Lúc hoàng hôn, trên khắp các cánh đồng vùng nông thôn, một trận bụi khô mịt mờ bốc lên, lờ mờ hòa lẫn trong gió đông lạnh lẽo. Lúc này, một con ngựa mệt mỏi cõng người lộc cộc chạy qua; tiếp theo, lại có người quất roi thúc ngựa đuổi theo sau. Bụi mù do ngựa chạy vừa tan đi không lâu, lại có hai chiếc xe lớn chở đầy người, chiếc nọ nối tiếp chiếc kia cũng trên con đường đất sau khi thu hoạch hoa màu, xóc nảy, chậm chạp đuổi theo.

Lại một trận bụi mù bay qua, xe lớn đã đến gần, hình dáng những người ngồi trên xe dần hiện rõ dưới ánh chiều tà: đều một dải áo bào dài, người thì đội mũ phớt dạ, người thì đội mũ bông vành bằng sa đen, cũng có người đội mũ nỉ. Có kẻ béo phì đầu béo tai, cũng có mấy lão già gầy gò tuổi năm sáu mươi. Những người này chen chúc trong hai chiếc xe lớn, nhìn người này ngó người khác, ngắm khuôn mặt đầy bụi bẩn của nhau. Chợt, chiếc xe lớn phía trước có một người đàn ông khoảng năm mươi tuổi đeo kính, đội mũ phớt quay đầu lại, chụm tay quanh miệng làm thành hình chiếc loa, lớn tiếng hét vào những người ở chiếc xe phía sau:

- Tôi nói mấy vị hiền huynh đồng chí, đừng để Thường Huyện Trưởng－－à không, bây giờ người ta đã thăng chức làm Trưởng ban tổ chức rồi chứ－－bỏ rơi chúng ta đấy nhé! Chịu khó một chút, dẫu có phải ăn khuya, cũng phải bám theo cho kịp ngài ấy chứ!

- Đúng vậy đấy, Chấn Cương huynh, anh cứ yên tâm đi! Vì dân kêu oan, ai trong chúng ta cũng sẵn sàng bám sát theo sau anh mà tiến bước!

- Đánh xe, mau giục súc vật đi nhanh lên!

- Roi! Roi! - Người đánh xe vung roi, quất vài tiếng lách cách trong gió, con súc vật sợ đòn bỗng chốc rảo bước nhanh hơn.

Thế nhưng, chạy chưa được mấy bước, con la vừa đói vừa mệt lại chậm chạp hẳn xuống.

Xem ra súc vật không thể chạy nhanh nổi nữa rồi. Người trên xe kẻ thì hoảng hốt nhìn xung quanh, người thì thở dài khe khẽ, cũng có mấy kẻ đùa cợt pha trò:

- Ngựa của Trưởng ban Thường đi cũng chẳng nhanh gì đâu. Đây chính là "Ngựa thong thả cởi bước đi, xe mau chóng theo sau" ấy mà!

- Chà, lão huynh, sao anh lại ngâm lên câu từ trong "Trường đình tống biệt" thế này? Anh đang ví Trường ban Thường giống như Trương Sinh bịn rịn không muốn đi, còn chúng ta thì giống như Oanh Oanh không nỡ rời xa đấy phỏng. Ha ha, nghe ra cũng thú vị phết nhỉ...

Chưa đợi người này nói xong, Lý Chấn Cương – kẻ đeo mũ phớt và kính mắt kia – lộ vẻ kinh ngạc lẫn vui mừng, lên tiếng:

- Các anh mau nhìn tư thế cưỡi ngựa tiến về phía trước của Trưởng ban Thường kìa! Khi mặt trời lặn về tây, cái tư thế giơ roi quất ngựa này của ngài ấy, dùng hai câu trong "Tây sương" thì thật là hợp cảnh－－"Bốn bề trong bóng chiều, một roi giữa nắng tàn". Thật là tuyệt diệu và giống y đúc! - Lý Chấn Cương dùng giọng điệu ngâm vịnh, tự đắc nói, thì một lão già gầy gò đội mũ lông trùm tai bằng sa mềm cắt ngang lời hắn:

- Này tôi nói nhé, hai câu cuối của đoạn kịch "Trường đình tống biệt" rành rành là "Bốn bề trong sắc núi, một roi giữa nắng tàn". Sao lão huynh lại đọc thành "Bốn bề trong bóng chiều" thế hả? À, hiểu rồi, hiểu rồi, trong này có ẩn ý lớn đấy! Có ẩn ý lớn đấy! Chúng ta ở lại cái gọi là căn cứ địa kháng Nhật này, ngày ngày nhìn thấy, toàn là ánh chiều tà, ô hô!

Lý Chấn Cương – kẻ đọc thành "bốn bề trong bóng chiều" – cười lớn nói:

- Lão huynh quả không hổ danh là tài tử của huyện nhà, nói một câu là thấu triệt thiên cơ! Nơi này là một vùng đồng bằng trọc lóc, quả thực chẳng có sắc núi nào cả.

