Liễu Minh không muốn gặp người, luôn tìm đến những nơi ít cán bộ. Với sự cho phép của Văn Tuyết Đào, cô cùng chủ nhiệm Hội cứu hội phụ nữ Du Thục Tú đến khu 5, một vùng nghèo khó nhiều đồi núi và đất cát để triển khai công tác phụ nữ. Du Thục Tú không giống Văn Tuyết Đào, cô có tính cách ôn hòa, chân chất, lại mang một chút ngây thơ như trẻ nhỏ. Đối với Liễu Minh đang bị thẩm tra, tuy Văn Tuyết Đào với danh nghĩa Trưởng ban tổ chức huyện ủy đã liên tục dặn dò cô phải để ý lời ăn tiếng nói, tư tưởng, và những người qua lại với Liễu Minh, đồng thời phải báo cáo bất cứ lúc nào, thế nhưng Tiểu Du không thể chấp nhận nhiệm vụ được giao từ tận đáy lòng. Cô không giám sát Liễu Minh, càng không "báo cáo" với Trưởng ban tổ chức. Vì vậy, Văn Tuyết Đào không hài lòng về cô, thậm chí từng cảnh cáo cô. Thế nhưng, Tiểu Du lương thiện vẫn cứ làm theo ý mình. Những lúc không có người, cô ngược lại còn an ủi, khích lệ Liễu Minh, thậm chí kể cho Liễu Minh đang bị thẩm tra biết những tình hình mà mình nắm được. Cô nói, Lư Gia Xuyên hiện vẫn đang giữ chức Tư lệnh phân khu không đồng ý với cách làm thẩm tra bừa bãi phái Tờ-rốt-kít của Bí thư địa ủy Giang Hoa; Lâm Đạo Tĩnh tuy là người yêu của Giang Hoa, nhưng cô không hài lòng với tư tưởng, tác phong của anh ta, mối quan hệ giữa hai người không tốt lắm; vì Tào Hồng Viễn và La Đại Phương bị bắt mà họ suýt chút nữa đã trở mặt...

Liễu Minh hỏi Tiểu Du làm sao lại biết những chuyện này, nghe ai nói? Tiểu Du mở đôi mắt sáng, nghiêng đầu nhỏ giọng nói với Liễu Minh, là nghe Phùng Vân Hà nói. Cô bé Tiểu Phùng này đặc biệt quan tâm đến Lâm Đạo Tĩnh, thân thiết như với chị ruột. Cô thấy chướng mắt với Giang Hoa, bất bình thay cho chị Đạo Tĩnh. Tiểu Phùng còn nói-- còn nói...

Nhìn Du Thục Tú ngồi trên chiếc giường đất tối tăm không nói nữa, Liễu Minh nhẹ nhàng lay Tiểu Du giục cô nói tiếp. Trên gương mặt trắng trẻo của Tiểu Du, bỗng chốc phủ lên một tầng u sầu, ngẩn ngơ một lúc, cô trút hết những lời trong lòng. Cô nói mình từ sớm đã đem lòng yêu Lư Gia Xuyên, còn nhờ Lâm Đạo Tĩnh nói giúp mình với anh Lư, cô ấy cũng thật sự đã đi nói. Nhưng sau này từ miệng Tiểu Phùng mới biết, hai người họ đã sớm yêu nhau, Lư Gia Xuyên vẫn luôn chờ đợi Lâm Đạo Tĩnh. Năm xưa chị Đạo Tĩnh vì nghe tin anh Lư đã hy sinh, Giang Hoa lại theo đuổi, cô mới kết hôn với Giang Hoa. Nay, họ gặp lại nhau, tuy qua lại không nhiều, nhưng xem chừng trong lòng họ không ai quên được ai. Đặc biệt là Giang Hoa đối xử không tốt với chị Đạo Tĩnh, không thấu hiểu cô ấy, cô ấy càng đau lòng hơn. Ba người này đều đang sa lầy trong đau khổ.

"Tiểu Du, còn em thì sao? Hiện giờ em còn yêu Lư Gia Xuyên không?" Liễu Minh không nhịn được hỏi.

