Nói đúng ra, chúng ta đâu có nghĩ đến việc bắt bọn trẻ đọc ngay lập tức như một thứ bài tập. Trước hết, chúng ta nghĩ đến niềm vui được đọc sách của chúng. Những năm đầu đời của một đứa trẻ khiến chúng ta hoàn toàn bị thu phục. Sự choáng váng trước sinh linh mới mẻ tạo cho chúng ta một khả năng thần kỳ. Vì nó, chúng ta trở thành nhà kể chuyện đầy thuyết phục. Ngay khi đứa trẻ làm quen với ngôn ngữ, chúng ta kể cho nó nghe những câu chuyện. Chúng ta, những kẻ chưa bao giờ được cảm nhận niềm vui thích của một đứa trẻ khi được nghe kể chuyện, và niềm vui này làm chúng ta thật phấn khích. Vì nó, chúng ta sẵn sàng thêu dệt thêm thật nhiều nhân vật, thật nhiều chương, hồi và thêm thắt những chi tiết thật hấp dẫn… Như ông già Tolkien với những đứa trẻ, chúng ta vẽ nên cả một thế giới. Khi ngày sắp qua đi và đêm sắp tới, chúng ta khoác lên mình trang phục của những nhà tiểu thuyết tài năng.

Nếu không có tài kể chuyện, nếu chỉ biết lặp lại những câu chuyện đã được nghe, thậm chí là kể sai, ấp úng, nhầm lẫn tên nhân vật, lắp đầu chuyện này vào đuôi chuyện kia hay nhân vật của câu chuyện này lại có mặt ở một câu chuyện khác, không sao… Và ngay cả không hề kể chuyện, mà chỉ đọc to những câu chuyện cổ tích, chúng ta cũng vẫn là nhà tiểu thuyết tài năng của riêng đứa trẻ và nhờ có ta, hằng đêm, nó chìm vào những giấc mơ đẹp trước khi chìm vào giấc ngủ. Hơn thế nữa, chúng ta chính là sự hiện diện của Sách.

Hẳn bạn còn nhớ quan hệ thầm lặng không gì sánh được này chứ.

Chúng ta thích làm nó sợ để được an ủi nó! Và biết bao lần nó đòi được nghe đi nghe lại câu chuyện kinh hãi kia! Dù rằng không còn bao nhiêu ngây ngô mà vẫn run sợ. Một thính giả thực thụ. Cái quan hệ mật thiết vào thời đó khi ta, người kể chuyện và thằng bé, thính giả, mới thắm thiết làm sao! Và những trang sách, ôi biết bao đồng cảm!