"Em đến rồi, không ngờ người bận rộn như em mà vẫn có thời gian đến thăm anh."

"Anh nhất định còn bận hơn em chứ, sao bao nhiêu ngày rồi mà vẫn không đến thăm em? Anh có ngựa cưỡi, so với em phải dùng hai cẳng chân mà chạy, chẳng phải dễ dàng hơn sao?"

"Tiểu Lâm, vẫn là em có lý. Anh đến bình nguyên đã hơn hai tháng, chỉ vội vàng gặp em được hai ba lần, mà chúng ta thực sự ở bên nhau, tính ra tổng cộng chỉ có ba đêm..."

"Lão Giang, đây là số mệnh sao? Chúng ta kết hôn đã năm năm, thời gian ở bên nhau, tính tối đa cũng không được nửa năm."

"À, Tiểu Lâm, em vẫn nhớ đến anh ư? Điều này thật nằm ngoài dự liệu của anh -- anh cứ tưởng mình vẫn luôn sống ngoài trái tim em chứ."

"Mặc kệ anh, anh lúc nào cũng không hiểu em! Anh rất được em kính trọng, anh là một trong những người dẫn dắt em bước lên con đường cách mạng, em nên luôn khắc ghi anh trong lòng, sao có thể đặt anh ngoài trái tim chứ? -- Anh cái đồ Lý Mạnh Du này thật đáng ghét..."

"À, em vẫn nhớ cái tên thuở trước của anh -- Lý Mạnh Du ư? Thật hiếm có, thật hiếm có, vinh hạnh vô cùng!"

"Anh thật đáng đánh đòn! Sao một lão Bolshevik nghiêm túc, cũng biết đùa cỡn thế này, mặt trời mọc từ hướng tây rồi sao?"

"Mọc từ hướng tây ư? Không, vẫn là mọc từ hướng đông. Bởi vì gặp được em, người vợ đáng kính của anh, anh rất vui mừng!"

"Anh thật sự vui khi thấy em? Thế sao anh không quất roi phi ngựa, chạy vỏn vẹn chưa tới trăm dặm đường để thường xuyên thăm em chứ? Người ta thì chồng không rời vợ, bóng không rời hình. Còn anh thì hay lắm, chia tay nhau hai ba năm, vừa mới gặp mặt là lập tức bỏ đi ngay. Em hay nghi ngờ không biết anh có phải động vật máu lạnh không, hay là đối với em chẳng có -- cứ gọi là tình cảm đi; anh đối với em không có tình cảm."

"Tiểu Lâm, em nói không đúng! Không có tình cảm thì có thể lấy em làm bạn đời sao? Chỉ là, với cái người bạn đời là em thì không dễ chung sống cho lắm -- lúc nãy em còn nói, chồng không rời vợ, mặc cho anh khuyên thế nào em cũng không chịu đến cơ quan địa ủy cùng làm việc, còn em thì sao, cái tôi quá lớn, cứ một mực cho mình là đúng, nhất định phải làm việc ở cơ sở. Cái này, chẳng lẽ là biểu hiện em có tình cảm với anh sao? Nói đi, sao lại cúi đầu không nói gì nữa rồi?"

Lâm Đạo Tĩnh xích lại ngồi bên cạnh Giang Hoa, hai tay siết chặt lấy bàn tay to lớn của anh. Một cảm giác hổ thẹn trào dâng, khiến cô không dám ngẩng đầu nhìn anh. Kiên quyết không chịu làm việc ở địa ủy, vừa có ý niệm không muốn dựa dẫm vào chồng để làm người nhà cán bộ, đồng thời, cũng có một thứ tâm tư bí ẩn vô thức nào đó đang khuấy động -- không ở bên cạnh Giang Hoa, có lẽ việc gặp gỡ Lư Gia Xuyên sẽ thuận tiện hơn, tự do hơn nhiều... Những ý niệm này tuy thường chỉ lóe lên, nhưng lần nào cũng khiến Đạo Tĩnh cảm thấy sự xấu hổ nặng nề, sự tự trách sâu sắc. Cô đã không ít lần tự nhủ phải quên đi Lư Gia Xuyên, hoặc như lời Lư huynh đã nói, chỉ coi anh ấy là một người bạn tốt. Thế nhưng những nguyện vọng chủ quan ấy chỉ là tự lừa mình dối người, đến bản thân cô cũng chẳng gạt nổi. Cô không thể quên anh, lại cũng chẳng thể đến gần anh. Thế nên, mỗi khi có chút thời gian rảnh rỗi, cô lại tìm cách đến gặp Giang Hoa, khao khát có được sự vuốt ve, quan tâm của anh, dùng điều đó làm thứ dung môi để quên đi Lư Gia Xuyên.

