Trong khi đó ở dưới nhà mọi người quây quần xung quanh chiếc tivi và luận chứng về sự vô ích của truyền hình được ủng hộ nhiệt liệt:

- Sự ngu ngốc, tầm thường, bạo lực của các chương trình truyền hình… Thật không thể tưởng tượng nổi! Bật tivi lên là thấy.

- Các bộ phim hoạt hình Nhật Bản… Ai xem chưa nhỉ?

- Ðâu chỉ chương trình… trước hết là truyền hình… quá dễ dàng… người xem thì thụ động…

- Đúng thế, bật tivi lên và ngồi xuống…

- Rồi chuyển kênh…

- Phân tán kinh khủng…

- Dù sao thì nhiều kênh cũng giúp người xem tránh phải xem quá nhiều quảng cáo.

- Đừng tưởng. Bây giờ nhà đài cũng khôn lắm, họ xây dựng những chương trình mang tính đồng bộ cao. Vừa xem quảng cáo ở kênh này lại gặp quảng cáo ở kênh khác.

- Nhiều khi là cùng một quảng cáo cơ nhé!

Và rồi yên lặng: khám phá bất chợt về một điểm được tất cả đồng lòng nhờ vào ánh sáng chói lòa của sự sáng suốt người lớn.

Thế là một ai đó khe khẽ hát lên:

- Ðọc sách, tất nhiên, đọc sách hoàn toàn khác, đọc sách là một hành động!

- Hoàn toàn đúng, đọc sách là một hành động, “hành động đọc sách”, đúng như vậy…

- Trong khi truyền hình, ngay cả điện ảnh cũng vậy, thử nghĩ mà xem… mọi chi tiết đều được nêu ra trong phim, chẳng còn gì phải chinh phục, mọi thứ đều được xào xáo đến nát nhừ, hình ảnh, âm thanh, phục trang, âm nhạc… tất cả đều được huy động để người xem kiểu gì cũng phải hiểu được ý đồ của tác giả…

- Cái cửa ken két có nghĩa là một cảnh đáng sợ sắp diễn ra…

- Còn nếu đọc sách, ta phải tưởng tượng mọi chuyện… Ðọc sách là một hành động sáng tạo không ngừng.

Và lại im lặng.

(Lần này là giữa các nhà “sáng tạo không ngừng”).

Rồi thì:

- Điều đáng sợ nhất là khi phải so sánh thời gian một đứa trẻ ngồi trước tivi và thời gian nó dành cho việc học văn học ở trường. Tôi từng đọc những số liệu về việc này.

- Chắc là phải khủng khiếp lắm!

- Tỉ lệ khoảng một trên sáu hay bảy. Đó là chưa kể giờ đi xem phim ở rạp. Một đứa trẻ (tôi không nói đến con cái chúng ta) thường ngồi ít nhất là hai giờ trước tivi và từ tám đến mười giờ trong hai ngày nghỉ cuối tuần. Như vậy, tổng cộng là khoảng ba mươi sáu giờ một tuần so với năm giờ văn học.

- Hiển nhiên là trường học không lại được rồi,

Và im lặng lại ngự trị một lần nữa.

Im lặng của những vực xoáy thẳm sâu.