"Liễu Minh, chị nói xem, em đã biết những chuyện này rồi, sao còn có thể đi cướp đoạt tình yêu của người khác. Anh Lư tuy từng cứu em, đối xử với em không tệ, nhưng trong lòng anh ấy chỉ có chị Đạo Tĩnh, sao có thể yêu em được. Cho nên, em đã đấu tranh dữ dội với chính mình, tình cảm đó đã thay đổi rồi. Chị biết không, chị không nhìn ra sao, em đã qua lại với La Đại Phương rồi, nhưng, anh ấy-- anh ấy lại bị bắt rồi..." Nói đoạn, trên gương mặt thuần khiết trong trẻo của Tiểu Du đẫm lệ.

Liễu Minh nghe đến đây, nhớ tới Tào Hồng Viễn, hai người phụ nữ cùng chung cảnh ngộ, nắm chặt tay nhau, lặng lẽ nức nở thành tiếng...

Đây là một ngôi làng hẻo lánh, đất cát, đồi núi chỉ trồng được ít lạc, bí đỏ, ngoài đồng đâu đâu cũng là bụi rậm thấp và những bụi liễu. Đời sống nông dân rất khổ cực. Hai nữ đồng chí cùng bà chủ nhà và hai đứa trẻ nằm ngủ trên chiếc chiếu trên giường đất không có chăn đệm. Tiết trời sắp đến Hàn Lộ, tuy đã đốt lò sưởi ấm, nhưng cả hai đều không có chăn, đành mặc nguyên quần áo nằm ép sát vào nhau mà ngủ. Đang ngủ lạnh lẽo đến nửa đêm, bỗng nhiên có tiếng gõ cửa ngoài phố. Tiểu Du và Liễu Minh đều bật dậy, vì thời gian này thường có địch tập kích bất ngờ. Nghe kỹ một chút, biết là người của mình, người đàn ông chủ nhà đi ra mở cửa. Người bước vào trong nhà lại chính là hai cận vệ của Thường Huyện Trưởng là Tiểu Trương và Tiểu Hầu. Chủ nhà thắp đèn dầu lạc nhỏ, dưới ánh sáng mờ ảo, Tiểu Trương chào Liễu Minh, nói:

"Thường Huyện Trưởng lại tái phát bệnh, bảo tôi đón chị đi khám bệnh. Tìm khắp mấy ngôi làng đều không thấy chị. Nghe ngóng bên trái, hỏi han bên phải, mãi mới hỏi ra chị đến khu 5. Vội vã đuổi theo tìm được cán bộ khu, mới biết chị ở ngôi làng này. Ban đầu là một mình tôi tìm, sau đó Huyện trưởng nổi giận, lại thêm Tiểu Hầu, chúng tôi chạy suốt dọc đường đến tìm đấy!" Tiểu Trương thở hổn hển nói đến đây, ngước nhìn Liễu Minh một cái, thấy cô không hề lên tiếng, ngồi im như tượng đất trên giường. Lại nói, "Đồng chí Liễu Minh, chị tốt bụng, thích giúp người, hiện giờ, coi như giúp hai anh em chúng tôi, đi khám bệnh cho Thường Huyện Trưởng đi!"

"Tôi là người của Hội cứu hội phụ nữ, đang triển khai công tác ở ngôi làng này. Phiền các anh nói với Thường Huyện Trưởng, trong bộ đội có bác sĩ Tây y, ở nông thôn có bác sĩ Đông y, ông ấy có thể tìm bác sĩ khám bệnh, sao cứ nhất định phải tìm tôi? Hiện giờ, tôi không rời đi được, không thể đi." Liễu Minh thái độ kiên quyết, vẻ mặt không chút vui vẻ.

Tiểu Trương và Tiểu Hầu, hai chiến sĩ nhỏ mười bảy mười tám tuổi không ngừng nói tốt, nài nỉ Liễu Minh. Nói Huyện trưởng đã dặn, không mời được bác sĩ Liễu, hai người không được phép trở về gặp ông ấy.

"Tôi là bác sĩ gì chứ! Tôi không thể đi..."

