Bukidnon (Mindanao)

Magbangal là một thợ săn giỏi, và chàng thường lui tới một ngọn đồi nào đó để săn lợn rừng làm thức ăn. Một đêm nọ, khi mùa vụ gieo trồng đã cận kề, chàng ngồi trong nhà suy nghĩ, và sau một hồi lâu, chàng gọi vợ mình đến. Nàng bước lại gần, và chàng nói:

“Ngày mai ta sẽ lên đồi để phát quang nương rẫy chuẩn bị cho mùa vụ mới, nhưng nàng hãy ở lại đây.”

“Ôi, xin hãy để em đi cùng anh,” người vợ nài nỉ, “vì anh chẳng có ai bầu bạn cả.”

“Không,” Magbangal nói, “Ta muốn đi một mình, còn nàng phải ở nhà.”

Cuối cùng thì người vợ cũng đành đồng ý, và sáng hôm sau nàng dậy thật sớm để chuẩn bị thức ăn cho chồng. Khi cơm đã chín và cá đã sẵn sàng, nàng gọi chồng đến ăn, nhưng chàng đáp:

“Không, bây giờ ta chưa muốn ăn, nhưng chiều nay ta sẽ về và nàng hãy chuẩn bị sẵn sàng cho ta nhé.”

Rồi chàng gom mười chiếc rìu và dao rựa của mình lại, mang theo một hòn đá mài cùng một ống đựng nước bằng tre, rồi khởi hành lên đồi. Khi đến mảnh đất của mình, chàng chặt một vài thân cây nhỏ để làm ghế ngồi. Khi làm xong, chàng ngồi xuống đó và bảo đám dao rựa rằng: “Các ngươi tự mài giũa lấy thân mình trên đá đi.” Thế là lũ dao rựa liền tự đến chỗ hòn đá và được mài bén. Rồi chàng bảo đám rìu rằng: “Cả các ngươi cũng phải tự mài sắc nữa,” và chúng cũng tự mài bén lấy mình.

Khi tất cả đã sẵn sàng, chàng cất tiếng: “Bây giờ, lũ dao rựa hãy chặt sạch bụi cây nhỏ dưới gốc, còn đám rìu thì phải đốn hạ những thân cây lớn.” Thế là dao rựa và rìu bắt đầu làm việc, và từ chỗ ngồi trên chiếc ghế, Magbangal có thể nhìn thấy mảnh đất đang dần được phát quang.

Vợ của Magbangal đang ở nhà dệt váy, nhưng khi nghe tiếng cây đổ liên hồi, nàng dừng tay lắng nghe và tự nghĩ: “Chắc chồng mình đã tìm được rất nhiều người đến giúp phát nương làm rẫy rồi. Lúc đi, chàng đi một mình, nhưng chắc chắn chàng không thể nào đốn cây nhanh đến thế được. Ta phải đến xem ai đang giúp chàng mới được.”

Nàng rời khỏi nhà và bước nhanh về phía nương rẫy, nhưng khi đến gần hơn, nàng đi chậm lại rồi cuối cùng dừng hẳn sau một gốc cây. Từ chỗ ẩn nấp, nàng nhìn thấy chồng mình đang ngủ trên chiếc ghế, và nàng cũng thấy rõ rằng những con dao rựa và cây rìu đang tự đốn cây mà không hề có bàn tay nào điều khiển.

“Ôi,” nàng thốt lên, “Magbangal thật là có phép thuật vô biên. Chưa bao giờ ta thấy dao và rìu tự làm việc mà không cần tay cầm, vậy mà chàng chưa từng kể cho ta nghe về năng lực của mình.”

Đột nhiên, nàng thấy chồng mình bật dậy, chộp lấy một con dao rựa và tự chặt đứt một bên tay của chính mình. Chàng bừng tỉnh, ngồi dậy và nói:

“Chắc chắn có ai đó đang nhìn trộm ta, vì một cánh tay của ta đã bị đứt lìa rồi.”

Khi nhìn thấy vợ, chàng biết rằng nàng chính là nguyên nhân khiến mình mất đi cánh tay, và khi hai người cùng nhau lủi thủi đi về nhà, chàng cất lời than thở:

“Giờ thì ta phải đi đây. Tốt hơn là ta nên lên bầu trời để làm dấu hiệu cho người ta biết khi nào đến mùa gieo cấy; còn nàng phải xuống nước và biến thành một con cá.”

Chẳng bao lâu sau, chàng bay lên trời và trở thành chòm sao Magbangal; và kể từ đó trở đi, mỗi khi người ta nhìn thấy những ngôi sao này xuất hiện trên bầu trời, họ đều biết rằng đã đến thời điểm để gieo cấy lúa rồi.