Hai điều tra viên, Azim và Jeremy gặp nhau và cùng ăn sáng bên trên một quán cà phê, đối diện khu vườn Ezbekiya. Cái nóng khô đã xâm chiếm cả thành phố, phủ lên trán mọi người một lớp hào quang mỏng và mặn. Hai người không ăn gì, chỉ uống một cốc trà tỏa khói. Phía sau họ, một nhóm các nhân viên khách sạn, các drogman bận rộn trong dịp này và rất đông những người khác xếp hàng ở cửa bán hạ giá của Occidentaux để xoay xở được vé cho buổi hòa nhạc sắp tới của Oum Kalsoum.

Hai người đàn ông điểm lại những gì họ điều tra được hôm qua, không ai thu được kết quả gì.

“Tôi cứ nghĩ mãi đến những gì bác sĩ nói về mẩu sừng,” Azim thổ lộ. “Ông ta cho rằng đó là một mẩu móng tay ư? Sao lại có thể thế được? Sao lại có thể có móng tay kiểu thế được?”

“Tôi đồng ý với anh, ông bác sĩ già lẫn lộn rồi. Tuy nhiên, đó có thể là một phần của một bộ trang phục…”

Azim ngồi lún sâu vào ghế. Anh nắng buổi sớm chiếu sáng khuôn mặt tròn của anh khiến bộ ria bóng lên, hệt như mái tóc xức thứ dầu mới của Nam Mỹ, dầu xức tóc Argentina.

“Tôi hiểu điều anh muốn nói, tôi cũng tự nhủ hung thủ chắc phải là người Ả Rập,” anh ta tuyên bố. “Những đứa trẻ đó không nói tiếng Anh, và dù có ai đó trong số các anh nói được chút tiếng Ả Rập thì cũng không đủ khiến chúng tin cậy tới nỗi lần nào cũng một mình đi đến những nơi nhớp nhúa như vậy.”

“Trừ phi nhử mồi gì đó,” Jeremy chữa lại. “Tôi phải thú nhận là có phần đồng tình với anh, người Anh có lẽ dễ gây chú ý hơn. Thế nhưng một tên Đen người Sudan lại có thể làm được vụ này.”

“Tại sao?”

“Tại vì ở Cairo này chúng rất đông[1], chúng nói tiếng Ả Rập, hòa đồng đủ độ để không gây sự chú ý, và vì nhiều khả năng một vài dân tộc thiểu số vẫn mặc trang phục cổ truyền. Cũng vẫn là tên thợ săn ẩn mình trong kẻ giết người đó đã cho tôi hướng điều tra này. Trong nhiều bộ lạc phía Nam, họ mặc trang phục của bộ lạc khi đi săn, với những cái bùa bằng ngà hoặc bằng sừng chẳng hạn…”

Azim nở một nụ cười buồn.

“Vẫn là ý tưởng về tên thợ săn, phải vậy không? Nhưng nó rất chặt chẽ, tôi xin tán dương ngài. Hoàn toàn chặt chẽ. Có điều liên quan tới chuyện hòa nhập của người Đen thì tôi không đồng ý với ngài cho lắm. Có thể dưới mắt ngài là vậy, nhưng (anh ta nghiêng người về phía anh chàng người Anh) dưới con mắt một cư dân Cairo, một người Sudan vẫn là một người Sudan. Tôi sẽ dò hỏi ở những khu phố nơi các nạn nhân sống, ai biết đâu được.”

Họ lên đường vào khoảng mười giờ, vì cho rằng đi chất vấn gia đình các nạn nhân trước vào giờ này cũng không phải sớm sủa gì nữa. Azim sẽ giữ vai trò chủ đạo, vì Jeremy không nói được tiếng Ả Rập. Tuy nhiên anh muốn có mặt, để chứng tỏ rằng chính quyền Anh có quan tâm và nhất là để tự mình nhận định quang cảnh và thái độ của từng người.

Họ bắt đầu từ khu phố El-Huseiniya, phía trên nghĩa trang Bab el-Nasr. Họ phải bỏ ô tô ở lối vào khu Nigm el-Din rồi tiếp tục đi bộ trong mê cung những con hẻm tối tăm vì bị các mặt tiền cao và tróc lở che mất ánh sáng. Mặt đường làm bằng đất nện và một số tòa nhà đã tồn tại nhiều thế kỷ nhưng chưa từng được bảo dưỡng.

