Và bây giờ là chàng trai trẻ đóng đinh trong phòng, trước mặt là cuốn sách mà nó không đọc. Thèm muốn được ở một nơi xa xôi là tấm màn vô hình giữa nó và những trang sách. Cửa sổ rộng mở trước mặt và cửa phòng đóng chặt sau lưng. Trang 48. Nó không dám đếm những giờ đã trôi qua để đến được cái trang thứ 48 này. Cuốn sách có đúng 446 trang. Thì cứ cho là 500 đi. 500 trang! Nhiều đối thoại thì còn nói, đằng này toàn những trang kín đặc chữ giữa hai cái lề nhỏ xíu, hết đoạn này đến đoạn kia, thỉnh thoảng lắm mới có một cái gạch ngang giữa hoang đảo thể hiện một nhân vật nói với một nhân vật khác. Nhưng nhân vật kia lại không thèm trả lời. Và lại cả chục trang kế tiếp! Đen đặc những mực! Thiếu không khí quá! Ngạt thở kinh khủng! Chó chết! Nó chửi thề. Xin lỗi, nhưng nó chửi thề thật. Chó chết cái quyển sách dở hơi! Trang 48… Mà nó còn nhớ nội dụng 47 trang trước đó không! Nó không dám đặt ra cái câu hỏi mà thế nào người ta cũng sẽ hỏi nó. Ðêm đông ập xuống. Từ đâu đó trong nhà vọng lên tiếng nhạc hiệu chương trình thời sự. Còn 30 phút nữa là tới giờ cơm tối. Một quyển sách, sao mà cô đọng. Không thể nào bắt đầu nổi. Thậm chí, hình như là khó mà đốt một quyển sách được. Ngay cả lửa cũng không thể chen ngang vào giữa những trang sách. Thiếu oxy. Ðấy là những suy nghĩ bên lề cứ miên man mãi không dứt ra được. Sao mà dày, mà cô đọng, mà cứng ngắc… đó chính là quyển sách. Trang 48 hay 148 thì có gì khác nhau? Cảnh vật vẫn vậy. Nó như thấy lại cảnh thầy giáo nói ra tên sách. Nó nghe thấy cả lớp đồng thanh:
- Bao nhiêu trang hả thầy?
- Ba hay bốn trăm gì đó…
(Đồ dối trá…).
- Bao giờ phải đọc xong ạ?
Thầy chưa kịp dứt câu trả lời thì cả lớp lại nhao nhao phản đối:
- Mười lăm ngày? Bốn trăm trang (năm trăm trang) đọc trong vòng mười lăm ngày! Làm sao mà đọc nhanh vậy được thầy ơi!
Nhưng thầy giáo không thỏa hiệp.
Sách hay một thứ vũ khí, một khối không cùng. Sự hiện thực hóa nỗi buồn chán. Ðó chính là sách. “Sách”. Bọn trẻ chẳng bao giờ gọi bằng một cái tên gì khác trong các bài luận: quyển sách, một quyển sách, nhiều quyển sách, vài quyển sách.
“Trong cuốn sách Suy tưởng, Pascal nói rằng…”.
Dù cho thầy giáo có chữa bằng mực đỏ bên lề: gọi như vậy chưa chính xác, phải gọi là cuốn tiểu thuyết, cuốn truyện đầu tay, tuyển tập truyện ngắn, tuyển tập thơ, thay vì “cuốn sách”, dùng để chỉ mọi loại sách, đồng thời không thể hiện được loại sách gì cho thật chính xác. Rằng danh bạ điện thoại cũng là một cuốn sách, như một quyển từ điển, một quyển hướng dẫn du lịch, một bộ sưu tập tem hay sổ sách kế toán…
Ðâu có thay đổi được gì, trong bài luận tiếp theo, chúng lại tiếp tục múa bút:
“Trong cuốn sách Bà Bovary, Flaubert nói rằng…”.
Trong tình trạng đơn lẻ hiện tại, một quyển sách cũng chỉ là một quyển sách mà thôi. Và với nó, mỗi quyển sách đều nặng như một quyển bách khoa toàn thư, cái loại bách khoa đóng bìa dày cộp mà trước đây người ta vẫn đặt dưới mông bọn trẻ cho chúng cao hơn mỗi khi ngồi.
Và sức nặng của mỗi cuốn sách đè nghiến lên nó. Mở những trang đầu tiên, nó còn cảm thấy nhẹ nhõm vì quyết tâm. Được vài trang, nó bắt đầu cảm nhận cái sức nặng quen thuộc, sức nặng của cuốn sách, của nỗi buồn chán, gánh nặng quá sức của những cố gắng không mang lại kết quả.
Mi mắt nặng dần báo hiệu chìm tàu trong tích tắc.
Bãi đá ngầm trang 48 mở ra một dòng nước xóa nhòa những quyết tâm.
Cuốn sách kéo nó theo.
Và cả hai cùng chìm nghỉm.
