Tinguian

Thiếu nữ xinh đẹp nhất trên toàn cõi thế gian chính là Aponibolinayen xứ Nalpangan. Rất nhiều chàng trai từng đến tìm người anh trai của nàng là Aponibalagen để hỏi xin cưới nàng, nhưng anh đều từ chối hết thảy, bởi anh đang chờ đợi một người sở hữu quyền năng vĩ đại. Rồi tiếng tăm về nhan sắc của nàng lan truyền khắp chốn cho đến tận xứ Adasen; và tại nơi ấy có một người đàn ông vô cùng quyền thế tên là Gawigawen.

Bấy giờ Gawigawen, vốn là một nam nhân tuấn tú, từng để mắt đến biết bao thiếu nữ xinh đẹp nhưng chưa từng tìm được ai khiến hắn muốn kết hôn, cho đến khi hắn nghe đồn về sắc nước hương trời của Aponibolinayen. Khi ấy, hắn đinh ninh rằng nàng phải là hiền thê của mình; và hắn liền nài nỉ thân mẫu giúp hắn chiếm lấy trái tim nàng. Thế là Dinawagen, thân mẫu của Gawigawen, đội chiếc nón trông tựa vầng dương lên đầu rồi lập tức lên đường đến Nalpangan; khi bà vừa đặt chân tới nơi, liền được Ebang, thân mẫu của đóa hoa kiều diễm ấy, chào đón niềm nở và nhanh chóng chuẩn bị thức ăn khoản đãi.

Bà bắc nồi lên bếp, và khi nước sôi, bà bẻ một khúc củi ném vào nồi, lập tức những khúc củi ấy biến thành cá. Sau đó, bà mang rượu basi đựng trong một chiếc vò lớn ra, và Dinawagen, khi đếm những đường khấc trên miệng vò, nhận ra rằng chiếc vò này đã được lưu truyền qua chín đời. Họ cùng nhau ăn uống, và khi bữa tiệc tùng hoàn tất, Dinawagen liền giãi bày tâm nguyện của con trai với Aponibalagen, đồng thời ngỏ ý hỏi xem liệu anh có đồng ý gả em gái mình cho Gawigawen hay không. Aponibalagen, vốn từng nghe danh về uy quyền của vị cầu hôn nọ, liền lập tức gật đầu ưng thuận. Và Dinawagen lên đường trở về nhà, để lại một chiếc chén vàng làm sính lễ đính hôn.

Gawigawen vẫn kiên nhẫn ngóng chờ trước ngưỡng cửa nhà sự trở về của thân mẫu, và khi nghe bà kể lại chuyện thành công mĩ mãn, hắn vui mừng khôn xiết đến mức bèn hô hào toàn thể dân đinh trong thị trấn cùng hắn đến Nalpangan vào ngày hôm sau để bàn thảo sính lễ cưới dâu.

Bấy giờ, người dân Nalpangan thách cưới một cái giá rất cao cho nàng thiếu nữ tuyệt trần này, và nam nhân của hai chốn đã tranh luận hồi lâu mới đi đến được thỏa thuận chung. Tuy nhiên, cuối cùng người ta cũng quyết định rằng Gawigawen phải đổ đầy mười tám lần ngôi nhà linh thần bằng những trân châu bảo vật; và khi hắn hoàn thành việc ấy, tất cả đều mãn nguyện rồi kéo nhau ra khoảng sân, nơi họ cùng nhau khiêu vũ và khua chiêng đồng vang dội. Mọi thiếu nữ xinh đẹp đều đem hết tài nghệ ra khiêu vũ, và có một cô gái đeo đầy những chiếc vò quanh cổ đã tạo ra thứ âm thanh lấn át cả những người khác khi nàng nhún nhảy, cùng lúc ấy những chiếc vò cất tiếng ca rằng: “Kitol, kitol, kanitol; inka, inka, inkatol.”

Thế nhưng, khi Aponibolinayen, tân nương của Gawigawen, bước từ trên nhà xuống để tham gia điệu múa, ánh nắng mặt trời bỗng chốc vụt tắt bởi nàng quá đỗi kiều diễm; và theo từng bước chân uyển chuyển của nàng, dòng sông liền dâng tràn vào tận thị trấn, những con cá vằn bơi đến rỉa gót chân nàng.

Suốt ba tháng trời, người dân cứ thế lưu lại đây để yến tiệc và ca múa đình đám, rồi vào một buổi sáng tinh sương nọ, họ rước Aponibolinayen về tổ ấm mới tại Adasen. Con đường mòn nối liền hai xứ sở nay đã trở nên vô cùng lộng lẫy: cỏ cây hoa lá lấp lánh thứ ánh sáng rực rỡ, dòng nước từ những con suối nhỏ chói lọi đến lóa cả mắt khi Aponibolinayen lội qua. Lúc họ đặt chân đến con suối của Gawigawen, họ nhận ra nơi đây cũng đẹp đẽ hơn bao giờ hết. Từng hạt cát nay đã hóa thành những viên trân châu lấp lánh, và khúc bờ suối nơi các bà các chị thường đặt vò khi đến gánh nước nay đã trở thành một chiếc mâm lớn.

