(…)
“Vào thời đó, ngự trị trong thành phố một thứ mùi hôi thối không thể tưởng tượng được với những con người hiện đại chúng ta. Phố xá hôi mùi phân, sân nhà hôi mùi nước tiểu, gầm cầu thang hôi mùi gỗ mốc và phân chuột, bếp núc hôi mùi bắp cải thối và mỡ cừu; nhà ở thiếu không khí hôi mùi bụi bặm ẩm mốc, chăn chiếu ẩm ướt và hôi mùi hăng của những cái bô. Các ống khói phun ra thức mùi hôi của lưu huỳnh, những xưởng thuộc da hôi mùi chất ăn mòn, những lò mổ hôi mùi máu đông. Con người hôi mùi mồ hôi và quần áo bẩn thỉu; mồm hôi mùi răng sâu, dạ dày hôi mùi hành tỏi, và cơ thể, chỉ lớn lên một chút là hôi mùi pho mát cũ và mùi sữa chua, rồi mùi bệnh tật. Những dòng sông hôi hám, các quảng trường hôi hám, rồi nhà thờ cũng hôi hám, dưới những cây cầu và trong những tòa lâu đài đều hôi hám như nhau. Người nông dân hôi như vị linh mục, người tình cũng hôi như cô vợ, thượng lưu hôi từ đầu xuống chân, ngay cả đức vua cũng hôi hám, như một con thú hoang, hoàng hậu thì hôi như một con dê, mùa hè cũng như mùa đông[1]…”
❀ ❀ ❀
[1] Patrick Suskind, Hương thơm (Nhà xuất bản Fayard)