Ngồi bên cạnh giường, Du Thục Tú đẩy Liễu Minh một cái, nói khẽ:

"Hay là đi đi, người này không thể đắc tội được đâu. Công việc của chị để em làm một mình."

Liễu Minh cân nhắc một chút: Thường Lý Bình tìm cô khám bệnh, chẳng qua chỉ là cái cớ, không gì khác hơn là lại muốn lấy lòng cô. Nhưng, ông ta từng hứa sẽ giúp tìm cách giải quyết vấn đề bị thẩm tra của cô; cũng nói sẽ giúp nghe ngóng tung tích Tào Hồng Viễn; ông ta còn hứa chắc như đinh đóng cột là sẽ chuyển thư giúp cô cho Hồng Viễn... Có lẽ phía Hồng Viễn đã có tin gì tốt, nên mới phái cận vệ tìm cô khắp nơi... Nghĩ như vậy, cô nhảy xuống đất hỏi Tiểu Trương:

"Đi ngay bây giờ sao?"

"Đi ngay bây giờ. Đồng chí Liễu, chị đi nổi không? Nếu không, tôi tìm con lừa trong làng cho chị cưỡi đi."

"Không cần đâu. Tôi đi được." Liễu Minh thu dọn dụng cụ đơn giản của mình, bỏ vào túi đeo chéo, nắm chặt tay Tiểu Du, lại cảm ơn vợ chồng chủ nhà, rồi cùng hai cận vệ lao về phía thôn Thu Thủy, nơi Thường Lý Bình thường trú ngụ tại khu 2.

Đi suốt đêm năm mươi dặm, sau khi trời sáng hẳn, Liễu Minh bước vào nơi thường trú của Thường Lý Bình-- đại trạch viện của Lưu Kế Công tại Hoa Môn Lâu.

Thường Lý Bình ngồi trên ghế lò xo mềm trước bàn viết, đang vung bút trên giấy xuyến chỉ viết những dòng chữ đầy khí thế:

Thu phong khởi hề bạch vân phi,

Thảo mộc hoàng lạc hề nhạn nam quy.

Lan hữu tú hề cúc hữu phương,

Hoài giai nhân hề bất năng vong.

Phiếm lâu thuyền hề tế Phần Hà,

Hoành trung lưu hề dương tố ba.

Tiêu cổ minh hề phát xước ca,

Hoan lạc cực hề ai tình đa.

Thiếu tráng kỉ thời hề nại lão hà!

Khi Liễu Minh bước vào, ông ta vừa viết xong bức hoành phi này, ném bút đứng dậy, châm thuốc lá. Quay đầu lại, thấy Liễu Minh vào phòng, ông ta không châm thuốc nữa, vội vàng tiến lên nắm lấy tay Liễu Minh, khuôn mặt tròn trịa tươi cười, trông khá giống quả lựu đại toát miệng cười:

"Tiểu Liễu, cuối cùng cũng tìm được em rồi! Tôi phải ghi công cho Tiểu Trương và những người khác. Lần này chứng đau đầu của tôi còn nghiêm trọng hơn trước... Không làm được việc gì cả, chỉ có thể cắn răng viết chữ để giết thời gian... Giờ thì tốt rồi, em đến, bệnh của tôi đã đỡ được vài phần." Ông ta nháy mắt với Tiểu Trương đang đứng ở cửa, "Còn chưa đi đun nước sôi, pha trà cho đồng chí Liễu... Ồ, các người chưa ăn sáng phải không? Tôi không biết Tiểu Trương và các người hôm nay có thể tìm được em đến đây, nên chưa chuẩn bị bữa sáng. Tiểu Hầu, cậu mau đi nói với chủ nhà Lưu lão tiên sinh, bảo họ làm chút gì ngon ngon cho đồng chí Tiểu Liễu..."

