Một bạch đinh nhỏ bé, giữa công đường lại dám nhục mạ đường đường Tân khoa Cử nhân! Bách tính vây xem hai mắt sáng rực, được rồi, lại có thêm chuyện để bàn tán. Chuyện này một truyền mười, mười truyền trăm, cuối cùng truyền thành thế nào cũng chẳng biết chừng, khéo truyền ra ngoài, lại thành Phủ Châu không tôn trọng sĩ nhân, sĩ lâm quần khởi công kích, thì có nhảy xuống sông Hoàng Hà cũng rửa không sạch.
Tề Đông Cường ngồi không yên nữa, vội vàng trách mắng thư lại kia, rồi nói: "Được rồi, được rồi, vị cử nhân mặc áo xanh kia, ngươi rốt cuộc muốn nói gì, mau nói cho xong đi, đừng làm chậm trễ việc xét án."
"Điều học sinh muốn nói, về luật hình các thứ, ta không biết nhiều lắm, nhưng đại nhân ngài xét án, đã vi phạm lời răn dạy của Thánh nhân, không hợp kinh nghĩa." Trần Sơ Lục đáp.
"Cái này..." Tề Đông Cường hỏi: "Vậy ta vi phạm đoạn nào?"
"Bẩm đại nhân." Trần Sơ Lục chỉnh lại tay áo mình, như cách thu thủy tụ trong Kinh kịch, rồi mới hỏi: "Dám hỏi đại nhân, có biết trong Mạnh Tử có một thiên "Công Tôn Sửu hạ" hay không."
Những thứ này, Tề Đông Cường đã sớm thấm nhuần vào tận xương tủy, tất nhiên sẽ không bị hỏi khó, liền đáp: "Bản quan tự nhiên biết, đó là thiên mà Mạnh Tử nói Thiên thời không bằng Địa lợi. Nhưng rốt cuộc ngươi muốn nói gì, chuyện này thì liên quan gì đến vụ án?"
"Đại nhân trí nhớ thật tốt!" Trần Sơ Lục hít sâu một hơi, rồi nói: "Đại nhân nhớ Công Tôn Sửu hạ, tự nhiên cũng nhớ bên trong có một đoạn là: Thẩm Đồng dĩ kỳ tư vấn viết: 'Yến khả phạt dư?'... Kim dĩ Yến phạt Yến, hà vi khuyến chi tai? Phải không?"
Một sư gia tinh thông hình danh nghe vậy, lộ vẻ kinh ngạc. Lúc này, Tề Đông Cường đáp: "Phải, vậy thì sao?"
"Đông ông, ta thấy kẻ này rõ ràng là tới gây rối, hay là đuổi hắn ra ngoài đi, đừng làm lỡ giờ giấc." Sư gia hình danh kia cản lại nói, rồi ném cho Trần Sơ Lục một ánh mắt: Kế vặt vãnh này, sao có thể giấu được mắt ta?
Nhưng Tề Đông Cường lại mất kiên nhẫn nói: "Để hắn nói hết, ta không thiếu chút thời gian này."
Tốt, trời giúp ta. Trần Sơ Lục nâng cao giọng, đem lời của mình nói ra một cách rõ ràng rành mạch, bảo đảm truyền đến tai của mỗi một người.
Trong "Mạnh Tử - Công Tôn Sửu hạ" có một câu chuyện nhỏ, kể rằng có một người hỏi Mạnh Tử, nước Yến có thể đánh phạt được không?
Mạnh Tử trả lời rằng Yên Vương không thông qua sự đồng ý của Chu Thiên Tử, đã tự tiện nhường ngôi vị của mình cho người khác, không hợp quy củ. Xem thường Thiên tử, đương nhiên có thể đánh phạt hắn.
Sau đó, nước Tề liền dẫn binh đi đánh nước Yến, khiến sinh linh đồ thán. Có người chạy tới chất vấn Mạnh Tử rằng, có phải ông xúi giục nước Tề đi đánh nước Yến không?
Mạnh Tử lại nói, không phải. Chỉ là có người hỏi ta, nước Yến có thể đánh phạt được không, ta nói là có thể. Nếu hắn hỏi ai có thể đánh phạt, thì ta sẽ trả lời không phải nước Tề đi chinh phạt, mà là quân đội của Chu Thiên Tử mới có thể đi chinh phạt.
Rồi Mạnh Tử tiếp tục nói: "Kim hữu sát nhân giả, hoặc vấn chi viết 'nhân khả sát dư'? Tắc tương ứng chi viết 'khả'. Bỉ như viết 'thục khả dĩ sát chi'? Tắc tương ứng chi viết: 'Vi sĩ sư, tắc khả dĩ sát chi.' Kim dĩ Yến phạt Yến, hà vi khuyến chi tai?"
Tỷ như kẻ sát nhân quả thực đáng giết, nhưng chỉ người quản lý hình pháp của quan phủ mới có thể giết, người khác không thể giết. Mà nước Tề và nước Yến, một bên vô đạo, một bên vô nghĩa, ta từng khuyên một nước vô đạo đi chinh phạt một nước vô nghĩa bao giờ?
Nói đến đây, Trần Sơ Lục chuyển giọng: "Việc hôm nay, viên ngoại hỏi lão già này, làm thế nào để trừng phạt và thẩm vấn tên trộm, lão giả đáp, có thể rót rượu vào mũi để trừng phạt và thẩm vấn. Nhưng nếu viên ngoại hỏi tiếp, thì lão giả chắc chắn sẽ trả lời, phải trong điều kiện nào đó, người của quan phủ mới có thể làm như vậy. Nếu lão giả đó có mặt, chắc chắn cũng sẽ ngăn cản viên ngoại hành hung, ông ấy vừa không có mặt tại hiện trường, lại chẳng có bằng chứng thực tế nào nói về việc dự mưu, cho nên tất cả những điều này đều là viên ngoại tự làm tự chịu mà thôi!"