Bấy giờ Aponibalagen mới bảo với đoàn tùy tùng của mình rằng: “Hãy đi tìm Gawigawen dẫn đến đây một lão giả, ta muốn tạo một con suối cho Aponibolinayen.”

Thế là một lão giả được đưa tới, Aponibalagen liền chém đầu ông rồi vùi xuống lòng đất, lập tức dòng nước trong vắt sủi bọt tuôn trào. Phần thân thể, ông biến thành một tán cây râm mát để che nắng cho người em gái mỗi khi nàng ra gánh nước, còn những giọt máu rơi xuống mặt đất đều hóa thành những hạt ngọc quý giá. Thậm chí lối đi từ suối dẫn về nhà cũng được lát đầy những tấm khiên lớn, vạn vật đều được điểm tô rực rỡ vì lòng yêu thương Aponibolinayen.

Chuyện là suốt khoảng thời gian ấy, Aponibolinayen vẫn luôn trùm kín mặt nên chưa từng được nhìn rõ dung nhan phu quân, bởi lẽ dẫu hắn là một nam nhân tuấn tú, nhưng một trong số những thiếu nữ ganh ghét với tân nương đã phao tin rằng hắn có tận ba chiếc mũi, khiến nàng đem lòng sợ hãi chẳng dám ngước nhìn.

Sau khi họ hàng thân tộc đều đã trở về quê nhà, nàng đâm ra vô cùng sầu muộn, và mỗi khi bị mẹ chồng sai bảo việc bếp núc, nàng đều phải lần mò dò dẫm từng bước vì nhất quyết không chịu vén khăn che mặt. Cuối cùng, nỗi buồn tủi dâng tràn khiến nàng quả quyết trốn chạy. Đêm nọ, khi tất cả đã chìm vào giấc ngủ say, nàng bèn vận dụng phép thuật để biến thân thể thành một dòng dầu nhờn. Rồi nàng luồn qua khe sàn tre để tẩu thoát mà không để bất kỳ ai hay biết.

Nàng cứ thế lủi thủi bước đi mãi cho đến khi vào sâu giữa chốn thung lũng rừng già, thì bắt gặp một chú gà trống rừng cất tiếng hỏi nàng đang đi đâu.

“Ta đang bỏ trốn khỏi phu quân của mình,” Aponibolinayen đáp, “bởi vì hắn có tận ba chiếc mũi và ta chẳng đời nào muốn sống chung với một kẻ như thế.”

“Ồ,” chú gà trống liền bảo, “chắc hẳn có kẻ tâm thần nào đó đã bịa chuyện để lừa gạt cô rồi. Đừng có tin lời họ. Gawigawen vốn là một nam nhân rất đỗi khôi ngô tuấn tú, vì ta vẫn thường nhìn thấy hắn mỗi khi hắn bén mảng đến đây để giăng bẫy bắt gà.”

Thế nhưng Aponibolinayen chẳng mảy may bận tâm đến lời con gà trống, nàng tiếp tục rảo bước cho đến khi tới một cội cây cổ thụ lớn nơi có một chú khỉ đang đậu trên cành, và sinh linh ấy cũng cất tiếng hỏi nàng đang đi đâu.

“Ta đang trốn chạy khỏi phu quân của mình,” thiếu nữ đáp lời, “bởi vì hắn có tận ba chiếc mũi và ta chẳng muốn sống chung với hắn.”

“Ồ, đừng có cả tin như thế,” chú khỉ bảo. “Kẻ nào thêu dệt nên câu chuyện ấy chắc hẳn vì ả ta muốn được kết hôn với hắn mà thôi, chứ kỳ thực hắn là một người đàn ông vô cùng tuấn tú.”

Aponibolinayen vẫn tiếp tục lê bước cho đến khi ra tới bờ đại dương mênh mông, và nhận thấy không thể tiến xa hơn được nữa, nàng bèn ngồi xuống bờ cát để nghỉ ngơi. Trong lúc nàng đang ngồi ngẩn ngơ suy tính xem phải làm gì tiếp theo, một chú trâu rừng thong thả đi tới, và nghĩ rằng có thể quá giang một đoạn đường, nàng liền trèo lên lưng nó. Nừa khi nàng vừa ngồi vững, con vật đột ngột lao mình xuống làn nước biển và bơi băng băng đưa nàng vượt qua cả đại dương bao la.

Nơi họ cập bờ là một cội cam xum xuếm quả ngọt, và chú trâu bảo nàng hãy thưởng thức thứ quả thơm ngon mọng nước ấy trong lúc nó thong thả gặm cỏ gần đó. Thế nhưng, vừa vừa lúc vừa rời khỏi nàng, con vật liền cắm cổ chạy thẳng về chỗ chủ nhân của nó là Kadayadawan để bẩm báo về sự xuất hiện của giai nhân tuyệt sắc.

