Quách Sùng Thao đã trở về phủ đệ tại Thông Lợi phường.
Căn nhà này do ông mua, không lớn.
Thông Lợi phường cũng chẳng phải phường lớn gì, to lắm cũng chỉ bằng một phần ba Minh Giáo, Nghi Nhân phường mà thôi, lại gần bến Tân Đàm, thương lữ qua lại tấp nập nên rất ồn ào.
Có người thích nơi như vậy vì náo nhiệt, phồn hoa, ví như Anh công Lý Tích thời Tiền Đường.
Có người lại không thích, vẫn là vì quá náo nhiệt, không đủ thanh u. Hơn nữa, những người cư ngụ ở đây phần lớn là phường con buôn mới nổi đầy mùi tiền, cảm thấy hạ thấp mất cái phong thái.
Nhà của đám con buôn mới nổi ấy cũng là đi mua mà có. Đại Hạ khai quốc hơn hai mươi năm, đã có người bắt đầu rao bán phủ đệ ở những vị trí đắc địa tại Lạc Dương rồi.
Năm xưa Lạc Dương hoang tàn đổ nát, triều đình từng ban hành "Hứa Cái Ốc Vũ Sắc", phê chuẩn cho một lượng lớn người nộp đơn xây nhà. Thực ra chính là vì đống đổ nát quá chướng mắt, thời cuộc lại rung chuyển, chinh chiến liên miên, triều đình cũng không có tiền, thế là phát động lực lượng dân gian, để những người có năng lực tự bỏ tiền bỏ lương, dọn dẹp đống đổ nát, xây dựng nhà cửa.
Nhà cửa bán trên thị trường phần lớn đều từ đó mà ra. Có người đời cha ông làm quan, lại còn là lớp quan viên đầu tiên tới Lạc Dương, nhưng con cháu lại không làm quan được, hoặc không làm quan trong kinh, trong tay lại thiếu tiền, một phen cắn răng, không định quay về Lạc Dương sinh sống nữa, thế là bán nhà lấy một khoản tiền mặt — hiển nhiên, những phủ đệ năm xưa chỉ tốn tiền dọn dẹp đống đổ nát và chi phí xây dựng, nay giá trị đã tăng lên gấp mấy chục lần.
Quách Sùng Thao mua chính là căn nhà như vậy, ông khá thích náo nhiệt, thường hay leo lên lầu gác tầng hai, nhìn tàu vận chuyển tấp nập trên bến Tân Đàm, nhìn từng món hàng hóa được dỡ xuống, rồi lại nhìn vô số hàng hóa được bán sỉ phân phối ra xung quanh, mạch đập của đế quốc chính là đang đập như thế đấy, ông rất thích.
Phùng Đạo cũng mua nhà ở Lạc Dương, còn nhỏ hơn của ông, nằm ở phía đông nam Lạc Dương, khu vực Lý Đạo, Lý Tín, Sùng Nhượng, Lý Nhân phường. Đó là di sản thời Trương Toàn Nghĩa chấp chính, nơi được dọn dẹp đầu tiên ở Lạc Dương, hai mươi năm gần đây chủ nhà gần như đã đổi sạch, lớp cư dân Lạc Dương đầu tiên hầu như đều đã bán nhà rời đi rồi.
Quách Sùng Thao ban đầu nhắm trúng một căn viện nhỏ nằm ở Lý Tín phường, căn nhà tàn tạ, chẳng có chút mỹ cảm nào, cấu trúc, vật liệu đều rất có vấn đề, vậy mà giá bán lại hơn một ngàn mẫn, sao không đi cướp luôn đi?
Phùng Đạo mua chính là loại nhà như vậy, người ta còn chỉ đòi tiền đồng, tiền bạc, lụa là đều không lấy, huống chi là lương thực.
Cư ngụ ở Lạc Dương, cũng chẳng dễ dàng gì.
Tuy nhiên, nếu làm quan trong kinh từ tam phẩm trở lên, hoặc quan viên phẩm cấp tứ, ngũ đang giữ chức vụ then chốt có thực quyền, triều đình lại sẽ cho mượn nhà ở miễn phí trong thời gian tại nhiệm, rộng rãi, bề thế, tinh xảo, vị trí cũng đẹp, tuyệt đối xứng tầm với thân phận.