- Ha ha, sửa hay lắm, một chữ ngàn vàng! Trưởng ban Thường đối với chúng ta chu đáo lắm rồi－－xứng đáng là một bước ba lần ngoảnh đầu nhìn lại như Trương Sinh－－ha ha, Trương Sinh, Oanh Oanh, Trưởng ban Thường và hai xe người chúng ta...

Lưu Kế Công béo tròn xoe lắc đầu nguầy nguậy cười rộ lên.

Cùng với đám thân hào tầng lớp trên này xuất phát từ huyện An Định, cưỡi ngựa chạy ở phía trước là Thường Lý Bình, hắn luôn chốc chốc lại quay đầu nhìn xem hai chiếc xe lớn theo sau đã đuổi kịp chưa. Hắn dẫn đám người này đi tìm phái viên và các vị lãnh đạo địa ủy khác, với hy vọng giải quyết triệt để vấn đề của Tào Hồng Viễn và Lâm Đạo Tĩnh. Bọn họ không nghe lời khuyên can của hắn, khăng khăng đòi phát động quần chúng, khăng khăng thực hiện "giảm tô giảm tức", "gánh nặng hợp lý" đối với phú hộ. Khiến cho tầng lớp trên vô cùng bất mãn với quân Bát lộ của Đảng Cộng sản, nói rằng chúng ta đã phá hoại mặt trận thống nhất. Vì phải đi quãng đường dài hơn hai trăm dặm, lại toàn là đường tắt thôn quê xa lạ, những người ngồi xe thì không ai có vũ khí, chỉ có hắn và Tiểu Trương mang theo hai cây súng. Trời đã tối, sợ đám người này bị tập kích, thế nên Thường Lý Bình cứ chốc chốc lại quay đầu ngóng nhìn những kẻ đi theo mình, mong họ mau chóng đuổi kịp tới.

Từ khi Liễu Minh bị bắt, tinh thần Thường Lý Bình ngày nào cũng hoảng hốt bất an. Lấy cớ đi tuần tra công việc, hắn dứt khoát dọn đến ở hẳn huyện An Định. Do Liễu Minh bị giam ở thành An Định, hắn từng tìm đủ mọi quan hệ xã hội, đặc biệt là tầng lớp trên có quan hệ với địch và ngụy, tìm cách cứu giứu Liễu Minh. Khi Liễu Minh chưa hy sinh, quan hệ giữa hắn với Tào Hồng Viễn, Lâm Đạo Tĩnh vẫn còn qua lại được, cả ba người bọn họ đều có chung một mục tiêu－－cứu Liễu Minh ra ngoài. Mặc dù Thường Lý Bình thừa biết rằng, cho dù Liễu Minh có thoát ra được đi nữa, cô ấy cũng sẽ không thuộc về hắn. Đối với tình địch Tào Hồng Viễn này, vẫn phải tìm cách khác. Thế nhưng, khi nghe tin Liễu Minh đã hy sinh, Thường Lý Bình liền trút toàn bộ nỗi bực dọc căm phẫn (mặc dù hắn cũng lén khóc vài bận) lên đầu hai người Tào Hồng Viễn và Lâm Đạo Tĩnh. Trước mặt kẻ địch, việc thay thế Lâm Đạo Tĩnh đứng ra chịu trận chính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của Liễu Minh; còn nguyên nhân sâu xa thì do Tào Hồng Viễn gây ra. Cô ấy nghe tin hắn bị bức hại đến chết, liền mất hồn mất vía đau khổ đến mức muốn chết đi sống lại. Nếu không phải Tào Hồng Viễn làm cho cô ấy mê muội đến mức tâm thần điên đảo, thì cô ấy đã không làm cái chuyện ngu ngốc là thay thế Lâm Đạo Tĩnh. Vì thế, từ tận đáy lòng hắn căm hận hai kẻ này. Thêm vào đó, tình hình chiến khu đồng bằng ngày càng căng thẳng, các lô cốt đồn bốt của địch mọc lên như nấm, vào lúc những tên địa chủ phú hào hoảng sợ không yên ấy, hai người Lâm, Tào vẫn khăng khăng đòi dựa vào quần chúng cơ bản, kiên quyết bảo vệ lợi ích của quần chúng, mà phớt lờ việc đoàn kết với tầng lớp trên. Vì chuyện này, họ đã tranh cãi với nhau không biết bao nhiêu lần.

Tào Hồng Viễn và Lâm Đạo Tĩnh tiếp tục trình bày với Thường Lý Bình cùng một số cán bộ huyện ủy về tình hình trong nước và quốc tế lúc bấy giờ, cùng phương châm chính sách mà chúng ta nên áp dụng.

