Rằm tháng Tám, ngày tết Trung thu đoàn viên.

Bên ngoài một nông trang ở hương Vĩnh Tín, ngoại ô phía đông Đệ Châu, một đoàn xe khổng lồ chạy tới.

"Hô ——" người đánh xe dẫn đầu hét một tiếng, một tiểu quan mặc áo xanh nhảy xuống.

Một đám người ùa ra từ trong nông trang.

"Trương Tư mã."

"Lý Trưởng sử."

Sau khi xã giao xong, Lý Đống, Trưởng sử phủ Lạc An quận vương, nhìn đoàn xe kéo dài tới tận bìa rừng đằng xa, hỏi: "Có phải là thuế Hạ?"

"Đúng vậy." Trương Tư mã gật đầu nói.

Nói thật lòng, trong lòng y có chút bất bình.

Một vị Tốn đế tiền triều đã hết thời, triều đình lại còn phải bỏ ra biết bao nhiêu tiền thuế để nuôi dưỡng, thật sự khiến người ta khó mà cam lòng.

Y sinh ra vào cuối thời Đường, trong ký ức không có bao nhiêu về triều Đường, về cơ bản có thể coi là thế hệ người Hạ mới. Vốn xuất thân từ kinh học ở Kinh Triệu phủ, y từ Quan Tây đến Đệ Châu, trải qua các chức vụ huyện úy, huyện thừa, huyện lệnh và châu Tư mã, đến nay đã mười năm, con đường làm quan coi như suôn sẻ, thậm chí có thể nói là rất thuận lợi.

Cũng chính vì vậy, y không có chút tình cảm nào với tiền Đường. Mọi thứ của y đều do tân triều ban tặng, y vô cùng biết ơn Tiên đế, có tình cảm sâu nặng với Đại Hạ thay thế Đường, đặc biệt là không ưa nổi hạng "sâu mọt" như Lạc An quận vương này —— những huân quý khác ít nhiều cũng có công lao, cái gọi là "công lao" của Lạc An quận vương thật sự đáng ngờ.

Nhưng triều đình muốn ưu đãi người này, y cũng không còn cách nào khác, chỉ có thể ngoan ngoãn áp tải số thuế từ năm ngàn hộ thực ấp của Lạc An quận vương đến giao nộp.

Vật phẩm giao nộp chủ yếu là hiện vật, đây là điều mà cả Hoài Hải đạo và Đệ Châu đều muốn thấy.

Hiện vật không thuận lợi cho việc vận chuyển đường dài, đặc biệt là lương thực, vải vóc và các loại vật tư khác, vừa vặn mang ra để bù trừ cho khoản chi phí này. Mỗi năm hai lần, phát vào giữa tháng Tám và đầu tháng Mười một, hôm nay là đợt giao nộp đầu tiên.

Lý Trưởng sử cũng nhìn ra thái độ của châu đối với họ không tốt lắm, cho nên cũng không nói nhiều, chỉ gọi gia bộc và kế toán trong phủ đến vận chuyển, kiểm kê.

Nhiều nhất chính là lương thực, chủ yếu là tiểu mạch. Nếu đến vụ thu hoạch mùa thu, sẽ pha trộn thêm nhiều hạt kê và các loại lương thực phụ khác.

Việc trồng tiểu mạch vẫn chưa đủ phổ biến.

Lý Trưởng sử vừa cảm thán, vừa kiểm kê.

Quyên lụa, vải len, vải gai là mặt hàng lớn thứ hai. Lúc bắt đầu, gửi đến chủ yếu là quyên lụa. Còn bây giờ, các loại vải giá trị thấp như vải len, vải gai cộng lại đã chiếm hơn một nửa.

Hỏi cũng vô ích, Đệ Châu Thứ sử trả lời rằng thuế thu được chính là những thứ này. Dù sao chỉ cần số lượng "vải vóc" khớp là được, quản ngươi là lụa, gai hay là vải gì khác!

Đồng tiền cực kỳ ít.

Mười mấy năm trước còn có thể thấy hơn một ngàn xâu tiền đồng, giờ thì chỉ có vài chục xâu cho có lệ. Thay vào đó là lượng lớn "chiết sắc", tức là phía Đệ Châu lấy hiện vật để khấu trừ tiền mặt.