Liễu Minh giật tay ra khỏi bàn tay nắm chặt không buông của Thường Lý Bình, đứng bên bàn nhìn bức hoành phi, lắc đầu nói: "Đừng làm phiền chủ nhà, chúng tôi đã ăn bánh ngô mang theo rồi. Thường Huyện Trưởng, chữ của ông viết rất đẹp đấy! Ông chép thơ đời Hán Ngụy Lục Triều phải không? Đây là ai làm vậy?" Liễu Minh vừa nhìn thái độ của Thường Lý Bình, trong thơ lại có câu "Hoài giai nhân hề bất năng vong" (Nhớ người đẹp hề không thể quên), dường như hiểu ngay ý đồ ông ta tìm mình. Vốn dĩ đã đủ phiền não rồi, giờ đây lại bị kéo đến bên cạnh người này một cách không tự nguyện, cô càng cảm thấy đau khổ. Không hiểu sao, vừa nhìn thấy vẻ săn đón đó của ông ta, cô lại tự nhiên nhớ đến Tào Hồng Viễn. Thường Lý Bình thì hớn hở ra mặt; còn anh ấy-- người Tào Hồng Viễn mà cô khắc khoải không quên từng giây từng phút, hiện giờ đang ở đâu? Anh ấy nhất định đang phải chịu khổ, chịu biết bao nhiêu là khổ... Nước mắt của Liễu Minh đã rơi quá nhiều, giờ không dễ dàng rơi lệ nữa, chỉ là thần tình đờ đẫn, càng kiệm lời.

Thường Lý Bình thấy Liễu Minh thưởng thức chữ mình viết, lại hỏi là thơ của ai, ông ta cười đáp:

"Tiểu Liễu, em là người học y, đối với văn học cổ điển Trung Quốc quả thật có chút tu dưỡng đấy! Đây đúng là thơ của Hán Vũ Đế Lưu Triệt. Lưu Triệt người này văn trị võ công đều có cả. Ông ta thiết lập Nhạc phủ, thu thập dân ca, chính mình cũng có thể làm thơ viết phú. Bài này, chính là bài "Thu Phong Từ" do ông ta viết." Thường Huyện Trưởng tỏ ra bác học đa tài, thao thao bất tuyệt kể về Lưu Triệt. Nhưng Liễu Minh đang đầy rẫy tâm sự, lạnh lùng ngồi ngẩn ngơ trên ghế, hoàn toàn không nghe lọt tai lời nào của Thường Lý Bình.

Điếu thuốc cháy đến tận ngón tay, Thường Lý Bình dừng câu chuyện, nhìn Liễu Minh cười cười:

"Bác sĩ Liễu, đi vòng vèo hai ba trăm dặm mới mời được em đến khám bệnh cho kẻ hèn này. Hiện giờ, nghỉ ngơi đủ chưa? Có thể tiến hành phẫu thuật được chưa?"

"Phẫu thuật gì cơ? Chẳng phải lại là xoa bóp đó sao!" Liễu Minh kìm nén nỗi đau khổ nghẹn ứ trong lòng, khẽ hỏi, "Thường Huyện Trưởng, lá thư lần trước nhờ ông chuyển cho anh Tào, ông đã nhờ người gửi cho anh ấy chưa? Sao cứ mãi không nhận được thư hồi âm của anh ấy?"

Thở dài một hơi thật dài, ngón tay Thường Lý Bình ấn mạnh vào huyệt thái dương, dường như chịu đựng qua một trận đau dữ dội, mới trả lời:

"Tiểu Liễu, em nghĩ xem, chuyện của em sao tôi có thể không tận tâm cơ chứ? Chuyện của em cũng như chuyện của chính tôi vậy. Tôi cũng mong anh Tào gửi thư cho em, tôi càng mong hai người sớm ngày đoàn tụ." Thường Lý Bình giọng điệu chân thành, bộc lộ một thứ tình cảm chân thật, Liễu Minh bị cảm động. Cô thậm chí cảm thấy người đồng chí già này có tư cách đạo đức cao thượng. Ông ta tuy rất thích mình, muốn gần gũi với mình nhiều hơn, nhưng ông ta vẫn đang giúp đỡ mình và Tào Hồng Viễn. Nay, do ông ta phụ trách chuyển thư, ông ta còn đóng vai ông mai, nên cảm ơn ông ta mới phải. Thế là, Liễu Minh bảo Thường Lý Bình nằm lên chiếc giường mềm, cô đứng bên cạnh ông ta xoa bóp vùng đầu và cổ cho ông ta.

