Sau bữa tối, Đạo Tĩnh nằm trên giường đất của chủ nhà, nhắm mắt dưỡng thần một lát. Tiểu Phùng đứng trong nhà, tưởng cô đã ngủ, liền rón rén lấy nước sôi mà chủ nhà đã đun sẵn, chuẩn bị cho cô uống ban đêm. Đạo Tĩnh bật người ngồi dậy, dụi đôi mắt sưng húp, mỉm cười nhìn Phùng Vân Hà:

"Tiểu Phùng, đêm ta không khát. Hơn nữa, chân tay sưng phù, không nên uống nhiều nước."

"Chị à, nhìn chị kìa, lại chẳng có dinh dưỡng gì, uống thêm chút nước sôi để nguội cũng là dưỡng người."

Đạo Tĩnh lặng lẽ gật đầu, mắt không kìm được mà rơm rớm lệ. Tiểu Phùng quan tâm, chăm sóc cô, còn thân thiết hơn cả chị em ruột thịt. Cô gái dũng cảm, thẳng thắn, thông minh, thấu tình đạt lý này đã mang lại cho cô bao nhiêu giúp đỡ và an ủi suốt một năm qua! Cô gần như chẳng thể rời xa nữ cảnh vệ (cũng là liên lạc viên) này lấy một phút, cứ rời xa là thấy trống trải, như thể đánh mất thứ gì đó. Cô quá cô đơn.

Đạo Tĩnh định tham gia buổi tọa đàm giáo viên tiểu học tổ chức tại trường tiểu học. Cô rất coi trọng vai trò của những trí thức nông thôn giống như những "thánh nhân". Những người này có mối liên hệ đa phương diện với cả tầng lớp thượng tầng và quần chúng cơ bản. Họ lại thường kiêm nhiệm giáo viên các lớp bình dân học vụ, lớp xóa mù chữ, tiếp xúc với nhiều người. Tranh thủ được họ, nâng cao nhận thức của họ về tình hình, sẽ phát huy tác dụng rất tốt. Kể từ khi quân địch thường xuyên càn quét căn cứ địa, đốt phá giết chóc ngang ngược, một số giáo viên bị dọa cho lay chuyển; những người có quan hệ thì chạy trốn tới các thành phố lớn; những người không đi được thì lòng người hoang mang. Đạo Tĩnh muốn nhân thắng lợi to lớn của trận Ngô Trang, thực hiện một đợt tuyên truyền giáo dục với giáo viên toàn huyện —— cổ vũ họ, củng cố niềm tin tất thắng vào kháng chiến của họ.

Đạo Tĩnh cảm thấy hình thức tọa đàm là tốt nhất. Họ có thể thoải mái bày tỏ ý kiến, thẳng thắn trao đổi quan điểm và tư tưởng với nhau. Lại vì địch thường xuyên quấy nhiễu, ở khu ba nơi cô công tác, chỉ có thể tổ chức họp quy mô nhỏ, từng cụm một.

Vừa nghe tin nữ bí thư huyện ủy vốn rất có uy tín ở nông thôn huyện An Định tổ chức hội nghị, các giáo viên tiểu học đều hăng hái tham gia. Có làng đến hai ba giáo viên, cũng có nơi đến bốn năm, còn có cả hiệu trưởng. Hơn ba mươi người ngồi trong lớp học, dưới ánh đèn dầu treo leo lét, chăm chú lắng nghe Đạo Tĩnh phân tích thắng lợi của trận Ngô Trang đã giành được như thế nào. Cô nhấn mạnh rằng, nếu không có quần chúng đông đảo xả thân quên mình tham gia chiến đấu, chỉ dựa vào quân đội đánh đấm lẻ loi, tuyệt đối không thể tiêu diệt sạch sẽ gọn gàng nhiều quân xâm lược được trang bị tận răng đến thế. Cô kể về chiến tích của hai cụ già là Ngô Đại Sơn và Phùng Vinh Chương gánh nước tiếp tế vào chiến hào đang giao tranh ác liệt, vừa kể, vừa nói, mắt thính giả đã ánh lên những giọt lệ, bản thân cô cũng vô cùng xúc động. Đúng lúc này, ngoài cửa có tiếng bước chân lộn xộn. Cửa mở, theo một luồng gió lạnh, hai chiến sĩ Bát lộ quân vũ trang đầy đủ bước vào, nhìn Đạo Tĩnh trên bục giảng một chút, một chiến sĩ nói:

"Người đang nói chuyện là Lâm Đạo Tĩnh phải không? Bên ngoài có người tìm, mời cô ra ngoài một chút."

Đạo Tĩnh đành bước xuống bục giảng, vừa đi về phía cửa, vừa ngoái đầu cười áy náy với các giáo viên tiểu học đang ngồi trong phòng:

"Xin lỗi, phiền mọi người đợi một chút, tôi đi một lát rồi về ngay."

Có thật không? Đây có phải là một chuyện có thật xảy ra trong cuộc đời cô không? Đã rất lâu rất lâu rồi, cô vẫn không thể hiểu rõ những gì mình đang đối mặt. Mọi việc xảy ra trước mắt cô, là thật, là giả? Là mơ mộng, hay là cuộc đời thực? Cô hoang mang, cô khó hiểu, cô như bị kẹt trong cơn ác mộng.

Trong lòng cô như đang chiếu phim, thường xuyên lóe lên hàng loạt thước phim đáng sợ:

Cô bị vài chiến sĩ Bát lộ quân tước khẩu súng lục bên hông, và thông báo cô đã bị bắt. Phùng Vân Hà – người luôn kè kè bên cạnh cô – nóng nảy, cô ấy từ chối hạ súng của mình, giơ súng lên định bắn vào người bắt giữ Đạo Tĩnh. Đạo Tĩnh nghiêm giọng ngăn cô lại. Cô bé nghe lời chị, đặt súng xuống đất, ôm lấy Đạo Tĩnh sắp bị giải đi mà khóc òa lên:

"Chị, chị! Chị phạm tội gì cơ chứ? Chị... chị tốt thế, yêu Đảng, yêu đất nước thế, tại sao lại bắt chị chứ? Tại sao lại như vậy chứ..." Tiểu Phùng vừa khóc, vừa gào, bị báng súng đập liên hồi vào người, vẫn cố bám theo Đạo Tĩnh bị bắt đi mà chạy, chạy, vừa khóc vừa hét. Cuối cùng, cô gái nhỏ bị đánh, bị kích động đến ngất lịm đi, Đạo Tĩnh mới không nhìn thấy cô nữa. Thế nhưng, trước mắt cô vẫn không ngừng hiện lên khuôn mặt đỏ hồng đầy vẻ ngây thơ ấy; hiện lên dáng vẻ sảng khoái anh hùng ấy. Nghĩ đến cô ấy, Đạo Tĩnh không khỏi chua xót, không biết cô ấy thế nào rồi? Cô gái si tình này có gây ra chuyện gì không?

Còn có những thước phim đáng sợ hơn, cứ lặp đi lặp lại trong tâm khảm đau đớn của cô ——