Họ mất hơn bốn mươi lăm phút mới tìm thấy ngôi nhà nhỏ xíu nơi tám người trong gia đình Samir chồng chất lên nhau, thằng bé được tìm thấy ở nghĩa địa ngay bên cạnh. Họ được mời ngồi lên những cái đệm vá víu, uống thứ trà nóng giãy và ngọt lịm.

Nhiều đứa trẻ rách rưới vừa chơi đùa vừa la hét trong phòng bên cạnh. Azim nói chuyện với chủ nhà, một người mòn mỏi đến tận xương tủy, làn da nhăn nheo, ông già bảy mươi như già thêm đến hai ba chục tuổi nữa. Khi Azim nhắc đến tên đứa con trai, nét mặt ông ta rúm lại vì đau khổ.

Chiếc bàn thấp trên đó vợ ông ta đặt cái khay tròn chính là một cái lồng gà úp ngược. Khi nhận ra điều đó, Jeremy càng khó nuốt chén trà ngọt, vì thức uống này hẳn phải bằng cả một gia tài nếu nhìn vào tình hình tài chính của họ.

Hai người Ả Rập trao qua đổi lại, Azim thỉnh thoảng lại ngắt lời người đối thoại, chắc để hỏi thêm cho rõ. Rất nhiều lần, Jeremy bắt gặp nét mặt sợ hãi mà bà chủ nhà cố giấu. Azim dường như chỉ tập trung duy nhất vào ông bố.

Thỉnh thoảng, một khuôn mặt màu nâu ló ra từ cái cửa thông xuống bếp, không lần nào cùng một khuôn mặt, không lần nào cùng một độ tuổi. Căn cứ vào giọng nói, vào sự chói tai hay trầm đục trong tiếng gào thét của những đứa trẻ phòng bên, Jeremy đồ chừng có ít nhất một đứa thiếu niên khoảng mười lăm tuổi, và nhiều đứa nhỏ từ năm đến mười tuổi. Vừa xuất hiện, đứa trẻ lại biến mất ngay và trở về với cái bầy đàn ầm ĩ mà dường như cái chết của một trong số chúng cũng không làm bớt huyên náo.

Jeremy cố chịu đựng trong im lặng, hàng rào ngôn ngữ và văn hóa ngăn cản mọi động thái của anh. Anh cảm thấy cần phải hỏi cả người phụ nữ nữa. Tìm hiểu ý kiến bà ta. Dò xét tâm hồn người mẹ đau đớn. Và hiểu nỗi day dứt đó. Thế rồi, khi anh hết bỏng môi vì trà nóng, điều anh không chờ đợi xảy ra: Azim đột ngột quay sang người vợ và trao đổi với bà ta. Người chồng muốn trả lời nhưng Azim ngăn ông ta lại bằng một cử chỉ oai vệ.

Người phụ nữ tội nghiệp, kẹt trong thế khó xử, gần như không dám hé miệng. Azim nói thêm điều gì đó. Vậy là bà ta bắt đầu ấp úng. Rồi như thể các van của con đập phía Nam Aswan cùng mở một lúc, từ ngữ tuôn ra ào ạt bất tận. Bà ta kìm nước mắt cho đến khi nói xong.

Jeremy tin mình nghe được từ cuối cùng, vì bà ta phát âm từ đó sau khi ngừng một lúc, gần như là mấp máy, nỗi sợ hãi gắn chặt vào vòm họng: ‘Ghûl.’

“Ghûl?” Azim nhắc lại, ngạc nhiên.

Chẳng mấy chốc họ đã nhã nhặn, nhưng kiên quyết, tiễn hai người ra cửa. Khi chuẩn bị bước ra, Jeremy bảo Azim:

“Nói với họ rằng đây là để cảm ơn họ đã hợp tác.”

“Gì cơ?”

Jeremy đưa vài bảng Ai Cập cho bà chủ nhà. Thám tử người Anh nhận thấy một ánh ngập ngừng trong đôi mắt đẫm nước của người phụ nữ, nhưng rồi bản năng người mẹ trỗi dậy và bà ta nhanh chóng cầm tiền.

Một lúc sau, hai điều tra viên đi ngược một con phố hôi thối để quay về ô tô.

