Đêm tối, không nhìn thấy rõ năm ngón tay. Gió lạnh buốt rít gào, trên cánh đồng hoang, bụi cát cuộn lên như sóng biển.
Trong đường hào giao thông uốn lượn, hoặc giữa cơn gió dữ nơi bãi bồi trơ trọi, một bóng hình rắn rỏi đang di chuyển vừa khó khăn lại vừa nhanh nhẹn, lúc thì bước dài thoăn thoắt, lúc lại nằm bò trên mặt đất lạnh giá đóng băng để lắng nghe điều gì đó. Tháp canh cao vút đứng sừng sững bên cạnh thôn, giống như một con quái vật đang ngồi xổm trong đêm đen mịt mùng. Đèn pha trên tháp canh đôi khi như mắt quái vật, đột nhiên phát ra ánh sáng chói lòa, lao về phía cánh đồng, quét về phía bên cạnh thôn. Dưới ánh đèn pha lay động, bóng đen đột nhiên nằm sấp xuống bên đống củi ngoài thôn, không nhúc nhích. Một lát sau, mắt quái vật nhắm lại, cả cánh đồng chìm vào bóng tối, bóng đen lại như con mèo rừng, linh hoạt nhảy lên đón gió lạnh, vội vã vòng qua tháp canh, khó nhọc chạy về phía trước.
Nếu ai đó có thể lại gần cái bóng đen kia, sẽ thấy đây là một cô gái vạm vỡ, thon thả. Cô mặc bộ quần áo bông vải đen, trên đầu đội chiếc mũ quân đội kiểu "ba mảnh ngói" của Bát Lộ Quân, trên thắt lưng mảnh mai thắt một chiếc dây lưng rộng bản, trên vai đeo một khẩu súng săn. Cô chính là Tiểu Phùng, cảnh vệ viên của Lâm Đạo Tĩnh.
Tiểu Phùng nghe tin đồn, Lâm tỷ tỷ yêu quý của cô đã bị hành hình, cô vô cùng lo lắng, đau đớn tột cùng. Nén nỗi đau thương to lớn khi cha là Phùng Chương Vinh vừa hy sinh, cô vội vàng chôn cất cha xong xuôi, liền không màng tất cả, một mình chạy suốt đêm tới huyện lân cận cách hơn trăm dặm để tìm "thi thể" của Lâm Đạo Tĩnh. Dù đã bị chôn dưới đất, Tiểu Phùng cũng muốn lén đào lên, nhìn tỷ ấy, hôn tỷ ấy, xem tỷ ấy đã chết như thế nào... Thế là, Tiểu Phùng mang theo vũ khí — không phải khẩu súng ngựa nhỏ trước kia, mà là khẩu súng săn cô lấy được từ người cha nuôi trên núi, vội vã bôn ba trên cánh đồng gió rét thấu xương, không chút sợ hãi mà đi xuyên qua bên cạnh tháp canh của kẻ địch.
Kể từ khi Lâm Đạo Tĩnh bị bắt, cô cũng bị tước mất khẩu súng ngựa yêu quý, đành phải trở về bên cạnh cha ở thôn Thu Thủy, cùng cha sống những ngày tháng u buồn. Cô không một khắc nào quên được Lâm Đạo Tĩnh, tìm mọi cách nghe ngóng tin tức, tung tích của tỷ ấy. Cô đã từng hai lần bôn ba hơn trăm dặm đến thăm Đạo Tĩnh, nghe nói Đạo Tĩnh sinh con còn mang trứng gà, thịt lợn đến cho tỷ ấy. Khi cô tìm thấy nơi ở của Đạo Tĩnh, tên lính gác đứng ở cửa nhất quyết không cho cô vào nhà gặp Đạo Tĩnh. Cô nói lời ngon tiếng ngọt không được, liền làm ầm ĩ lên, hai tên lính gác cứng rắn khiêng cô đi. Lần đầu tiên, Đạo Tĩnh đã nghe thấy tiếng gọi của cô, liền từ trong nhà lớn tiếng hô vọng ra:
"Tiểu Phùng! Chị vẫn khỏe, con cũng khỏe, em yên tâm đi! Không cho em vào gặp, em về đi — sau này chúng ta sẽ gặp lại thôi..."