Căn cứ địa đồng bằng nằm ở khu vực trung tâm của Bắc Bình, Thiên Tân, Bảo Định, cùng ba tuyến đường sắt Bắc Ninh, Bình Hán, Tân Phổ, cho nên, từ năm 1939 đến nay, cuộc càn quét của địch đối với khu vực này bao gồm cả huyện An Định còn thường xuyên hơn bất kỳ căn cứ địa kháng Nhật nào. Ngay cả tên đầu sỏ giặc là Sư đoàn trưởng Sumuki Tomonori cũng đã huấn thị với quân đội của hắn rằng: "Sư đoàn chúng ta lấy việc càn quét thanh trừng của quân đội phương Bắc làm phương châm, nhanh chóng thanh trừng vùng đất bằng, sau đó hướng về khu vực đồi núi..." Thế nên địch đã liên tiếp tiến hành năm chiến dịch vây công. Tuy nhiên, phương châm lãnh đạo căn cứ địa đồng bằng của chúng ta chính xác, tránh tác chiến nội tuyến không nắm chắc phần thắng, tránh chiến đấu liều mạng không cần thiết, tranh thủ tác chiến ngoại tuyến chủ động có lợi, tranh thủ và tạo ra những thắng lợi khả thi. Trong những trận chiến này đã phơi bày việc binh lực của địch không đủ, binh lực bị phân tán, chúng ta đã tiêu diệt và sát thương số lượng lớn địch thủ, liên tục giành được thắng lợi. Cho nên, việc đánh giá quá bi quan về lực lượng đôi bên là không phù hợp với tình hình khách quan. Mặc dù công việc của chúng ta gặp khó khăn, đồn bốt của địch tăng lên, các cuộc tập kích vào lực lượng vũ trang địa phương của chúng ta nhiều hơn, địch đốt phá cướp bóc, gây ra muôn vàn khó khăn cho đời sống quần chúng và sự bất tiện trong công tác của chúng ta. Thế nhưng, giặc càng tàn bạo, nhiệt huyết kháng Nhật của quần chúng càng cao, quyết tâm càng lớn. Không thể chỉ nhìn vào hiện tượng tiêu cực là một số ít địa chủ nhà giàu vì sợ cuộc càn quét của địch xâm phạm đến tài sản của họ mà dao động. Những người có tiền có lòng yêu nước, muốn kháng Nhật vẫn không hề ít. Do đó, chúng ta vẫn nên kiên trì phương châm đúng đắn "có người góp người, có tiền góp tiền, có súng góp súng", phải kiên trì mặt trận thống nhất dân tộc kháng Nhật, cũng phải kiên trì gánh nặng hợp lý, giảm tô giảm tức. Đối với tầng lớp trên vừa phải đoàn kết, vừa phải đấu tranh.

Nhắc đến tình hình hợp tác Quốc - Cộng trong thời gian gần đây. Họ chủ trương phải nâng cao cảnh giác, đề phòng một số nhân vật tầng lớp trên của Quốc Dân Đảng câu kết với địch trong khu vực này, giở trò âm mưu "cứu quốc theo đường vòng". Sở dĩ Nhật Bản gia tăng dụ hàng chính phủ Quốc Dân Đảng, điều này không tách rời tình hình quốc tế hiện tại－－các cường quốc dung túng cho âm mưu tạo ra một "Cúp München phương Đông" của Nhật Bản. Vào tháng 9 năm 1938, để xâm chiếm Tiệp Khắc, nước Đức đã hùa theo Ý và Anh, Pháp triệu tập hội nghị bốn nước ở thành phố München, Anh và Pháp đồng ý nhường Tiệp Khắc cho Đức. Thế nhưng phát xít Đức không thỏa mãn với việc xâm chiếm Tiệp Khắc, chẳng bao lâu sau, nó lại chia quân làm ba đường tiến đánh Ba Lan, chiếm lấy Đan Mạc, đe dọa nước Pháp. Lúc bấy giờ Anh và Pháp mới buộc phải tuyên chiến với Đức－－chiến tranh thế giới thứ hai cứ thế bùng nổ. Giờ đây hàng triệu nhân dân châu Âu cũng đang phải gánh chịu thảm họa của cuộc chiến tranh xâm lược đế quốc. Đây cũng là hậu quả do chính sách nhượng bộ, thỏa hiệp đối với những kẻ xâm lược đế quốc Đức, Ý, Nhật mới nổi của Anh, Pháp, Mỹ gây ra. Nó tuyên bố sự phá sản thảm hại của chính sách "xoa dịu" do Chamberlain của Anh, Daladier của Pháp chủ trương. Thế nhưng hiện nay Anh, Pháp, Mỹ chẳng những không tiếp nhận bài học München, mà còn chuẩn bị hy sinh Trung Quốc ở châu Á để đổi lấy sự thỏa hiệp với Nhật Bản, đồng thời hướng mũi nhọn xâm lược của Nhật Bản về phía Liên Xô. Bọn chúng âm mưu bán đứng Trung Quốc thông qua "Hội nghị Thái Bình Dương", rồi lại giở trò một "Cúp München phương Đông"... Thủ tướng Anh Chamberlain là kẻ tích cực nhất trong việc này. Tại Hạ viện, ông ta thậm chí còn công khai ủng hộ "Trật tự mới Đông Á" của Nhật Bản, đại sứ Anh tại Trung Quốc là Kerr còn qua lại giữa Tưởng Giới Thạch và Nhật Bản, tích cực tiến hành hoạt động nghị hòa Trung - Nhật...