Cô lấy từ trong chiếc túi đeo chéo ra một gói nhỏ, mở lớp giấy gói bằng vải trắng ra, bên trong là hai chiếc quần đùi rộng do tự tay cô may. Cô đặt nó vào bàn tay to lớn của Giang Hoa, khuôn mặt đỏ bừng:

"Lão Giang, hai chiếc quần đùi này là em tranh thủ thời gian may cho anh đấy. Thấy quần đùi của anh rách quá rồi."

Giang Hoa cầm chiếc quần đùi mới trắng tinh lên, tỉ mỉ nhìn những đường kim mũi chỉ thêu tay trên đó -- dày dặn và tỉ mỉ, anh vô cùng cảm động, liền chồm tới ôm lấy má Đạo Tĩnh hôn mạnh một cái:

"Em là Phó bí thư huyện ủy, công việc bận rộn như thế, mà vẫn tranh thủ làm quần áo cho anh..." Giọng Giang Hoa nghẹn lại, kéo tay Đạo Tĩnh áp lên khuôn mặt đầy râu quai nón mà xoa nhẹ. Khoảnh khắc ấy, hai trái tim chạm vào nhau, cả hai đều cảm nhận được niềm vui sướng tựa như hạnh phúc.

Từ khi Giang Hoa được điều đến bình nguyên, đây là lần đầu tiên Đạo Tĩnh cảm nhận được sự dịu dàng, tình yêu thương của chồng, tim đập rộn ràng. Tựa như thuở mới yêu, cô nép vào lồng ngực Giang Hoa, mang theo khóe mi rưng rưng nước mắt, ôm lấy cổ Giang Hoa, khẽ nói:

"Lão Giang, nếu lúc nào anh cũng dịu dàng như hôm nay thì biết mấy, em vui lắm! Anh phải biết rằng, em là một chiến sĩ, đồng thời cũng là một người phụ nữ, phụ nữ luôn mong muốn có được tình yêu nồng nhiệt chân thành -- thế mà anh..."

"Anh đối xử tệ với em thế nào chứ?" Giang Hoa bỗng chừng đứng phắt dậy, suýt chút nữa làm Đạo Tĩnh ngã nhào xuống đất, "Cách mạng bao nhiêu năm rồi, sao tình cảm tiểu tư sản của em vẫn còn nồng đậm thế! Hở ra là chê anh không nhiệt tình, không có tình cảm. Chẳng lẽ em là Lâm Đại Ngọc -- Lâm muội muội lúc nào cũng phải có Bảo ca ca ở bên cạnh, suốt ngày nói chuyện yêu đương hay sao? Chẳng lẽ em không biết anh là Bí thư địa ủy, nhiệm vụ của đảng cao hơn tất cả mọi thứ ư? Nói thật nhé, anh không thể đáp ứng được yêu cầu tình cảm của em!" Khựng lại một lát, thấy Đạo Tĩnh đứng bên cửa sổ, quay lưng về phía mình, bất động không nhúc nhích, anh lập tức bồi thêm một câu, "Em có Lư huynh của em quan tâm, yêu thương em rồi, anh là một kẻ có hay không có cũng chẳng sao..."

