Moby-dick; Hay, Con Cá Voi

Lượt đọc: 2 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 82
Danh Dự Và Hào Quang Của Nghề Săn Cá Voi.

❊ ❊ ❊

Có những lĩnh vực mà sự bừa bộn có chừng mực lại chính là phương pháp chân chính.

Càng đào sâu vào vấn đề săn cá voi này, và lần theo nguồn cội của nó, tôi lại càng thêm khâm phục tính chất vô cùng cao quý và lâu đời của nghề này; đặc biệt khi tôi nhận ra có biết bao vị á thần, anh hùng và đủ mọi loại nhà tiên quyết, cách này hay cách khác, đã làm rạng danh cho nó, tôi không khỏi phấn khích trước suy nghĩ rằng bản thân mình cũng thuộc về một hội đoàn lừng lẫy nhường ấy, dẫu chỉ ở một bậc khiêm nhường.

Nàng Perseus dũng cảm—à nhầm, chàng Perseus dũng cảm, con trai của Jupiter, chính là người thợ săn cá voi đầu tiên; và để ghi nhớ vinh quang muôn đời cho nghề nghiệp của chúng ta, phải nói rằng con cá voi đầu tiên bị hội anh em chúng ta tấn công không hề bị giết vì bất kỳ mục đích vụ lợi tầm thường nào. Đó là những ngày tháng hào hiệp của nghề nghiệp chúng ta, khi chúng ta chỉ cầm vũ khí để giải cứu những kẻ khốn cùng, chứ không phải để đổ đầy dầu vào đèn của thiên hạ. Ai ai cũng biết câu chuyện đẹp đẽ về Perseus và Andromeda; rằng nàng Andromeda kiều diễm, con gái của một vị vua, đã bị trói vào một mỏm đá bên bờ biển, và ngay khi thủy quái Leviathan chuẩn bị nuốt chửng nàng, Perseus, hoàng tử của những người săn cá voi, với lòng quả cảm đã tiến lên, phóng lao vào con quái vật, giải cứu và cưới nàng làm vợ. Đó là một chiến tích nghệ thuật tuyệt vời, hiếm khi nào những tay phóng lao giỏi nhất thời nay có thể đạt được; bởi vì con Leviathan này đã bị hạ gục ngay ở cú phóng lao đầu tiên. Và xin chớ ai nghi ngờ câu chuyện thời đại hồng thủy này; bởi vì tại thành phố Joppa cổ kính, nay là Jaffa, trên bờ biển Syria, trong một ngôi đền ngoại giáo, đã tồn tại suốt bao nhiêu thế kỷ bộ xương khổng lồ của một con cá voi, mà các huyền thoại của thành phố và tất cả cư dân ở đó đều khẳng định chính là bộ xương của con quái vật bị Perseus hạ sát. Khi người La Mã chiếm lấy Joppa, bộ xương ấy đã được rước về Ý trong khúc khải hoàn. Điều kỳ lạ và mang ý nghĩa gợi mở nhất trong câu chuyện này chính là: Jonah đã nhổ neo ra khơi từ Joppa.

Tương tự như cuộc phiêu lưu của Perseus và Andromeda—thậm chí có người cho rằng nó được bắt nguồn gián tiếp từ đó—chính là câu chuyện nổi tiếng về Thánh George và con rồng; mà tôi vẫn đinh ninh rằng con rồng đó thực chất là một con cá voi; bởi vì trong rất nhiều biên niên sử cổ đại, cá voi và rồng thường bị nhầm lẫn một cách kỳ lạ với nhau, và đôi khi thay thế cho nhau. “Ngươi giống như một con sư tử dưới nước, và như một con rồng dưới biển,” sách Ezekiel đã chép như vậy; qua đó, rõ ràng ngụ ý chỉ một con cá voi; thực thế, một số bản dịch Kinh Thánh đã dùng chính từ đó. Hơn nữa, vinh quang của chiến công ấy sẽ giảm đi biết bao nếu Thánh George chỉ đối đầu với một loài bò sát trên cạn, thay vì chiến đấu với con quái vật vĩ đại của biển sâu. Ai cũng có thể giết một con rắn, nhưng chỉ có Perseus, Thánh George, hay một người nhà Coffin mới đủ gan dạ để hiên ngang bước tới đối đầu với một con cá voi.

Xin chớ để những bức tranh cận đại vẽ cảnh này đánh lừa chúng ta; bởi vì mặc dù sinh vật mà vị dũng sĩ săn cá voi thời cổ đại đối mặt được miêu tả mơ hồ có hình thù giống loài griffin, và mặc dù trận chiến được khắc họa trên cạn cùng vị thánh cưỡi ngựa, nhưng nếu xét đến sự thiếu hiểu biết tột độ của những thời đại đó, khi hình dáng thực sự của cá voi còn là điều xa lạ đối với các nghệ sĩ; và xét rằng cũng như trường hợp của Perseus, con cá voi của Thánh George hoàn toàn có thể đã bò từ dưới biển lên bãi cát; và xét rằng con vật mà Thánh George cưỡi có lẽ chỉ là một con hải cẩu lớn, hoặc một con ngựa biển; ghi nhớ tất cả những điều đó, ta sẽ thấy việc coi con vật bị gọi là rồng này chẳng phải ai khác ngoài chính thủy quái Leviathan vĩ đại thì hoàn toàn không có gì mâu thuẫn với truyền thuyết thần thánh và những bản vẽ cổ xưa nhất về cảnh tượng ấy. Trên thực tế, khi đối diện với chân lý nghiêm ngặt và sắc bén, toàn bộ câu chuyện này sẽ có kết cục giống như vị thần nửa cá nửa người của người Philistine, tên là Dagon; kẻ khi bị đặt trước hòm giao ước của Israel, cái đầu hình ngựa và cả hai bàn tay của hắn đều rơi rụng xuống, chỉ còn lại cái thân cụt ngủn như loài cá.