Nghe thấy giọng nói của Đạo Tĩnh, Tiểu Phùng đứng ngoài cổng lớn khóc òa lên như đứa trẻ:
"Lâm bí thư, Lâm tỷ tỷ ơi, em nhớ chị — nhớ chị quá! Chị để em đến chăm sóc lúc chị ở cữ đi! ...Em muốn nhìn xem chị thế nào rồi, cho em vào đi..."
Không để Tiểu Phùng nói tiếp, lính gác đã khiêng cô đi.
Lần thứ hai đến, đúng vào lúc Đạo Tĩnh bị giám sát nghiêm ngặt hơn, cô vừa đến cổng lớn, còn chưa kịp nghe thấy tiếng Đạo Tĩnh, đã bị khuyên bảo và khiêng đi.
Đêm tối này, thời tiết lạnh giá, gió buốt như dao cứa vào người, khi đi qua tháp canh, nếu bị kẻ địch phát hiện, cho dù cô là một cô gái dũng cảm đến đâu, e rằng cũng khó thoát khỏi số phận bị bắt hoặc hy sinh. Tuy nhiên, một nỗi căm phẫn khó kìm nén, một tình cảm sâu đậm đã khiến cô quên đi nguy hiểm, quên đi khả năng sẽ gặp kết cục giống như Lâm tỷ tỷ, cũng quên đi nỗi buồn đau vì người cha vừa mới qua đời, chỉ một lòng một dạ, như mũi tên rời cung, vội vã chạy đi tìm thi thể của Lâm Đạo Tĩnh.
Cô cố sức chạy trong đêm đen, cảnh tượng bi tráng khi cha ngã xuống trong vũng máu cứ không ngừng hiện lên trước mắt cô. Kể từ khi cô trở về thôn, cha trở thành ông lão hăng hái kháng Nhật hơn bao giờ hết. Ông không phải dân binh, người ta chê ông già, mắt lại kém, nên không nhận ông. Ngay cả việc hỗ trợ bộ đội khiêng cáng, vận chuyển lương công — đội tự vệ cũng không có phần ông. Thế nhưng ông chẳng màng tới những điều đó, cứ lủi thủi chạy theo sau đám thanh niên, làm cái này, giúp cái nọ, cả ngày không lúc nào nhàn rỗi.
Sau trận đại thắng ở Ngô Trang, kẻ địch im lặng không lâu liền điên cuồng phản công. Ngày hôm đó, đội trưởng dân binh Hắc Oa nhận được tin báo từ nội gián do đội huyện gửi tới: kẻ địch ngày mai sẽ càn quét khu vực Ngô Trang, Thu Thủy, bảo họ chuẩn bị chiến đấu. Dân binh thôn Thu Thủy tự thành lập một "xưởng quân giới nhỏ" — có súng Hán Dương đã cải tiến, có đủ loại mìn tự chế, còn có cả súng đại đài (pháo tự chế). Nếu kẻ địch vào thôn, trước tiên phải cho chúng nếm thử sự lợi hại của dân binh. Phùng Chương Vinh suốt ngày ra vào trụ sở đội dân binh, ra vào "xưởng quân giới", nghe tin kẻ địch sắp tiến về thôn Thu Thủy, đội trưởng Hắc Oa và chi ủy viên Trương Cảnh Sơn dẫn theo mấy chục dân binh chuẩn bị sẵn sàng chiến đấu. Chỗ nào chôn mìn, chỗ nào đục lỗ bắn súng, chỗ nào đặt súng đại đài, lão Chương Vinh đều thầm ghi nhớ trong lòng.
Để đảm bảo an toàn, cán bộ thôn đã sơ tán quần chúng ra khỏi thôn ngay trong đêm. Lão Chương Vinh cũng nằm trong diện phải sơ tán. Thế nhưng, ông ra khỏi thôn không bao lâu lại lén lút lẻn về thôn. Ông viện cớ làm rơi đồ. Về đến nhà, ông khoác chiếc sọt phân lên lưng, cầm cái xẻng xúc phân, một mình chậm rãi bước ra khỏi cửa, chậm rãi ra khỏi thôn, chậm rãi đi về hướng huyện thành, quanh quẩn bước đi.