Khoản chiết sắc khấu trừ năm nay là cá muối, thịt khô và hơn mười tấm da.

Lý Trưởng sử bịt mũi, từng cái một mở nắp những thùng gỗ sặc mùi tanh hôi, nhìn những con cá khô xếp gọn gàng bên trong, không ngừng thở dài.

Da thì khá hơn, có mấy tấm dường như là da rái cá biển, da hải ly, khá có giá trị. Châu phủ Đệ Châu xem ra còn chút lương tâm, không hắc ám đến cùng.

Sau khi xem qua một lượt, Lý Trưởng sử bước vào Vương phủ, đến thư phòng bẩm báo.

Lạc An quận vương Lý Diệp đang viết văn, nghe xong báo cáo liền gác bút lông, lập tức cười ha hả.

Ông ta cười rất khoa trương, thậm chí có vài phần điên cuồng.

Lý Trưởng sử thấy vậy đứng bên cạnh, muốn nói lại thôi, không biết nên khuyên giải thế nào.

"Thiệu Tặc cũng có ngày hôm nay!" Lý Diệp hạ thấp giọng, nghiến răng nghiến lợi nói.

Nói xong câu này, lại không nhịn được mà cười lớn, cười đến mức nước mắt trào ra.

Đồ cẩu tặc! Lúc chiếm đoạt Hà thị có từng nghĩ tới cảnh chết bất đắc kỳ tử không? Hà thị, ả tiện phụ đó, ta năm đó còn chẳng nỡ...

Kết quả là ngươi hay rồi, để ả sinh hết đứa nghiệt chủng này đến đứa khác, không hề dừng lại.

Thư Nương là đứa trẻ hiền lương thục đức biết bao, cũng bị ngươi chiếm đoạt, thật là súc sinh.

Còn cả giang sơn Đại Đường, rõ ràng còn khả năng chấn hưng, kết quả ngươi cứ nhất quyết cướp đi.

Hạng súc sinh bất trung bất nghĩa, nghịch lại nhân luân như thế, chết là đáng lắm!

"Điện hạ!" Lý Trưởng sử khuyên.

Lý Diệp hoàn toàn không để ý, cười xong lại nức nở khóc lớn một hồi lâu, cuối cùng mới ngồi thẫn thờ ở đó, thở dốc hồi lâu.

"Thiệu Nhị kế vị, thiên hạ có náo động gì không?" Lý Diệp đột nhiên hỏi.

Lý Trưởng sử lắc đầu nói: "Chưa từng nghe thấy."

"Đáng tiếc." Lý Diệp thở dài một tiếng.

"Thực ra..." Lý Trưởng sử do dự hồi lâu rồi nói: "Thiệu Thụ Đức đối với Lý gia coi như cũng tạm được, đủ thể diện rồi."

"Hừ!" Lý Diệp lườm ông ta một cái, không nói gì.

"Điện hạ vừa nãy khóc cười thất thường, khó đảm bảo trong phủ không có tôi tớ nào phát hiện..." Lý Trưởng sử lại nói.

Lý Diệp rùng mình kinh hãi, cảm thấy vừa rồi quả thực quá thất thố.

Lạc An quận vương phủ to lớn thế này, hàng trăm tôi tớ, làm sao có thể không có tai mắt của Thính Vọng ty? Chuyện nhỏ thì thôi, cho dù bị nghe thấy, với tính tình của Thiệu Thụ Đức năm xưa, cũng chỉ cười trừ cho qua, đổi lại là con trai ông ta, phần lớn cũng không có chuyện gì, dù sao thân phận Tốn đế tiền triều vẫn rất nhạy cảm.

Nhưng nếu là những lời nói vừa rồi mà để Thiệu Nhị lang biết được thì vô cùng phiền phức. Dù không chết, phần lớn cũng sẽ bị tước đoạt tước vị, trong vương phủ chắc chắn còn phải có vài kẻ xui xẻo mất mạng.

Lý Trưởng sử xuất thân tông thất, rất nhiều chức vụ trong vương phủ cũng do thành viên tông thất đảm nhận, cuộc sống trôi qua vô cùng thoải mái, ông thật sự không muốn thấy chuyện này xảy ra.