Thường Lý Bình rất vui. Liên tục khen ngợi y thuật của Liễu Minh tốt, phẩm chất tốt, tấm lòng cũng tốt. Đúng lúc này, cửa phòng có tiếng gõ, Lâm Đạo Tĩnh theo sau là Tiểu Phùng cùng bước vào phòng.

Thường Lý Bình thấy Lâm Đạo Tĩnh đi vào, đành phải xua tay với Liễu Minh nói:

"Liễu Minh, dừng lại đi. Bí thư Lâm tìm tôi chắc chắn có việc quan trọng, em trước tiên sang phòng khác nghỉ ngơi một chút-- nhưng, bệnh đau đầu của tôi vẫn còn rất nặng, em không được đi đâu đấy."

Lâm Đạo Tĩnh bắt tay Liễu Minh, gật đầu cười cười, thấy cô cùng Phùng Vân Hà cùng đi ra ngoài phòng, liền xoay người nói với Thường Lý Bình:

"Thường Huyện Trưởng, lần này quân khu bố trí các phân khu đều phải tương ứng đả kích kẻ địch càn quét cướp lương thực, phân khu chúng ta cũng đã đánh được mấy trận thắng lợi đẹp mắt, sát thương không ít kẻ địch, đập tan kế hoạch cướp lương thực của địch. Nhưng, bản thân chúng ta cũng có thương vong. Không ít thương binh nhất thời chưa thể chuyển vào vùng núi, ở lại nhà dân vùng bình nguyên hoặc bệnh viện dưới lòng đất, thiếu thốn y tế thuốc men-- đặc biệt thiếu bác sĩ ngoại khoa có thể làm đại phẫu. Vấn đề của Liễu Minh, Tư lệnh quân khu đã từng chỉ thị, bảo cô ấy phát huy sở trường của mình trong chiến đấu-- rời khỏi Hội cứu hội phụ nữ để đến đội y tế phân khu. Chỉ thị này đã xuống cũng được mấy ngày rồi, ông không lẽ không biết chứ?"

"Biết thì cũng biết." Thường Lý Bình châm thuốc, nhíu mày, "Nhưng, Văn Tuyết Đào không đồng ý, Trưởng ban tuyên truyền Lưu Kế Công và Ủy viên huyện ủy Thái Minh cũng không đồng ý. Một người đang bị thẩm tra, vấn đề rất nghiêm trọng, làm sao có thể bảo cô ấy đi phẫu thuật cho thương binh? Cái này, tôi cũng không đồng ý!"

Lâm Đạo Tĩnh kiềm chế sự bất bình, cố gắng nhẹ nhàng nói:

"Thường Huyện Trưởng, tôi có một vấn đề luôn không hiểu nổi, hỏi ông có được không? Ông rốt cuộc có cách nhìn nhận thế nào về Liễu Minh? Là thái độ gì? Đôi khi, đặc biệt là trước mặt lãnh đạo-- ví dụ như trước mặt Giang Hoa, ông nói quan hệ xã hội của cô ấy cực kỳ phức tạp, vấn đề nghiêm trọng, phải thẩm tra nghiêm túc, triệt để cô ấy. Đôi khi, đối với bản thân cô ấy hoặc những người gần gũi với cô ấy, ông lại nói cô ấy không có vấn đề gì, chẳng qua là vì quan hệ với Tào Hồng Viễn mà chịu chút liên đới. Rốt cuộc chuyện này là thế nào, ông có thể trả lời tôi được không?"

Thường Lý Bình dường như quên cả đau đầu, vê điếu thuốc, bình tĩnh cười. Ông ta trả lời Lâm Đạo Tĩnh rằng, ông ta thực sự cho rằng vấn đề của Liễu Minh không lớn, một sinh viên đại học thuần phác thì có thể có vấn đề gì lớn chứ. Chỉ là, cấp trên cần con số, cấp trên nói vấn đề của cô ấy lớn, trong tay ông ta lại không có tài liệu xác thực nào có thể chứng minh cô ấy không có vấn đề gì, cho nên đành hùa theo mà nói...