Gà gáy báo sáng, chân trời phía đông dần lộ ra màu trắng bạc. Lão Chương Vinh đi về phía huyện thành được năm sáu dặm, không gặp kẻ địch, ông lại quay người đi ngược về phía thôn. Bởi vì đêm qua ông nghe bí thư khu ủy nói: hôm nay không chỉ phải đón đánh quân ngụy ở Mã Quan Doanh, mà còn phải chuẩn bị đón đánh trung đội trưởng Trung Đảo đang đóng quân trong thành — biết đâu gã này sẽ đích thân ra đốc chiến. Lão Chương Vinh bỗng dưng nổi hứng, muốn đích thân đón đánh Trung Đảo...
Đúng lúc Phùng Chương Vinh đang chậm rãi đi trên con đường đất phía tây nam thôn trước lúc bình minh, đột nhiên phía sau có tiếng vó ngựa, tiếng bước chân rầm rập. Ông quay đầu nhìn lại: dưới ánh sao thưa thớt, trong ánh bình minh mờ ảo, ông lờ mờ nhìn thấy một đội quân lớn đang giẫm lên mạ non chạy về phía thôn Thu Thủy. Ông lập tức dừng bước, giơ cao cái xẻng xúc phân, cắm xuống đống phân gia súc trên cánh đồng.
"Làm gì đấy?..." Cùng với một tiếng quát tháo thô bạo, cổ áo bông của lão Chương Vinh bị túm lấy.
"Sáng sớm ra nhặt phân thôi." Lão Chương Vinh quay đầu lại, đôi mắt nhìn chằm chằm vào một tên lính ngụy.
Lúc này, một tên Nhật cưỡi con ngựa lớn màu nâu từ phía sau phi đến bên cạnh ông lão, tay nhấn vào thanh kiếm chỉ huy, dùng tiếng Trung lơ lớ hỏi Phùng Chương Vinh:
"Của mày thôn Thu Thủy, làm việc nhặt phân? Trong thôn Thu Thủy có Bát Lộ không?"
Nhận ra là một sĩ quan Nhật đang hỏi mình, lòng Phùng Chương Vinh mừng rỡ, lập tức dùng xẻng xúc phân chỉ vào thôn Thu Thủy đang phủ trong làn sương mù, nói:
"Không có Bát Lộ quân, ngay cả du kích cũng không có."
"Có dân binh không? Dân binh thôn Thu Thủy đại đại xấu..."
"Có dân binh. Đều đang ngủ ở trụ sở đội dân binh đấy."
Tên sĩ quan kia nhảy xuống ngựa, trừng đôi mắt nhỏ đầy ngạo mạn, túm lấy vạt áo trước của lão Chương Vinh, lắc mạnh vài cái, dúi cái đầu nhỏ đội mũ len vào ngay trước mắt lão Chương Vinh, hung hăng nói:
"Mày — nói dối, đại đại đáng chết! Bát Lộ, dân binh, đều đang chuẩn bị đánh Hoàng quân?"
Phùng Chương Vinh cười ngây ngô:
"Trong thôn mà chuẩn bị đánh Hoàng quân, lão già tôi chẳng chạy mất dép từ lâu rồi! Ai còn dám ra ngoài thôn nhặt phân chứ."
Tên sĩ quan Nhật trầm ngâm một lát, nghiêng tai nghe ngóng động tĩnh trong thôn ngoài thôn, mọi nơi im phăng phắc, như thể người trong thôn thực sự đang say ngủ. Thế là, hắn buông tay ra, đẩy mạnh lão Chương Vinh một cái:
"Mày, dẫn đường vào thôn! Bao vây trụ sở đội dân binh!"
Lão Chương Vinh đi trước dẫn đường, theo sau là năm sáu mươi tên lính ngụy và hơn hai mươi tên lính Nhật. Họ đi theo đội hình hàng dọc xuyên qua từng mảnh ruộng lúa mạch, lặng lẽ tiến lại gần thôn. Khi lão Chương Vinh cố tình định dẫn đám địch đa nghi đi từ cửa phía tây vào thôn, một tên đầu sỏ lính ngụy túm ông lại — bảo ông dẫn đi vòng qua ven thôn, từ cửa phía nam vào thôn. Lão Chương Vinh bất mãn quay đầu lại, chống xẻng xúc phân, khoác sọt phân, đi trước dẫn địch vòng ra phía nam thôn.