Như vậy đấy, một nhân vật thuộc dòng dõi cao quý của chúng ta, chính là một người săn cá voi, lại là vị thần hộ mệnh của nước Anh; và xét theo lẽ phải, chúng ta, những tay phóng lao xứ Nantucket, nên được ghi tên vào huân đoàn tối cao của Thánh George. Và do đó, xin chớ để các hiệp sĩ của đoàn thể đáng kính ấy (tôi dám cá rằng chẳng ai trong số họ từng phải đối phó với một con cá voi nào ra trò như vị thánh bảo trợ của họ), xin chớ để họ nhìn những người dân Nantucket với ánh mắt khinh miệt, bởi vì ngay cả trong những chiếc áo len thô và quần vải tẩm hắc ín của mình, chúng ta vẫn có tư cách đáng được nhận huy chương của Thánh George hơn họ rất nhiều.

Nên hay không nên thu nhận Hercules vào hàng ngũ của chúng ta, điều này từng khiến tôi phân vân mãi: bởi vì theo các thần thoại Hy Lạp, vị Crockett và Kit Carson thời cổ đại ấy—vị lực điền chuyên làm những việc thiện mang lại niềm vui ấy—từng bị một con cá voi nuốt vào rồi lại nôn ra; tuy nhiên, điều đó có thực sự biến anh ta thành một thợ săn cá voi hay không, thì vẫn còn là điều có thể tranh cãi. Chẳng có tài liệu nào ghi chép rằng anh ta thực sự từng phóng lao vào con cá của mình, trừ khi là phóng từ trong bụng ra. Dẫu vậy, anh ta vẫn có thể được coi là một dạng thợ săn cá voi bất đắc dĩ; ít ra thì con cá voi đã bắt lấy anh ta, nếu như anh ta không bắt lấy con cá voi. Tôi cứ xin nhận anh ta vào gia tộc của chúng ta.

Nhưng theo những tài liệu đáng tin cậy khác mang tính đối lập, câu chuyện Hy Lạp về Hercules và con cá voi này được cho là bắt nguồn từ câu chuyện Hê-bơ-rơ còn cổ xưa hơn nữa về Jonah và con cá voi; và ngược lại; chắc chắn là chúng rất giống nhau. Nếu tôi đã nhận vị á thần ấy, thì hà cớ gì lại bỏ qua vị tiên tri?

Và các anh hùng, thánh thần, á thần cùng các tiên tri chưa phải là tất cả những thành viên trong sổ bộ hội đoàn của chúng ta. Vị đại sư tổ của chúng ta vẫn chưa được nhắc đến; bởi vì giống như các vị vua chúa thời cổ đại, chúng ta tìm thấy nguồn cội của hội đoàn mình ở ngay các vị thần tối cao. Câu chuyện phương Đông kỳ diệu ấy giờ đây sẽ được thuật lại từ kinh Shaster, nơi nhắc đến vị Vishnoo đáng sợ, một trong ba ngôi vị thần linh của người Ấn Độ; chính vị Vishnoo thần thánh này đã nhận làm Chúa tể của chúng ta;—Vishnoo, người qua lần hóa thân đầu tiên trong mười lần hạ thế, đã vĩnh viễn chọn lựa và thánh hiến loài cá voi. Khi Brahma, hay Chúa tể của các vị thần, theo kinh Shaster, quyết định tái tạo thế giới sau một trong những kỳ diệt vong của nó, ngài đã sinh ra Vishnoo để cai quản công việc đó; nhưng các bộ kinh Vedas, hay những cuốn sách huyền bí mà việc nghiên cứu dường như là điều tối quan trọng đối với Vishnoo trước khi bắt đầu công cuộc sáng thế, và do đó chắc hẳn phải chứa đựng những gợi ý thiết thực dành cho các kiến trúc sư trẻ tuổi, những bộ kinh Vedas ấy lại đang nằm ở tận đáy nước; thế là Vishnoo đã hóa thân thành một con cá voi, lặn sâu xuống tận cùng vực thẳm và cứu lấy những cuốn sách thần thánh ấy. Thế thì Vishnoo chẳng phải là một thợ săn cá voi hay sao? Chẳng khác nào một kẻ cưỡi ngựa được gọi là người cưỡi ngựa vậy?

Perseus, Thánh George, Hercules, Jonah, và Vishnoo! Đó mới là danh sách hội viên dành cho các anh đấy! Còn câu lạc bộ nào ngoài hội săn cá voi có thể quy tụ những tên tuổi lẫy lừng đến thế?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 28 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.