“Anh biết được những gì rồi?” Jeremy hỏi.

“Tôi đặt những câu hỏi thông thường, những câu đã được hỏi ngay từ đầu cuộc điều tra, và câu trả lời vẫn vậy: không có chi tiết gì đặc biệt trong những ngày trước khi đứa bé mất tích, không có người lạ lảng vảng quanh nhà họ, không có gì kiểu như vậy. Tôi đã hỏi kỹ về một người đàn ông da đen, nhưng họ không biết gì cả. Con trai họ vốn ngoan ngoãn và không có lý do gì để đi theo một kẻ lạ mặt. Cái đêm bị giết, lẽ ra nó phải ở trong phòng cùng các anh em nó. Nó ra khỏi nhà khi mọi người đã ngủ, không khó khăn gì, đó là một ngôi nhà rất cũ, ta có thể ra vào mà không gây tiếng động.”

“Tôi thấy anh đã hỏi cả bà mẹ, bà ta nói gì?”

“À thì… Thật ra cũng không có gì. Bà ta tâm sự quá nhiều với mấy bà hàng xóm, mấy bà này thay phiên nhau đến bên giường bà ta kể từ khi thằng bé chết. Rồi họ ngồi lê đôi mách. Nói vậy có phải không nhỉ? Mấy bà ấy ngồi lê đôi mách? Nói thế đúng chứ?”

“Đúng vậy, Azim ạ,” Jeremy trả lời, có phần bực mình vì sự sai lạc trong câu chuyện của họ.

“Một trong số họ chơi với bạn của mẹ đứa bé gái bị giết hồi đầu tháng. Ngài hiểu tôi chứ?”

“Hiểu, tôi nghĩ vậy.”

“Việc này tạo ra các mối liên kết, chuyện ngồi lê đôi mách ấy. Ở những nơi thế này, các bà mẹ là trí óc, là tai mắt của khu phố. Một số người đã nhìn thấy việc gì đó. Tại đây, một số khác thì nhìn thấy ở Abbasiya, trong khu cực nghèo. Và họ nghĩ rằng họ biết ai đã giết các con mình.”

Jeremy dừng bước, anh nhìn chằm chằm vào Azim, mắt mở to.

“Rồi sao?”

“À, điều này sẽ không làm hài lòng một người Anh như ngài đâu.”

“Anh cứ nói đi.”

“Ngài không ở đây đủ lâu để tin vào các truyện kể của chúng tôi, có phải vậy không?”

“Tôi còn không nói cả tiếng Ả Rập, Azim ạ…”

“Đám đàn bà nghĩ rằng thứ giết con họ là một ghûl.”

Không cần anh ta nhắc lại, Jeremy lắc đầu, ra hiệu rằng anh đã nghe giả thuyết ấy nhưng không tin.

“Một ghûl, phải vậy không? Tôi đã đọc thấy ở đâu nhỉ? Qua Bram Stoker, tôi cho là như vậy… Đó là cái gì, một loại ma cà rồng à?”

“Ghûl là một nữ quỷ, một sinh vật tai ác, giống như djinna[2] vậy. Truyện Nghìn lẻ một đêm rất hay nói về nó. Đó là một con quái vật ăn xác chết khoác vẻ ngoài khi thì ghê tởm, khi thì quyến rũ.”

“Azim, đám đàn bà đó đặt chuyện, họ làm mọi người sợ hãi, và họ khai quật những mê tín cổ xưa. Điều mê tín này phù hợp vì nó là ẩn dụ của những gì thuộc về kẻ giết người. Ngoài mặt là một người đàn ông, có thể quyến rũ đám trẻ con, còn bên trong là một con quái vật, có khả năng tra tấn chúng.”

Azim vuốt ria thật nhanh.

“Không phải là một ẩn dụ nếu ta tin những gì họ nói,” anh ta phản đối. “Bởi vì có người làm chứng cho sự xuất hiện của nó. Có người từng nhìn thấy một kẻ lạ lảng vảng ban đêm, hít ngửi quần áo trẻ em phơi trên mái nhà, tìm cách chui vào phòng bọn trẻ qua cửa sổ, may mà không thành công, một thứ quấn áo choàng đen, và đội mũ trùm thật sâu để giấu vẻ ngoài kinh tởm. Tay nó cong queo, nó di chuyển trong im lặng, và rất hiếm khi có người chứng kiến sự xuất hiện của nó. Người ta thậm chí còn rỉ tai nhau rằng súc vật, quá hoảng sợ, phải nhường đường cho nó đi.”