"Giang Hoa, anh câm miệng lại!" Đạo Tĩnh nổi giận, đột ngột quay phắt người lại, "Em đã đi bảy tám mươi dặm đường để đến thăm anh, sao anh lại đối -- đối xử với em như thế? Sao lại cứ đa nghi như tào tháo thế hả? Nếu em là loại người có hay không có cũng chẳ -- ng, cẳ -- ng sao đối với anh, thì, thì tại sao em lại từng mũi, từng mũi may quần -- đùi cho anh, tại sao không đi may cho người khác..." Đạo Tĩnh đau lòng khóc nức nở. Giờ phút này, cô cảm nhận rõ ràng uy lực to lớn của số mệnh, nó trêu ngươi con người ta biết bao, có thể tung hô một người lên tận mây xanh, cũng có thể dìm một người xuống tận bùn đen. Người mà cô muốn yêu, sao lại khó lòng yêu nhau đến thế; người mà cô không muốn yêu, thì cứ như một đợt sóng đục ập tới, đánh cho cô thân tàn ma dại.

Có lẽ Giang Hoa cảm thấy mình quá lỗ mãng, Đạo Tĩnh dẫu sao cũng là một người phụ nữ đáng yêu. Cô lặn lội đường xa mấy chục dặm, vượt qua mấy trạm gác nguy hiểm, chạy đến thăm anh, lại còn tự tay may quần đùi cho anh. Còn anh thì sao, chẳng hiểu sao lại trở nên cáu kỉnh dễ nổi nóng như thế, anh chỉ trách bản thân thiếu sự nồng nhiệt với cô, đây là tình cảm thông thường mà bất kỳ người phụ nữ nào cũng mong đợi ở chồng, anh thật không nên vì chuyện này mà nổi giận với cô; đặc biệt không nên nhắc đến Lư Gia Xuyên... Anh thừa biết người cộng sản không nên coi phụ nữ là tài sản riêng của mình, nhưng còn anh thì sao, khi cô tiếp xúc với Lư Gia Xuyên -- người cũng là người dẫn dắt cô bước lên con đường cách mạng ấy -- anh lại rơi vào tâm trạng đau khổ bất an, thậm chí còn sinh lòng ghen tị với người bạn tốt bao năm của mình. Anh cũng muốn kìm nén thứ tình cảm không nên có này, muốn tin tưởng sự trung thành của Đạo Tĩnh dành cho mình, nhưng anh lại không làm được. Do sự hoài nghi đối với Đạo Tĩnh, anh trở nên hở ra là nổi cáu. Có đôi khi anh cũng tự trách mình, nhưng quan điểm Đạo Tĩnh chỉ có thể thuộc về riêng một mình anh vẫn trói buộc chặt chẽ lấy anh, như khắc sâu vào tim, thế nào cũng không xóa nhòa được.

Đạo Tĩnh lặng lẽ khóc, anh chậm rãi bước đến bên cô, đỡ lấy bơ vai cô, nhỏ giọng thì thầm bên tai:

"Tiểu Lâm, tha thứ cho anh! Anh không nên như vậy..." Anh muốn nói vài lời ngọt ngào, nhưng lại chẳng có từ ngữ nào; anh muốn ôm hôn cô nồng nhiệt, lại chẳng có dũng khí, cũng ngượng ngùng không dám. Thấy Đạo Tĩnh không thèm để ý đến mình, chỉ đứng sụt sùi lau nước mắt, anh đành lủi thủi ngồi xuống bên bàn, hai tay ôm đầu úp mặt lên bàn không thốt nên lời nữa.

Tâm tư Đạo Tĩnh rất nhanh đã quay trở lại: Anh ấy là một đồng chí tốt, là chiến sĩ tốt, anh ấy oán trách cô không chịu cùng làm việc với mình, oán trách cô gần gũi Lư Gia Xuyên -- lòng ghen tuông, một đặc tính trong bản năng con người, là điều có thể hiểu được, có thể tha thứ... Hơn nữa bản thân cô cũng có mặt giả dối -- cô đến thăm anh, lý trí lấn át tình cảm. Cô biết rõ mình đến tìm anh là vì một sứ mệnh nào đó, một quan niệm đạo đức nào đó, một quan niệm pháp định nào đó. Nói một cách triệt để hơn, cô muốn vay xác hoàn hồn, đến tìm Giang Hoa cốt để quên đi Lư Gia Xuyên. Khi cô nhìn thấu được sự ngụy thiện trong tâm hồn mình, liền lập tức nín khóc, chạy đến bên Giang Hoa, đặt tay lên vai anh lay mạnh, nói:

"Lão Giang, anh nổi giận với em là có lý, em có lỗi với anh, chúng ta làm hòa đi nhé! Anh xem em không khóc nữa này. Bởi vì em cảm thấy trên người mình cũng có rất nhiều khuyết điểm, em đáng bị anh chỉ trích..."

