Đọc là một trải nghiệm hoàn toàn cá nhân. Một niềm hứng khởi mạnh mẽ sinh ra từ một cuộc gặp gỡ. Cuộc gặp gỡ của những vết mực đen trên những mẩu gỗ được chế thành giấy và một tâm hồn. Một trí não đến nắm bắt những ngôn từ rồi diễn giải chúng. Tùy theo độ nhạy cảm của trí não đó. Trí tuệ của người đọc là động cơ của mọi chuyện kể, trí tưởng tượng của người đọc là chất đốt làm động cơ chạy. Tác giả chỉ làm một việc là miêu tả một khung cảnh ít nhiều dễ hình dung, rồi chuyên chú vào việc độc giả sẽ đi theo một đường ray an toàn.

Nhưng toàn bộ vấn đề nằm ở các giác quan. Và tôi muốn chia sẻ với các bạn kinh nghiệm độc giả của mình, trước khi để các bạn mặt đối mặt với những trang sách này.

Từ lâu tôi vẫn yêu mến sự yên lặng để đọc sách. Sự tĩnh mịch của một cõi hư không nào đó, không thuộc riêng ai, để có thể thưởng thức một cách trọn vẹn những đảo lộn vang giòn của ngôn từ.

Rồi tôi cố gắng làm một việc. Đó là nghe nhạc khi đọc sách. Nhạc giao hưởng. Mới đầu, tôi cũng không thực hứng thú lắm. Rồi ý nghĩ đó hấp dẫn tôi. Cảm nhận khi đọc sách là một vấn đề giác quan. Và âm nhạc đến mang thêm biết bao hơi thở mới. Đọc một cuốn tiểu thuyết tại nhà, với âm nhạc bồng bềnh quanh ta, hay trên một đoàn tàu, máy nghe nhạc gắn chặt vào tai, hay ngay cả ở nơi làm việc, trong giờ nghỉ trưa, cho một đĩa nhạc vào máy tính, cắm tai nghe, thế rồi chính sự thần diệu của trí tưởng tượng sẽ vận hành. Tin tôi đi, nếu bạn chưa phải là tín đồ thì đây là một trải nghiệm nên thử. Với một nền nhạc mê hồn, sức mạnh phi thường của việc đọc sách lại được nhân lên gấp bội. Nhưng không phải là nhạc nào cũng được. Lựa chọn đúng đắn nhạc nền cũng khó như lựa chọn đúng đắn cuốn sách ta sắp mở ra đọc.

Thông thường, khi viết, tôi tự nghiêm cấm mình khỏi mọi hình thức phân tán tư tưởng, mọi yếu tố có thể làm tính khách quan của tôi (vốn đã rất mong manh) đi lệch hướng. Đối với cuốn tiểu thuyết này, tôi làm khác đi… Vì tính tò mò, để biết xem điều đó sẽ có tác dụng như thế nào với tôi.

Tôi gặp may, tôi đã tìm thấy ngay Nhạc Nền cho cuốn sách. Hoặc có thể cuốn sách đã được lấy cảm hứng từ những thanh âm của bản nhạc đó cũng nên.

Tôi làm việc cùng các bản nhạc phim. Chúng thật hoàn hảo. Được tạo ra để mang lại thanh âm cho hình ảnh mà không soán ngôi nó. Những bản nhạc phim được sáng tác là để chia sẻ, chúng không bao giờ tự khẳng định một mình, một người bạn đường lý tưởng cho việc đọc sách.

Và sau đây là vài đĩa nhạc mà tôi khuyên bạn nên nghe, nếu như bạn có tình cờ quyết định sẽ nghe theo tôi trong việc đọc cuốn sách đang chờ đón bạn này. Việc này đòi hỏi phải có một chút chuẩn bị, tuy vậy tôi chắc chắn là về mặt xúc cảm, bạn sẽ được bù đắp xứng đáng.

Nếu bạn đã có hứng, ngay trước khi đọc chương đầu tiên, hãy thử tìm nhạc phim The Village do James Newton Howard sáng tác. Chú ý nhé, đừng lẫn lộn, ta không nói đến bộ phim ở đây, dù ta thích hay ghét bộ phim cũng không sao. Nhưng phần nhạc nền thì thật là ngây ngất.

Đĩa nhạc có lẽ sẽ là người bạn đường lý tưởng cho cuốn tiểu thuyết này. Tôi từng nghe nó liên tục, hết ngày này qua ngày khác, trong suốt thời gian viết phần Mont-Saint-Michel. Nghe không biết mệt.

Nếu như bạn muốn đẩy sự tò mò và phấn khích đi xa hơn nữa, vậy thì phải tìm đĩa nhạc thứ hai cho toàn bộ phần về Ai Cập. Về việc này, tôi có hai đề nghị: hoặc là Passion của Peter Gabriel, một thứ must[1]. Hoặc là La Passion du Christ do John Debney sáng tác, những thanh âm thần bí và mang màu sắc Ả Rập của bản nhạc có lẽ sẽ đưa các bạn đi xa, rất xa trên miền đất lạ kỳ mà ta gọi là trí tưởng tượng.

Tôi đã kể hết cho bạn rồi đấy. Bí mật đọc sách của tôi giờ là của bạn.

Về phần tôi, âm nhạc đã làm thay đổi cái nhìn độc giả của tôi. Những câu chuyện tăng thêm độ dày xúc cảm - điều trước đây tôi vẫn tin chắc là không thể. Tôi thấy mình như một thợ làm bánh nghiệp dư vừa phát hiện ra sự tồn tại của bột nở.

Tất nhiên, đó chỉ là những lời khuyên, nhưng cũng như những nhà hàng ngon, giữa bạn bè, ta thích rỉ tai nhau về chúng, thì thầm, như một bí mật êm dịu. Với nụ cười mỉm nơi khóe miệng, cùng với mong muốn được có mặt ở đó, khi lần đầu tiên người bạn ấy bước vào nhà hàng, cái nhìn ngưỡng mộ. Dù thế nào thì tôi cũng sẽ luôn có mặt khi bạn đọc sách, tôi chỉ có mong muốn đơn giản là ‘được nhìn thấy nụ cười mỉm đó trên môi các bạn’.

Để kết thúc, trong thời buổi đầy ngờ vực này, tôi xin phép được nhắc các bạn rằng cỗ máy du hành xuyên thời gian là có thật. Đó là ma lực. Mà ma lực thì có thật.

Trong những ngôn từ.

Đó là chìa khóa của câu chuyện này.

Chúc bạn đọc sách thú vị…

Maxime Chattam

Edgecombe, ngày 12 tháng Mười năm 2004.

❀ ❀ ❀

[1] nghĩa là sự việc, sự vật cần phải có.