Vào cửa phía nam thôn, trong thôn quả nhiên không có động tĩnh gì. Địch bạo gan hơn, không đi theo đội hình hàng dọc nữa. Trên đường đi tới trụ sở dân binh, lão Chương Vinh thầm nghĩ: Tên cưỡi ngựa lớn kia phần lớn chính là Trung Đảo phải không? Làm sao để giết được nhiều quỷ Nhật hơn, tiện thể giết luôn cả hắn? Quỷ Nhật khá xảo quyệt, nếu chúng không đẩy cửa trụ sở đội dân binh, nếu chúng bắt mình đi đẩy thì sao? ...Đẩy thì đẩy! Kiên quyết đẩy! Chỉ cần có thể nổ chết được lũ khốn nạn đó...
Lão Chương Vinh dẫn địch đến ngã tư đường trong thôn Thu Thủy — chỗ này cách trụ sở đội dân binh ở phía bắc đường không còn xa nữa. Những chữ lớn viết khẩu hiệu trên cổng lớn trụ sở đội đã lờ mờ nhìn thấy được, lão Chương Vinh rảo bước nhanh hơn.
"Dừng lại!" Trung đội trưởng Nhật cưỡi ngựa Trung Đảo, thúc ngựa đến trước cổng trụ sở đội dân binh, quát lớn quân lính của mình, sau đó nói với một tên đầu sỏ lính ngụy mấy câu, rồi tự mình rút ra phía xa.
Tiếp đó, một đội lính Nhật gắn lưỡi lê đứng dưới chân tường phía nam đối diện trụ sở đội dân binh; đám lính ngụy cầm súng dàn hàng ngang hình cánh quạt đi về phía cổng trụ sở đội dân binh. Vừa đi đến trước cổng, tên đầu sỏ lính ngụy đã nhận lệnh của Trung Đảo liền đẩy lão Chương Vinh, hạ giọng quát:
"Đi gọi cửa! — bảo là mày tìm đội trưởng dân binh có việc..."
Lão Chương Vinh liếc tên đầu sỏ lính ngụy, gật đầu, khập khiễng đi tới hai cánh cổng lớn đang đóng kín, khẽ đẩy tay, cánh cửa kêu "kít" một tiếng, mở ra một khe nhỏ.
"Cửa lớn của họ không cài then, các người tự vào đi..."
"Đánh rắm!" Chưa đợi lão Chương Vinh nói xong, tên đầu sỏ lính ngụy đã dùng báng súng nện mạnh vào người lão, "Đẩy cửa ra, mày vào trước đi!"
Lão Chương Vinh đứng trước cổng lớn, trong ánh sáng trời dần tỏ, đột ngột quay đầu lại — hai con mắt vừa mới hồi phục thị lực kia, bỗng bắn ra một luồng sáng nóng bỏng chỉ thanh niên mới có. Ông nhìn đám lính ngụy vây quanh mình và đám lính Nhật đang tiến lại gần, kiên quyết quay người lại, đặt hai bàn tay lớn lên cánh cửa một cách vững chãi, rồi lại quay đầu nhìn đám địch ngụy, lớn tiếng hét:
"Các người chuẩn bị xong đi! Tôi đẩy cửa đây..."
Theo tiếng hét của ông, theo tiếng "kít" mở toang của hai cánh cổng lớn, "Ầm ầm ầm..." từ ngoài cửa, trong cửa đồng loạt bộc phát ra tiếng nổ kinh thiên động địa — mìn liên hoàn mà lão Chương Vinh đã cùng dân binh chôn giấu đã phát nổ.
Trong khói lửa mịt mù, đám lính Nhật - ngụy ngã gục, chết bị thương đầy rẫy ngoài cổng, kẻ địch hỗn loạn thành một đoàn...
Lão Chương Vinh ngã gục trong cửa, thịt nát xương tan. Trong ánh máu, ông an tường nhắm mắt lại.