Quách Sùng Thao sắp sửa nhậm chức Tuần phủ sứ Trực Lệ đạo, nhưng lại chẳng phải quan trong kinh, vì trị sở của đạo nằm ở Nhữ Châu phía nam Lạc Dương.
Tạm thời ông chẳng có cơ hội nào để trở về kinh thành nữa, chỉ có thể đợi đến ngày… Thái tử… đó đến mà thôi.
Tội lỗi! Quách Sùng Thao hơi có chút không tự nhiên.
"Bình bình!" Phía đối diện đường truyền đến tiếng đập tường.
Quách Sùng Thao phóng mắt nhìn sang, lập tức thầm mắng một tiếng: Cuối tháng Chạp rồi, còn không cho thợ thuyền về nhà ăn Tết, bày đặt hì hục cái quái gì không biết.
Đó là nhà của Khang Phúc, Chỉ huy sứ của Đệ lục chỉ huy, Hữu sương, Thiết Lâm quân, người mới chuyển tới Lạc Dương cư ngụ gần đây.
Người này xuất thân Hà Đông, vốn là Đội chính phủ binh huyện Doanh Khẩu, vì khi đánh Bột Hải, Tây Vực lập nhiều chiến công nên rất nhanh đã được đề bạt làm sĩ quan Cấm quân, năm nay bốn mươi mốt tuổi.
Quách Sùng Thao đối với Khang Phúc vẫn còn có chút ý kiến.
Là người xuất thân từ gia đình tướng lĩnh ở Úy Châu, bản thân lại là người Sa Đà, Khang Phúc từng luôn được Tấn Vương trọng dụng. Kết quả sau khi bị bắt lại đầu hàng rất nhanh, với người cũ Hà Đông cũng âm thầm giữ khoảng cách, lối làm ăn như vậy khiến người ta khinh bỉ.
Tuy nhiên, con đường làm quan trong quân của Khang Phúc đi thật là vững. Là phủ binh, mấy trận đại chiến đều tham gia, còn nắm bắt được cơ hội, khiến nhiều người hâm mộ không thôi.
Quách Sùng Thao mơ hồ nhớ lại, khi Thái tử dẫn binh đánh Bột Hải, Khang Phúc đã ở dưới trướng, hình như còn lập được chút công lao, lẽ nào lúc đó đã đầu hàng rồi? Năm ngoái Thái tử chấn chỉnh hai quân Thiết Lâm, Vũ Uy, Khang Phúc liền khó hiểu mà bị điều từ huyện Doanh Khẩu, An Đông phủ tới đây, từ phủ binh một bước hóa rồng trở thành sĩ quan Cấm quân, bảo là không có vấn đề gì, quỷ mới tin!
Vừa thăng quan, lại vừa dựng nhà mới, tên Khang Phúc này vận số tốt thật đấy.
Căn nhà cũ phía đối diện chất lượng quá tệ, Khang Phúc hình như không vừa mắt, bèn nộp đơn lên huyện Lạc Dương, trực tiếp cải tạo nhà mới ngay tại chỗ — cao điệu thế này, sớm muộn gì cũng bị người ta chơi cho!
Quách Sùng Thao đứng trên lầu gác nhìn một lúc lâu. Phát hiện căn nhà mới này của Khang Phúc khá thú vị, dường như còn trát cả hỏa kháng (lò sưởi), đây chắc hẳn là thói quen mang về từ Liêu Đông.
Bức tường gỗ nguyên bản đã bị phá dỡ toàn bộ, thay bằng tường gạch. Móng nhà đã đào xong, tường cũng xây cao hơn hai thước rồi.
Mấy năm nay, lò gạch lò ngói xung quanh Lạc Dương buôn bán thịnh vượng, quy mô mở rộng mãi, cái lớn nhất nghe nói mỗi tháng sản xuất hai mươi vạn viên gạch, đủ để xây lên cái sân nhà này của Khang Phúc — nếu là nhà dân nhỏ, mấy vạn viên gạch là đủ rồi.
Ngoài lò gạch ra, còn có lò vôi, lò sấy gỗ.
Đừng thấy Đại Hạ các loại nghề kiếm tiền mọc lên như nấm, nhưng ba loại gạch ngói, vôi, gỗ, việc kinh doanh chưa bao giờ kém cả.