"Đã như vậy, lần này Tư lệnh Lữ chỉ thị bảo Liễu Minh đi làm bác sĩ, thì ông phải kiên quyết chủ trương cho cô ấy đi. Đây vừa là sự thử thách đối với cô ấy, cũng là một cách giải thoát cho cô ấy. Nhưng, ông không bảo cô ấy đi phục vụ những thương binh đang chảy máu, đang cấp thiết chờ được cứu chữa kia, lại phái người tìm mấy trăm dặm, tìm cô ấy về bên cạnh ông, để cô ấy xoa bóp cho một mình ông, làm như vậy không thích hợp lắm đâu nhỉ?"

Thường Lý Bình không vội không vàng lại cười:

"Tôi và Văn Tuyết Đào đã nhiều lần vận động, bảo cô ấy đi đội y tế phân khu, cô ấy không đồng ý đi..."

"Không đúng, ông chưa từng nói với cô ấy, càng đừng nói là vận động. Cô ấy căn bản không hề biết chuyện này."

Khuôn mặt tròn của Thường Lý Bình vẫn như quả lựu đại toát miệng cười, nhưng lần này sắc trắng nhiều hơn sắc đỏ.

Ông ta thấy Lâm Đạo Tĩnh truy hỏi đến cùng, nhất định phải hỏi cho ra ngô ra khoai. Ông ta lại cười cười nói:

"Bí thư Lâm, những ngày này cô đâu có ở đó? Cô mà ở trong huyện, chẳng phải mọi việc đều có thể tùy theo ý kiến của cô mà làm sao?"

"Tôi không có ở đó, đúng, đó là tổ chức có nhiệm vụ khác. Chẳng phải tôi đã nói với các người rồi sao, tôi đi vào vùng địch khu rồi mà? Thường Huyện Trưởng, tôi không có thời gian tranh cãi với ông, đã vậy, Liễu Minh đang ở đây, bây giờ tôi sẽ đưa cô ấy đi, gửi đến Bộ y tế phân khu. Ông muốn chữa bệnh phải không, xin hãy nhẫn nại một chút, hãy nghĩ nhiều đến những người lính đang vật lộn trên ranh giới cái chết đi." Nói đoạn, Đạo Tĩnh đứng dậy, tiện thể nhìn lướt qua bức hoành phi Thường Lý Bình viết trên bàn, châm chọc cười với ông ta một cái, đọc vang thành tiếng:

"Lan hữu tú hề cúc hữu phương, Hoài giai nhân hề bất năng vong..."

Đạo Tĩnh vừa xoay người định ra ngoài tìm Liễu Minh. Bỗng nhiên, Liễu Minh tự mình lao vào phòng. Chỉ thấy toàn thân cô run rẩy, tóc tai rối bời, ngực phập phồng dữ dội. Ánh mắt đờ đẫn mà đáng sợ của cô trừng trừng nhìn vào mặt Thường Lý Bình, thở dốc một hồi, mới khó khăn thốt ra một câu:

"Tôi muốn đi cứu hộ thương binh! Tại sao ông không cho-- tôi đi?"

Đạo Tĩnh đứng im lặng không lên tiếng.

"Ái chà, Liễu Minh, em hiểu lầm rồi! Tại sao lần này tôi phái cận vệ tìm em qua ba khu, chạy hơn ba trăm dặm đường? Chính là để đưa em đi Bộ y tế phân khu đấy-- tôi vì đau đầu quá dữ dội, nên mới tìm em đến chỗ tôi trước, chữa bệnh cho tôi trước, rồi mới đưa em đi. Giờ tốt rồi, đã vậy Bí thư Lâm quan tâm đến em như thế, đích thân đến đón em, em cứ đi cùng cô ấy đi."

Liễu Minh đi đến bên cạnh Đạo Tĩnh, ngẩng đầu hỏi:

"Bí thư Lâm, lời Thường Huyện Trưởng nói là thật sao? Ông ấy không lừa tôi chứ?"

Đạo Tĩnh có gì để nói đây, đành gật gật đầu:

"Tiểu Liễu, đi với tôi nào, thương binh hiện giờ rất cần em."