Phùng Vân Hà hồi tưởng lại cảnh cha anh dũng hy sinh hai ngày trước, cô vừa đau buồn, vừa vui mừng — bởi vì cô tận mắt nhìn thấy biết bao nhiêu kẻ thù đáng ghét chết bị thương. Một mình cô dùng một khẩu súng trường Hán Dương, nấp sau lỗ châu mai trên bức tường cao, một phát súng đã bắn chết tên trung đội trưởng Nhật ngông cuồng Trung Đảo. Một phát một, còn bắn chết mấy tên lính Nhật hoảng loạn bỏ chạy.
Vì cô có một nguyện vọng bí mật: Lâm Đạo Tĩnh tỷ tỷ không thể tham gia công tác kháng Nhật nữa, cô muốn thay tỷ ấy đánh Nhật, muốn thay tỷ ấy giết thêm nhiều quỷ hơn. Vì vậy ngay khi trở về thôn Thu Thủy, cô đã gia nhập đội ngũ dân binh, tài bắn súng của cô trăm phát trăm trúng, Hắc Oa nể phục cô, gọi cô lên làm phó đội trưởng dân binh.
Nghe tin Lâm Đạo Tĩnh chết, cô thực sự còn đau lòng hơn cả khi cha mất. Từ nhỏ cô đã không ở bên cha, hai cha con không có mấy chuyện để nói. Thế nhưng, mối quan hệ giữa cô và Lâm tỷ tỷ không hề bình thường: tỷ tỷ dạy cô biết chữ, dạy cô đọc sách, giúp cô nâng cao văn hóa. Lại càng học được ở tỷ tỷ bao nhiêu đạo lý làm người và đạo lý cách mạng. Lâm tỷ tỷ quan tâm đến cô, bồi dưỡng cô từ một cô gái núi rừng ngốc nghếch thành người có chút kiến thức văn hóa, hiểu được nhiều đạo lý cách mạng — Lâm tỷ tỷ hễ rảnh là dạy dỗ, đôn đốc cô. Còn tìm cho cô một xấp giấy vụn đóng thành cuốn vở, kiểm tra xem mỗi ngày cô tập viết bao nhiêu chữ, học được bao nhiêu chữ. Căn cứ địa thiếu bút máy, Đạo Tĩnh đưa bút máy cho Tiểu Phùng viết chữ, bản thân thì dùng một ngòi bút máy chấm mực, cắm vào một cọng rơm nếp nhỏ dài nửa thước, trở thành một cây bút chấm mực giản dị độc đáo. Đạo Tĩnh cứ dùng cây bút này ngồi trên giường sưởi viết tài liệu. Chỉ khi ra ngoài họp, chị ấy mới đổi bút với Tiểu Phùng. Vì thế, Tiểu Phùng vô cùng yêu mến sự nhiệt tình, lương thiện, ôn hòa của Đạo Tĩnh. Đạo Tĩnh đối với người khác tựa như một chậu lửa, ngay cả người lạnh nhạt với chị ấy là Giang Hoa, ngoài những tranh luận trong công việc, chị ấy vẫn quan tâm đến anh ta như vậy: hễ gặp mặt là giặt quần áo cho anh ta, khâu vá cho anh ta, còn đan áo len, đan tất cho anh ta nữa.
Tiểu Phùng sải bước đi, tâm tư rối bời, nước mắt cứ tuôn rơi không ngừng — bởi vì cô cứ tưởng Đạo Tĩnh thực sự đã chết. Người vừa chết, những điều tốt đẹp của người đó lại càng đáng luyến tiếc, đáng hoài niệm. Tiểu Phùng là cô gái văn hóa không cao, nhưng cũng không ngoại lệ.
