Ngoài nỗi ám ảnh là sẽ không hiểu, một nỗi sợ hãi khác cần phải vượt qua để hàn gắn cái thế giới bé nhỏ kia với việc đọc sách một cách đơn độc, đó là vấn đề thời gian.
Thời gian để đọc sách: trong khi sách bị coi như lời dọa nạt vĩnh cửu!
Khi thầy giáo rút cuốn Hương thơm ra khỏi cặp, mới đầu chúng ta tưởng như nhìn thấy một tảng băng! (Nói đúng ra, thầy giáo đã cố tình chọn một cuốn sách của Nhà xuất bản Fayard với cỡ chữ to tướng, lề rất rộng, một quyển sách khổng lồ cho cái lũ bướng bỉnh hứa hẹn một sự năn nỉ bất tận).
Thế mà thầy lại bắt đầu đọc cuốn sách đó và lũ học trò thấy tảng băng dần tan chảy trong tay ông!
Thời gian chẳng còn như trước đây, một phút bây giờ trôi nhanh như một giây và đọc xong bốn mươi trang sách thì một giờ đã trôi qua.
Ông này đi tốc độ 40 trang một giờ.
Hay 400 trang trong mười giờ. Một tuần có năm giờ tiếng Pháp, ông có thể đọc 2400 trang trong một quý! 7200 trang một năm học! Bảy cuốn tiểu thuyết khoảng 1000 trang! Chỉ trong có năm giờ đọc mỗi tuần!
Khám phá kỳ diệu làm thay đổi tất cả!
Một cuốn sách, nói đúng ra thì đọc rất nhanh: một giờ đọc sách mỗi ngày, trong một tuần tôi đọc hết một cuốn tiểu thuyết 280 trang! Và quyển sách đó sẽ khép lại sau ba ngày nếu mỗi ngày tôi đọc hơn hai giờ! 280 trang trong ba ngày! Hay 560 trang trong sáu ngày. Chỉ cần quyển truyện thật “dễ chịu” - “Cuốn theo chiều gió, chẳng hạn, rất dễ chịu!” - rồi ngày chủ nhật có thể “ăn thêm” thành bốn giờ đọc sách (có thể lắm chứ vì ngày chủ nhật vùng ngoại ô của Banane và Santiags ngủ khì và cha mẹ Burlington thì mang nó theo trong một kỳ nghỉ buồn bã ở nông thôn) thế là thêm được 160 trang: tất cả là 720 trang!
Hay 540, nếu đọc khoảng ba mươi trang một giờ, một vận tốc hoàn toàn hợp lý.
Và 360 trang, nếu đi thật chậm hai mươi trang một giờ.
- 360 trang một tuần! Còn bạn?
Đếm số trang đi các bạn trẻ, hãy đếm đi… những nhà tiểu thuyết cũng vậy. Phải gặp những nhà tiểu thuyết khi họ viết đến trang thứ 100! Ðây là cái mũi Horn của nhà văn, trang thứ một trăm! Trong lòng họ mở một chai sâm banh, một điệu valse nhẹ nhàng, thở phì phì như một con ngựa và lên đường, dẫm ngập vào lọ mực và bắt tay vào trang thứ 101. (Một con ngựa dẫm ngập lọ mực, hình ảnh thật mạnh mẽ!).
Cứ đếm đi… Ai mà chẳng sung sướng trước số lượng trang sách đã đọc, rồi thì lại sợ hãi khi số trang còn để đọc cứ ngày một ít dần. Còn 50 trang! Rồi xem chẳng có nỗi buồn nào ngọt ngào đến thế: Chiến tranh và Hòa bình, hai tập dày cộp… mà chỉ còn có 50 trang.
Ta đọc chậm lại, chậm lại, nhưng cũng chẳng thể nào khác được…
Natacha cuối cùng cũng kết hôn với Pierre Bézoukhov, và thế là hết.