Đêm tối mịt mù, gió lạnh buốt thấu xương rít lên từng hồi, Đạo Tĩnh bị người ta dùng dây thừng trói chặt hai tay, theo sau một hàng dài những người cũng bị trói hai tay đi trong những vùng trũng cao thấp gập ghềnh hoặc dưới rãnh giao thông, bên cạnh là không ít chiến sĩ áp giải họ, trong tiếng quát tháo trầm đục, thúc giục họ đi nhanh. Ai tụt lại phía sau, liền ăn vài báng súng vào người. Đạo Tĩnh bụng mang dạ chửa, làm sao đi nhanh được. Từng báng súng liên tiếp đập vào lưng cô, cô cắn chặt răng nhẫn nhịn, không hề kêu một tiếng, gắng sức đi nhanh. Ngẩng đầu nhìn đầy trời sao, nhìn những con người bị dây thừng xâu thành một hàng dài trong cánh đồng hoang, không ít người còn bị bịt mắt bằng vải đen. Cô nghi ngờ mình đang nằm mơ —— sao chuyện này có thể là thật được? Đảng Cộng sản là quan tâm đến quần chúng nhân dân nhất, là đấu tranh vì lợi ích của nhân dân, sao có thể ngược đãi nhân dân, ngược đãi đồng chí của mình như vậy! Tông phái Trotsky? Những người này chắc đều bị đội mũ "phái Trotsky" nên mới bị bắt. Cô không hiểu, đau khổ —— nỗi đau còn hơn cả sự dày vò về thể xác, đang gặm nhấm trái tim cô. Cô hận đứa trẻ trong bụng, sao lại mang thai, sinh nở vào những năm tháng gian khổ này! Nó mang lại cho cô bao nhiêu rắc rối, khổ sở và gánh nặng... Đột nhiên, trong hàng dài người, cô phát hiện ra hai người, cô suýt ngất đi —— đó là Liễu Minh và Du Thục Tú, cũng bị dây thừng trói chặt lôi đi, nằm trong hàng dài người. Liễu Minh vốn đã bị nghi ngờ, sớm đã bị thẩm tra; sao người thuần khiết như pha lê là Du Thục Tú cũng bị bắt? Nhìn kìa, còn có La Đại Phương, Triệu Sĩ Thông, họ vẫn còn bị bịt mắt đen, hai tay bị trói bằng dây thừng thô, bước đi lảo đảo, loạng choạng. Đạo Tĩnh không cách họ bao xa, rất muốn chào họ. Nhất là La Đại Phương, họ quen nhau nhiều năm rồi, anh ấy lại còn là bạn học, bạn thân của Lư Gia Xuyên. Thế nhưng, cô không lên tiếng. Trong hoàn cảnh thế này, đều trở thành tội phạm, những kẻ mất tự do, sao có thể tùy tiện chào hỏi chứ...

Không, không, cơn đau thật sự ập đến rồi! Như con rắn độc quấn chặt lấy cơ thể cô. Cô đi xiêu vẹo, hai tay bị dây thừng trói chặt, bị người ta lôi đi một cách tàn nhẫn, thậm chí gần như chạy nửa chừng. Đột nhiên bụng đau thắt, một cơn đau dữ dội —— cô lập tức nghĩ, có phải là sắp sinh non? Cô đã mang thai hơn bảy tháng, trải qua sự bận rộn của trận Ngô Trang, trải qua cuộc hành quân kỳ lạ gian nan thế này, đứa trẻ sắp chào đời rồi sao? Một niềm vui ập đến: sinh non, sinh ra chết đi là tốt nhất! Nhưng chưa đầy vài phút, tình mẫu tử vượt lên trên tất cả, cô sợ hãi, nếu đứa trẻ sinh ra giữa cánh đồng hoang, không có lấy một tấm áo, một mảnh vải bọc, nó sẽ chết rét. Bản thân cô cũng sẽ chết. Không được, không được chết! Phải để đứa trẻ sống sót! Cô còn trẻ, còn phải làm rất nhiều rất nhiều việc cho cách mạng... Nghĩ, mơ màng nghĩ. Một cơn đau dữ dội nữa lại ập tới, cô dường như nhớ ra mình ngã vật xuống cánh đồng hoang trong đêm đen, sau đó thì không còn biết gì nữa.

Khi cô tỉnh lại, không phải ở cánh đồng hoang, mà là trong một căn phòng nhỏ ấm áp. Bên cạnh có Liễu Minh, Du Thục Tú, và một bà cụ không quen biết, họ đều đang lo lắng mở to mắt nhìn cô. Thấy cô tỉnh lại, họ đều lộ ra nụ cười vui mừng —— ngay cả Liễu Minh vốn từ sau khi Tào Hồng Viễn bị bắt chưa từng cười nữa, cũng đã cười. Tâm trí Đạo Tĩnh vừa thả lỏng, lập tức, lại một cơn đau dữ dội ập tới —— đau quá, còn đau hơn cả cắt thịt! Nỗi đau chưa từng trải qua bao giờ, đau quá! Cô khóc, nước mắt giàn giụa kêu lên:

"Tôi không sinh con! Tôi không cần đứa trẻ đáng ghét này... Đau chết tôi mất! Mẹ ơi, mẹ ơi, đau chết người ta rồi..."

