Trên đồi Tower, lúc bước xuống các bến cảng London, hẳn bạn đã từng thấy một kẻ ăn mày cụt tay (hay kedger, theo cách gọi của thủy thủ) giơ tấm biển vẽ trước ngực, tái hiện lại cảnh tượng bi thảm khiến hắn mất đi cẳng chân. Có ba con cá voi và ba chiếc thuyền trong tranh; và một trong những chiếc thuyền ấy (được cho là đang mang theo chiếc cẳng chân mất tích với toàn vẹn nguyên ban đầu) đang bị bộ hàm của con cá voi đi đầu nhai ngấu nghiến. Người ta bảo tôi rằng, suốt mười năm nay, chưa lúc nào gã đàn ông ấy ngừng giơ bức tranh đó lên, và trưng bày cái mỏm cụt của mình cho một thế giới hoài nghi ngắm nhìn. Nhưng giờ đây là lúc hắn được minh oan. Ba con cá voi của hắn chí ít cũng là những con cá voi xuất sắc nhất từng được tung ra ở Wapping; và cái mỏm cụt của hắn cũng không kém phần đích thực so với bất kỳ cái mỏm nào bạn có thể tìm thấy ở các vùng đất khai phá miền Tây. Thế nhưng, dẫu đời đời gắn chặt với cái mỏm cụt ấy, anh thợ săn cá voi tội nghiệp chưa từng đọc một bài diễn văn cụt ngủn nào; mà chỉ cúi gằm mặt, đầy vẻ ưu tư ngắm nhìn chính phần cơ thể đã bị cắt cụt của mình.

Khắp vùng Thái Bình Dương, cũng như ở Nantucket, New Bedford, và Sag Harbor, bạn sẽ bắt gặp những bức ký họa sinh động về cá voi và cảnh săn bắt cá voi, do chính các ngư dân khắc lên răng của loài Cá voi nhà táng (Sperm Whale), hay những thanh nẹp áo của phụ nữ làm từ xương Cá voi đầu bò (Right Whale), cùng những món đồ m mỹ nghệ thủ công khác — đúng như cách gọi của các thủy thủ dành cho vô số vật dụng khéo léo mà họ miệt mài đẽo gọt từ những nguyên liệu thô trong những giờ phút nhàn rỗi ngoài đại dương. Một số người mang theo những chiếc hộp nhỏ đựng các dụng cụ trông giống như của nha sĩ, chuyên dùng cho công việc chạm trổ thủ công ấy. Nhưng nhìn chung, họ chỉ cần mẫn làm việc với những con dao bỏ túi đơn độc của mình; và với công cụ gần như vạn năng ấy của người thủy thủ, họ có thể tạo ra bất cứ thứ gì bạn muốn theo sở thích của một hải hồ.

Việc sống lưu vong lâu ngày khỏi thế giới Cơ Đốc giáo và nền văn minh chắc chắn sẽ đưa con người trở về với trạng thái mà Thượng Đế đã đặt để họ, nghĩa là cái gọi là sự hoang dã. Một thợ săn cá voi thực thụ cũng hoang dã chẳng khác gì người Iroquois. Bản thân tôi cũng là một kẻ hoang dã; không tôn sùng ai ngoài Vua của những kẻ ăn thịt người; và sẵn sàng nổi dậy chống lại ngài bất cứ lúc nào.

Giờ đây, một trong những đặc tính kỳ lạ của người hoang dã trong đời sống thường nhật chính là sự nhẫn nại lao động đến kinh ngạc. Một chiếc gậy chiến hay mái chèo giáo cổ của người Hawaii, với muôn vàn chi tiết chạm trổ tỉ mỉ và phức tạp, chính là một chiến công vĩ đại về sự kiên trì của con người chẳng kém gì một cuốn tự điển tiếng Latinh. Bởi vì, chỉ với một mảnh vỏ sò vỡ hoặc một chiếc răng cá mập, mạng lưới gỗ kỳ diệu đan xen phức tạp ấy đã được hoàn thành; và nó tiêu tốn biết bao năm tháng miệt mài không ngừng nghỉ.

Cũng giống như người hoang dã Hawaii, người thủy thủ hoang dã da trắng cũng vậy. Với lòng kiên nhẫn kỳ diệu ấy, và chỉ với chiếc răng cá mập đơn độc trên con dao bỏ túi nghèo nàn của mình, anh ta sẽ đẽo gọt cho bạn một tác phẩm điêu khắc bằng xương, dẫu không hẳn hoàn mỹ như thợ cả, nhưng lại đan cài chằng chịt trong thiết kế phức tạp chẳng kém gì chiếc khiên của người anh hùng hoang dã Hy Lạp Achilles; đồng thời đẫm chất tinh thần và sức gợi cảm rợn ngợp chẳng khác nào những bản khắc của lão nghệ sĩ hoang dã người Hà Lan tài hoa Albert Durer.