Lớp quyền quý đầu tiên tới Lạc Dương, như nhà Tiêu Cấu, Tiêu Cù huynh đệ, có tộc nhân kinh doanh lò gạch lò ngói, việc làm ăn cực kỳ phát đạt — nghe nói khi còn ở Linh Châu, nhà họ Tiêu đã làm cái nghề này rồi.
Thánh nhân thích nhà gạch, đây là sự thật ai cũng biết. Sự xuất hiện của lò gạch vòng đã làm sản lượng gạch tăng vọt, giá cả giảm mạnh, cả thị trường bỗng chốc được mở rộng.
Giờ đây ai có chút tiền, đều muốn đổi nhà gỗ thành nhà gạch, ít nhất là cấu trúc gạch gỗ hỗn hợp. Ai kỹ tính hơn thì trực tiếp bỏ số tiền lớn mua đá phiến, xây nhà trộn lẫn cùng với gạch.
Gạch ngói sản xuất trong các lò hầu như ngay khi phôi gạch vừa vào lò đã bị người ta đặt trước sạch bách. Chưa bao giờ có chuyện không bán được, đúng là ngồi một chỗ đếm tiền, còn lãi hơn cả buôn muối lậu, khai mỏ đào vàng — nói đi cũng phải nói lại, đào vàng thực sự không lãi lắm, trừ phi là mỏ vàng triều đình chưa phát hiện, lén lút khai thác trái phép.
Tuy nhiên, gần đây lại có một trào lưu mới. Theo đà toán học, kiến trúc học Ba Tư đang thịnh hành, nhiều gia tộc quyền quý thuê mướn số lượng lớn thợ xây dựng, cải tạo biệt viện của nhà mình ngoài thành, xây dựng rất nhiều kiến trúc cao tầng: loại cấu trúc gạch đá.
Các nhà toán học vừa thiết kế vừa tính toán tại chỗ, sau khi hoàn công toàn bộ, chi phí cũng không cao như tưởng tượng. Hơn nữa từng người một vỗ ngực cam đoan, kiến trúc bằng đá như vậy có thể dùng hàng trăm năm, làm nền tảng truyền thừa cho gia tộc.
Quách Sùng Thao rất không nói nên lời.
Đại Hạ cũng chẳng biết có thể truyền thừa được bao nhiêu năm, căn nhà đá của quý tộc này có thể trụ được lâu thế sao? Nhưng nói đi cũng phải nói lại, nhà cửa các triều đại lịch sử không bảo tồn được, chủ yếu vẫn là do chiến loạn, mà trong chiến loạn, chiêu thức phá hủy kiến trúc lớn nhất chính là phóng hỏa — năm xưa Hoàng Sào đã phóng hỏa đốt cung điện, cuối cùng vẫn phải nhờ Kim Thương Tiết độ sứ Lý Tường dâng tiến gỗ, Tam nội ở Trường An mới có thể được trùng tu.
Nếu là nhà bằng đá, có lẽ đúng là không sợ lửa đến thế.
Quách Sùng Thao lắc đầu, cái thế đạo này thay đổi lớn quá.
Nó không phải thay đổi kịch liệt rất nhiều thứ trong chốc lát, mà là thay đổi dần dần trong mấy chục năm qua, khiến con người dần dần thích nghi. Đợi mấy chục năm sau quay đầu nhìn lại, mới bừng tỉnh, cả xã hội vậy mà đã long trời lở đất rồi.
Có "nhân vong chính tức" (người mất chính sự tiêu tan) không?
Có cái sẽ.
Có cái thì vĩnh viễn sẽ không.
Kim thượng, quả thật đã làm rất nhiều việc, có lẽ cũng là một người làm thay đổi diện mạo xã hội truyền thống lớn nhất từ cổ chí kim.
Quách Sùng Thao lại lặng lẽ hồi tưởng lại cảnh tượng vào cung yết kiến ngày hôm qua.
Thánh nhân rõ ràng là đang thăm dò thái độ hiểu biết và tiếp nhận của họ đối với Tân triều Nhã chính, ông tự hỏi đối đáp cũng xem như không tệ.
Thực ra đây cũng là cách nhìn nhận chân thực trong lòng ông.
Ông ghét một vài phần của Tân chính, lại ủng hộ phần khác. Phùng Đạo chắc cũng xấp xỉ như vậy, nhưng phần mà hai người họ ủng hộ và phản đối đa phần lại khác nhau. Điểm này, Quách Sùng Thao có thể khẳng định.
