Sự đồng thuận đáng chán… Những quan sát của Rousseau về học đọc, những quan sát của Klaus Mann về việc giảng dạy văn học trong nhà trường, sự mỉa mai của cô vợ trẻ thầy giáo tới sự than vãn của lũ học trò ngày hôm nay, vai trò của nhà trường ở mọi nơi và mọi lúc đều là giảng dạy kỹ thuật, phân tích và cắt đứt con đường dẫn tới sách vở bằng việc bài trừ húng thú đọc sách. Dường như đã từ bao giờ và ở mọi nơi, say mê, hứng thú không có trong chương trình của trường học và kiến thức chỉ có thể là thành quả của sự chịu đựng dễ hiểu.

Điều này cũng có lý thôi.

Luận cứ không có gì là khó kiếm.

Trường học không thể là trường học say mê, hứng thú, thường nó đòi hỏi sự cho không hoàn toàn. Trường học là nơi sản xuất những kiến thức cần thiết đòi hỏi cố gắng. Những môn học được giảng dạy là công cụ của nhận thức. Các giáo viên là người hướng dẫn, và không thể đòi hỏi họ ca ngợi sự không tổn phí của việc học hỏi tri thức, trong khi tất cả, đúng là tất cả cuộc sống học đường - chương trình, điểm số, thi cử, xếp loại, học kỳ, định hướng, phân ban - đều khẳng định mục tiêu cạnh tranh của trường học, với lý do là thị trường lao động ngày một khắt khe.

Nếu như một học sinh, ở vào một thời điểm nào đó, gặp một giáo viên dạy toán say mê nghề nghiệp đến nỗi dạy bộ môn này như dạy một thứ nghệ thuật, làm cho học sinh say mê vì chính sự say mê của thầy, rồi cố gắng của thầy khiến học sinh hứng thú với bộ môn, đó hoàn toàn là sự tình cờ, may rủi, hoàn toàn chẳng có liên quan gì tới chất lượng của trường học.

Chỉ có những thực thể sống có thể làm cho các thực thể khác yêu cuộc sống này, ngay cả dưới dạng một phương trình bậc hai, nhưng sức sống thì chẳng bao giờ được đưa vào chương trình của trường học.

Nhiệm vụ là ở đây.

Cuộc sống lại ở nơi khác.

Đọc, chúng ta học ở trường.

Còn say mê đọc sách…