Như vậy, vấn đề đặt ra trước nhân dân Trung Quốc từ chỗ "đánh hay không đánh" trước sự kiện "ngày 7 tháng 7", đã biến thành vấn đề "đánh" hay "hòa" của ngày hôm nay－－nói cách khác, nguy cơ đầu hàng đã trở thành nguy cơ lớn nhất trong nước hiện tại. Phái đầu hàng của Quốc Dân Đảng muốn đầu hàng thì tất yếu sẽ chống cộng, chống nhân dân, tất yếu sẽ phá hoại sự đoàn kết, chia rẽ mặt trận thống nhất dân tộc kháng Nhật. Mà làm như vậy, những người cộng sản Trung Quốc và toàn thể nhân dân yêu nước Trung Quốc－－bao gồm cả đại đa số nhân vật tầng lớp trên yêu nước tuyệt đối sẽ không đồng ý. Gần đây Quốc Dân Đảng liên tiếp gây ra các vụ việc chống cộng, "Sự kiện Vụ Nam" đã vơi bày triệt để bộ mặt tiêu cực kháng Nhật, tích cực chống cộng của chúng, cho nên, hiện nay nguy cơ thỏa hiệp đầu hàng nghiêm trọng chưa từng có, tình hình huyện An Định cũng không ngoại lệ.

Mặc cho Tào Hồng Viễn và Lâm Đạo Tĩnh nói thế nào chăng nữa, Thường Lý Bình chỉ ngồi trên ghế nhắm mắt dưỡng thần. Có một lần nghe đến đoạn sau, hắn bỗng mở to đôi mắt tròn xoe, nhìn họ và nói:

- Các người sao mà hiểu rõ về quân sự, chính trị đến thế? Có phải đều do người bạn thân Tư lệnh viên Lô của các người truyền thụ lại cho không? Thật là thú vị! Cứ như thể lão Thường tôi là đứa trẻ ba tuổi, được các người cầm tay chỉ việc dạy bảo cho vậy－－"Nhân chi sơ, tính bản thiện". Thật là tự cho mình là đúng! Thật là bàn suông khoác lác!

Chẳng có gì để nói nữa, đành ai đi đường nấy mà thôi.

Dưới sự xúi giục của Lưu Kế Công, Lý Chấn Cương cùng các thân hào khác, Thường Lý Bình dẫn theo một đoàn ngựa xe chạy thẳng về hướng phân khu.

Hai chiếc xe la chở hơn chục người. Trải qua một ngày trời bôn ba phong trần giữa tiết đại hàn. Thường Lý Bình cưỡi ngựa đi đầu, lúc đi đường mương, lúc đi đường đất, bản thân hắn cũng cảm thấy mệt mỏi. Quay đầu nhìn lại, thấy hai chiếc xe la rớt lại phía sau khuất dạng, ngẩng đầu nhìn lên, mặt trời chếch về tây, trời đã tối sẩm lại. Hắn kìm cương ngựa, thở dài một hơi, quay đầu hỏi người cảnh vệ đi sau:

- Tiểu Trương, hai chiếc xe lớn kia theo kịp chưa?

- Không nhìn rõ lắm. Trưởng ban, trời sắp tối rồi, chúng ta cứ vào thôn nghỉ ngơi cái đã, việc gì cứ phải đợi mấy lão già lú lẫn ấy làm gì?... - Tiểu Trương kìm cương ngựa, quay đầu lại, lấy tay làm mái hiên đưa mắt nhìn về con đường đất bụi bay mờ mịt một lúc rồi nói.

- Tiểu Trương, sao cậu lại ăn nói thế hả? - Thường Lý Bình cắt lời Tiểu Trương, - Những người này đều là nhân vật quan trọng của huyện An Định, kháng chiến phải dựa vào họ... Chúng ta phải bảo vệ sự an toàn của họ, sao có thể mặc kệ họ chứ... Cậu quay lại con đường cũ tìm họ xem－－giục họ mau chóng đuổi theo, tôi đợi cậu ở đây.

Tiểu Trương ngồi trên lưng ngựa, bĩu môi nhìn Thường Lý Bình, chẳng chịu quay lại đường cũ, cũng chẳng lên tiếng.

Thường Lý Bình đợi một lát, thấy Tiểu Trương vẫn trơ ra không nhúc nhích, nổi giận:

- Cậu bị làm sao thế? Sao lại xem thường thủ trưởng, không phục tùng mệnh lệnh hả? Tôi lãnh đạo cậu, hay là cậu lãnh đạo tôi?

- Tôi phải bảo vệ an toàn cho anh. Tôi không thể vì mấy lão già lú lẫn ấy mà bỏ mặc một mình anh ở đây được.

Thường Lý Bình mỉm cười, bất đắc dĩ nói:

Nói đoạn hắn quay đầu ngựa, quất cho mông ngựa một roi đau điếng, cùng Tiểu Trương một trước một sau phi thẳng về con đường cũ.

Đón được hai chiếc xe lớn ấy, Thường Lý Bình nói lời vất vả với những người trên xe, rồi lại giục người đánh xe mau chóng lên đường. Khi đám người bọn họ chạy đến thôn đặt cơ quan địa ủy, thì trời đã hơn mười giờ đêm.

