Tôi ngồi chưa được bao lâu thì một người có dáng vẻ đường bệ, đáng kính bước vào; ngay khi cánh cửa chống chọi với bão tố bật mở để đón ông, ánh mắt dò xét, chú ý của toàn thể giáo chúng đã đủ chứng minh rằng cụ già tuyệt vời này chính là vị tuyên úy. Vâng, chính là cha Mapple nổi tiếng, theo cách gọi của những người săn cá voi, những người mà trong lòng họ ông rất được mực yêu mến. Thuở trẻ, ông từng là một thủy thủ và một tay phóng lao, nhưng nhiều năm qua đã hiến dâng cuộc đời mình cho sứ vụ tu hành. Vào thời điểm tôi đang viết đây, cha Mapple đang ở trong những năm tháng kiên cường của một tuổi già khỏe mạnh; thứ tuổi già dường như đang hòa quyện vào một tuổi xuân đơm hoa kết trái lần thứ hai, bởi giữa muôn vàn kẽ nhăn nêm chặt trên khuôn mặt, vẫn ánh lên những tia dịu dàng của một đóa hoa mới chớm nở — sắc xuân xanh tươi hé lộ ngay dưới lớp tuyết tháng Hai. Bất cứ ai chưa từng nghe về lý lịch của ông, khi lần đầu nhìn thấy cha Mapple đều không khỏi dâng trào niềm hứng khởi tột cùng, bởi ở ông phảng phất những nét đặc trưng riêng biệt của một nhà truyền giáo, bắt nguồn từ cuộc đời hàng hải đầy gian lao nguy hiểm mà ông từng trải qua. Khi bước vào, tôi nhận ra ông không mang theo ô, và chắc chắn cũng không đến bằng xe ngựa, bởi chiếc mũ vải sơn của ông đang rỏ nước băng tuyết tan, và chiếc áo khoác vải bạt dày cộp của ông nặng trĩu nước ngấm vào, tưởng chừng như muốn kéo sụm ông xuống sàn nhà. Thế nhưng, mũ, áo khoác và ủng lần lượt được cởi ra, treo lên một góc nhỏ ở gian bên; để rồi, trong bộ trang phục chỉnh tề, ông lặng lẽ tiến về phía tòa giảng.
Giống như hầu hết những tòa giảng theo lối cổ, tòa giảng này rất cao, và vì những bậc thang thông thường dẫn lên độ cao ấy sẽ tạo ra một góc nghiêng lớn so với mặt sàn, làm thu hẹp đáng kể diện tích vốn đã chật chội của nhà nguyện, nên kiến trúc sư dường như đã làm theo gợi ý của cha Mapple mà thiết kế tòa giảng không có cầu thang, thay vào đó là một chiếc thang dọc áp tường, giống như loại thang dùng để leo lên tàu từ một chiếc xuồng dưới biển. Vợ của một thuyền trưởng săn cá voi đã tài trợ cho nhà nguyện một cặp dây tay vịn bằng len đỏ rất đẹp mắt gắn vào chiếc thang này, bản thân chiếc thang cũng được đẽo gọt gọn gàng và sơn màu gỗ gụ, nên toàn bộ cấu trúc ấy, xét về bản chất của nhà nguyện, trông không hề kém thẩm mỹ chút nào. Dừng lại một thoáng dưới chân thang, hai tay nắm lấy những núm trang trí của dây vịn, cha Mapple ngước nhìn lên, rồi bằng sự khéo léo đậm chất thủy thủ nhưng cũng không kém phần cung kính, từng tay bám chuyển động nhịp nhàng, ông leo lên các bậc thang như thể đang leo lên đài quan sát chính của con tàu vậy.
Các phần thẳng đứng của chiếc thang phụ này, như thường thấy ở những loại thang dây lúc lắc, được làm bằng thừng bọc vải, chỉ có các bậc thang là bằng gỗ, thế nên mỗi bước chân đều có một khớp nối. Ngay cái nhìn đầu tiên về tòa giảng, tôi đã nhận ra rằng dù có tiện lợi đến đâu đối với một con tàu, thì những khớp nối này trong hoàn cảnh hiện tại có vẻ như là thừa thãi. Bởi tôi hoànmal không chuẩn bị tinh thần để chứng kiến cảnh cha Mapple sau khi leo lên đến đỉnh, từ từ quay người lại, cúi mình qua thành tòa giảng, thong thả kéo giật chiếc thang lên từng bậc một, cho đến khi toàn bộ chiếc thang được kéo gọn vào bên trong, khiến ông trở nên bất khả xâm phạm trong thành lũy Quebec nhỏ bé của mình.