Phùng Đạo chắc là một nho gia văn nhân khá truyền thống, ông ta chắc chắn rất phản đối cải cách khoa cử. Hay nói cách khác, cải cách mà ông ta muốn nhìn thấy không phải dạng này. Nếu để Phùng Đạo chủ trì, ông ta đa phần sẽ cắt giảm những môn học học vẹt như Minh kinh, cắt giảm các tạp khoa như Tam sử, Minh thư, Minh toán, Minh pháp, tăng số lượng tuyển chọn Tiến sĩ khoa.
Nhưng ông ta rất xảo quyệt, cũng rất thực tế.
Ông ta công khai ủng hộ Tân triều Nhã chính trên công chúng, hơn nữa còn thuận theo tư duy của Thánh nhân mà đưa ra rất nhiều kiến nghị hữu ích, đến mức không ít người cho rằng ông ta là "phái Tân chính".
Nghĩ đến đây, Quách Sùng Thao chỉ muốn cười.
Phùng Đạo là một nho gia văn nhân truyền thống không thể truyền thống hơn được nữa, chỉ là ông ta rất giỏi trái với bản tâm mình, khuất phục trước ý chỉ bề trên, mà còn làm được rất tốt.
Về chuyện này, Quách Sùng Thao vẫn rất bái phục. Biết tự lừa dối bản thân, dễ "nhập vai", lại còn diễn rất tốt, cứ như thật vậy.
Người như vậy, dù cho có biết cách nhìn nhận thực sự trong thâm tâm ông ta, Thánh nhân chắc cũng sẽ trọng dụng hết mức.
Mẹ kiếp, cái thế đạo này, ngưu quỷ xà thần thực sự quá nhiều rồi!
Mấy ngày tiếp theo, Quách Sùng Thao vẫn luôn hoạt động trong kinh, chủ yếu là bái kiến các tướng lĩnh, quan viên gốc Hà Đông.
Ông bi ai nhận ra, hình như chẳng còn bao nhiêu.
Khi Tấn Vương còn tại thế, trong số tướng quan hệ Tấn, người có địa vị cao nhất là Diệu Châu thứ sử, Kim Hương huyện công Lý Tồn Hiếu, nhưng ông ấy đã qua đời nhiều năm rồi, tầm ảnh hưởng sớm đã tiêu tan vào hư vô.
Sau khi Lý Tồn Hiếu chết, những người còn lại đều chẳng nên cơm cháo gì. Chức vị có lẽ không thấp, nhưng cũng không cao, kiểu lưng chừng lửng lơ, khiến người ta ảm đạm xót xa.
Quách Sùng Thao bái kiến một lượt rồi bỏ cuộc.
Năm mới nhanh chóng đến, khi tia nắng đầu tiên của năm Đồng Quang thứ mười (925) mọc lên từ phương Đông, ông nhìn đám cá mè, cá tuyết, cá thu đao mà người nhà đang hớn hở chuẩn bị, lặng người không nói.
Cá rất ngon, thậm chí có thể dùng thay muối, tiết kiệm được một khoản chi tiêu.
Quách Sùng Thao vẫn còn nhớ, lúc trước người lão bộc đi mua thức ăn quay về mặt mày hớn hở, nói mình mắt nhanh tay lẹ, lần lượt từ hai nơi là bến Tân Đàm và Nam Thị mỗi nơi giành giật được hơn mười con cá.
Hồi tưởng lại cảnh cá biển khô treo dưới mái hiên mỗi nhà trong kinh, Quách Sùng Thao phát hiện ra, một số thói quen ngày lễ dường như đang không ngừng được củng cố. Mỗi một năm trôi qua, đều đang mạnh lên.
Thái tử, chắc là ủng hộ Tân chính nhỉ?
Quách Sùng Thao từ các kênh khác nhau tìm hiểu từ bên ngoài, Thái tử chắc chắn là ủng hộ Tân chính, công khai đã phát biểu rất nhiều luận điệu, thậm chí còn loại trừ các quan viên không ủng hộ Tân chính ra khỏi Đông Cung.
Vậy thì, ông cũng chẳng còn gì phải do dự nữa, tranh thủ lúc trong kỳ nghỉ lễ có thời gian, lại đọc kỹ thêm những cuốn sách Thánh nhân viết.
