiếc hũ lớn.

Đầy tò mò, họ tiến tới nhưng chiếc hũ lại tránh xa họ. Họ chạy ngày càng nhanh, nhưng vật thể ấy lúc biến lúc hiện, luôn luôn trốn thoát khỏi họ. Họ cứ đi mãi cho đến cuối cùng, kiệt sức, họ ngồi xuống một ngọn đồi có rừng che phủ để nghỉ ngơi và thưởng thức trầu cau lấy từ những chiếc hộp bằng đồng gắn thắt lưng.

Trong lúc họ thong thả cắt cau, quấn với vôi và lá trầu để chuẩn bị nhai, họ không bàn tán gì ngoài chiếc hũ kỳ diệu cùng sức mạnh huyền bí mà nó sở hữu. Rồi ngay khi họ chuẩn bị đưa những miếng trầu hấp dẫn ấy vào miệng, họ khựng lại, giật mình trước một giọng nói dịu dàng lạ lùng dường như phát ra ở gần đó. Họ quay lại lắng nghe nhưng chẳng thấy bóng người.

“Hãy tìm một con lợn không có con,” giọng nói cất lên, “và lấy máu của nó, vì khi đó các ngươi mới có thể bắt được chiếc hũ mà con chó của các ngươi đã truy đuổi.”

Bấy giờ, những người đàn ông hiểu rằng chiếc hũ kỳ bí thuộc về một vị thần linh, thế nên họ vội vã làm theo lời giọng nói đó sai bảo, và khi đã lấy được máu, con chó lại dồn được chiếc hũ vào chân tường. Những thợ săn cố gắng bắt lấy nó, nhưng nó chui xuống một cái lỗ dưới đất rồi biến mất. Họ đuổi theo và thấy mình đang ở trong một hang động tối tăm, nơi việc bắt chiếc hũ trở nên dễ dàng, bởi chẳng có lối thoát nào ngoài cái lỗ mà họ vừa chui vào.

Dù chuyện đó đã xảy ra từ rất nhiều năm trước, chiếc hũ vẫn còn tồn tại, và tên của nó là Magsawi. Thậm chí cho đến ngày nay nó vẫn biết nói; nhưng vài năm trước, một vết nứt đã xuất hiện trên thân nó, và kể từ đó tiếng nói của nó không còn được người Tinguian hiểu được nữa.

Đôi khi Magsawi tự mình thực hiện những chuyến đi dài ngày để thăm vợ, một chiếc hũ ở Ilocos Norte, hoặc con của nó, một chiếc hũ nhỏ ở San Quintin; nhưng nó luôn quay trở về Domayco trên sườn đồi gần hang động.