Tôi trầm ngâm suy nghĩ một lúc lâu mà vẫn chưa hoàn toàn hiểu rõ lý do của hành động này. Cha Mapple vốn nổi tiếng xa gần về sự chân thành và thánh thiện, nên tôi không thể nghi ngờ ông đang tìm kiếm sự chú ý bằng những thủ thuật sân khấu rẻ tiền. Không, tôi thầm nghĩ, chắc chắn phải có một lý do thực tế nào đó cho việc này; hơn thế nữa, nó phải biểu tượng hóa một điều gì đó ẩn giấu đằng sau. Phải chăng, qua hành động cách ly về mặt thể lý ấy, ông muốn biểu thị sự rút lui về mặt tâm linh khỏi mọi mối dây liên kết và vướng bận trần tục ở bên ngoài trong khoảng thời gian này? Vâng, bởi vì được nuôi dưỡng bằng thịt và rượu của lời Chúa, đối với người tôi trung của Ngài, tòa giảng này, tôi nhận ra, là một pháo đài tự lập — một pháo đài Ehrenbreitstein cao ngất với một mạch nước không bao giờ cạn nằm ngay bên trong những bức tường.
Nhưng chiếc thang dọc không phải là nét kỳ lạ duy nhất của nơi này được vay mượn từ những năm tháng lênh đênh trên biển của vị tuyên úy. Giữa những tấm bia tưởng niệm bằng đá cẩm thạch ở hai bên tòa giảng, bức tường làm phông nền phía sau được trang trí bằng một bức tranh lớn khắc họa một con tàu kiêu hãnh đang chống chọi với cơn bão khủng khiếp ngoài khơi bờ biển chắn gió đầy những đá đen và bọt sóng trắng xóa. Thế nhưng, tận cao trên làn mây bay tơi tả và những đám mây đen cuồn cuộn, nổi bồng bềnh một hòn đảo nhỏ ngập tràn ánh nắng, từ đó tỏa rạng khuôn mặt của một thiên thần; và khuôn mặt tươi sáng ấy chiếu một điểm sáng rực rỡ rõ rệt xuống boong tàu đang chao đảo, giống như tấm bảng bạc hiện được gắn trên ván tàu Victory nơi Nelson gục ngã. “Hỡi con tàu cao quý,” thiên thần dường như muốn cất lời, “hãy cứ tiến lên, hãy cứ tiến lên, hỡi con tàu kiêu hãnh, và giữ vững tay lái; kìa! mặt trời đang ló dạng; những mây mù đang tan đi — bầu trời xanh ngắt thanh bình đang ở trước mắt.”
Bản thân tòa giảng cũng không thiếu những dấu ấn của hương vị biển cả từng hiện hữu qua chiếc thang và bức tranh. Phần mặt tiền chạm nổi của nó có hình dáng giống như phần mũi phình của một con tàu, và Kinh Thánh được đặt trên một phần kiến trúc nhô ra được chạm trổ theo hình chiếc mỏ cong kiểu vĩ cầm của tàu thủy.
Còn gì có thể mang nhiều ý nghĩa hơn thế? — bởi tòa giảng luôn là phần phía trước nhất của trái đất này; tất cả những thứ còn lại theo sau ở phía sau; tòa giảng dẫn dắt thế giới này. Từ nơi đó, cơn bão giận dữ bùng nổ của Chúa được nhận diện đầu tiên, và phần mũi tàu phải gánh chịu những đồn giáng mạnh mẽ đầu tiên. Từ nơi đó, vị Thần của những cơn gió lành hay dữ được cầu khẩn đầu tiên để xin những ngọn gió thuận hòa. Vâng, thế giới này là một con tàu đang trong hải trình ra khơi, và chuyến hải trình vẫn chưa kết thúc; còn tòa giảng chính là mũi tàu của nó.