Cô đi đến trưa, đã tới ngôi làng Đạo Tĩnh từng ở, cô hỏi thăm mấy nhà, không ai nói rõ tung tích của Lâm bí thư. Có người nói chị ấy chuyển đi rồi, có người nói không rõ đi đâu. Còn việc chết hay chưa, lại càng là một bí ẩn không ai nói rõ được. Tiểu Phùng bất đắc dĩ, lại chuyển sang vài thôn khác để hỏi thăm. Lâm Đạo Tĩnh không phải cán bộ của huyện này, không ai biết chị ấy, Tiểu Phùng càng không có cách nào hỏi được. Đúng lúc cô vô cùng khó xử, vô cùng sốt ruột, thì bất ngờ gặp một cán sự cơ quan địa ủy, anh ta bảo cô, Giang Hoa đang ở tại Long Hổ Trang cách đây không xa, chắc chắn anh ta biết tung tích Lâm Đạo Tĩnh, có thể đi hỏi thử. Nghe tin Giang Hoa ở gần đây, Tiểu Phùng lại một phen đau lòng. Anh ta — nếu không phải tại anh ta, sao tỷ mình lại rơi vào hoàn cảnh thê thảm thế này... Cô rất không muốn đi gặp anh ta; nhưng vì muốn làm rõ tung tích của Đạo Tĩnh, cô cắn răng, vẫn cứ đi. Mặt mũi đầy bụi bặm, đeo súng săn, sải những bước chân rắn rỏi, đi thẳng vào cổng nhà nơi Giang Hoa ở. Cửa có cảnh vệ mặc thường phục, họ đều biết Tiểu Phùng, không cần hỏi cũng để cô vào nhà chính.
Đây là ba gian nhà lớn hướng bắc, một gian chính hai gian phụ, cô khẽ vén rèm cửa gian ngoài, vừa định dò xem Giang Hoa ở phòng nào, đột nhiên, một âm thanh hoàn toàn nằm ngoài dự tính của cô truyền ra:
"Tiểu Lâm, em vẫn còn giận anh sao? — dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng là vợ chồng nhiều năm..."
Trái tim Tiểu Phùng bỗng nhảy lên tận cổ họng. À, đây là giọng của Giang Hoa! À, "Tiểu Lâm", tỷ tỷ của cô vẫn còn sống, chị ấy đang ở trong căn phòng này!
Tiểu Phùng chỉ muốn lao ngay vào phòng, xem bộ dạng tỷ tỷ mình lúc còn sống. Thế nhưng, công việc của cảnh vệ viên đã tạo thành một thói quen: khi thủ trưởng nói chuyện với người khác, nếu không được gọi thì không được tùy tiện xông vào. Hơn nữa, cô còn muốn nghe xem họ nói chuyện gì — những lời này nhất định rất quan trọng, rất quan trọng... Thế là, Tiểu Phùng lặng lẽ đứng ngoài rèm cửa gian tây, dán sát vào tường gỗ, nghiêng tai nghe xem trong phòng nói những gì.
"Tiểu Lâm, một số cách làm anh đã làm quá đáng rồi — em sinh con mà anh không đến thăm em... trong lòng anh cũng chẳng dễ chịu gì."
Đã lâu, Đạo Tĩnh không lên tiếng. Tiểu Phùng nhìn qua khe rèm, thấy chị ấy ngồi đoan chính trên giường sưởi, trong lòng ôm một thứ gì đó được quấn bằng chăn bông nhỏ vải hoa, trông giống như một chiếc gối dài, chỉ có điều trên đó thêm một cái đầu nhỏ, trên đầu còn đội một chiếc mũ len màu hồng. Tiểu Phùng thích đến mức thốt lên trong lòng: "Ái chà", đứa trẻ khôi ngô quá, là con của Lâm tỷ tỷ sinh ra sao! Thế nhưng, tỷ ơi, mặt mũi vàng vọt, gầy gò thế kia... Chị ấy chắc đã phải chịu đựng biết bao nhiêu khổ cực — Tiểu Phùng lén nhìn Đạo Tĩnh, nước mắt trào ra.
"Tiểu Lâm, có ý kiến gì em cứ nói đi! Anh có chỗ nào sai, em cứ việc phê bình..." Giọng Giang Hoa ôn tồn, thân thiết.
Dừng một lát, giọng Lâm Đạo Tĩnh vừa chậm rãi, vừa yếu ớt:
"Giang bí thư, cảm ơn anh đã bắt tôi, lại cảm ơn anh vào đêm đó, ngay khi tôi và Liễu Minh sắp bị hành hình, chính là ơn huệ của anh đã giữ lại mạng sống cho chúng tôi; chỉ khiến chúng tôi xem một vở bi kịch đau thảm thiết: hai người thanh niên, có một người là La Đại Phương, bạn học Bắc Đại từng cùng anh đi biểu tình về phương nam, cũng là người bạn tốt từng cùng anh vượt qua hoạn nạn, là đồng chí tốt mà anh quen thuộc, hiểu rõ, vậy mà anh cũng bắn chết cậu ấy. Trước lúc chết, cậu ấy không sợ hãi, không nước mắt, chỉ giơ cánh tay lên hào hùng hô lớn một tiếng: 'Đảng Cộng sản Trung Quốc vạn tuế!' rồi ngã xuống." Nói đến đây, giọng Đạo Tĩnh nghẹn ngào, cúi đầu, ôm chặt lấy con, kìm nén hồi lâu, đột nhiên hét lên một tiếng: "Đây là việc Đảng Cộng sản làm sao? Các người cũng quá tàn nhẫn rồi!"