Lý Diệp thấy Trưởng sử vẻ mặt kinh hoảng thất thố, phất phất tay, không nói gì.

Lý Trưởng sử lặng lẽ quan sát, phát hiện Quận vương dường như đột nhiên già đi rất nhiều.

Ông có chút khó hiểu. Chỉ trong nửa chén trà, cái thể xác này không thể như vậy được, suy nghĩ mãi, đại khái là tâm thần đã buông lỏng và già đi rồi.

"Ai." Ông thầm thở dài một tiếng.

Thiệu Thụ Đức chết rồi, sau khi Quận vương cuồng hỉ, một hơi thở cũng tiêu tan theo.

Ông cũng sáu mươi tuổi rồi, Vương phi Lý Tiệm Nghi vốn là nỗi vướng bận trong lòng, cùng với Dương Khả Chứng được thả từ Dịch Đình về, cũng đều lần lượt qua đời vì bệnh trong vài năm nay, ông còn sống được bao lâu nữa?

Có những thời đại, đã hạ màn rồi.

Vân Nam đạo, Diêu Châu, mưa nhỏ.

Cáo ai sứ Dương Chiếu từ trong quán dịch bước ra.

Mưa không lớn, rơi trên mặt người, mang theo từng tia mát lạnh.

Là điểm kết nối giữa hai kinh thành của Nam Chiếu, giao thông ở Diêu Châu vô cùng thuận tiện, dịch đạo từ Trung Nguyên tới, ngoài Thạch Môn đạo ở Nhung Châu vừa mới thông xe, hai con đường kia đều phải đi qua nơi này.

Dương Chiếu đi từ Thạch Môn đạo Nhung Châu tới, dọc đường qua Khúc Châu vào Côn Châu, rồi đi về phía tây tới Diêu Châu, Đại Lý phủ. Còn về phần Đằng Châu, Bảo Châu xa hơn, y sẽ không tới, cử thuộc hạ đi một chuyến là được.

Dọc đường đi, cảm khái muôn vàn.

Khúc Châu đã bị thu phục triệt để...

Căn cứ địa năm xưa của Đông Toản này, bị các lộ đại quân của triều đình thay nhau giày xéo, cuối cùng tia lửa phản kháng cuối cùng cũng đã tắt ngấm.

Dương Chiếu nhìn thấy cảnh này, cũng không nhịn được mà thở dài.

Đất Thiên Nam này, ở trong lò luyện Đại Hạ triều trăm năm, về cơ bản sẽ mất đi ý chí của chính mình.

Bách tính sẽ quên mất mình là người thế nào, hào tộc sẽ thỏa hiệp với triều đình, lấy việc vào kinh làm quan làm thú vui. Còn về những bộ lạc man dại kia, sau khi thủ lĩnh bị sách phong nắm thóp, chỉ còn tồn tại những cuộc loạn nhỏ —— điều đáng nói nhất là, quân sĩ trấn áp những cuộc loạn nhỏ này, phần lớn lại đến từ chính bản địa Vân Nam.

"Xong rồi!" Dương Chiếu đi trên dịch đạo, nhìn lúa gạo bên đường dần nhuộm sắc vàng óng, thần tình phức tạp.

Các bộ Tây Nhĩ Hà, trong mười năm gần đây, không ngừng bị triều đình suy yếu, thực lực đã không còn như trước. Những phần còn lại cũng bị chia thành mấy bộ, ví như nhà Dương bọn họ, năm năm trước đã chia làm hai, người Tây Nhĩ Hà gọi là "Đại Dương", "Tiểu Dương".

Về hiện tại mà nói, quan hệ nhị Dương vẫn coi là hòa mục. Nhưng vài chục năm sau thì sao? Mâu thuẫn tất sẽ có, và theo thời gian trôi qua không ngừng tích tụ, cuối cùng sẽ bị triều đình nắm thóp.

Nhưng thì đã sao nào...

Dương Chiếu tự cười nhạt, y sớm đã từ bỏ hy vọng chống lại triều đình, an phận làm quan. Thế hệ y còn không làm được, con cháu đời sau lại càng không xong.

Nơi xa trên dịch đạo có một đoàn xe khổng lồ đang đi về phía bắc.