Nghe ngóng thì biết Giang Hoa không có ở đây, chỉ có Phàm Tử Kiệt – chuyên viên phân khu mười ba – đang ở trong thôn này. Thường Lý Bình liền dẫn hai xe người vội vã đi tìm Phàm Tử Kiệt.

Thường Lý Bình vừa hô một tiếng "Chuyên viên Phàm", Phàm Tử Kiệt đang đọc sách dưới ngọn đèn dầu vội vứt bỏ sách vở nghênh đón ra cửa, nắm chặt lấy tay Thường Lý Bình, tươi cười nói:

- Ồ, lão Thường, hơn một tháng không gặp, sao tối nay anh mới tới vậy?

Thường Lý Bình buông tay, sờ vào hai má đang buốt giá đau rát, cười nói:

- Lão Phàm, tôi đến một mình thì không có gì quan trọng, tối nay còn có mười một vị thân hào của huyện An Định cùng tới nữa đây. Bọn họ bôn ba phong trần là đặc biệt tới bái yết anh đấy!

- Ồ, còn có mười một vị thân hào cũng đến nữa cơ à? - Phàm Tử Kiệt hơi tỏ vẻ ngạc nhiên lặp lại một câu, - Các vị thân hào phần lớn tuổi tác đã cao, đường xá xa xôi thế này, trời lại lạnh thế này, dọc đường còn phải lướt qua các đồn bốt, anh dẫn họ tới đây, có hơi mạo hiểm không?

Thường Lý Bình còn chưa kịp đặt mông ngồi ghế, liên tục lắc đầu nói:

- Không màng tới được nữa rồi! Không màng tới được nữa rồi! Tình hình huyện đó nghiêm trọng lắm, đành phải cho phép những vị thân già này đến phân khu tìm lãnh đạo phản ánh tình hình－－cũng có thể coi là thỉnh nguyện. Lão Phàm, họ đang ở ngoài cổng lớn kìa, đã đi đường hơn hai ngày trời rồi, vừa đói vừa lạnh, trước tiên bảo họ vào chỗ anh nghỉ tạm một lát được không?

- Đương nhiên là được chứ. - Phàm Tử Kiệt cười vung tay, - Thôi được, lão Thường, tôi cùng anh ra nghênh đón họ, sao lại có thể đẩy bạn bè ra ngoài cửa được cơ chứ.

Phàm Tử Kiệt khoảng chừng hai bảy, hai tám tuổi, vóc dáng gầy cao, mặt mày trắng trẻo, đôi mắt một mí híp đeo một chiếc kính gọng đen. Ông ta nghênh đón mười một vị thân hào do Lý Chấn Cương dẫn đầu vào phòng ngủ của mình－－một căn nhà ngói khá rộng. Người đông ghế không đủ, Phàm Tử Kiệt lại gọi người cảnh vệ sang chủ nhà mượn hai chiếc ghế dài. Xã giao vài câu, mọi người mới đều ngồi xuống. Gương mặt Phàm Tử Kiệt đỏ bừng lên, chẳng đợi Thường Lý Bình giới thiệu, ông ta đã bước lên bắt tay với Lý Chấn Cương – người đội mũ phớt, đeo kính trước tiên, rồi nói:

- Ông là Lý Chấn Cương tiên sinh phải không? Đã từng gặp ông ở hội nghị tham nghị biên khu rồi. Thoắt cái đã hơn một năm không gặp.

Lý Chấn Cương trợn tròn mắt, kinh ngạc chắp tay đáp lời:

- Ơ kìa, chuyên viên Phàm quả thật là thiên tài! Gặp nhau từ hơn một năm trước, mà ngài vẫn nhớ rõ tiểu khả Chấn Cương như thế, thực sự khiến người ta cảm động khâm phục!

Phàm Tử Kiệt gật đầu cười, quay mặt sang phía Thường Lý Bình:

- Lão Thường, xin hãy giới thiệu những vị này cho tôi được chứ? Mọi người từ phương xa tới, tôi đại diện cho địa ủy, chuyên thự xin bày tỏ sự hoan nghênh tới các vị tiên sinh. - Phàm Tử Kiệt không chỉ là một cán bộ hành chính có tài viết văn, giỏi làm báo cáo, mang đậm chất tri thức, mà còn là một vị lãnh đạo khu vực thường xuyên giao du với tầng lớp trên, rất giỏi công tác chiến tuyến.

Thường Lý Bình giới thiệu những nhân vật này với Phàm Tử Kiệt. Khi giới thiệu đến Lưu Kế Công – người đội mũ trùm tai bằng nỉ, mặc áo bông vải đen, đầu tròn mặt béo, Phàm Tử Kiệt cứ như gặp lại người bạn cũ lâu ngày không gặp, siết chặt lấy bàn tay mập mạp của Lưu Kế Công, cười nói:

- Lưu lão tiên sinh, ngưỡng mộ đã lâu! Ngưỡng mộ đã lâu! Lưu Thế Khuê đồng chí là quý công tử nhà ngạo phải không? Vất vả trên đường rồi! Đặc biệt xin gửi lời thăm hỏi tới lão tiền bối là gia thuộc quân nhân đây.