Giang Hoa ngẩng đầu lên, ôm chầm lấy Đạo Tĩnh vào lòng, dùng ngón tay thô ráp chọc chọc lên mặt cô:

"Cái cô Tiểu Lâm này đấy, tình cảm quá phong phú, trí tưởng tượng cũng phong phú chẳng khác nào nhà thơ. Tiếc là anh lại ngày càng giống một gã thô kệch. Tha thứ nhé, hãy thông cảm cho nhau nhé! Hai chúng ta nên trân trọng tình bạn trong hoạn nạn của chúng ta, đúng không?"

Đạo Tĩnh ngả vào lòng Giang Hoa, liên tục gật đầu. Cô cảm thấy Giang Hoa có thể thẳng thắn thừa nhận bản thân đã biến thành một "gã thô kệch" như thế, thật kì lạ, cô ngược lại còn đâm ra yêu thích cái gã thô kệch này.

Tiếng cửa vang lên, Phùng Vân Hà ho nhẹ một tiếng rồi bước vào phòng. Cô ấy xách theo một ấm nước, rót đầy hai cốc men sứ của Giang Hoa và Đạo Tĩnh, rồi nhỏ nhẹ nói với Đạo Tĩnh:

"Chị ơi, anh chị trò chuyện nãy giờ rồi, nên uống ngụm nước đi ạ. Chủ nhà đang nấu cơm cho chúng ta đấy -- bánh ngô nướng bột mì trắng, thơm lắm ạ." Nói xong, cô thiếu nữ vội vàng lui ra ngoài.

"Sao thế? Cảnh vệ của em lại gọi em là 'chị', thế này là thế nào?" Giang Hoa ngạc nhiên.

"Chuyện lạ thật đấy, bốn ức đồng bào đều là cha mẹ anh em cả. Tiểu Vân Hà là một cô thôn nữ chất phác, gọi em một tiếng chị đầy thân thiết, có gì mà không tốt chứ? Là tư tưởng cấp bậc đang giở trò quỷ quái đấy phỏng?"

Giang Hoa lắc đầu cười: "Ở nông thôn rất thịnh hành việc kết nghĩa chị em kết nghĩa. Anh sợ em với tư cách là Phó bí thư huyện ủy mà cũng học theo thói này thì ảnh hưởng không tốt đâu. Tiểu Lâm à, toàn thân em cứ như tỏa ra một ngọn lửa vậy, ai cũng dễ bị em thu hút đến bên cạnh. Chuyện này, em nên có sự lựa chọn một chút -- nên lạnh lùng thì lạnh lùng, khi nào cần nhiệt tình thì hãy nhiệt tình mới tốt."

Đạo Tĩnh ngồi bên mép giường kang, tay nâng cốc nước từ từ uống, ánh mắt ngẩn ngơ dán chặt vào bộ râu quai nón đen sì của Giang Hoa. Bộ râu này tuy vừa mới cạo cách đây không lâu, nhưng giờ lại dựng ngược lên từng cọng như những chiếc kim mang. Hồi lâu sau, cô mới cất lời:

"Lão Giang, anh bảo toàn thân em tỏa ra ngọn lửa, cứ như thể bất kể người tốt hay kẻ xấu, không phân biệt trắng đen, em đều thu hút họ đến bên cạnh mình, là vậy sao? Xin anh hãy đưa ra một ví dụ xem nào. Bằng không, những lời huấn đạo của anh lại nằm ngoài dự liệu của em rồi đấy -- em hy vọng chúng ta có thể bình tĩnh mà nói chuyện, hiếm khi mới gặp nhau, đừng cãi vã nữa."