Giang Hoa cúi đầu không nói lời nào, đôi khi khẽ thở dài một tiếng.
Nghỉ một chút, Đạo Tĩnh lại thở dốc nói: "Anh chỉ xin lỗi nhẹ nhàng một tiếng, là có thể cứu vãn mạng sống của những đồng chí tốt này sao! Có thể chữa lành vết thương trong lòng tôi sao? Bắt giữ tôi, là mệnh lệnh do anh ký chứ gì! Không có sự đồng ý của anh, người khác không dám ra tay. Bây giờ, sao đột nhiên lại đi xin lỗi tôi, thừa nhận anh cũng có lỗi rồi? Tôi thực sự cảm thấy kỳ lạ, cứ như đang nằm mơ vậy."
Giọng Giang Hoa trầm khàn, chứa đầy nỗi đau đớn như bị búa gõ:
"Là Đảng ủy biên khu chuyển chỉ thị của Trung ương tới, những phần tử nghi là Tả phái không có bằng chứng xác thực, đều phải cải chính. Không thể làm loạn kiểu mở rộng phạm vi như vậy nữa. Sự phản ánh của Lư Gia Xuyên đã phát huy tác dụng... Cách làm này của cậu ấy đã cứu tôi — tất nhiên, cũng cứu chính cậu ấy. Em không biết đâu, nếu chậm chút nữa, lão Lư e rằng cũng gặp tai ương... Bây giờ, em đã khôi phục đảng tịch, hơn nữa ủy nhiệm em đi làm huyện trưởng huyện An Định. Mọi vấn đề đều đã giải quyết. Anh liền vội vã đến báo cho em tin vui này. Tiểu Lâm, hãy vì đứa trẻ mà tha thứ cho anh!" Giang Hoa khẽ khóc.
Nghe tin La Đại Phương, Triệu Sĩ Thông đã chết, Tiểu Phùng thấy đau nhói, sắc mặt lập tức tái nhợt, môi cắn chặt. Cô và họ đều rất quen thuộc, thường xuyên hành quân cùng nhau, cũng thường thay Đạo Tĩnh gửi thư cho họ. May thay Lâm tỷ tỷ, Liễu Minh vẫn còn sống, cô lại chuyển từ buồn sang vui.
Một giọng nói bình tĩnh, sâu lắng truyền tới cửa. Giống giọng Đạo Tĩnh, mà lại không giống giọng nói trong trẻo, ôn nhu ấy của chị; dường như là giọng bi thương lạnh lẽo của một người đàn bà lớn tuổi đang kìm nén nỗi đau:
"Đồng chí Giang Hoa, mối quan hệ của chúng ta không phải những từ ngữ xin lỗi là có thể giải quyết được. Nghĩa là, điều này không thuộc về vấn đề ân oán cá nhân. Anh đối với tôi tốt hay xấu, tôi không mấy để tâm. Điều tôi quan tâm là tư tưởng, tác phong của anh, là cách anh hiểu về sự nghiệp và về nhân sinh. Có thể vô tư suy xét từng việc đã làm, từng biện pháp đã đưa ra, là có ích cho nhân dân, có ích cho đất nước, hay đang tổn hại đến lợi ích của đất nước và nhân dân hay không. Đây là chuẩn mực hành động của đảng viên chúng ta. Còn anh thì sao, trong sự mù quáng kiên quyết của anh, liệu có còn tư tưởng giữ ghế cá nhân không? Trong tiềm thức tưởng rằng sự thuần phục, tuân lệnh cấp trên là có thể làm quan không rủi ro, thậm chí có thể thăng tiến nhanh chóng. Cho nên một số người, bao gồm một số cán bộ cấp cao, đối với thái độ của cấp trên và thái độ đối với cấp dưới và đối với quần chúng, đều có sự khác biệt một trời một vực. Điều này