Những lời của Phàm Tử Kiệt khiến Lưu Kế Công vô cùng thoải mái dễ chịu. Ông ta không ngờ việc đến phân khu khiếu kiện lại có thể thuận buồm xuôi gió giành chiến thắng ngay từ trận đầu thế này－－trước tiên lại gặp được một vị cán bộ lãnh đạo Đảng Cộng sản vô cùng tôn trọng họ như thế.

- Chuyên viên Phàm, ngài quá khen rồi. Khuyển tử Thế Khuê dưới sự bồi dưỡng của ngài và Trưởng ban Thường, đã bỏ chút công sức cho đất nước, có tiến bộ lớn. Hôm nay tôi đặc biệt bày tỏ lòng biết ơn vô hạn tới hai vị đồng chí lãnh đạo địa ủy các anh－－cảm ơn nhé!

Phàm Tử Kiệt mỉm cười gật đầu, rồi lại lắc đầu. Ông ta không kịp nói nhiều, quay người nói với người cảnh vệ đang đứng ở cửa phòng:

- Tiểu Ngụy, đi gọi nhân viên nấu bếp dậy, mau chóng làm cơm cho mười hai người. Cố gắng làm cho tốt một chút－－đây là tiếp đón khách phương xa. - Ông ta lại quay mặt nói với Thường Lý Bình, - Lão Thường, cậu đường đường là Trưởng ban thế này, sao không điều một tiểu đội chiến sĩ ở đại đội huyện An Định tới để hộ tống các vị tiên sinh chứ? Đoạn đường hai trăm dặm này phải đi qua mấy cái đồn bốt của địch, nếu chạm trán với địch thì rắc rối to đấy.

Thường Lý Bình nghe đến đây, khuôn mặt tròn bỗng chốc đỏ bừng lên, ném mạnh mẩu thuốc lá trong tay xuống đất, vung tay nói:

- Chuyên viên Phàm, anh có ngờ được đâu, đại đội huyện An Định có thèm đặt họ Thường tôi vào mắt đâu! Nơi đó đã thành thiên hạ của Tiểu Tào với Tiểu Lâm rồi, Vương Vĩnh Thái, Mã Bảo Câu [Mã Bảo Câu] đều nghe lời bọn họ. Tôi đừng nói là điều một tiểu đội đến hộ tống các vị tiên sinh này, cho dù muốn gọi một chiến sĩ quen thuộc đường xá làm hướng dẫn viên, bọn họ cũng chẳng cho ấy chứ!

Phàm Tử Kiệt trừng mắt nhìn Thường Lý Bình, cắn môi như tỏ vẻ kinh ngạc, hồi lâu mới nói:

- Tình hình nghiêm trọng đến thế cơ à?

- Không nghiêm trọng thì tôi đâu có dẫn những vị tiên sinh này đến tìm anh làm gì.

Sau bữa ăn, mọi người ngồi ổn định, trong phòng vang lên những lời tố cáo công kích Tào Hồng Viễn, Lâm Đạo Tĩnh phá hoại mặt trận thống nhất, xâm phạm lợi ích của tầng lớp trên. Phàm Tử Kiệt chăm chú lắng nghe, hoàn toàn không đáp lời. Lúc này, một người bất ngờ xuất hiện bên cạnh Phàm Tử Kiệt, đó chính là Lô Gia Xuyên với quân dung chỉnh tề, sắc mặt nghiêm nghị. Cậu ta bước vào, gật đầu chào các vị thân hào, cũng chào hỏi Thường Lý Bình một tiếng, rồi ngồi xuống chiếc ghế đẩu nhỏ bên cạnh Phàm Tử Kiệt, không nói một lời, tiếp tục lắng nghe những lời tố cáo của các vị thân hào. Đợi ba bốn vị thân hào đều phát biểu xong, trời đã không còn sớm nữa, Phàm Tử Kiệt lúc này mới dùng đôi mắt tinh anh đảo quanh một lượt các lão tiên sinh đang ngồi, cuối cùng dừng ánh mắt lên người Lô Gia Xuyên: "Tư lệnh viên Lô, anh hiểu rõ tình hình huyện An Định nhiều hơn, tối nay xin mời anh trả lời ý kiến do các vị thân hào đưa ra thế nào nhỉ?"

Thường Lý Bình cau mày, trừng mắt nhìn Lô Gia Xuyên, vẻ mặt đầy khó chịu. Lô Gia Xuyên lại tỏ ra như không có chuyện gì điềm nhiên bàn luận với các vị thân hào này. Cậu ta trước tiên chĩa mũi nhọn vào Lý Chấn Cương – người phát biểu nhiều nhất:

- Lý tiên sinh, ông là bí thư trưởng Quốc Dân Đảng của huyện An Định, ở các huyện trong phân khu này cũng có sức ảnh hưởng rất lớn, hơn nữa ông nói bài phát biểu tối nay không chỉ đại diện cho ý kiến của đảng viên Quốc Dân Đảng, mà còn đại diện cho ý kiến của các giới tầng lớp trên huyện An Định. Thế nhưng cung kính lắng nghe xong, cá nhân tôi đối với những điều ông nói nào là Tào Hồng Viễn, Lâm Đạo Tĩnh không kháng chiến, chỉ biết chỉnh đốn bách tính; nào là coi thường tầng lớp trên, đả kích tầng lớp trên; phá hoại hợp tác Quốc - Cộng, phá hoại mặt trận thống nhất; lại còn cái gì mà "giảm tô giảm tức" biến thành "miễn tô miễn tức", "gánh nặng hợp lý" biến thành "bóc lột người giàu". Nói những điều này đều do hai người Tào, Lâm dung túng người nghèo làm điều càn quấy gây nên. Chính vì thế mà giặc Nhật ngày càng đánh tới nhiều hơn, mặt đất ngày càng hỗn loạn hơn... Những lời này ông nói với những kẻ không hiểu rõ tình hình thì có lẽ họ sẽ tin. Thế nhưng, tôi công tác ở khu vực này hơn hai năm rồi, khá hiểu rõ về huyện trưởng Lâm, bí thư Tào. Các vị chắc vẫn còn nhớ vụ đánh chết tên tiểu đội trưởng giặc Nhật "Mặt bạnh" vào năm 1939 là do ai làm chứ? Chẳng phải là do Tào Hồng Viễn và Lâm Đạo Tĩnh cùng đánh đó sao? Tiểu Tào đồng chí trong trận chiến đó còn bị thương. Nửa năm trước, người chủ động xông vào đồn bốt địch ở Phố Đầu Diêu tiêu diệt tên Hán gian cứng đầu Mục Hắc Chỉ, chẳng phải lại là vị nữ huyện trưởng dũng cảm của các vị làm đó sao? Các vị nói họ không kháng chiến, điều này không đúng sự thật phải không? Trong số bách tính ở chỗ các vị, chẳng phải cũng lưu truyền một câu nói "Chân sắt mắt đêm bát lộ" đó sao? Bách tính coi Bát lộ bao gồm cả hai người Lâm, Tào như thần thánh, rất tôn trọng, rất ủng hộ. Thế nhưng các vị lại trút đủ mọi tội danh lên đầu hai người Lâm, Tào, tôi thấy không công bằng lắm, không thỏa đáng lắm đâu nhỉ? Có người góp người, có tiền góp tiền, có súng góp súng, đây là quy định trong mười đại cương lĩnh kháng chiến, cả Quốc và Cộng đều phải tuân thủ. Người nghèo chẳng có gì ngoài con người. Huyện của các vị đã có mấy ngàn thanh niên nghèo khổ đi lính Bát lộ, có người đã hy sinh tính mạng. Người có tiền có súng đương nhiên đều là mấy tên địa chủ và thân hào tầng lớp trên, các vị vì kháng chiến, chẳng lẽ không nên mang súng ra sao? Chẳng lẽ không nên "giảm tô giảm tức" cho gia đình những thanh niên đi lính Bát lộ, đi dân binh ấy, để người nhà họ được ăn no bụng, bọn họ mới có thể yên tâm đánh giặc Nhật ư? "Gánh nặng hợp lý", bắt người có tiền gánh vác thêm chút kinh phí kháng Nhật, đây chính là "có tiền góp tiền"; nhà nào nhiều ruộng đất thì nộp thêm lương thực công. Điều này không thể nói là không hợp lý được chứ?

Lô Gia Xuyên vừa có lý vừa có cứ bàn luận, Thường Lý Bình ngồi bên cạnh cậu ta sốt ruột liên tục dùng tay lén kéo chiếc áo bông quân phục của cậu ta. Lô Gia Xuyên dường như không hề hay biết, tiếp tục nói xuống dưới:

Nhắc đến chuyện giặc Nhật ở địa phương các vị ngày càng đánh tới nhiều, điều đó thì đúng thật. Bởi vì sau khi căn cứ địa sau lưng địch phát triển lớn mạnh, quân Bát lộ, quân Tân Tứ đã thu hút một lượng lớn quân địch ngụy ra sau lưng địch, địch điên cuồng mưu đồ tiêu diệt hai lực lượng kiên quyết kháng chiến này. Phân khu của chúng ta, huyện của các vị cũng đều có tình hình tương tự. Kháng chiến đã bước vào giai đoạn giằng co, quân địch ngụy sau lưng địch ngày một nhiều, đây đều là sự thật. Thế nhưng, tuyệt đối không phải do hai vị cán bộ kiên quyết kháng chiến Tào Hồng Viễn, Lâm Đạo Tĩnh gây nên. Họ mà có năng lượng lớn đến thế cơ à? Chẳng phải hơi nực cười sao? Chỉ có điều là có một điểm, muốn nhắc nhở Lý Chấn Cương tiên sinh cùng các vị thân hào chú ý, Quốc Dân Đảng tại Hội nghị toàn thể lần thứ năm khóa V, đã xác định phương châm "đề phòng", "hạn chế", "dung hợp", "chống cộng", điều này cho thấy kẻ thực sự không muốn đánh giặc Nhật không phải là Đảng Cộng sản chúng ta, mà là một bộ phận phái đầu hàng trong Quốc Dân Đảng. Gần đây Quốc Dân Đảng phái Lộc Chung Lân đến vùng sau lưng địch, làm tỉnh trưởng tỉnh Hà Bắc, hắn không đi thu hồi đất đai bị mất từ tay giặc Nhật, mà lại đến cướp chính quyền, thu hồi "đất mất" từ quân Bát lộ kiên quyết kháng chiến của chúng ta, còn công khai tuyên bố muốn hủy bỏ căn cứ địa kháng Nhật mà chúng ta dùng máu và sinh mạng đoạt lại từ tay giặc ngoại xâm này. Hiện nay giọng điệu "cứu quốc theo đường vòng" vang lên rất lớn, Sài Ân Bô tuyên truyền "cứu quốc theo đường vòng", rốt cuộc chui vào lòng giặc Nhật làm Hán gian. Vụ án thảm sát Bình Giang ở Hồ Nam, Dương Sâm chôn sống không ít đảng viên cộng sản. Trương Ấm Ngô tập kích cơ quan hậu phương quân Bát lộ ở huyện Thâm tỉnh Hà Bắc, thảm sát hơn bốn trăm cán binh quân Bát lộ. Còn có "Sự kiện Vụ Nam", hơn một vạn người quân Tân Tứ thương vong bị bắt làm tù binh... Đồng chí Chu Ân Lai của chúng ta, đã tự tay viết "Nỗi oan ngàn cổ, một lá phương Nam" để tưởng niệm các đồng chí quân Tân Tứ đã hy sinh. Những việc làm đau lòng kẻ địch, vui lòng người thân này, hơn một năm nay liên tiếp xảy ra, không biết các vị tiên sinh đã nghe qua chưa? Hôm nay, tôi giới thiệu sơ qua một chút, là để khiến đầu óc mọi người tỉnh táo hơn một chút, tôi tin rằng trong số các vị tiên sinh phần lớn vẫn là những người yêu nước. Vào lúc đại địch hiện trước mặt, các vị nên giữ thái độ gì, tôi nghĩ không cần tôi nói nhiều nữa đâu.

Lô Gia Xuyên bỗng nhiên ngưng bặt, đôi mắt sáng quắc đảo qua từng khuôn mặt của đám lão thân hào này.

Ngọn đèn dầu hỏa l mờ, soi những cái bóng đen nhòe nhoẹt trên vách tường－－có cái đầu nhọn, có cái đầu tròn, lại có cả cái đầu dẹt đang lúc lắc. Bởi vì hình thù mũ của mọi người khác nhau, nên bóng trên vách tường cũng khác nhau.

Sáng sớm, gió lạnh căm căm, hai chiếc xe lớn lại chở đầy các vị thân hào tiên sinh. Ai nấy mặt mày âm trầm, mệt mỏi. Chỉ có Lý Chấn Cương vẫn mang thần thái điềm tĩnh. Lúc sắp lên xe, hắn nói với Lưu Kế Công béo ở bên cạnh:

- Chúng ta là đến bán cao dán đây, nhưng chuyến đi này cũng không uổng phí.

- Cao dán gì cơ? Tôi không hiểu.

Lưu Kế Công gắng sức đội ngay ngắn chiếc mũ trùm tai của mình rồi buộc chặt lại.

- Bài báo cáo thời sự ban nãy của Tư lệnh viên Lô, chẳng phải giống như bán cao dán sao? Cứ chờ mà xem, xem cao dán của ai linh nghiệm... Tiếc là chuyến này không gặp được bí thư địa ủy Giang Hoa của bọn họ, nếu như gặp được, có lẽ sẽ không có cái đức hạnh như họ Lô này đâu.

Thường Lý Bình thức trắng đêm. Từ Tào Hồng Viễn, Lâm Đạo Tĩnh, hắn tự nhiên liên tưởng đến Liễu Minh－－hắn mãi không thể quên được cô ấy. Lại đụng phải vị tư lệnh viên này khách áp chủ nhà bàn luận rôm rả, chuyên viên Phàm lại không chịu bày tỏ thái độ, hắn cô chưởng khó vỗ, khiến hắn vừa lúng túng lại càng thêm mất hứng. Khi hắn vừa tiễn Lý Chấn Cương và những người khác đi, bước về phòng ở của mình, Phàm Tử Kiệt bước vào cửa, khẽ nói với Thường Lý Bình:

- Tình hình huyện An Định rất phức tạp. Trước kia anh từng công tác ở đó, nắm rõ tình hình nhiều, có phải nên chú ý nhiều hơn đến Quốc Dân Đảng và tầng lớp trên ở đó hay không－－cái người Lý Chấn Cương ấy, theo tôi thấy e là một tên sành sỏi chống cộng. Lão Lô cũng nhìn như thế. Còn anh thì sao?

- Ồ, ồ, anh nói đúng－－lão Phàm, lời anh nói rất đúng. - Thường Lý Bình thậm chí còn không nghe rõ Phàm Tử Kiệt đã nói những gì, ngoài miệng vẫn cứ liên tục đáp lời là đúng, đúng.