Đạo Tĩnh vốn trầm ổn, chưa bao giờ kêu gào, khóc lóc điên cuồng như vậy. Liễu Minh, Du Thục Tú bên cạnh cũng đau lòng mà khóc theo. Liễu Minh vừa bận rộn chuẩn bị đỡ đẻ cho Đạo Tĩnh, vừa khẽ khàng an ủi cô:

"Chị Lâm, đừng vội, đừng buồn! Phụ nữ sinh con đầu lòng, thời gian đau đẻ đều dài, đều rất dữ dội. Nhịn một chút, tử cung sắp mở hết rồi, đứa trẻ sắp ra đời rồi."

Vừa nghe tin đứa trẻ sắp chào đời, khuôn mặt nhợt nhạt, mệt mỏi của Đạo Tĩnh bỗng nở nụ cười, vừa thở dốc vừa thốt ra giọng vui mừng:

"Liễu Minh, đứa trẻ thực sự sắp chào đời rồi sao? Là trai hay gái vẫn chưa nhìn ra được đúng không? —— Phiền cậu rồi, may mà gặp được cậu, người bác sĩ biết đỡ đẻ này."

Sau đó, dù đau thế nào, cơn đau nối tiếp cơn đau dồn dập, dữ dội hơn, Đạo Tĩnh cắn chặt môi không kêu nữa. Đôi môi cắn đến sắp rướm máu, đau đến mức lăn lộn trên giường đất nóng hổi, cô cũng không hề rên rỉ, không kêu lên. Chỉ nhắm mắt, mặc cho những giọt nước mắt đau đớn lăn trên má, lăn xuống cổ.

Nắng ấm ngoài cửa sổ chiếu lên khuôn mặt cô. Cô mở mắt, thấy Liễu Minh căng thẳng cúi người bên cạnh, Tiểu Du quay lưng về phía cô dường như đang khóc thút thít. Cô kỳ lạ hỏi bằng giọng yếu ớt:

"Liễu Minh, sao vậy? Có phải là... đứa con của tôi không sinh đ--ược-- tôi-- tôi sắp-- chết rồi sao?..."

"Không, không đâu!" Liễu Minh vội vã an ủi Đạo Tĩnh, "Phụ nữ sinh con đầu lòng thời gian chuyển dạ đều tương đối dài, tương đối chậm. Đây là hiện tượng bình thường. Chị Lâm, tố chất cơ thể chị tốt, khung xương chậu cũng không hẹp, vị trí thai nhi cũng rất thuận, sẽ không có vấn đề gì đâu... Khi co bóp tử cung thực sự không còn sức, tôi sẽ dùng kẹp sản khoa kẹp đứa trẻ ra —— tôi đã chuẩn bị kẹp sản khoa cho chị từ lâu rồi."

Khuôn mặt nhợt nhạt của Đạo Tĩnh, nhòe nhoẹt nước mắt và mồ hôi, lại một lần nữa mỉm cười. Cô nắm chặt tay Liễu Minh, cắn răng nắm chặt, dường như làm vậy có thể giảm bớt cơn đau đẻ. Nắm một lát, thở hổn hển nói:

"Liễu Minh, tôi tin —— lời của cậu, cậu là một cô gái trung thực, chưa bao giờ nói dối... Ồ, Tiểu Du sao thế, tại sao em ấy cứ khóc mãi không thôi?"

Liễu Minh nắm chặt tay Đạo Tĩnh, nhỏ giọng trả lời:

"Em ấy vì chị mà khó chịu —— cũng vì vận mệnh của chúng ta mà đau lòng..."