"Nếu đại nhân phán lão giả này có tội, chẳng phải là đắc tội với Mạnh Tử sao?!"
Trần Sơ Lục nói xong, trong lòng Tề Đông Cường khựng lại một cái, xong đời rồi, đứa nhỏ này đúng là cái lưỡi độc địa!
Sư gia trước đó che mặt lại, than ôi, đại thế đã mất.
Những bách tính vây xem ở bên ngoài, tuy nghe không hiểu những lời chi hồ giả dã của Trần Sơ Lục, nhưng khi được giải thích bằng bạch thoại, mọi người vẫn nghe hiểu được. Như vậy, từng người từng người bắt đầu lên tiếng ủng hộ: "Mạnh Tử không sai, ông lão cũng không sai."
Có vài người có kiến thức hơn một chút liền hô lớn: "Mạnh Tử là Á Thánh, ngươi làm quan mà dám nói Mạnh Tử sai, là chán sống rồi sao?"
"Mau thả người, không thì chúng ta xông vào đây!"
Những khổ chủ ngồi một bên, không dám nhảy ra vào lúc này.
Tề Đông Cường quát: "Điêu dân to gan, nha dịch tam ban, còn đứng nhìn cái gì nữa!"
Nha dịch đều là người địa phương, cùng bách tính đồng khí liên thanh, chỉ khẽ múa gậy thủy hỏa trong tay một chút, tiếng hò hét của bách tính liền giảm bớt, nhưng vẫn không ngớt. Nhìn cảnh hỗn loạn dưới đường, Tề Đông Cường đập mạnh kinh đường mộc nói: "Sinh viên to gan, dám nhiễu loạn công đường, tư ý tham gia kiện tụng, đảo lộn đen trắng, biện giải cho kẻ gian. Người đâu, đánh hắn ra ngoài cho ta!"
Hắn đúng là ăn mỡ heo làm mờ tâm trí rồi, giờ ai cũng biết là hắn sai, ai còn nghe lời hắn chứ. Nha dịch tiến thoái lưỡng nan, đứng tại chỗ, bách tính bên ngoài cũng bị kinh đường mộc vừa rồi trấn trụ trong ba giây. Lúc này, Trần Sơ Lục quỳ xuống nói: "Đại nhân ơi, ông lão này tóc bạc trắng, nay không có con cháu tới giúp ông ấy đánh quan tòa, hẳn là người góa bụa, già thế này rồi, không con không cái, thật đáng thương quá. Nếu bị phạt, chắc chắn sẽ phải chết trong cảnh thê lương thảm thiết..."
Đại cữu và Chu Cửu đều liên tục nhổ nước bọt xuống đất: "Phi phi phi, trẻ con nói lời không kiêng kỵ, gió lớn thổi đi, đây chỉ là cách thoát thân tạm thời, ông trời ngàn vạn lần đừng ghi nhớ."
Người tới đây xem náo nhiệt đều là phường nhàn rỗi không có việc gì làm. Người trẻ tuổi chắc chắn sẽ không như vậy, chỉ có người trung niên và cao tuổi mới có thể hưởng thụ những ngày tháng nhàn nhã này. Trần Sơ Lục than vãn thảm thiết như vậy, người có mặt tại đó không ai không cảm thấy xót xa, không ít nha dịch lén lút lau nước mắt, nhớ tới người cha già ở nhà.
Phải rồi, một ông lão như vậy, sao có thể hại người khác chứ? Vừa không có bằng chứng thực tế, cũng chẳng có lý do, ba trăm sáu mươi độ đều không có hiềm nghi, sao có thể cố ý vu oan cho người ta được?
Theo động tác bái phục của Trần Sơ Lục, những quần chúng vây xem bên ngoài vậy mà cũng bái theo, nha dịch hai bên đều kinh ngạc không thôi, người đọc sách gây chuyện thì từng thấy, nhưng bách tính cùng nhau quỳ xuống thế này thì quả thực chưa từng có bao giờ!
Sư gia ngồi viết cung từ, và các thư lại khác, bàn tay cầm bút đều hơi run rẩy lên. Vị thư lại lớn tuổi hơn một chút, không dám ngồi nữa, đặt bút xuống, bước sang một bên, tỏ ý tránh đi cái lễ bái của bách tính.
Nếu bọn họ còn dám thản nhiên ngồi ở vị trí cao, thì đó chính là đối đầu với bách tính, đối đầu với lòng dân. Lòng dân có thể thông thiên, ai có lá gan lớn tới mức dám làm trái thiên ý?
Nhưng Tề Đông Cường vẫn ngồi đó, tay nắm chặt kinh đường mộc, tức giận đến mức toàn thân run rẩy, răng cắn kêu cồm cộp: "Ngươi tưởng ta sợ ngươi sao, sợ một tên cử nhân như ngươi, sợ đám bách tính bình dân ngoài kia? Ngươi nằm mơ, vụ án hôm nay, ta nói thế nào là thế đó! Thiên vương lão tử có tới đây, cũng không thay đổi được!"
"Tề Đông Cường, khẩu khí của ngươi lớn thật! Chẳng lẽ ngay cả bản quan, ngươi cũng không sợ sao?"