Trầm mặc một lát, Giang Hoa nhắc đến vấn đề của hai người, một là Liễu Minh, hai là Uông Kim Chi. Anh nói, Liễu Minh vì quan hệ xã hội phức tạp, bị xác định là phái Trotsky nên đang được điều tra xem xét. Thế mà Đạo Tĩnh lại tỏ ra đồng tình, bao che cho cô ta, thậm chí còn thân thiết như chị em ruột. Không tin tưởng tổ chức mà lại đi tin tưởng cá nhân, đây là điều vô cùng nguy hiểm. Giang Hoa nghe được những tình hình này xong, vô cùng lo lắng cho Đạo Tĩnh. Muốn khuyên can, nhưng lại biết tính khí của Đạo Tĩnh, nên anh đang rất khó xử. Còn về phần Uông Kim Chi kia, ả ta là một thứ lẳng lơ nổi tiếng ở thôn Thu Thủy, vậy mà Đạo Tĩnh lại ủng hộ ả ta làm Chủ nhiệm hội cứu quốc phụ nữ thôn, phản ứng của quần chúng rất lớn, thậm chí Bí thư khu ủy Vương Phúc Lai còn phản ánh chuyện này lên cơ quan địa ủy rồi. Huyện trưởng Thường Lý Bình cũng nói Đạo Tĩnh độc đoán chuyên quyền, không nghe lọt tai những ý kiến khác biệt. Giang Hoa cho rằng đây là vấn đề lớn kể từ khi Đạo Tĩnh đảm nhận công tác lãnh đạo ở huyện An Định, một vấn đề không phân biệt được địch ta, người tốt kẻ xấu. Anh hy vọng Đạo Tĩnh có thể nghe theo lời khuyên của anh, sau khi trở về phải lập tức thay đổi phương hướng, đứng vững lập trường.

"Chỉ có thế thôi ư?" Vẻ mặt bình tĩnh của Đạo Tĩnh mang lại cho Giang Hoa một cảm giác yên bình.

"Chừng này thôi đã không đơn giản rồi, em còn muốn gây ra đại họa gì nữa đây?"

"Lão Giang, những chuyện này, anh đã tự mình tiến hành điều tra nghiên cứu chưa? Có phải toàn nghe qua báo cáo rồi thu nhận ấn tượng không? Hay là kết luận sẵn rồi?"

"Một người lãnh đạo sao có thể cái gì cũng tự mình nhúng tay vào? Đương nhiên phải dựa vào việc lắng nghe báo cáo từ các phía rồi..."

"Nguồn báo cáo của anh chủ yếu là từ Thường Lý Bình chứ gì? Hắn ta thường lấy cớ đau đầu, gọi Liễu Minh đến khám bệnh cho mình nhiều lần, quan tâm chăm sóc vô cùng tận, còn lớn tiếng tuyên bố cô ấy chẳng có vấn đề gì sất, là một cán bộ tốt, bác sĩ giỏi v.v.. Thế nhưng, trước mặt anh thì hắn lại nói vấn đề của Liễu Minh rất nghiêm trọng, nói em bao che cho cô ấy, phải không?"

Trong lòng Giang Hoa chấn động, ngoài miệng lại nói:

"Sao anh có thể chỉ nghe báo cáo của lão Thường chứ, em có lý do gì mà suy đoán như vậy?"

Tình hình huyện An Định có đến tám mươi phần trăm là do hắn ta cung cấp cho anh. Anh đừng có lắc đầu, anh đã từng tìm Bí thư huyện ủy Tào Hồng Viễn nói chuyện lần nào chưa? Em chỉ biết Thường Lý Bình thì thường xuyên đến tìm anh để báo cáo; còn Tào Hồng Viễn, anh lại chẳng thèm tìm cậu ấy nói chuyện riêng một lần nào."

"Tiểu Lâm, em lại hồ đồ rồi! Tào Hồng Viễn và Liễu Minh là một đôi tình nhân thân thiết. Liễu Minh có vấn đề, Tào Hồng Viễn không chịu vạch rõ ranh giới với cô ta, vẫn cứ quấn quýt bên nhau. Đối với kẻ mất đi lập trường như thế, anh có thể tin tưởng được sao? Tìm cậu ta để nói chuyện gì chứ? Cậu ta gặp anh, ngoài việc nói Liễu Minh bị oan ra, thì toàn là những chuyện lông gà vỏ tỏi."

