Nhưng cũng không vì vậy mà chúng ta trở thành những bậc cha mẹ không xứng đáng. Chúng ta đâu có bỏ mặc nó ở trường. Ngược lại, chúng ta luôn dõi theo từng bước tiến của nó. Cô giáo luôn coi chúng ta như những bậc phụ huynh có quan tâm, luôn có mặt ở các buổi họp, “sẵn sàng đối thoại”.

Chúng ta còn giúp thằng bé làm bài tập. Và ngay khi có những dấu hiệu mệt mỏi đầu tiên với bài tập đọc, chúng ta thật dũng cảm khuyến khích nó đọc thật to mỗi ngày một trang và giúp nó hiểu được ý nghĩa.

Không phải lúc nào cũng dễ dàng.

Khó nhọc đánh vần.

Khó nhọc đến nỗi khi từ phát ra thì chẳng còn chút ý nghĩa nào.

Rồi nghĩa của mỗi câu lại thay đổi theo mỗi từ.

Quay trở lại.

Đọc lại.

Không mệt mỏi.

- Con vừa đọc cái gì thế? Có nghĩa gì vậy?

Và tất cả rơi vào cái thời điểm tồi tệ nhất trong ngày. Lúc thì nó quay trở về nhà, lúc thì ta vừa rời khỏi cơ quan. Lúc thì nó mệt mỏi đến vô cùng. Lúc thì bản thân ta không còn thở ra hơi.

- Con chẳng chịu cố gắng chút nào!

Bực bội, gào thét, chán chường, cửa đập thình thình, rồi ương bướng:

- Nào, bắt đầu lại, lại từ đầu!

Và nó bắt đầu lại dòng đầu tiên, mỗi từ lại biến dạng vì run rẩy.

- Ðừng có đóng kịch nữa!

Nhưng nỗi niềm này biết thổ lộ cùng ai. Một nỗi niềm thực sự, không thể kiềm chế, nói lên sự đớn đau, vì không thể kiểm soát, không thể thỏa mãn và củng cố thêm nỗi lo sợ hơn là sự mất kiên nhẫn.

Vì chúng ta đã từng lo sợ.

Nỗi sợ hãi mỗi khi phải so sánh đứa trẻ với những đứa cùng lứa tuổi.

Và khi ta chuyện trò cùng các phụ huynh có con gái, học rất tốt ở trường và đọc sách như điên.

Nó có điếc không nhỉ? Hay nó mắc chúng loạn đọc? Rồi nó có “không muốn học” chăng? Và sẽ ngày càng chậm đến không theo kịp các bạn cùng trang lứa?

Thế là ta đưa nó đi khám các loại bác sĩ: thính lực đồ hoàn toàn bình thường. Phát âm cũng không có gì đáng lo ngại. Bác sĩ tâm lý không chút lo lắng…

Vậy vì sao?

Lười biếng chăng?

Chỉ vì lười biếng ư?

Không, nó có nhịp điệu của riêng nó, và chẳng giống với bất kỳ đứa trẻ nào và cũng không phải nhịp điệu của thằng bé mãi mãi, nó học đọc lúc nhanh, lúc chậm, lúc tiến nhiều bước và cũng có lúc thụt lùi, cũng như những giai đoạn ăn như hổ vồ và giấc ngủ trưa tiêu hóa dài bất tận, nỗi khát khao tiến bộ và sự sợ hãi khi làm ai đó thất vọng…

Chỉ có điều, chúng ta, “những nhà sư phạm”, lại đóng vai những kẻ cho vay nặng lãi luôn muốn nhanh chóng làm giàu. Có hiểu biết và đòi đổi hiểu biết lấy lãi. Phải có lãi. Và phải thật nhanh! Và chính thế, chúng ta tự nghi ngờ khi không được thỏa mãn.