thật đáng sợ! Như kẻ tên Thường Lý Bình kia, vì thuận theo anh, chuyên chọn những lời anh thích nghe mà nói, chẳng phải đã lên đến chức Trưởng ban tổ chức địa ủy, rồi anh lại đề nghị cho hắn làm đặc ủy viên đó sao? Còn anh đối với những người dám nói thật, ví dụ như tôi và La Đại Phương đi, anh có thái độ gì? Vì không thuận theo anh, vì chúng tôi mở mắt nhìn thấy tình hình thực tế ở bên dưới — không giống anh ngồi trên cao, chỉ biết nghe báo cáo. Thế là, anh ngay cả tôi — vợ anh, ngay cả bạn tốt như lão La cũng ra tay tàn độc, cũng chỉnh đốn. Điều này đối với tôi là đau khổ, nhưng cũng là việc tốt — khiến tôi nhận thức rõ ràng về anh... Trong ý thức tư tưởng của anh, tôi cảm thấy đã thấm đẫm những vi khuẩn đáng sợ nào đó. Cho nên, tôi không thèm khát lời xin lỗi và sự cầu xin tha thứ của anh. Vì đây là hai việc thuộc phạm trù khác nhau."
Giang Hoa không lên tiếng, trong phòng một khoảng lặng khó xử. Tiểu Phùng ở bên ngoài vẫn không dám vào phòng.
Đột nhiên lại có tiếng nói:
"Tiểu Lâm, trong hoàn cảnh như vậy, em đã nuôi một đứa trẻ sinh non khá tốt. Nhìn nó trắng trẻo mập mạp — nó tên là gì? Anh có thể bế nó một chút không?"
"Tên là Phương Phương. Là lão Lư đặt cho lúc đến thăm tôi. Tất nhiên anh có thể bế nó. Dù sao đi nữa, anh mãi mãi là cha của nó."
Lúc này, Tiểu Phùng không thể nhịn được nữa, như một cơn lốc, lập tức vén rèm cửa, chạy đến bên cạnh Đạo Tĩnh, ôm lấy cổ Đạo Tĩnh, vừa khóc vừa cười lầm bầm:
"Chị ơi, chị ơi! Em lại nhìn thấy chị rồi — chị không chết! Chị mệnh lớn thật... cho em xem Phương Phương đi, lúc nó còn trong bụng chị, toàn là em chăm sóc nó đấy!"
Tiểu Phùng quay người, cướp lấy Phương Phương từ trong lòng Giang Hoa, nước mắt còn vương trên mặt, cười hì hì giơ đứa trẻ lên, trêu đùa nó:
"Phương Phương nhỏ, Phương Phương nhỏ! Dì đến thăm cháu đây! Cháu mệnh lớn thật! Suýt nữa thì mất mẹ ruột rồi... vì chuyện này, dì đã khóc hai ngày hai đêm... giờ thì tốt rồi, cháu vừa có mẹ lại vừa có cha rồi!"
"Tiểu Phùng, em chưa ăn cơm đúng không, đến chỗ chủ nhà tìm chút cơm ăn đi. Đêm nay, chúng ta về huyện An Định, ở đó có rất nhiều công việc đang chờ làm. Chị không thể trì hoãn ở đây nữa."
"Em ở đây vài ngày rồi hẵng đi!" Giọng Giang Hoa buồn bã, già nua.
"Không đâu. Cảm ơn anh đã chuyển tin tốt của Trung ương tới. Em đã trì hoãn quá nhiều rồi. Về đến huyện An Định, em muốn tìm cho con một bà vú nuôi gửi lại trong nhà dân, là em có thể tiếp tục làm việc như trước. Giang bí thư, còn chỉ thị gì nữa không? Một lát nữa chúng tôi đi ngay. Hôm nay Tiểu Phùng đuổi kịp đến đây, thế này thì tốt quá."
"Anh dùng ngựa đưa các em đi." Một lúc lâu sau, Giang Hoa mới cất lời yếu ớt.
