KHU LĂNG MỘ CÁC VUA THỔ NHĨ KỲ

PHÍA ĐÔNG CAIRO, THÁNG BA NĂM 1928

Ánh hoàng hôn lọt qua một ngôi mộ cổ, xuyên qua khối kiến trúc khổng lồ ấy từ cửa sổ này sang cửa sổ khác, như một con mắt màu đỏ, phủ lên đá một màu máu chóng phai. Khu mộ cổ có dáng vẻ hệt một thành phố bị ma ám: những con phố vắng ngắt, những công trình chỉ có cát và gió lùa, và những cái bóng ngày càng thẫm lại.

Những công trình hoang phế nằm rải rác giữa những lăng tẩm khiêm tốn hơn, những công trình này có kích thước quá khổ, gồm nhiều tầng với những mái vòm cao chóng mặt ngự bên trên, hai bên sườn là những tháp giáo đường Hồi giáo câm lặng, với những khoảng sân, những đài phun nước từ nay mãi khát kiệt, những loggia[1] rộng lớn và khắp nơi là những khung cửa tối tăm, những ô cửa sổ trang trí hình ngoặc nhọn hoặc những lỗ hổng đùa giỡn với ánh sáng.

Cát trên những con phố bất chợt tung lên, cuốn theo gió hoàng hôn. Những mảnh đá vỡ trồi lên từ mặt đất, những bia đá thô kệch đổ ngã qua nhiều thế kỷ.

Hàng héc ta mộ rộng và uy nghiêm, tựa như những cung điện, chờ đợi trước những cửa ngõ Cairo, như niềm hy vọng cuối cùng trước hoang mạc. Một hy vọng cạn kiệt và bị quên lãng.

Không xa về hướng Đông, những ngọn đồi nhảy múa dưới các bờ thành của thành phố, như một con sóng lừng bị hóa đá một cách kỳ quặc. Không phải đồi đất hay đồi cát, mà là đồi rác. Tám thế kỷ rác vụn bị những người dân thành thị ngăn nắp bỏ lại nơi đây. Hàng đống vôi gạch vụn, mảnh gốm vỡ, mảnh đá được đẽo gọt, tạo thành một biển tàn tích đẹp như tranh.

Những bóng dáng cuối cùng vừa ngồi xổm làm việc ở đó đang tản ra đi về hướng Bab Darb el-Mahrug, một cổng vào khu El-Azhar. Một nhóm ba đứa trẻ đang cãi nhau ầm ĩ, chuyện vẫn thường xảy ra, vì một mẩu sứ tráng men có thể dễ dàng bán lại được. Vấn đề là phải biết xem đứa nào nhìn thấy mẩu sứ đầu tiên trong đám vôi vữa vụn. Đứa lớn nhất mười hai tuổi.

Bọn trẻ con ngày nào cũng đến đào bới đống rác, tìm kiếm từng mẩu vụn nhỏ nhất có vẻ có giá trị lịch sử có thể mang lại cho chúng chút tiền nếu được bán cho đám khách du lịch giàu có đang sải bước khắp Cairo. Lần này cuộc tranh cãi không biến thành ẩu đả, đứa lớn nhất để hai đứa kia đi cùng với chiến lợi phẩm, đổi lại là mấy lời đe dọa về số phận lần tới của chúng nếu nó còn thấy chúng đến bới móc quanh khu này.

Seleem, vẫn quan sát cảnh tượng từ bậc thềm một ngôi mộ, cuối cùng cũng đứng lên. Nó đợi từ hơn một tiếng đồng hồ nay để lũ trẻ đi hết. Nó không muốn mạo hiểm để bị phát hiện. Sự có mặt của nó trong khu mộ quan trọng hơn chuyện này nhiều.

Và bí mật.

Giờ thì mặt trời đang lặn, Cairo dần sáng lên, thành phố màu đất son từ từ nhuốm mình trong thứ ánh sáng hiện đại của những tòa nhà xây kiểu châu Âu. Một rừng tháp giáo đường Hồi giáo trồi qua bức tường cũ của thành phố.

Seleem cảm nhận về thành phố của mình như một đứa trẻ mười tuổi chưa bao giờ vượt qua sông Nile có thể cảm nhận. Rằng trung tâm của thế giới nằm giữa những ngõ phố Cairo.

Không gì đẹp và quan trọng hơn Cairo.

Có lẽ chỉ trừ tối nay, cuộc hẹn này.

Nó mê mẩn những truyền thuyết. Và nó đang sắp sửa được trải nghiệm một trong những truyền thuyết đó. Người ta đã hứa với nó như thế.

Nó phải có mặt đúng giờ.

Seleem bước xuống các bậc thang và men theo một bức tường dài bất tận. Nó đi qua lăng mộ của Bars Bey cho đến khi tìm được địa điểm người ta bảo nó đến.

Một lối đi hẹp mất hút giữa hai lăng mộ cao vút. Nhiều mảnh gỗ vương vãi trên cát.

Seleem nhìn kỹ nơi nó đang đặt chân rồi bước vào.

Trời tối đen, những ngôi sao mới mọc không đủ để chiếu sáng cái hẻm.

Seleem bước đến cuối con đường nơi hóa ra là một cái ngõ cụt, và nó đợi.

Màn đêm ập xuống, giờ thì những ngôi sao đang chiếu sáng lấp lánh phía trên lăng mộ của các vua Thổ Nhĩ Kỳ.

Seleem hét lên tiếng thứ nhất. Âm vọng của tiếng hét dội lại trong những ngôi nhà trống bao quanh. Không chút lý trí, hoàn toàn bản năng, nó vừa tạo ra một thứ ngôn ngữ mà tiếng thét kia là định nghĩa gốc rễ nhất trong mọi định nghĩa.

Nó vừa cụ thể hóa nỗi khiếp sợ.

Trước khi những ngọn tóc của nó hoàn toàn bạc trắng, nó còn kịp thét lên tiếng thứ hai.

Lần này, nó nói bằng ngôn ngữ của sự đau đớn.

Một con chó hoang thả rơi miếng vải vụn nó vừa tìm thấy, quay đầu về cái hẻm cụt. Những tiếng hét vừa dứt.

Con chó há mõm, thè cái lưỡi ẩm ra. Nó đi về hướng hẻm. Nó dừng lại ở đầu hẻm, dưới những cái bóng đen đặc. Trước khi lần đến ngọn nguồn của những tiếng hét.

Thói tò mò của loài chó tan biến sau vài mét, khi nó đánh hơi được thứ đang ám ảnh bầu không khí ở cuối hẻm cụt. Mắt nó nhìn xuyên qua màn đêm, đến tận cái hình thù ục ịch đang cử động trên xác đứa trẻ.

Hình thù đó vươn lên, to lớn. Mùi xông đến tận mõm con chó. Và con vật này bắt đầu lùi lại. Khi hình thù này tiến đến gần nó, nó vãi đái. Nó đái ngay vào chân mình.

Gió cuốn món đồ lễ bằng cát lên và mang nó theo, đi xa, vào những huyền bí của hoang mạc.

❀ ❀ ❀

[1] là ban công có mái che.