Những con cá voi bằng gỗ, hay những hình nêm cá voi cắt theo dạng bóng in trên các phiến đá sẫm màu nhỏ của loài gỗ chiến quý hiếm vùng Nam Hải, vẫn thường được bắt gặp ở các khu gianang của thủy thủ đoàn trên tàu săn cá voi Mỹ. Một số trong đó được thực hiện với độ chính xác cao.

Tại một số ngôi nhà đồng quê cổ kính có mái ngói đầu hồi, bạn sẽ thấy những con cá voi bằng đồng thau được treo ngược đuôi dùng làm tay nắm cửa ở lối ra vào ven đường. Khi người gác cổng buồn ngủ, con cá voi đầu búa đe chắc chắn sẽ là lựa chọn tuyệt vời nhất. Nhưng những con cá voi gõ cửa này hiếm khi nổi bật như những tác phẩm mô phỏng chân thực. Trên ngọn tháp của một số nhà thờ cổ kính, bạn sẽ thấy những con cá voi bằng tôn sắt được đặt ở đó làm phong hướng; nhưng chúng nằm quá cao, và hơn thế nữa, với vô vàn biển hiệu mang dòng chữ “Miễn sờ vào!”, bạn chẳng thể quan sát chúng đủ gần để phán xét tài nghệ của người tạo ra.

Tại những vùng đất toàn xương xẩu và sườn đồi gồ ghề, nơi chân những vách đá cao lởm chởm có các khối đá nằm rải rác tạo thành những hình thù kỳ dị trên đồng bằng, bạn thường sẽ phát hiện ra những hình thù giống như hóa thạch của loài Thủy quái Leviathan một phần chìm khuất trong đám cỏ — thứ cỏ vào những ngày lộng gió lại dạt vào chúng như những con sóng bọt biển xanh rì.

Rồi thêm nữa, ở những xứ sở núi non nơi du khách liên tục bị bao bọc bởi những cao nguyên hình vòng cung; ở đây đó từ một góc nhìn may mắn nào đó, bạn sẽ bắt gặp những cái bóng thoắt ẩn thoắt hiện của loài cá voi phác họa dọc theo những sườn đồi nhấp nhô. Nhưng bạn phải là một thợ săn cá voi thực thụ thì mới nhìn thấy được những cảnh tượng ấy; và không chỉ có vậy, nếu muốn tìm lại cảnh tượng ấy một lần nữa, bạn phải chắc chắn ghi lại chính xác tọa độ vĩ độ và kinh độ giao nhau nơi điểm đứng đầu tiên của mình, bằng không, những quan sát về đồi núi mang tính ngẫu nhiên đến mức điểm đứng chính xác trước đó của bạn sẽ đòi hỏi một công cuộc tìm kiếm gian nan chẳng kém gì quần đảo Solomon — nơi vẫn còn là một ẩn số dẫu cho nhà thám hiểm Mendanna từng đặt chân đến với chiếc cổ áo xù danh giá và lão Figuera từng ghi chép lại.

Cũng như vậy, khi tâm hồn được nâng cao bởi đề tài lớn lao, bạn không thể nào không phác họa ra những con cá voi vĩ đại giữa bầu trời đầy sao, cùng những chiếc thuyền đang rượt đuổi chúng; giống như khi các dân tộc phương Đông từng chìm đắm trong tư tưởng chiến tranh đã nhìn thấy những đạo quân giao chiến giữa những tầng mây. Cứ thế, ở phương Bắc, tôi đã từng săn đuổi Leviathan vòng quanh cực địa theo nhịp quay của những vì sao sáng đã lần đầu tiên định hình nó cho tôi. Và bên dưới bầu trời Nam Cực rực rỡ hào quang, tôi đã bước lên con tàu Argo-Navis, tham gia vào cuộc săn đuổi chòm sao Kình Ngư (Cetus) ở tít tận phía xa bên ngoài ranh giới tận cùng của chòm Thủy Xà (Hydrus) và chòm Cá Bay (Flying Fish).

Với mỏ neo của một chiến thuyền làm hàm thiếc cương ngựa và bó lao cắm chụm làm cược giục, ước gì tôi có thể cưỡi lên con cá voi ấy và vượt qua những tầng trời cao nhất, để tận mắt xem liệu thiên đường huyền thoại cùng vô số lều trại của nó có thực sự đang đóng đô ngoài tầm mắt phàm trần của tôi hay không!