Phép thử bằng lửa là phương thức lớn được người nhà quê áp dụng để kiểm tra xem một đứa trẻ hay bất kỳ ai có bị ma tiên bắt hồn hay không. Ở hạt Mayo từng có một người đàn ông nằm liệt giường suốt nhiều tháng trời; dù ăn hết mọi thứ thức ăn người nhà mang cho, ông ta chẳng hề khỏe lên chút nào, và vào các ngày Chủ nhật khi mọi người đi lễ nhà thờ, họ thường khóa cửa để ông ta ở lại một mình trong nhà cùng với rất nhiều thức ăn. Khi ấy, ngay gần đó có một cánh đồng đẹp, và vào một ngày Chủ nhật nọ, khi đi lễ về sớm hơn thường lệ, họ nhìn thấy một nhóm đông người đang chơi bóng lăn trên cánh đồng, trong đó có cả người bệnh, nhưng ngay khoảnh khắc đó ông ta liền biến mất; và khi gia đình về đến nhà, thì người bệnh vẫn đang nằm ngủ say trên giường của mình.
“Dậy đi,” họ nói, “vì chúng tôi đã thấy ông chơi bóng cùng lũ ma tiên, và ông sẽ không được ăn uống thêm gì nữa bằng tiền của chúng tôi.”
Nhưng ông ta từ chối, và bảo rằng mình quá ốm yếu để có thể di chuyển. Thế rồi họ chất một đống lửa than bùn lớn và nói, “Dậy đi, bằng không chúng tôi sẽ ném ông vào đống lửa để phá giải bùa chú của ma tiên.” Nói đoạn, họ túm lấy ông ta định đốt. Lúc bấy giờ ông ta đâm hoảng sợ, bèn chồm dậy và đi ra cửa, rồi họ theo dõi cho đến khi ông ta dừng lại ở cánh đồng nơi người ta chơi khúc côn cầu, và nằm xuống bãi cỏ ở đó; nhưng khi họ tiến lại gần thì ông ta đã chết.
Vào một buổi sáng nọ, có người đàn ông đi làm từ sớm nhìn thấy hai người phụ nữ đang tiến đến một ngôi nhà, và một người bảo rằng, “Trong nhà này có một đứa bé trai kháu khỉnh, hãy vào trong và ẵm nó ra đây cho ta, rồi chúng ta sẽ để đứa trẻ chết vào chỗ của nó.” Người kia liền trèo qua cửa sổ theo lời dặn, ẵm ra một đứa trẻ đang ngủ, đoạn cầm lấy đứa trẻ đã chết đặt vào chiếc giường bên trong. Người đàn ông chứng kiến toàn bộ sự việc liền nhận ra đó là trò quỷ quái của ma tiên, bấy giờ ông bước đến và làm dấu thánh lên người đứa trẻ đang ngủ, khiến hai người phụ nữ hét lên thất thanh như thể vừa bị đánh trúng, rồi hoảng hốt bỏ chạy, làm rơi đứa trẻ xuống thảm cỏ. Người đàn ông nhẹ nhàng bế nó lên, giấu vào trong áo khoác, rồi đi về tìm vợ mình.
“Này mình,” ông bảo, “hãy chăm sóc đứa trẻ này cho đến khi anh quay lại, và nhớ đốt một cục than bùn bên cạnh nôi để xua đuổi ma tiên.”
Khi đi ngang qua ngôi nhà nơi ông từng nhìn thấy hai người phụ nữ nọ một lần nữa, ông nghe thấy tiếng khóc lóc và than van thảm thiết; bấy giờ ông bước vào và hỏi xem gia chủ gặp chuyện gì.
“Anh nhìn đây này,” người mẹ nói, “đứa con của tôi đã chết trong nôi của nó rồi. Nó mất ban đêm mà chẳng có ai bên cạnh.” Nói rồi bà khóc nức nở.
“Xin hãy nguôi ngoai,” người đàn ông bảo; “đây chỉ là đứa trẻ bị ma tiên đánh tráo, con của chị vẫn an toàn!” và ông kể lại toàn bộ câu chuyện cho bà nghe. “Giờ thì,” ông nói, “nếu chị không tin tôi, hãy đặt đứa trẻ đã chết này vào lửa, rồi chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra.”
Thế là người đàn bà nhóm một đống lửa thật lớn, ôm lấy đứa trẻ chết trong tay, đoạn đặt nó lên lớp than bùn hồng rực, miệng lẩm bẩm: “Cháy đi, cháy đi, cháy đi—nếu là của quỷ dữ, hãy cháy thành tro; nhưng nếu là của Chúa cùng các Thánh thần, hãy được bình an vô sự.” Và đứa trẻ vừa cảm nhận sức nóng của lửa liền ré lên một tiếng rồi lao vút lên ống khói biến mất.