Dương Chiếu biết, đó là người của Điền vương phủ. Thánh nhân di chiếu, lệnh cho các vương phủ cử thế tử tham gia quốc tang là được, Quận vương, Thân vương không cần đích thân đến.

Điền vương phái chính là thế tử, mang theo hơn trăm cỗ xe ngựa, một đường đi về phía bắc.

"Điền vương ngày càng trở thành Định Hải Thần Châm của Vân Nam, chỉ không biết tương lai có rơi vào cảnh 'thế lớn khó chế' hay không." Dương Chiếu trong lòng thầm nghĩ.

Ba năm cuối Tiên đế tại vị, số lượng phủ binh nước Điền đã tăng hơn gấp đôi, đạt tới hơn bảy ngàn người. Cuộc cải cách đao to búa lớn của Thiệu Lục lang đã khiến thực lực phiên quốc này tăng mạnh, sau đó lại thông qua hai phương thức liên hôn chính trị và chinh phục quân sự, khiến cục diện trong nước ngày càng vững chắc, dần dần thắt chặt thành một sợi dây.

Thủ đoạn như vậy, đã không kém Tiên đế là bao.

Hơn nữa, hắn có tài năng trong việc kinh doanh, không những đả thông thương lộ An Nam, còn mượn đường Bảo Châu, liên lạc với các nước Phiêu nhân thậm chí là Bà La Môn xa xôi hơn, làm ăn phát đạt, vơ vét lượng lớn lợi ích, thậm chí ngay cả Đại Lý, Côn Châu cũng nghe danh.

Nhưng cũng chỉ dừng lại ở đó thôi.

Dương Chiếu rất rõ ràng, thực lực Vân Nam có hạn, không gây ra được loạn lạc gì. Bây giờ không còn là thời đại phiên trấn cát cứ nữa, lấy một góc chống lại thiên hạ không khả thi lắm. Nếu triều đình không coi trọng Vân Nam thì thôi, nhưng hiện tại mỏ giám cứ lập hết cái này đến cái khác, vàng bạc đồng thiếc khai thác ra ngày càng nhiều, cộng thêm sự thành lập của Vân Nam thương xã, muốn triều đình từ bỏ mảnh đất này thì đúng là nằm mơ giữa ban ngày.

Không tin ư? Hãy nhìn làn sóng di dân ngay cả quốc tang cũng không ngăn cản được đi.

Dân di cư Hà Bắc, Hà Nam vẫn đang từng đợt từng đợt xuống phía nam.

Họ trước hết chiếm cứ vùng đất trống ở ba châu Lê, Nhã, Tuy, sau đó đi về phía nam vượt qua Lô Thủy, tiến vào Diêu Châu, Côn Châu, sau này lại có thêm Khúc Châu.

Đặc biệt là Diêu Châu, với tư cách là điểm trung chuyển giữa hai kinh, người Hà Bắc rất nhiều, đâu đâu cũng là giọng Ngụy Châu, Trấn Châu, Thương Châu. Họ mang đến kỹ thuật nông nghiệp tiên tiến của phương Bắc, khiến hộ khẩu Diêu Châu tăng mạnh, sản lượng lương thực, trái cây, gia súc, quyên lụa cũng tăng lên đáng kể.

Những người này sau khi đến đây thì không thể đi được nữa, chỉ sẽ từng bước "Trung Nguyên hóa" Diêu Châu, Côn Châu, Khúc Châu và các nơi khác, cuối cùng biến thành vùng đất thuần thục tương đối cung thuận, giống như bất kỳ châu quận nào ở Trung Nguyên.

Tất nhiên, những điều này đều cần thời gian.

Nhưng Tân quân sẽ dừng việc di dân sao? Xem ra không quá khả thi.

"Nghĩ nhiều làm gì!" Dương Chiếu lắc đầu, thầm nghĩ: "Trong những vùng lãnh thổ mới mở mang của Quốc triều, Liêu Đông, Vân Nam là khó tách rời nhất. So sánh mà nói, Tây Vực ngược lại hơi nguy hiểm."

Nghĩ đến đây, y vô thức nhìn về phía tây, ánh mắt như vượt qua trùng trùng núi sông, rơi xuống vùng đất xa xôi kia.