Kadayadawan nghe tin liền vô cùng hứng khởi, hắn vội vã chải chuốt mượt mà mái tóc, xức dầu thơm, khoác lên mình chiếc áo sọc cùng tấm đai lưng rồi cùng con trâu quay trở lại cội cam. Aponibolinayen, từ trên cành cây nhìn xuống, không khỏi ngạc nhiên khi thấy một người đàn ông xuất hiện cùng người bạn trâu rừng của mình, nhưng khi họ tiến lại gần, nàng bắt đầu trò chuyện cùng hắn và chẳng mấy chốc hai người đã trở nên thân thiết. Chẳng bao lâu sau, Kadayadawan đã thuyết phục được thiếu nữ đồng ý làm vợ mình, và hắn rước nàng về dinh thự của chàng. Kể từ dạo ấy, cứ đến màn đêm buông xuống là ngôi nhà của hắn trông rực rỡ như đang bốc cháy, tất cả là nhờ vào nhan sắc chói ngời của người tân nương.

Sau khi họ kết duyên vợ chồng được một thời gian, Kadayadawan và Aponibolinayen bàn định tổ chức một buổi lễ cúng tế các linh thần, thế là họ bèn gọi những quả cau phép thuật ra, xức dầu thơm lên chúng và cất lời dặn dò rằng:

“Hãy đi khắp các chốn thị trấn để mời gọi họ hàng thân tộc đến tham dự buổi lễ cúng tế mà chúng ta sắp sửa cử hành. Nếu họ không chịu đến, thì cứ bám lấy đầu gối họ mà đâm chồi nảy lộc cho đến khi họ chịu nhấc chân lên đi thì thôi.”

Thế là những quả cau lập tức lăn bánh về các ngả đường khác nhau, và có một quả tìm đến Aponibalagen ở Nalpangan rồi cất tiếng:

“Kadayadawan đang tổ chức một đại lễ cúng tế thần linh, ta đến đây để triệu thỉnh ngươi hãy đến tham dự.”

“Chúng ta không thể đi được,” Aponibalagen từ chối, “bởi vì chúng ta đang bận rộn đi tìm người em gái thất lạc của ta.”

“Ngươi bắt buộc phải đi,” quả cau quả quyết đáp lời, “nếu không ta sẽ mọc rễ ngay trên đầu gối ngươi đấy.”

“Thế thì cứ mọc trên lưng con heo của ta đây này,” Aponibalagen thách thức; nghe vậy, quả cau liền lăn sang lưng chú heo rồi cắm rễ vươn cao thành một cội cây lớn, đến mức nó trở nên nặng trịch khiến con heo chẳng thể cõng nổi, cứ kêu éc éc suốt cả quãng đường.

Lúc bấy giờ Aponibalagen, thấy rằng mình buộc phải tuân theo, đành bảo quả cau rằng:

“Hãy buông tha cho con heo của ta, chúng ta sẽ lên đường.”

Quả cau liền trèo xuống khỏi lưng heo, và đoàn người bắt đầu khởi hành đến dự buổi lễ. Khi họ đến bên bờ sông, Gawigawen đã có mặt ở đó từ trước đang ngóng chờ để được qua sông, bởi những hạt cau phép thuật cũng ép buộc hắn phải đến tham dự. Nhìn thấy họ, Kadayadawan liền phái thêm những quả cau khác ra bờ sông, và thế là đoàn người được những hạt cau đưa sang sông an toàn.

Ngay khi họ đặt chân đến thị trấn, điệu múa liền bắt đầu, và trong lúc Gawigawen đang khiêu vũ cùng Aponibolinayen, hắn bất ngờ chớp lấy thời cơ tóm lấy nàng nhét vào trong chiếc đai lưng của mình. Kadayadawan chứng kiến cảnh ấy vô cùng tức giận liền vung lao phóng tới tước đoạt mạng sống của Gawigawen. Bấy giờ Aponibolinayen hoảng hốt tẩu thoát và chạy thẳng vào nhà, còn người chủ nhà liền dùng phép thuật cải tử hoàn sinh cho nạn nhân của mình, rồi cất lời gặng hỏi hắn vì sao lại dám cả gan cướp đi thê tử của gia chủ. Gawigawen phân bua rằng đó chính là người vợ thất lạc từ lâu của hắn, khiến tất cả mọi người được một phen kinh ngạc ngỡ ngàng, bởi thoạt đầu chẳng ai nhận ra nàng.

Thế rồi toàn thể dân chúng cùng nhau bàn thảo xem phải giải quyết ra sao để vãn hồi hòa khí giữa hai nam nhân, và cuối cùng họ đi đến quyết định rằng Kadayadawan buộc phải đền bù cho cả Aponibalagen lẫn Gawigawen số sính lễ từng được thách cưới thuở ban đầu cho nàng thiếu nữ kiều diễm.

Sau khi mọi chuyện được dàn xếp ổn thỏa, ai nấy đều hân hoan hạnh phúc; và vị thần hộ mệnh của Kadayadawan đã ban cho họ một tòa lâu đài bằng vàng làm chốn đi về yên ấm.