Đạo Tĩnh lại không kìm n chế được bản thân nữa, vùng đứng phắt dậy, trân trân nhìn thẳng vào bộ râu quai nón của Giang Hoa, thở hổn hển:

"Mấy ngày trước, em còn cùng lão Tào đánh một trận phục kích, tiêu diệt tên giặc cộ Nhật Bản 'Cằm To'. Cậu ấy vì yểm trợ cho em mà còn bị thương nữa. Những tình hình này đã được báo cáo lên trên rồi. Chẳng lẽ anh là Bí thư địa ủy mà lại không biết ư? Cán bộ như thế, anh chẳng những không khen thưởng, mà chỉ vì cậu ấy yêu Liễu Minh, liền khẳng định cậu ấy đã mất đi lập trường, cái nhìn vấn đề của anh chẳng phải quá đơn giản rồi sao? Lập trường là gì? Cứ răm rắp nghe theo mệnh lệnh của cấp trên, thế gọi là lập trường kiên định; chỉ cần có một chút không làm theo ý đồ của lãnh đạo, chính là mất đi lập trường ư? Chẳng lẽ 'lập trường' là cuốn kinh thánh, là Thượng đế trong tay các vị lãnh đạo, bất luận thiện hay ác, vĩnh viễn chỉ có thể u mê tin tưởng không chút nghi ngờ hay sao?" Đạo Tĩnh đã quên mất thỏa thuận không cãi vã lúc nãy, xối xả khai hỏa với Giang Hoa.

Nói xong những lời này, thấy Giang Hoa không đáp lời, cũng chẳng thèm đếm xỉa. Đạo Tĩnh cầm lấy chiếc túi đeo chéo và khẩu súng ngắn trên chiếc giường kang, vội vã bước ra ngoài cửa, vừa há miệng định gọi Phùng Vân Hà cùng đi thì Giang Hoa đã đưa tay kéo giật cô lại:

"Lại giở tính trẻ con rồi, không được phép đi! Còn rất nhiều chuyện muốn nói với em đấy."

Hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của Đạo Tĩnh, Giang Hoa bỗng dùng hai tay ôm chặt lấy cô, giật lấy chiếc ba lô và khẩu súng ngắn ném phắt lên giường kang, rồi ngửa cổ cười lớn:

"Tiểu Lâm, sau này em có thể đi làm luật sư được đấy. Còn bây giờ, em là vợ của anh, chỉ có thể làm phu nhân thôi. Tiểu Lâm ngoan nào, đừng tranh cãi nữa, chẳng phải em cũng cảm thấy mình là phụ nữ, có tình cảm và yêu cầu của người phụ nữ đó sao? Hôm nay hai chúng ta chỉ được phép làm vợ chồng, không được phép bàn chuyện đại sự, nói một câu thôi -- gác lại chuyện quốc sự sang một bên đi được không?"

Đạo Tĩnh lập tức hóa thành một người vợ ngoan ngoãn. Cô không nói năng gì, lật tìm trong ba lô của Giang Hoa hai chiếc áo sơ mi, hai đôi tất, một chiếc quần đùi rách, tìm lấy chiếc chậu giặt của chủ nhà, ngồi xổm bên giếng nước ngoài sân, dùng thứ nước tro bếp được lọc từ cối chà giã cỏ khô mà nhà chủ dùng thay xà phòng, bắt đầu giặt quần áo.

Phùng Vân Hà đứng bên miệng giếng múc nước giúp Đạo Tĩnh, ghé sát tai thủ trưởng nhỏ giọng nói:

"Chị ơi, sao anh chị cứ gặp nhau là lại cãi cọ thế ạ? Em nghe mà thấy xót thay cho chị..."

"Cô nha đầu này, đừng cóắm mép! Vợ chồng với nhau làm gì có chuyện không cãi vã chứ? Chúng ta đều là vì công việc cả thôi, chẳng có gì khác đâu..."

Tiểu Vân Hà chớp chớp đôi mắt sáng rực, khó hiểu nhìn người thủ trưởng kiêm người chị kính yêu của mình. Không biết vì sao, cô bé còn thở dài thườn thượt một tiếng.

Đạo Tĩnh ngẩng đầu nhìn Tiểu Vân Hà. Cô thiếu nữ lập tức phát hiện ra đôi mắt của người chị đang đỏ hoe, dòng nước mắt chực trào ra nhưng vẫn cố nén lại không rơi xuống.