“Thôi nào, anh biết rằng ta sẽ không tìm thấy nhân chứng, ý tôi là một cái tên cụ thể, đó là một huyền thoại, và có hàng tá người ác ý tìm cách khiến ta tin rằng họ đã nhìn thấy con quái vật đó, nhưng đến khi điều tra thì ta chẳng nhìn thấy nhân chứng đâu.”

“Bởi Cairo là như vậy, được tạo nên từ bóng tối và ánh sáng, từ hiểu biết và mông muội, trên những huyền thoại và những lời hứa. Và ngài thấy kết quả đấy! Thành phố lớn nhất thế giới Ả Rập! Kiêu hãnh và được thèm muốn! Các ngài, những kẻ da trắng đến từ châu Mỹ chỉ để nhìn ngắm các kim tự tháp của nó.”

“Anh miễn cho tôi bài diễn văn chiến đấu đấy đi, Azim ạ. Thôi được, thế không có gì ngoài chuyện về cái con ghûl này à?”

Azim có vẻ thất vọng trước sự xẵng giọng của đồng nghiệp. Nhiệt tình ở anh ta chợt tan biến cùng nụ cười mỉm đang định nở ra.

“Không, tối nay tôi sẽ tổng kết lại những chi tiết nhỏ nhặt tôi đã ghi được về thằng bé và những gì bố mẹ nó đã nói với tôi.”

Họ im lặng lên ô tô đi thăm các gia đình khác. Họ làm việc đó suốt cả ngày.

Lần nào cũng là một gia đình đông con, rất nghèo. Không có gì khác thường được trình báo trước khi đứa trẻ mất tích. Jeremy luôn đưa vài tờ tiền cho mỗi gia đình, cứ như vậy anh đã bỏ ra một khoản kha khá, trước ánh mắt vừa ngạc nhiên vừa ngưỡng mộ của Azim.

Hai điều tra viên chia tay nhau vào cuối buổi chiều, Azim đi về đồn cảnh sát để soạn thảo các ghi chép của mình, Jeremy về qahwa quen thuộc để nghỉ ngơi sau một ngày nữa trôi qua.

Anh ở đó chưa đầy một giờ thì Azim bước vào, trán đẫm mồ hôi. Anh ta đưa mắt sục tìm trong quán cà phê, tay cầm một tờ giấy.

Khi nhìn ra Jeremy, anh ta đi vội về bàn anh và đặt tờ giấy lên bàn.

“Cùng một trường!”

Jeremy ngồi lún sâu vào ghế.

“Tôi là một con lừa!” Azim gầm lên,. “tôi không nghĩ đến hướng tiếp cận này khi các ông bố bà mẹ đưa thông tin cho tôi, và người của tôi thì không nghĩ đến việc hỏi thông tin này khi điều tra. Những đứa trẻ bị giết đều cùng thuộc một quỹ. Quỹ Keoraz. Đó không hẳn là một trường học, nhưng chúng đến đó để theo cùng một lớp học, đó là điểm chung giữa chúng!”

Trong làn khói thuốc lá, Jeremy chợt có cái nhìn trống rỗng như của một người mù.

“Ngài khỏe chứ?” Azim vừa lo lắng hỏi vừa lén xem xét đống cốc đặt trước mặt viên thám tử người Anh, để chắc chắn chúng đúng là cặn cà phê chứ không phải rượu.

Cuối cùng, Jeremy cũng gật đầu.

“Tôi biết một người ở quỹ.”

Anh đặt tay lên tờ giấy.

“Để tôi lo phần này, nếu anh đồng ý.”

Và anh cất biên bản báo cáo vào túi áo.

❀ ❀ ❀

[1] Thời kỳ này, nước Sudan chưa độc lập và bị phụ thuộc trực tiếp vào Ai Cập, do đó có những mối liên hệ chặt chẽ và rất nhiều dân nhập cư (một phần bị ép vì chế độ nô lệ, vẫn còn rất phổ biến vào cuối thế kỷ 19) (chú thích của tác giả).

[2] Sinh vật siêu nhiên trong tín ngưỡng Ả Rập.