Đạo Tĩnh bỗng nhớ ra: cả ba người họ đều là những người bị bắt giữ, vì cô sắp sinh con nên hai nữ đồng chí này mới đến bên cạnh cô. Không biết là do cơn đau đẻ trước khi sinh, hay là trái tim đang đau, cô run lên bần bật, răng đánh cầm cập. Cô không lên tiếng, nhắm nghiền mắt, mặc cho nỗi đau giày vò.

Lại là những cơn đau dữ dội, tàn khốc dồn dập hơn cả trước —— cơn đau còn dữ dội hơn cả bị tra tấn, cô nằm trên giường đất không nhúc nhích, vì đã không còn sức để lăn lộn nữa. Liễu Minh ngồi xổm trên giường đất, sát bên cạnh cô, giúp cô cởi quần, đỡ hai chân cô lên, bảo cô hít thở sâu, miệng liên tục nói:

"Sắp rồi, sắp rồi, đứa trẻ lộ đầu ra rồi!"

Đạo Tĩnh vẫn bất động. Dường như đã tê dại, nghẹt thở. Đứa trẻ đến thật không đúng lúc! Con ơi, sao con lại chào đời vào lúc này? Con không nên đến thế giới tàn khốc này.

Vài tiếng oe oe cất lên, Đạo Tĩnh lập tức tỉnh lại. Khi Liễu Minh bế một đứa trẻ đỏ hồng lắc lư trước mắt cô, dường như chính cô cũng vừa mới đến với thế giới này —— à, thế giới này thật tốt đẹp, thật rực rỡ, thật ấm áp! Cô mỉm cười. Trong lòng ngọt ngào, người nhẹ bẫng, cô giành lấy đứa bé ôm chặt vào lòng.

"Chị Lâm, là con trai, chị có thích không?" Liễu Minh cảm thấy vui vì có thể thuận lợi đón đứa trẻ sinh non này ra đời, "Nó sinh non hơn một tháng, chúng ta phải chăm sóc tốt cho nó, nó sẽ lớn lên khỏe mạnh..."

Đạo Tĩnh thốt ra một âm thanh dịu dàng bất thường, nghe êm tai như đang hát:

"Đúng rồi, Liễu Minh! Thật cảm ơn cậu —— nó sẽ lớn lên khỏe mạnh, vì, tôi yêu nó —— hôm nay, tôi mới nếm trải được hạnh phúc làm mẹ..."

Tiểu Du đang tựa bên cạnh Đạo Tĩnh, nhìn chằm chằm vào khuôn mặt Đạo Tĩnh, nhìn khuôn mặt nhỏ nhắn trong tã lót trong lòng cô, đột nhiên, lớn tiếng hét về phía người lính gác ngoài cửa:

"Lâm Đạo Tĩnh sinh con rồi, các người phải mang cho cô ấy chút gì có dinh dưỡng đi! Trứng gà —— trứng gà! Còn cả bột mì trắng —— gạo tẻ —— kê —— đường đỏ..."

Một thoáng âm u lướt qua khuôn mặt không chút huyết sắc của Đạo Tĩnh, cô kéo áo Tiểu Du, nhỏ giọng nói:

"Tiểu Du, đừng nhắc đến những thứ này, tôi và đứa trẻ dù sao cũng sẽ sống sót..." Cô nhắm mắt thở dốc một chút, nhìn đứa trẻ đang nằm lặng lẽ bên cạnh, mỉm cười ngọt ngào, "Tiểu Du, Liễu Minh, hai cậu đặt cho nó một cái tên đi được không?"

"Để Giang Hoa đặt đi, chúng ta làm sao mà..." Tiểu Du chưa nói hết, lè lưỡi không nói nữa.

Nhắc đến Giang Hoa, nước mắt Đạo Tĩnh trào ra. Cô lắc đầu, uống một bát nước đường đỏ bà cụ chủ nhà bưng lên, lập tức mệt mỏi thiếp đi.